Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding"

Transcriptie

1 globalisaie Zeven sappen naar succesvolle offshore uibeseding Een beheers proces voorkom eleursellingen Offshore uibeseding is een complexe manier van werken en er zijn veel verschillende onderwerpen die ijdens de offshore journey aandach behoeven. He is daarom raadzaam hiervoor een gesrucureerde aanpak e gebruiken. De aueurs preseneren een fasenmodel da een beheers proces van uibeseden onderseun. Paul Tjia en Maaren Poo De focus van uibeseding verbreed zich in Nederland en België seeds meer naar applicaieonwikkeling en -beheer. Mede door de krape op de arbeidsmark zeker waar he nieuwe echnologieën beref word hierbij in oenemende mae gebruikgemaak van de mogelijkheden in lagelonenlanden. De mark voor offshoring groei in Nederland serk en ken momeneel een volume van meer dan 400 miljoen euro per jaar. India is vooralsnog de populairse besemming en da is zeker he geval voor de groe gebruikers van offshore diensen. In navolging van ABN AMRO en ING heef ook de Rabobank bekendgemaak op forse schaal me da land e gaan samenwerken. We zien verder da ook he midden- en kleinbedrijf begonnen is IT-projecen in he buienland e laen uivoeren. Voor hen zijn vooral de nearshore landen, in Midden- en Oos-Europa, in rek. Maar he werk gaa ook naar een groo aanal andere besemmingen, van Argeninië, Zuid-Afrika, Turkije en China o aan Noord-Korea. Verwach word da offshoring in 2007 me vele ienallen procenen zal groeien en seeds meer ingeburgerd zal raken. Bij offshoring word in de meerderheid van de gevallen gekozen voor he uibeseden van applicaieve diensverlening. Denk hierbij aan werkzaamheden zoals applicaieonwikkeling, esen en applicaieonderhoud. Uibeseding hiervan in eigen land word al veelvuldig oegepas, maar als voor de complexe offshore varian gekozen word, gaa er een aanal specifieke onderwerpen een rol spelen die kriiek zijn voor een succesvol uibesedingsprojec. We preseneren hier een gesrucureerde aanpak voor he opzeen van dergelijke offshore uibesedingsprojecen. Deze aanpak is gebaseerd op bes-praciceservaringen van de afgelopen ien jaar en bied een leidraad voor organisaies die offshoring van applicaieve diensverlening als serieus alernaief willen bezien. Kwaliei moe oenemen ijdens offshore uibesedingsproces He werken me een parner op afsand is nie eenvoudig en di geld zeker voor ondernemingen die nog nie eerder ervaring me offshore uibeseding hebben opgedaan. Wij komen regelmaig bedrijven egen die nie evreden zijn: projecen 29

2 globalisaie Samenvaing Offshore uibeseding word seeds populairder. He is een complexe manier van werken en he succes is afhankelijk van diverse facoren. Een gesrucureerde aanpak vergemakkelijk de sar van de offshore journey. He zevenfasenmodel kan als leidraad dienen, waarbij elke fase specifieke doelsellingen en beslispunen voor he managemen beva aangaande de coninuering van he uibesedingsproces. verlopen moeizaam, de communicaie gaa lasig, de verwache besparingen worden nie gehaald of deadlines worden overschreden. Een zorgvuldige aanpak van de offshore journey is de bese manier om eleurselling en frusraie e voorkomen, en een gesrucureerde aanpak is hierbij behulpzaam. He sourcingfasenmodel van Quin Wellingon Redwood onderscheid een aanal sappen in he uibesedingsproces (zie figuur 1). Iedere fase onderken specifieke doelen en beslispunen voor he bedrijfs- en IT-managemen aangaande de coninuering van he uibesedingsproces. Hierdoor neem me he doorlopen van de logisch op elkaar volgende sappen de garanie op kwaliei van he eindresulaa oe. Sourcingassessmen bezin eer gij begin He fundamen voor een succesvolle offshore uibeseding van IT-diensverlening word in groe mae al gelegd ijdens de voorbereiding. He inrichen van een langdurige diensverleningsrelaie ussen parijen waarbij aal- en ijdsverschillen, een forse geografische afsand en culuurverschillen een rol spelen, is nie eenvoudig. Behalve over he onwerp van de gewense relaie en de selecie ui mogelijke parners, moe ook worden nagedach over de organisaorische aansuring en borging van de uibesedingsrelaie. Tijdens he sourcingproces kunnen zich diverse risico s en/of blokkades voordoen, die in een zo vroeg mogelijk sadium moeen worden geïdenificeerd en waarbij (inellecuele) kapiaalvernieiging zoveel mogelijk moe worden vermeden. Bij IT-uibeseding spelen vooral de bedrijfsmaige en IT-doelsellingen, de hierbij behorende besuringsmodellen, de volwassenheid van de inerne IT-organisaie, de volwassenheid van de mark en de organisaorische borging van de regiefuncie van de uibeseding een cruciale rol. Om inzich e krijgen in de saus van een organisaie in relaie o sourcing kan de organisaie worden geoes aan de noodzakelijke uigangsposiie voor sourcing via een zogenaamd assessmen. Daarbij word vanui vijf perspecieven (sakeholders, financiën, hrm, IT, juridisch) naar de organisaie gekeken. Aan de hand hiervan krijg men nie alleen inzich in de saus van ieder perspecief afzonderlijk, maar de vijf perspecieven geven samen ook een inegraal beeld van de organisaie en aanzien van de uibeseding. Op basis van een dergelijk assessmen kan worden bepaald of offshoring een reëel alernaief is voor een organisaie, of da er wellich eers nog maaregelen moeen worden genomen voorda me offshoring kan worden begonnen. Ook moe worden beoordeeld of de organisaie voldoende kennis in huis heef om op eigen krach een offshore rajec in e gaan of da he ijdelijk inschakelen van exerne assisenie raadzaam is. Offshore-sourcingsraegie wa willen we bereiken en hoe komen we daar? Een gedegen beslissing om al dan nie over e gaan o offshoring van applicaieve diensverlening is alleen e nemen door de bedrijfssraegie van de organisaie e combineren me de IT- en sourcingsraegie. Als onderdeel van de sourcingsraegie kom eers de make or buy -beslissing aan de orde. De focus daarbij lig op he waarom en he wa. Me andere woorden: waarom wil de organisaie ies uibeseden of maken en wa wil de organisaie precies kopen of maken? Naas de beschikbaarheid van geschoolde resources lig de araciviei van offshoring vooral in de kosenvoordelen. Deze worden voornamelijk bepaald door de hooge van de loonkosen. Lonen in Midden- en Oos- Europa zijn o 50 à 60 procen lager dan lonen in Nederland. Hierbij liggen de lonen in Polen en Hongarije wa hoger dan in Tsjechië, Slowakije, Rusland en Roemenië. Salarissen in Aziaische offshore locaies zoals India, Maleisië of de Filipijnen kunnen o wel 80 procen lager uivallen. Hierbij geld als vuisregel da hoe verder weg van 30

3 populaire seden zoals Praag, Mumbai of Bangalore, hoe lager de loonkosen uivallen. Hoewel kosenvoordelen nog seeds de dominane driver zijn voor veel organisaies die gaan offshoren, zien we och da de redenen waarom ondernemingen in de komende jaren werkzaamheden far- en nearshoren veranderen. Kwaliei van he personeel, produciviei, innovaie en snellere ime-o-marke bij produc- en diensenonwikkeling zullen in oenemende mae de bepalende drijfveren zijn. Vooral voor applicaieonwikkeling zijn deze doelsellingen voor veel organisaies van seeds groer belang geworden. De offshore-sourcingsraegie dien ook in e gaan op de beschrijving van mogelijke scenario s en he opsellen van een goede businesscase op basis van een iniiële scopebepaling. In beide gevallen word vervolgens de oegevoegde waarde van offshoring geëvalueerd. De businesscase voor offshoring moe rekening houden me reiskosen, veraalkosen, exra overhead en daacommunicaie. Deze exra kosenposen kunnen businesscases voor offshoring behoorlijk negaief beïnvloeden. Ten sloe dien in deze fase ook de offshore aanpak bepaald e worden. Daarbij moeen de risico s worden geïdenificeerd die specifiek e maken hebben me offshoring. Offshoring breng namelijk exra risico s me zich mee die minder of geen rol spelen bij uibeseding in eigen land, zoals op he gebied van de landenkeuze, infrasrucuur, verlies van kennis en informaiebeveiliging. Daarnaas speel ook de we- en regelgeving in de diverse landen een belangrijke rol. Denk hierbij aan onderwerpen zoals vrij verkeer van personen, privacy en inellecueel eigendom. Scopebepaling De reikwijde voor offshore uibeseding is e bepalen aan de hand van de ui e beseden IT-acivieien, -diensen en -objecen. Als bepaald is welke acivieien en welke objecen worden uibeseed, kan en sloe he gewense niveau van uibeseding worden bepaald. Daarbij kunnen vier niveaus van uibeseding worden onderscheiden: 1. Advies en onderseuning: he inwinnen van advies, kennis of vaardigheden van exerne parijen om de inerne IT-diensverlening e verbeeren. Op beperke schaal worden hiervoor al offshore diensverleners ingeschakeld, zoals op he gebied van kwalieismanagemen. 2. Ouasking van capaciei: he inhuren van medewerkers van offshore diensverleners om werkzaamheden ui e voeren in de inerne ITorganisaie. Vanwege he groeiende ekor aan specialisen in Nederland zien we voor korere of langere ijd buienlandse IT ers in Nederland ingeschakeld worden. Deze manier van werken word ook wel bodyshopping genoemd. De klan bepaal wa, hoe en wie. 3. Ouasking van de uivoering: he laen uivoeren van gedefinieerde aken of projecen door een offshore parij, ui e voeren onder aansuring van de klanorganisaie. De klan bepaal wa en hoe. fase inhoud resulaen 0 assessmen bepalen daadwerkelijke vs. wenselijke uigangsposiie voor offshore uibeseding 1 sraegie definiie van uigangspunen, doelsellingen, high-level scope, risico s businesscase van uibeseden 2 scopebepaling deailafbakening ui e beseden diensen 3 selecie selecie poeniële offshore leveranciers 4 due diligence wederzijdse verificaie van geselde vraag en aanbod conracering 5 formele vaslegging van afspraken ransiie 6 inregelen van diensverlening 7 regie coninue bewaking van kwaliei, prijs en scope van geleverde diensverlening gapanalyse projecplan offshore sraegie inclusief geopoliieke analyse high-level businesscase risicoanalyse en beperkende maaregelen vasgeselde scope van diensverlening suringsparameers Reques For Informaion/Proposal seleciecrieria longlis leveranciers shorlis leveranciers finaal selecierappor deailanalyse voorsellen leveranciers scopeverificaie aangescherpe businesscase risicoanalyse en beperkende maaregelen conrac me leverancier(s) onderliggende suurdocumenen (zoals ransiieplan, procedureaccepaie & overdrach, besuring) overdrach van applicaiekennis en bedrijfssandaards naar leverancier(s) uivoering sociaal proocol conracevaluaie en -evoluie innovaie- en change managemen audi operaionele performance Figuur 1. He sourcingfasenmodel van Quin Wellingon Redwood 31

4 globalisaie 4. Service: he sourcen van gedefinieerde aken of projecen aan een exerne parij, inclusief de overdrach van de veranwoordelijkheid voor de wijze van uivoering. De klan bepaal alleen nog he wa. He onderscheid ussen deze vier niveaus is van belang me he oog op he verschil in aansuring van de offshore parner. Na de definiie van de scope moe worden bepaald in hoeverre de ui e beseden acivieien en objecen in een of meer kavels kunnen of moeen worden opgedeeld en aan hoeveel leveranciers di dan gebeur (leveranciersbeleid). Selecie me wie gaan we he doen? De seleciefase is erop gerich de juise leverancier e vinden voor he specifieke uibesedingsvraagsuk. In deze sap word primair de zogenaamde longlis van leveranciers opgeseld. Deze parnerkeuze is een cruciaal maar lasig onderdeel van he offshore proces. Ui recen onderzoek van GPI Consulancy bleek da alleen al in Nederland meer dan weehonderd aanbieders van offshore diensen gevesigd zijn. Daarnaas kan worden gekozen ui een zeer groo aanal ITaanbieders ui een vijfigal offshore landen, zowel nearshore als farshore, zoda ijdens deze fase ook he bepalen van de landenvoorkeur voldoende aandach dien e krijgen. De leveranciers op de longlis onvangen een Reques For Informaion (RFI). Di documen onderseun een iniiële markverkenning. He groe voordeel van he gebruik van de RFI is da deze een goed overzich geef van de mogelijkheden in de mark en de verschillende aanbieders. Op basis van de beanwoorde RFI s word een shorlis opgeseld van poeniële leveranciers die in aanmerking komen om evenueel de uieindelijk ui e beseden applicaieve diensen e leveren. Resulaen en onderkende risico s kunnen worden meegenomen naar de volgende sap. De overgebleven leveranciers onvangen een Reques For Proposal (RFP). De mae waarin de anwoorden van de verschillende leveranciers op de longlis op dezelfde vragen e vergelijken zijn, is groendeels afhankelijk van de kwaliei van de vraagselling in he documen. Deze is daardoor bepalend voor de selecie van de juise aanbieder. He schrijven van een goede RFP kos dan ook veel ijd en de benodigde inspanningen worden vaak onderscha. Veelal is de opze van een RFP e summier om de gewense gegevens van aanbieders e verkrijgen. Door een gebrek aan deails kunnen zij geen duidelijke onderbouwing van de prijs geven of zijn geoffreerde voorsellen uieindelijk moeilijk e vergelijken. Daarnaas hebben leveranciers op veel vragen een sandaardanwoord da nie ingaa op de specifieke siuaie bij de klan. He is raadzaam minimaal wee offshore diensverleners e seleceren voor de due-diligencefase en de uieindelijke conraconderhandelingen. Due diligence is he waar wa ze zeggen? De due diligence word ook wel he boekenonderzoek genoemd. Bij deze sap word wederzijds geoes of de parijen die mogelijk een conrac gaan sluien de juise gegevens en informaie hebben versrek om een duidelijk uigangspun e hebben voor de conraconderhandelingen. Gedurende de due diligence worden er klanreferenies bezoch en vinden er bij voorkeur evens bezoeken plaas aan de offshore locaies. De deelnemende leverancier krijg daarbij de kans aan e onen welke ervaring hij heef in de branche van de klan, welke soorgelijke applicaieve diensverlening hij eerder heef geleverd en in welke gevallen hij eerder afspraken heef gemaak over bijvoorbeeld overdrach en accepaie van broncode en andere besuringsafspraken. Le hierbij ook op de zachere facoren: hoe is he persoonlijke conac, is er een goed gevoel bij de communicaie, is de offshore parner proacief? Bij applicaieoffshoring kan in deze fase ook een Proof of Concep (PoC) worden gedaan me de poeniële leveranciers. Een PoC bied de mogelijkheid in de prakijk al een aanal concree zaken e esen, waarbij klan en leverancier elkaar beer leren kennen en mogelijke issues al in een vroeg sadium kunnen worden ondek en verholpen. De due-diligencefase slui af me een go/no-gobeslissing, veelal door he algemeen managemen, de raad van besuur of de IT-direcie. De eerder gemaake businesscase speel hierbij een cenrale rol; hierin is nu ook de mees recene leveranciersinformaie opgenomen zoda oesing aan de iniiële doelsellingen kan plaasvinden. Deze businesscase vorm ook de basis voor he vassellen van de gewense resulaen van de onderhan- 32

5 deling me de leverancier. In geval van groen lich volg de volgende sap: de conracering. Conracering afspraken zwar op wi vasleggen Tijdens de conracering worden de inenies en afspraken ussen de parijen vasgelegd in he uibesedingsconrac. Hierbij is he voor de uibesedende parij raadzaam zelf penvoerder van he conrac e zijn en goed na e denken over voorwaarden die in he conrac moeen worden opgenomen, voorda de onderhandelingen me de leverancier worden gesar (overigens worden deze voorwaarden of een samenvaing daarvan vaak al meegenomen in de seleciefase). Om een gebalanceerd conrac e verkrijgen is he essenieel da de opdrachgever de regie heef over de onderhandelingen. Hierbij word hij onderseund door he uibesedingsprojeceam, waar onder anderen jurisen deel van uimaken. Voorafgaand aan de onderhandeling word de onderhandelsraegie bepaald en word vasgelegd wa de vereise resulaen zijn. Gedurende de onderhandelingen word de businesscase bijgewerk me de mees recene onderhandelingsresulaen. Naas een solide juridisch conrac dien invulling gegeven e worden aan bijvoorbeeld een gedegen projecplan en een change-managemenprocedure zoda geconroleerd projecmaige wijzigingen kunnen worden doorgevoerd. Daarnaas moeen er afspraken worden gemaak over overdrach en accepaie van ussen- en eindproducen en over de wijze waarop broncode en specificaies worden aangeleverd en overdraagbaar zijn. Klan en leverancier dienen hezelfde eenduidige beeld e hebben van de scheiding van hun veranwoordelijkheden in he onwikkelingsproces me behulp van bijvoorbeeld de radiionele waervalmehode of een ieraieve aanpak als RUP, DSDM of RAD. Daarnaas is he raadzaam aan e geven welke operaionele projecemplaes gebruik gaan worden en hoe gerapporeerd gaa worden over de projecvoorgang. Hierbij moeen ook de onderkende projecrisico s me bijbehorende beperkende maaregelen worden aangehaald. Transiie veranwoordelijkheden overdragen De ransiiefase omva de voorbereiding, planning, hand-over en inegraie. Ook voor deze sap geld da een gedegen voorbereiding op alle aspecen de uivoering bespoedig. De planning van de ransiie vind vaak al plaas gedurende de conraconderhandelingen. De hand-over gaa pas van sar nada de conracen zijn onderekend. Voor de klan is di een zeer inensieve periode die nog wel eens onderscha word. Gedurende de hand-over word van de klan verwach da deze inern mensen beschikbaar heef om de leverancier e onderseunen. Na de formele hand-over van de diensen worden de diensen van de leverancier geïnegreerd. He is nie ongebruikelijk da deze fase drie o zes maanden duur. He proces van change managemen, kennisoverdrach en he leren managen van de verschillen in afsand, ijd en culuur kos vaak meer ijd dan gedach. He kan daarom aan e bevelen zijn eers me relaief kleinere projecen e beginnen. Bij offshoring zal er een projecorganisaie moeen worden vormgegeven die rekening houd me de specifieke kenmerken van offshoring. Vooral de fysieke afsand en de ijdsverschillen me he offshore eam maken de coördinaie en communicaie lasig. Vaak word hier acief op geanicipeerd door vormgeving van een hybride projecorganisaie, waarbij medewerkers van de geconraceerde leverancier op locaie van de klan (onshore) de brug slaan naar hun acherban. Bij de ransiie van applicaieve diensverlening is de overdrach van kennis cruciaal. Hierbij kan onderscheid worden gemaak ussen verschillende ypen kennis: skills: kennis van bepaalde programmeeralen; proceskennis: kennis van onwikkelprocessen en mehodieken; domeinkennis: kennis van bedrijfsprocessen; culurele kennis: kennis van de normen, waarden en gewoones. Overdrach van deze kennis vraag om veel overleg ussen de uibesedende organisaie en de leverancier. De al aanwezige kennis bij de leverancier moe worden aangevuld me bedrijfsspecifieke informaie, die gedurende de loopijd van he conrac aan verandering onderhevig is. Inensieve communicaie en he uiwisselen van ervaringen op locaie van de klan zijn daarom wenselijk. Offshore uibeseding van applicaiebeheer vraag soms om (ijdelijke) lokale aanwezigheid van medewerkers van offshore leveranciers. Ook kan he voor de vereise kennisoverdrach en culurele kennis zinvol zijn de eigen medewerkers regelmaig e laen afreizen naar he offshore land. He regelen van rainingen in he omgaan me culuurverschillen en cursussen in de Engelse aal kan nuig zijn. Tijdens de ransiie word soms een opimalisering van processen en raionalisaie van sysemen 33

6 globalisaie uigevoerd. Een voorbeeld hiervan is de reducie van he aanal sofwarepakkeen die gelijksoorige funcionaliei bieden. Regie bij offshoring kunnen suren op resulaen Bij uibeseding onderseun de regieorganisaie he bedrijfs- en IT-managemen door onder meer inelligene inkoop en zij bewaak de levering van IT-diensen en -producen door lokale en offshore leveranciers. Regievoering over near- en farshore diensverlening is daarbij inensiever dan regievoering over lokaal uibesede diensverlening en bijbehorende conracen. Organisaies dienen bij offshoring rekening e houden me hogere kosen (mogelijk een verdubbeling) voor regievoering in vergelijking me uibeseding aan lokale parners (waar de kosen voor regie circa 5 à 7 procen van de waarde van he uibesedingsconrac zijn). Bij nearshoring zijn deze kosen in he algemeen lager door onder andere lagere reiskosen, minder groe culuurverschillen en minder ijdsverschil. To slo Offshore uibeseding raak in Nederland en België seeds meer in rek. He is een complexe manier van werken en verschillende facoren zijn bepalend voor een succesvol resulaa. He oepassen van een gesrucureerde aanpak vergemakkelijk de sar van de offshore journey. He gepreseneerde model van zeven fasen kan hierbij als leidraad dienen, waarbij elke fase specifieke doelsellingen en beslispunen voor he managemen beva aangaande de coninuering van he uibesedingsproces. Lierauur Berg, A. van den & W. Kamerling (2007). Kosen uibeseding applicaies moeilijk vooraf in e schaen. Auomaisering Gids, 7 februari. Carmel, E. (1999). Global Sofware Teams. Collaboraing across borders and ime zones. Prenice Hall. GPI Consulancy (2004). Mark Rappor Offshore Ousourcing in Nederland. Quin Wellingon Redwood (2006). Coninenal Europe: The las hurdle aken by Indian Vendors. Quin Wellingon Redwood (2006). Ousourcing and Innovaion: A Happy Couple? Tjia, P. (2005). Trend: offshoring. Informaie, juni. Tjia, P. & E. Beulen (2003). IT-leveranciers in lagelonenlanden. Hoge kwaliei egen lage kosen, mis je op de kleine leerjes le. Informaie, april. Tjia, P. & E. Carmel (2007). Offshoring Informaion Technology Sourcing and Ousourcing o a Global Workforce. Cambridge Universiy Press. Vries, F. de (2003). Sourcing, geen overhaase beslissing. Managemen Execuive, november. Vries, F. de & P. Tjia (2007). Offshore-uibesedingen maken regie veel duurder. Auomaisering Gids, 23 februari. Drs. Paul Tjia is opricher van GPI Consulancy, een onafhankelijk adviesbureau op he gebied van offshore sourcing. Drs. Maaren Poo is senior consulan bij Quin Wellingon Redwood, een onafhankelijk IT-managemenadviesbureau en gespecialiseerd in uibesedingsvraagsukken. 34

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer IT-audi & Ousourcing in conrol Leveranciersmanagemen en hird pary reporing Via ousourcing van sandaardprocessen proberen veel organisaies hun diensverlening aan de klan e verbeeren. Om in conrol e blijven

Nadere informatie

Master data management

Master data management meadaa Maser daa Aanpak voor opzeen van maserdaa-programma De kwaliei van de oenemende hoeveelheid daa in ondernemingen is van groo belang. Om die kwaliei e waarborgen kan maser daa worden oegepas. De

Nadere informatie

Testen aan de voorkant

Testen aan de voorkant esen als kriische Tesen aan de voorkan Opimaal rendemen halen ui s De meese organisaies zien esen als noodzakelijke en effecieve maaregel om de kwaliei van sysemen e bepalen en fouen erui e halen voorda

Nadere informatie

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten?

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten? IT-audi & Hoe goed ben u in conrol over de robuusheid van uw ICT-keen? Mehodiek voor bepalen van mae van beheersing van robuusheid in ICT-keens ICT-keens worden enerzijds seeds complexer en anderzijds

Nadere informatie

Transparantie: van bedreiging tot businessmodel

Transparantie: van bedreiging tot businessmodel rends Impac op organisaie en informaievoorziening Transparanie: van bedreiging o businessmodel Transparanie is een rend die zowel in he bedrijfsleven als in de publieke secor langzaam maar zeker in krach

Nadere informatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie Whiepaper One Ne Efficiëner zakendoen en innoveren me mobiele communicaie One Ne is een complee oplossing voor hosed elefonie die kosen helder en beheersbaar maak, zorg voor eenvoud en de bereikbaarheid

Nadere informatie

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John Complexiei onder conrole, kosen inzichelijk? Naar een diensbare Gezien de populariei van is he goed eens erug e gaan naar de basis en e kijken naar wa SOA eigenlijk is, wa de redenen zijn om he in e voeren,

Nadere informatie

Ernst de Boer en Albert Kleinjan

Ernst de Boer en Albert Kleinjan archiecuur verzekeringen Inernaionale afsemming archiecuur noodzakelijk Archiecuurimpac van rends in de verzekeringswereld In de voorbije jaren is archiecuur vaak synoniem geworden aan beheersing : conroleren

Nadere informatie

Evolueren met portfoliomonitoring

Evolueren met portfoliomonitoring sofware-engineering Evolueren me porfoliomonioring Toolki analyseer en visualiseer sofwaresysemen Door gebrek aan inzich beschouwen bedrijven hun sofwareporfolio vaak als weerbarsige en onbeheersbare doos

Nadere informatie

Testgedreven projectvoering

Testgedreven projectvoering esen Tesgedreven projecvoering Uiloop en budgeoverschrijding voorkomen In veel i-projecen worden fouen in requiremens en documenaie pas bij de esvoorbereiding ondek. Di is duur omda de fouen pas laa in

Nadere informatie

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties 1 STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM Proocol Collegiale Visiaies Inleiding Aanleiding projec collegiale visiaie De gymnasia van de SHZG werken seeds inensiever samen aan de kwaliei van de gymnasiumopleiding,

Nadere informatie

Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting

Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggeriche aanpak van pensioenvoorliching ERIK VAN DER SPEK De laase jaren is pensioenvoorliching vaak negaief in he nieuws gewees. Ui verschillende

Nadere informatie

Multidisciplinair veranderen

Multidisciplinair veranderen archiecuur Innovaief simuleer he verandervermogen Mulidisciplinair veranderen Zorgverzekeraars hebben voordurend e maken me veranderingen in regelgeving en producen. Di vereis een goede afsemming ussen

Nadere informatie

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse xml/inegraie Respec voor verschillen en uieenlopende bevoegdheden Gelaagde berichenuiwisseling in de srafrechskeen He programma epv houd zich bezig me elekronische berichenuiwisseling in de srafrechskeen.

Nadere informatie

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering business alignmen case Overkoepelende aal en echnieken ArchiMae-mehode verbind archiecuurdomeinen In juli 2002 sare een aanal Nederlandse insiuen en bedrijven he projec ArchiMae. He doel is een aal voor

Nadere informatie

software Architectuur en dynamiek van productsoftware Architectuur productsoftware ontwikkelt evolutionair architectuur

software Architectuur en dynamiek van productsoftware Architectuur productsoftware ontwikkelt evolutionair architectuur archiecuur sofware Archiecuur producsofware onwikkel evoluionair Archiecuur en dynamiek van producsofware Producsofwareonwikkeling ken een voorgeschreven dynamiek waarin produc- en procesverbeeringen een

Nadere informatie

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis De Woordpoor De beseksverwerker van He Digiale Huis Een STABU-beseksverwerker zonder weerga. Verfrissend eenvoudig en och me meer mogelijkheden dan welke andere beseksverwerker ook. Zeer uigebreide mogelijkheden

Nadere informatie

Softwarearcheologie als basis voor strategie

Softwarearcheologie als basis voor strategie sofware legacy Besuurlijke grip op sofware Sofwarearcheologie als basis voor sraegie Als he managemen grip wil krijgen op de sofware binnen de organisaie, kan onderzoek door onafhankelijke expers uikoms

Nadere informatie

Een methodische aanpak voor legacy

Een methodische aanpak voor legacy Een mehodische aanpak voor legacy Assessmens resuleren in vier mogelijke sraegieën Legacysysemen vormen een acuu probleem als onderhoud onmogelijk word door verdwijnende kennis of beëindigde onderseuning

Nadere informatie

De Droomstroom. Het project/document-beheerprogramma van Het Digitale Huis

De Droomstroom. Het project/document-beheerprogramma van Het Digitale Huis De Droomsroom He projec/documen-beheerprogramma van He Digiale Huis In he bouwvoorbereidingsproces spelen seeds meer gegevens een rol. We produceren als bezeenen informaie me een keur aan compuerprogramma

Nadere informatie

Privacy en cloud computing

Privacy en cloud computing legale kaders Privacy en cloud compuing Beveiliging van persoonsgegevens in de cloud E-mail leen zich goed als cloudservice. He voordeel is da de ICT-afdeling geen eigen mailserver hoef op e zeen, wa efficiëner

Nadere informatie

Voorkom onzichtbare verspilling: energiebehoefte

Voorkom onzichtbare verspilling: energiebehoefte Voorkom onzichbare verspilling: energiebehoefe van sofware Energie besparen dankzij zuinigere sofware De afgelopen jaren is de energie-efficiënie van ICT-sysemen al serk oegenomen als gevolg van de behoefe

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoorde

Maatschappelijk verantwoorde groene IT MVO Meer dan alleen maar groene IT Maaschappelijk veranwoorde informaievoorziening en IT Organisaies zijn seeds meer bezig me duurzaamheid en maaschappelijk veranwoord ondernemen (mvo). De aueurs

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 2013 IB 275-1T31FD Volg u in 2013 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVC-procedure (Erkenning Verworven Compeenies)?

Nadere informatie

De essenties van drie jaar NK ICT Architectuur

De essenties van drie jaar NK ICT Architectuur Trends in de inzendingen De essenies van drie jaar NK ICT Archiecuur He Nederlands Kampioenschap ICT Archiecuur is voor he eers georganiseerd in 2004 en heef o nu oe geleid o 25 archiecuurbeschrijvingen.

Nadere informatie

Uw auto in 3 simpele stappen

Uw auto in 3 simpele stappen Uw auo in 3 simpele sappen 1 Als financieringsmaaschappij van Fia Group Auomobiles SA is Fia Financial Soluions als geen ander op de hooge van he Ialiaanse auoaanbod. Daarnaas beschik Fia Financial Soluions

Nadere informatie

Manu De Backer en Carlos De Backer

Manu De Backer en Carlos De Backer service-oriened archiecure Inleiding in BPMN Karakerisieken en mogelijkheden van de modelleringsaal Bedrijfsprocessen kunnen beschreven worden aan de hand van de gesandaardiseerde grafische noaie Business

Nadere informatie

Pda s in de organisatie

Pda s in de organisatie mobiel werken Handvaen voor mobiel beleid Pda s in de organisaie He gebruik van pda s in organisaies is aanrekkelijk omda werknemers daarmee alijd en overal over de laase informaie kunnen beschikken. De

Nadere informatie

Cloud computing: waar begin je aan?

Cloud computing: waar begin je aan? cloud compuing Cloud compuing: waar begin je aan? Succesfacoren voor cloud compuing Cloud compuing is er en gaa nie meer weg. In 2010 sond he helemaal bovenaan in Garners hype cycle. Da geef aan da er

Nadere informatie

In dít artike] wordt ingegaan op ontwikkelingen in de informatie technologie (IT) en de consequenties die dit heeft voor

In dít artike] wordt ingegaan op ontwikkelingen in de informatie technologie (IT) en de consequenties die dit heeft voor Sae of he ar van securiy echnologie nvloed van veranderingen in de infornøie eclnologie op beveiliging Àueur: ir. Paul Overbeek Fysisch en Elekronísch Laboraoriu n - TNO Posbus 96864, 2509,JG Den Haag

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 20 Aanvullende oeliching Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 20 Volg u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven hiervoor, zoals lesgeld en de uigaven

Nadere informatie

Fibbe Advocaten. Wilhelminastraat 66. 2011 VP Haarlem

Fibbe Advocaten. Wilhelminastraat 66. 2011 VP Haarlem Fibbe Advocaen Wilhelminasraa 66 2011 VP Haarlem Wij, Fibbe Advocaen e Haarlem, doen ons bes om u zoveel mogelijk van diens e zijn. Daarom willen wij u vragen mee e werken aan een klanevredenheidsonderzoek.

Nadere informatie

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk Van grijs naar groen Richlijnen voor energiebesparingen in he rekencenrum Ook binnen de ICT-branche word men zich seeds bewuser van de invloed van hun acivieien op he klimaa. Seeds meer ICT-managers houden

Nadere informatie

Wat is een training? Het doel van een trainingssessie is om met het team en de spelers vastgestelde doelstellingen te bereiken.

Wat is een training? Het doel van een trainingssessie is om met het team en de spelers vastgestelde doelstellingen te bereiken. Wa is een raining? He doel van een rainingssessie is om me he eam en de spelers vasgeselde doelsellingen e bereiken. De doelselling van de raining bepaal de inhoud van de rainingssessie. De keuze van de

Nadere informatie

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd Tuinsijlen Tuinsijlen He aanleggen van een uin word voorafgegaan door he maken van een uinonwerp. Om de uin o een geheel e maken moe u in he onwerp rekening houden me een bepaalde uinsijl. Door allerlei

Nadere informatie

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland Simulaiesudie naar Mehodebreuken in he Onderzoek Verplaasingen in Nederland Bianca Wouers Cenraal Bureau voor de Saisiek bias@cbs.nl Jan van den Brakel Cenraal Bureau voor de Saisiek jbrl@cbs.nl Bijdrage

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing IB 266-1T02FD (2464) Sudiekosen of andere scholingsuigaven Volgde u in een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven

Nadere informatie

stand van zaken. Guido Bayens

stand van zaken. Guido Bayens archiecuur overheid Gecompliceerde pas de deux De elekronische overheid word onder archiecuur gebouwd De overheid saa voor de groe uidaging haar elekronische diensverlening ui e breiden en e opimaliseren.

Nadere informatie

Een risico- en kostengedreven aanpak voor architectuur

Een risico- en kostengedreven aanpak voor architectuur Een risico- en kosengedreven aanpak voor archiecuur Risico- en kosenmanagemen als primair businessdoel Archiecuur is e beschouwen als een discipline die gedreven word door risico s en kosen. Risico- en

Nadere informatie

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs Aandach voor allochone sudenen in he hoger onderwijs Inhoudsopgave Samenvaing en conclusies 5 1 Inleiding 15 1.1 Achergrond van he onderzoek 15 1.2 Opze van he onderzoek 16 1.3 Analyse van de nonrespons

Nadere informatie

Etagevloeren. Ruimte creëren doe je met Nolte Opslag Systemen. www.nolteopslagsystemen.nl

Etagevloeren. Ruimte creëren doe je met Nolte Opslag Systemen. www.nolteopslagsystemen.nl Eagevloeren Ruime creëre g Sysemen g Sysemen is gespecialiseerd in de producie en levering van Eagevloeren. Een eagevloer ook wel enresol, mezzanine, ussenvloer, verdiepingsvloer of bordes genoemd, is

Nadere informatie

Informatiebeveiliging. in de mobiele wereld. Risico s van mobiel werken. devices on the go. Willem Kossen

Informatiebeveiliging. in de mobiele wereld. Risico s van mobiel werken. devices on the go. Willem Kossen devices on he go Risico s van mobiel werken Informaie beveiliging in de mobiele wereld Mobiel werken is al lang geen hype meer. Inmiddels is he zakelijk gebruik van mobiele apparauur vrijwel volledig ingeburgerd.

Nadere informatie

wiskunde A bezem havo 2017-I

wiskunde A bezem havo 2017-I Disribuieriem Een disribuieriem is een geribbelde riem die in een moderne verbrandingsmoor van een auo zi. Zo n riem heef en opziche van een keing voordelen: hij maak minder lawaai en er is geen smering

Nadere informatie

Lean IT: hype of volgend niveau?

Lean IT: hype of volgend niveau? procesverbeering Op naar groere klanevredenheid me Lean IT Lean IT: hype of volgend niveau? De Lean-filosofie is succesvol gebleken in de producieindusrie en lijk op he eerse gezich ook direc oe e passen

Nadere informatie

1 Opening, mededelingen en vaststelling agenda & ingekomen stukken

1 Opening, mededelingen en vaststelling agenda & ingekomen stukken Voebalvereniging Noordwijk Posbus 130 2200 AC Noordwijk www.vvnoordwijk.nl besuur@vvnoordwijk.nl (Concep) Verslag; Algemene ledenvergadering van 21 november 2013 De agenda; 1 Opening, mededelingen en vasselling

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1T12FD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen

Nadere informatie

Gemeenteraadsvergadering Neerijnen BESLUITENLIJST

Gemeenteraadsvergadering Neerijnen BESLUITENLIJST Gemeeneraadsvergadering Neerijnen (16046\...) BESLUITENLIJST Daum : donderdag 25 april 2013 Tijd : 19.30 uur Plaas : raadzaal gemeenehuis Neerijnen Aanwezig : mevrouw P. van Kuilenburg (GBN), de heer C.

Nadere informatie

Salarisschaal: LC Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren. Salarisschaal: LB. Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren Activiteiten: Beleids- en

Salarisschaal: LC Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren. Salarisschaal: LB. Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren Activiteiten: Beleids- en Leraar basisonderwijs LA Leraar basisonderwijs LB Leraar speciaal (basis)onderwijs LB Leraar speciaal (basis)onderwijs LC Salarisschaal: LA Salarisschaal: LB Salarisschaal: LB Salarisschaal: LC Werkerrein:

Nadere informatie

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen.

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen. Gemeene Ede Memo Aan : Gemeeneraad Van : College van burgemeeser en wehouders Daum : 5 okober 203 Zaaknummer : 594 Opgeseld door : Rikker Sniselaar, Adviseur geluid, luchkwaliei en exerne veiligheid Bijlagen

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1TFD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure (Erkenning

Nadere informatie

Stappenplan. Winning Aardwarmte voor Glastuinbouw. Ammerlaan Grond & Hydrocultuur VOF. Voor een krachtige klimaatneutrale glastuinbouw.

Stappenplan. Winning Aardwarmte voor Glastuinbouw. Ammerlaan Grond & Hydrocultuur VOF. Voor een krachtige klimaatneutrale glastuinbouw. December 2013 Sappenplan Winning Aardwarme voor Glasuinbouw Rik van den Bosch: Ben Flipse: Radboud Vorage: Vleesomaenbedrijf A+G van den Bosch Ammerlaan Grond & Hydroculuur VOF GreenhouseGeoPower 1 Voor

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholings uitgaven

Studiekosten of andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 Sudiekosen of andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure

Nadere informatie

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kuns Beroepsvereniging van Beeldende unsenaars BB Amserdam Gedeponeerd er griffie van de Arrondissemens-Rechbank e Amserdam d.d. 23-6-1983 onder nummer 174/1983

Nadere informatie

Werkboek. meer. check! Geluk. in 3Weken! Marjan van de Bult

Werkboek. meer. check! Geluk. in 3Weken! Marjan van de Bult Werkboek meer Geluk J check! in 3Weken! Marjan van de Bul www.gelukfabriek.nl Unlock your Luck vormgeving www.somehingilse.nl Alsjeblief! Hier is jouw eigen werkboek voor meer geluk in 3 weken. Misschien

Nadere informatie

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis De Knaakbaak He begroingsprogramma van He Digiale Huis De Knaakbaak - gemaak door De Twee Snoeken Auomaisering - is een nieuwkomer in begroingsland, waarvan he markaandeel gesaag begin e groeien. He programma

Nadere informatie

Rekenen banken te veel voor een hypotheek?

Rekenen banken te veel voor een hypotheek? Rekenen banken e veel voor een hypoheek? J.P.A.M. Jacobs en L.A. Toolsema Me enige regelmaa word door consumenen en belangenorganisaies gesuggereerd da banken de hypoheekrene onmiddellijk naar boven aanpassen

Nadere informatie

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten Canonpercenages He vassellen van canonpercenages bij de herziening van erfpachconracen Juli 23 SBV School of Real Esae Drs. L.B. Uienbogaard Drs. J.P. Traudes Inhoud Blz. 1. Inleiding... 3 2. Toeliching

Nadere informatie

CONVE NANT KI N DEROPVANG EN ONDERWIJS

CONVE NANT KI N DEROPVANG EN ONDERWIJS CONVE NANT K N DEROPVANG EN ONDERWJS { ( ì 'h!\ irl Ëf \- 'v 1, û \ e a i '.* L(l. ìli-, \ i, ù. * qr 'L,i /,! 2. \ al> - ç Di convenan beschrijf de samenwerkingsafspraken ussen de aanbieders van Kinderopvang

Nadere informatie

OVERZICHT. De Raad 09-12-2014 Aanvang: 19:00. Vermeerzaal 1.03. Tijd. Molendijkzaal 0.01. Raadzaal 1.02. Het Plein 19:00

OVERZICHT. De Raad 09-12-2014 Aanvang: 19:00. Vermeerzaal 1.03. Tijd. Molendijkzaal 0.01. Raadzaal 1.02. Het Plein 19:00 OVERZICHT De Raad 0--0 anvang: :00 Tijd Raadzaal.0 Molendijkzaal 0.0 Vermeerzaal.0 He Plein :00 :0 Tweerichingenvarian omgeving Kersenbaan vrz: Dijkserhuis pfh: Buijelaar secr: Bongers Onwikkeling groenvisie

Nadere informatie

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn.

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn. I B2.4. Onwerp van de bijsluier voor HepBQuin Informaie voor de paiën Lees deze bijsluier op een rusig momen aandachig door, ook als di geneesmiddel al eerder aan u werd oegediend. De eks kan gewijzigd

Nadere informatie

Offshore sourcing: de voordelen voor ontwikkelingslanden

Offshore sourcing: de voordelen voor ontwikkelingslanden groene IT MVO Voordelen, inerne succesfacoren en mvo Offshore sourcing: de voordelen voor onwikkelingslanden Over de voordelen van offshore sourcing voor bedrijven die daar gebruik van maken, is al veel

Nadere informatie

Voorwoord. nuoktober. 1 Voorwoord voorzitter pensioenfonds. 2 Update van de financiële positie. 3 Eerste baan?

Voorwoord. nuoktober. 1 Voorwoord voorzitter pensioenfonds. 2 Update van de financiële positie. 3 Eerste baan? acuele informaie voor alle deelnemers, gewezen deelnemers en gepensioneerden van he pensioenfonds o Voorwoord nuoober Veel pensioenfondsen vereren in zwaar weer door de financiële crisis, vooral door de

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven 11 IB 185-1T11FD Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 2011 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven hiervoor, zoals lesgeld en de uigaven voor boeken, afrekken

Nadere informatie

Een nieuwe model van bekostigen van Shared Services

Een nieuwe model van bekostigen van Shared Services Een nieuwe model van bekosigen van Shared Services Thierry Bruyneel Harold den Heijer Agenda Inroducie Rene Burgler 5 min Inroducie B&M 5 min The sripped down problem Succes facoren Discovery our van de

Nadere informatie

lsolatieboxen met of zonder sluis?

lsolatieboxen met of zonder sluis? lsolaieboxen me of zonder sluis? Modelonderzoek naar he risico voor kruisinfecies bij verschillende bouwkundige onwerpen voor een medium-care verpleegafdeling in he Wilhelmina Kinderziekenhuis e Urech

Nadere informatie

Voorwoord. editie juli 2014

Voorwoord. editie juli 2014 ediie juli 2014 Voorwoord Graag vraag ik uw aandach voor deze nieuwsbrief. Opnieuw zoals u van ons gewend ben een nieuwsbrief vol lezenwaardige zaken. Ook een nieuwsbrief die op een bijzonder momen uikom.

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Siching NIOC Siching NIOC en de NIOC kennisbank Siching NIOC (www.nioc.nl) sel zich conform zijn sauen o doel: he realiseren van congressen over informaica onderwijs en voors al hegeen me een en ander

Nadere informatie

Impressie bijeenkomst provinciaal netwerk d.d

Impressie bijeenkomst provinciaal netwerk d.d Impressie bijeenkoms provinciaal newerk d.d. 11-11-16 Op 11 november jl. was he provinciale newerk bewonersiniiaieven op he gebied van wonen, welzijn en zorg e gas bij Luneen Wil Wel. Cenraal hema was

Nadere informatie

Screen. Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benutten. mei 2010. Highlights

Screen. Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benutten. mei 2010. Highlights Screen mei 2010 Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benuen Voor u lig he nieuwe magazine Screen van Bevolkingsonderzoek Zuid-Wes. In di magazine willen we de parijen die bij he bevolkingsonderzoek naar

Nadere informatie

Voorwoord. Editie november 2013

Voorwoord. Editie november 2013 Ediie november 2013 Voorwoord Als eerse kijk ik erug op winig jaar voorzierschap Zichenburg-Kerkeuinen en laer Dekkershoek. Ik kan me nog herinneren da er beselauo s op ons bedrijvenerrein sonden van aannemers,

Nadere informatie

Geen enkel lakproces is gelijk aan andere systemen.

Geen enkel lakproces is gelijk aan andere systemen. My of i l er ec hni eki n er na i ona l T : +31( 0) 481461191 E : i nf o@my ogend. c om W: www. my ogend. c om Pos a dr es Wi l l em Al e x a nder s r a a 23c 6691E EGend Geen enkel lakproces is gelijk

Nadere informatie

Horeca Starterskrant

Horeca Starterskrant Horeca Sarerskran 04 Als leerbedrijf zelf uw personeel opleiden 06 Succes zi in de ondernemer in regels, vergunningen en subsidies 08 Wegwijs maak u een goede kans bij de bank 16 Zó een uigave van 02 SVH

Nadere informatie

Gemeentenieuws. Ontwikkelingen centrum Varsseveld

Gemeentenieuws. Ontwikkelingen centrum Varsseveld Gemeenenieuws Nieuwbouw Kindcenrum Ulf Noord feeselijk van sar Dankzij gezamenlijke inze kan de nieuwbouw voor he Kindcenrum Ulf Noord nu van sar, vlnr. Peer van de Ward (wehouder), Ferdy Wissing (direceur

Nadere informatie

Gebruiksvriendelijke compiler voor het onderwijs

Gebruiksvriendelijke compiler voor het onderwijs Helium moe funcioneel programmeren onderseunen Gebruiksvriendelijke compiler voor he onderwijs Foumeldingen van compilers zijn vaak moeilijk e inerpreeren. Om he programmeeronderwijs e verbeeren word aan

Nadere informatie

64% 70% 94% 85% 87% 73% 67% 75% 93% 60% 70% 100% 90% 100% 75% 70% 85% 100% Groen Vrij Internet Partij. Stelling CDA VVD D66 PvdA Groen Links

64% 70% 94% 85% 87% 73% 67% 75% 93% 60% 70% 100% 90% 100% 75% 70% 85% 100% Groen Vrij Internet Partij. Stelling CDA VVD D66 PvdA Groen Links Semwijzer COC Nederland Gayvoe parijvergelijking 2006 www.gayvoe.nl Parij is he zeer oneens Parij is he oneens Parij voel er wel wa voor Parij is posiief Selling CDA VVD D66 PvdA Algehele score Gelijke

Nadere informatie

Integratiepracticum III

Integratiepracticum III Inegraiepracicum III Casus I Projecevaluaie Irrigaie landbouwgronden in Ruriania Bas Beerenhou (556622) & Cliff Voeelink (554506) Deadline casus I: 2 januari 2007 TR2 Inleiding Er zijn een hoop derdewereldlanden.

Nadere informatie

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2014 voor buienlands belasingplichigen IB 264-1T41FD BUI Bijverdiensen of opbrengsen als Werke u in 2014 als freelancer of gasouder of had u bijverdiensen? Selde u een beziing,

Nadere informatie

2.4 Oppervlaktemethode

2.4 Oppervlaktemethode 2.4 Opperlakemehode Teken he --diagram an de eenparige beweging me een snelheid an 10 m/s die begin na 2 seconden en eindig na 4 seconden. De afgelegde weg is: =. (m/s) In he --diagram is de hooge an de

Nadere informatie

Belasting en schenken 2013

Belasting en schenken 2013 Belasing en schenken 2013 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet?

Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet? Gebouwauomaisering WKO Amserdam Science Park Drie gebouwen, één syseem, o och nie? B+U 2 2014 33 In de bouw is men gewend e wheelen en e dealen binnen besaande siuaies. Zo ook was he geval bij de realisaie

Nadere informatie

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen 2011 Toeliching Aangife schenkbelasing Di is een oeliching bij he formulier Aangife schenkbelasing. Deze oeliching besaa ui vier onderdelen: A Algemene informaie over de schenkbelasing B Uileg bij de vragen

Nadere informatie

Van metadata naar kennis

Van metadata naar kennis meadaa Een onologie creëren me Topic Maps Van meadaa naar kennis Soms zijn meadaa e beperk om een documen gemakkelijk erug e vinden en zouden de meadaa eigenlijk me meer kennis verrijk moeen worden. Me

Nadere informatie

ADOBE ACROBAT 9-PRODUCTREEKS

ADOBE ACROBAT 9-PRODUCTREEKS ACROBAT 9-DUCTREEKS DUCTVERGELIJKING Me Acroba 9 kun u beer dan ooi communiceren me PDF, de sandaard voor de uiwisseling van elekronische documenen. Aan de hand van di vergelijkend overzich kun u bepalen

Nadere informatie

1: OVER HET JAAR 1999 4

1: OVER HET JAAR 1999 4 : OVER HET JAAR 999 4 _ m () ERHATUM Pag 5 Resulaa 999 na financieringsiasen moe zijn: 954 Pag 47 Desinveseringen in immaeriële vase aciva moe zijn: Desinveseringen in maeriële vase aciva Kengeallen 5

Nadere informatie

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Wiskunde B (nieuwe sijl) Examen VW Voorbereidend Weenschappelijk nderwijs Tijdvak Donderdag 22 mei 3.30 6.30 uur 20 03 Voor di examen zijn maximaal 83 punen e behalen; he examen besaa ui 20 vragen. Voor

Nadere informatie

i$»4: MEE Rotterdam Rijn mond wa?s -/ fs: juni 4, JJ 41 ,lfl s Transitie van de ctiëntondersteuning2013-2015 is4. ):f:t.. 4,y 441; t 1 6 A.

i$»4: MEE Rotterdam Rijn mond wa?s -/ fs: juni 4, JJ 41 ,lfl s Transitie van de ctiëntondersteuning2013-2015 is4. ):f:t.. 4,y 441; t 1 6 A. :.. r r 1 juni MEE Roerdam Rijn mond Transiie van de ciënonderseuning213-215 i$»4: HZ --, P i4,j 441; 1 is4. 1h -,,,? / II 4,y - is; ii!,i,.- ç :6 1,.iV h 1 6 A.v4 47 1â ;fr 34., Ik, 4.1 I--, I. 4 a,,;

Nadere informatie

Herziening van de WWB-raming voor het Centraal Economisch Plan 2012

Herziening van de WWB-raming voor het Centraal Economisch Plan 2012 Herziening van de WWB-raming voor he Cenraal Economisch Plan 2012 CPB Achergronddocumen Maar 2012 Gijs Roelofs 1 Samenvaing In di CPB Achergronddocumen word een nieuwe ramingsregel voor he bijsandsvolume

Nadere informatie

Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek achter persoonlijke pensioenrekeningen in de uitkeringsfase. Netspar OCCASIONAL PAPERS

Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek achter persoonlijke pensioenrekeningen in de uitkeringsfase. Netspar OCCASIONAL PAPERS Nespar OCCASIONAL PAPERS Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek acher persoonlijke pensioenrekeningen in de uikeringsfase Techniek acher persoonlijke pensioenrekeningen in de uikeringsfase

Nadere informatie

Horeca Starterskrant

Horeca Starterskrant Horeca Sarerskran 04 Als leerbedrijf zelf uw personeel opleiden 06 Succes zi in de ondernemer in regels, vergunningen en subsidies 08 Wegwijs maak u een goede kans bij de bank 16 Zó een uigave van 02 SVH

Nadere informatie

Belasting en schenken 2012

Belasting en schenken 2012 Belasing en schenken 2012 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

OFFSHORE OUTSOURCING Het benutten van nieuwe kansen?

OFFSHORE OUTSOURCING Het benutten van nieuwe kansen? OFFSHORE OUTSOURCING Het benutten van nieuwe kansen? Paul Tjia GPI Consultancy Universiteit Twente, 15 december 2004 Trend 1: aandacht in de pers Trend 2: groeiend gebruik van offshore diensten In Nederland

Nadere informatie

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS Behorende bij de Bacheloropdrach HS Door: Julia Berkhou Lena Jezuia Sephen Willink Begeleider: Prof.dr. A.A. Soorvogel Daum: 17 juni 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Achergrondinformaie 3 2.1 He geij.................................

Nadere informatie

Openbaar. Ontwerp-bestemmingsplan Nijmegen Midden 2015

Openbaar. Ontwerp-bestemmingsplan Nijmegen Midden 2015 Collegevoorsel Openbaar Onderwerp Onwerp-besemmingsplan Nijmegen Midden 0 Programma Sedelijke onwikkeling Porefeuillehouder B. Velhuis Samenvaing He laase (geacualiseerde) besemmingsplan voor Nijmegen

Nadere informatie

Deel 2. Basiskennis wiskunde

Deel 2. Basiskennis wiskunde Deel 2. Basiskennis wiskunde Vraag 26 Definieer de funcie f : R R : 7 cos(2 ). Bepaal de afgeleide van de funcie f in he pun 2π/2. (A) f 0 ( 2π/2) = π (B) f 0 ( 2π/2) = 2π (C) f 0 ( 2π/2) = 2π (D) f 0

Nadere informatie

t Ik bekijk de plaatjes, de titel en de tussenkopjes.

t Ik bekijk de plaatjes, de titel en de tussenkopjes. 2.1 LWB 7A-20 Les: Geen vis INFORMATIE Leeseks Teks 1: informaieve eks over walvissen. Teks 1: oud AVI 9; nieuw AVI M6. Zie ook sofware. Cenrale sraegie/leerdoel Teks inerpreeren: je bedenk de hoofdvraag

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correcievoorschrif VWO 009 ijdvak wiskunde A, He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING. Binnenunit voor lucht-waterwarmtepompsysteem EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1

GEBRUIKSAANWIJZING. Binnenunit voor lucht-waterwarmtepompsysteem EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1 GEBRUIKSAANWIJZING Binnenuni voor luch-waerwarmepompsyseem en opies EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1 EKHBRD011ACV1 EKHBRD014ACV1 EKHBRD016ACV1 EKHBRD011ACY1

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2011 11 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei Moderne wiskunde 9e ediie Havo A deel Uiwerkingen Hoofdsuk - Formules voor groei bladzijde 00 V-a = 08, ; 870 08, ; 70 0, 8; 60 00 00 870 70 08,, gemiddeld 0,8 b De beginhoeveelheid is 00 en de groeifacor

Nadere informatie

Bestemmingsplan Broek op Langedijk V A S T G E S T E L D

Bestemmingsplan Broek op Langedijk V A S T G E S T E L D Besemmingsplan Broek op Langedijk V A S T G E S T E L D Besemmingsplan Broek op Langedijk VASTGESTELD Inhoud Toeliching + bijlagen Regels + bijlagen Verbeelding juni 01 Projecnummer 1.00..0.0 O v e r z

Nadere informatie