Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting"

Transcriptie

1 Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggeriche aanpak van pensioenvoorliching ERIK VAN DER SPEK De laase jaren is pensioenvoorliching vaak negaief in he nieuws gewees. Ui verschillende onderzoeken blijk da de meese mensen slech op de hooge zijn van hun pensioenrechen, en da ze zich zorgen maken over hun oekomsige inkomen. Diverse parijen hebben daarbij aangegeven da de pensioenfondsen meer werk van hun informaieplich moeen maken. Voorliching over pensioenen blijk een lasige uidaging e zijn; een vraaggeriche aanpak, waarbij de life evens van de doelgroep cenraal saan, maak in onze visie de meese kans op succes. De afgelopen ijd hebben verschillende groe organisaies onderzoek gedaan naar de kwaliei van pensioenvoorliching. Om e beginnen heef de Consumenenbond vorig najaar he Meldpun Pensioenzorgen ingeseld. Bij di meldpun konden consumenen hun klachen en zorgen over hun pensioen kwij. En die waren er: de elefoon sond roodgloeiend. Op grond van deze invenarisaie selde de Consumenenbond ien aanbevelingspunen op, die zij in februari 2004 aan saassecrearis Rue van Sociale Zaken en Werkgelegenheid overhandigde. De Consumenenbond benadruke he belang van heldere informaie en een uniform pensioenoverzich, waarin consumenen precies kunnen aflezen hoeveel ze neo aan pensioen zullen onvangen. Een ander pun da in de aanbevelingen naar voren kwam, was de posiie van werknemers die scheiden, arbeidsongeschik of werkloos worden. De bond vind da deze werknemers direc informaie van hun pensioenuivoerder moeen onvangen, waarin ze kunnen lezen wa de gevolgen voor hun pensioen zijn. De boodschap Siching van de Arbeid Een andere organisaie die zich al geruime ijd bezig houd me pensioencommunicaie, is de Siching van de Arbeid (sar). Zo publiceerde de sar in 2001 de aanbeveling Moderne en beaalbare pensioenen voor alle werknemers. In deze aanbeveling benadruk de siching de noodzaak van meer ransparanie en klanvriendelijkheid. Ook he belang van eenvoudige procedureregels en formulieren, die ook voor ouderen goed leesbaar zijn, word hierin nog eens ondersreep. Verder heef de sar, samen me drie koepelorganisaies, een begin gemaak me de monioring van pensioenvoorliching. Eind 2003 kwam he eerse verslag hierover ui. De sar consaeer da he belang van goede voorliching over pensioenen door alle parijen word ingezien, maar da he voor veel mensen lasig blijf om deze informaie e doorgronden. De informaie word nie begrepen of zelfs nie eens gelezen. Pensioenwebsies Een derde onderzoek heef berekking op inerne. Websies bieden pensioenfondsen een aanrekkelijke manier om informaie op maa e leveren. Via ineracieve (reken)modules is he bijvoorbeeld goed mogelijk om werknemers meer inzich e geven in he e verwachen pensioen en in evenuele pensioengaen. Zo heef he abp (www.abp.nl) een rekenmodule voor he aow-hiaa en een rekenmodule waarmee deelnemers de fiscale besedingsruime kunnen bereken. De pggm (www.pggm.nl) heef een pensioenplanner voor zijn deelnemers. Toch word van deze mogelijkheid 21

2 de boodschap 22 nog maar mondjesmaa gebruikgemaak. Di blijk ui een onderzoek van Ordina, waarin 29 websies van pensioenverzekeraars zijn bekeken. Daarbij heef Ordina zich me name gerich op de mae van onderseuning die de websies bieden aan consumenen die meer willen ween over hun pensioen en de saus van hun persoonlijke financiële siuaie. De resulaen zijn nie ech bemoedigend. Inerne blijk vooral ingeze e worden om producinformaie aan e bieden. Vraaggeriche concepen saan nog in de kinderschoenen. Ordina consaeer da de pensioenmark seeds meer neig naar individualisering, wa gepaard gaa me een wildgroei aan keuzes en mogelijkheden. Door de complexiei en de snelle veranderingen in we- en regelgeving neem de informaiebehoefe over pensioenen oe. In de prakijk gaap er een groo ga ussen de informaiebehoefe van de klan en de informaieversrekking van de verzekeraars. Me name voor de persoonlijke siuaie van de klan is e weinig aandach, erwijl ook de algemene pensioeninformaie onvoldoende scoor. In he algemeen consaeer Ordina da de pensioenverzekeraars e veel aanbodgerich en e weinig klan- c.q. vraaggerich zijn. Afb.1 Homepage pensioenkijker Nieuwe pensioenwe Inmiddels heef ook de overheid zich he belang van goede pensioenvoorliching gerealiseerd. In maar 2002 brach he weede kabine-kok de Hoofdlijnennoiie nieuwe Pensioenwe ui. In deze noiie doen de schrijvers verschillende voorsellen voor weelijke maaregelen die de voorliching minder vrijblijvend maken: werkgevers moeen nieuwe werknemers binnen drie maanden schrifelijk en duidelijk informeren over de deelname aan de pensioenregeling en de opbouw van pensioenrechen en de evenuele risico s die daaraan vaszien; pensioenuivoerders moeen de deelnemers informeren over de hooge van he e bereiken pensioen of de hooge van he verzekerde bedrag; pensioenuivoerders moeen verder gewezen deelnemers informeren over wijzigingen in he indexeringsbeleid. Ook dienen zij deze groep en minse eenmaal in de vijf jaar e informeren over de hooge van de aanspraken; vóór of bij he afsluien van een vrijwillige voorziening moe de deelnemer in kwesie een Pensioenbijsluier onvangen, die aan dezelfde eisen moe voldoen als de financiële bijsluier. Als de planning gehaald word, krijgen we in 2006 een nieuwe Pensioenwe. Complicaies Waarom is voorlichen over pensioenen och zo moeilijk? Ten eerse is de maerie zelf amelijk ingewikkeld. Wie bijvoorbeeld duidelijk wil uileggen hoe waardeoverdrach in z n werk gaa of wa conversie bij echscheiding precies

3 inhoud, heef he nie gemakkelijk. Ten weede zijn er nogal wa sooren regelingen in omloop. He maak nogal wa ui of je een beschikbare premieregeling, een gegarandeerde bedragenregeling, een middelloon- of een eindloonregeling heb. Ten derde bieden veel pensioenfondsen keuzemogelijkheden en aanvullende producen aan, waarvan de consequenies lang nie alijd door leken e doorgronden zijn. Nog lasiger is da de pensioenvoorliching vaak plaasvind op een momen da de beoogde onvanger van die voorliching me alles bezig is, behalve me zijn pensioen. Wie op z n winigse begin e werken, denk misschien voorui o de volgende sap in zijn carrière, maar een pensioen is op die leefijd meesal nog lichjaren ver. Toch moeen medewerkers vaak al direc bij indiensreding keuzes maken die gevolgen hebben voor hun pensioenopbouw. Pensioenen worden seeds flexibeler, maar die flexibiliei vraag wel da de berokkenen zich goed in de maerie verdiepen. Gevoel en versand Aangezien vrijwel alle werknemers pensioen opbouwen, moe er pensioenvoorliching zijn voor alle lagen van de bevolking. Bedrijfs(ak)pensioenfondsen (zoals he Bedrijfsakpensioenfonds voor de Houhandel of he Bedrijfspensioenfonds voor de Zeevisserij) kunnen hun doelgroep misschien wa beer in kaar brengen, maar ook voor hen geld da de voorliching mede geschik moe zijn voor laagopgeleide werknemers en werknemers die he Nederlands slech beheersen. De Nederlandse Taalunie gaa ui van wee miljoen laaggeleerden (funcioneel analfabeen), die onvoldoende Nederlands spreken en schrijven om in onze samenleving mee e kunnen doen. Ook deze groep gaa een keer me pensioen of is al zover. Een afschrikwekkend voorbeeld He Parnerpensioen word als volg berekend: Vanaf 1 januari 2004 bouw u per jaar pensioen op over he salaris da u in da jaar verdien. He Parnerpensioen word berekend per jaar volgens de formule: 1,25% x fullime salaris van da jaar x parime percenage minus 2,5% x Anw-uikering (ficief)** x Anw-uikering (feielijk) gedeeld door Anw-uikering (volledig) x parime percenage. He Parnerpensioen vanaf 1 januari 1999 o 1 januari 2004 word berekend volgens de formule: 1,25% x x pensioenjaren minus 2,5% x Anw-uikering (ficief)** x Anwuikering (feielijk) gedeeld door Anw-uikering (volledig) x pensioenjaren. Wa hierbij verder een belemmerende rol speel, is da veel mensen helemaal nie voorgelich willen worden over hun pensioen. Ze vinden pensioenen saai en ingewikkeld en zij hebben geen enkele behoefe om hierover de deails en de kleine leerjes e lezen. Ui onderzoek blijk da deze groep vooral he gevoel wil hebben da he allemaal goed zi. Zij delegeren de veranwoordelijkheid voor hun pensioen graag aan een andere insanie: hun werkgever, de personeelsfuncionaris, he pensioenfonds. Goede communicaie rich zich daarom nie alleen op he versand, maar ook op he gevoel. Di gevoel is van groe invloed op de verrouwensrelaie ussen werknemer, werkgever en pensioenfonds. Vraag en aanbod He laase probleem is nie exclusief voor de pensioenbranche, maar speel er wel een groe rol: de communicaie concenreer zich vooral op he aanbod van de pensioenfondsen en -verzekeraars, en veel minder op de vragen die bij de deelnemers c.q. consumenen leven. De fondsen en verzekeraars leggen regelingen ui en lichen producen oe. Als afschrikwekkend voorbeeld vind u in he kader een passage ui de uileg van he Parnerpensioen door pggm. E ceera: er volgen nog drie bulles me verdere aanvullingen en verfijningen. De srekking zal duidelijk zijn: veel pensioenfondsen en -verzekeraars maken nog onvoldoende onderscheid ussen een reglemen en publieksinformaie. In een reglemen saan regelingen cenraal, in publieksbrochures en -websies de vragen van de doelgroep. Hoe moe he wel? Hoe he nie moe, is in he voorafgaande voldoende duidelijk gemaak. Produccaalogi me lasig jargon, eksen die de boodschap 23

4 de boodschap 24 over de hoofden van de doelgroep heen geschreven zijn, eksen die regelingen uileggen in plaas van vragen beanwoorden, zinloos lijkende formules. Maar hoe moe he wel? Een aanal richlijnen. 1 Respeceer de vragen van de doelgroep Maar weinig werknemers zullen voor hun plezier producinformaie over bijvoorbeeld een anw-hiaaverzekering doornemen of zich willen verdiepen in de berekeningsgrondslag van he parnerpensioen. Maar da beeken nie da ze geen belangselling voor pensioenen hebben. Alleen sellen ze meesal andere vragen dan verzekeraars en pensioenfondsen geneigd zijn e beanwoorden. Dus nie: Wa is een pensioenga?, maar: Heb ik sraks wel voldoende pensioen? En nie: Hoe word uw parnerpensioen berekend?, maar Wa gebeur er als ik kom e overlijden? Di breng ons op de volgende richlijn: 2 Neem mijlpalen in he leven van de doelgroep als uigangspun Communicaie over pensioenen hoef geen ver-van-mijnbed-show e zijn. Er zijn veel verschillende momenen in he leven van een werknemer waarop deze wel degelijk geïneresseerd kan raken in zijn pensioen. Da is nie alleen bij indiensreding, maar ook bij de volgende momenen: wisseling van baan; huwelijk en echscheiding; (ernsige) zieke en arbeidsongeschikheid; werkloosheid. Al deze veranderingen die voor de berokkenen zeer ingrijpend kunnen zijn hebben consequenies voor he pensioen. Bij al deze veranderingen kan de ineresse voor (aspecen van) he pensioen dan ook ineens oenemen. Wij adviseren daarvan gebruik e maken en de communicaie over de pensioenen mede op e hangen aan deze mijlpalen (life evens). Me deze aanpak slaa u wee vliegen in één klap: u vergroo de berokkenheid bij de lezer, en u ben er zeker van da de vragen van de doelgroep cenraal saan. Een websie waarin deze aanpak is gevolgd, is een gezamenlijk iniiaief van een groo aanal organisaies. Hier saa nies over verschillende sooren pensioenen: de websie word groendeels gesrucureerd via de Wa gebeur er bij -vraag. Dus: wa gebeur er bij rouwen, kinderen en samenwonen, bij echscheiding, bij overlijden, en nog veel meer. 3 Respeceer verschillen binnen de doelgroep Door een vraaggeriche aanpak, die gerich is op mijlpalen in iemands leven, voorkom een verzekeraar of pensioenfonds al veel verwarring en misversanden. Maar ook me deze aanpak word nie iedereen bereik. De variaie binnen de doelgroep kan immers enorm groo zijn. Daarbij gaa he nie alleen om opleidingsniveau en leefijd, maar ook om belangselling en persoonlijkheidsype. In een onderzoek da MarkeResponse Nederland bv uigevoerd heef in opdrach van pvf Pensioenen (nu Achmea Pensioenen), word aannemelijk gemaak da die persoonlijkheidsypen variëren op in elk geval de volgende wee dimensies: nu-gerich versus oekoms-gerich. Iemand die nu-gerich is, zie geld vooral als een middel om leuke dingen mee e doen. Plannen voor de oekoms maken of geld opzij zeen voor laer zie hij als verspilde moeie. De oekomsplanner is meer ui op zekerheid en wil conrole houden over zijn eigen oekoms. Hij vind he nie erg om nu wa soberder e leven als hij daardoor meer zekerheid voor laer kan kopen; ik-gerich versus anderen-gerich. Mensen die serk ik-gerich zijn, vinden zelfonplooiing, eigen ideniei en vrije ijd heel belangrijk. Te verwachen val da he eigen oekomsige inkomen voor deze groep zwaarder weeg dan een evenueel nabesaandenpensioen. Iemand die anderen-gerich is, rich zich meer op zijn sociale omgeving, familie, vrienden en gezin. Gevoelens als solidariei en veranwoordelijkheid spelen bij deze groep een groere rol dan bij de eerse. Da beeken onder meer da deze groep gevoeliger zal zijn voor argumenen die berekking hebben op parner en nabesaanden. De onderzoekers consaeren da de meese pensioencommunicaie gerich is op de oekoms-planners, en da daarbinnen bovendien de nadruk lig op anderen-gerichen. Zij sellen da er verschillende communicaiesijlen en wellich ook verschillende producen nodig zijn om me name de mensen ui he vakje nu-genieen en ik-gerich e bereiken.

5 En de eksschrijver? Veel argumenen pleien ervoor om de communicaie over pensioenen nie geheel over e laen aan de verzekeraars en pensioenfondsen zelf. Nauurlijk zijn de beleidsmedewerkers bij deze insanies bij uisek deskundig, maar juis deze deskundigheid kan een goede voorliching in de weg saan. He is onze ervaring da pensioenkenners vaak veel e veel geneigd zijn de deails van verschillende regelingen ui e leggen, zonder al e veel oog e hebben voor de wensen en vragen van de doelgroep. De eksschrijver kan bij communicaie van pensioenen de rol spelen van advocaa van de lezer. Ne als de gemiddelde werknemer of consumen is hij een buiensaander, die vaak domme vragen sel. Door deze domme vragen als uigangspun voor de communicaie e nemen, onsaan vaak levendige eksen die aansluien bij de behoefe van de doelgroep. Di vorm een opsapje naar de volgende aanbeveling. 4 Geef de doelgroep zo veel mogelijk maawerk Als de doelgroep op vrijwel alle significane aspecen enorme verschillen kan veronen, is he ondoenlijk om alle leden van de doelgroep me een sandaardpakke aan informaie aan e spreken. Daarbij doen zich overigens groe verschillen voor ussen pensioenverzekeraars die de vrije mark bewerken, en bedrijfs(ak)pensioenfondsen die via de cao s vase afspraken hebben me een bepaalde bedrijfsak. Bedrijfspensioenfondsen kunnen via de personeelsadminisraies van de aangesloen werkgevers heel goed communiceren rond life evens ; bovendien kunnen ze hun doelgroep verdelen in leefijdscaegorieën en de communicaie daarop afsemmen. Via de jaarlijkse pensioenoverzichen kunnen ze hun doelgroep een helder overzich geven van de e verwachen pensioenen en evenuele hiaen daarin. Voor verzekeraars is de communicaie lasiger, maar inerne bied hun ineressane mogelijkheden om och zo veel mogelijk egemoe e komen aan de wensen en behoefen van de individuele consumen. Zo is he mogelijk om e werken me profielen van verschillende groepen belangsellenden. Me behulp van ineracieve modules kan een bezoeker zo snel mogelijk naar de informaie geleid worden die voor hem ineressan is. 5 Vergee he gevoel nie Beslissingen over pensioenen komen nie alijd o sand op basis van kille berekeningen. Emoies spelen daarbij een belangrijke rol. Gevoelens van zekerheid, verrouwen, veranwoordelijkheid, solidariei en dergelijke bepalen voor een belangrijk deel hoe de beslissing van een consumen uival. Goede pensioencommunicaie speel daarop in. Een voorbeeld van een campagne die (ook leerlijk) geheel rond gevoel is opgebouwd, is die van Zwiserleven. Maar ook bij de meer zakelijke benadering van (bedrijfs)pensioenfondsen is he belangrijk de gevoelsmaige kan nie ui he oog e verliezen. r De aueur Erik van der Spek (1954) is neerlandicus en werk ruim winig jaar als eksschrijver en communicaie-adviseur. Hij is mede-opricher van Hendrikx Van der Spek, Bureau voor bedrijfscommunicaie in Bussum. Lierauur & websies Hardop dromen van de oekoms, onderzoeksrapporage van MarkeResponse Nederland bv in opdrach van pvf Pensioenen, z.j. vb Conac (uigave van de Vereniging van Bedrijfsakpensioenfondsen): Special Communicaie (okober 2003). Websie: hp://www.vvb.nl/uigaven/uigaven.asp Monioring pensioenvoorliching en invenarisaie van acivieien gerich op verbeering van de kwaliei van de pensioenvoorliching, rappor van de Siching van de Arbeid, december Websie: Communiceren over de pensioenregeling; begrijp u he?, rappor van Deloie. Websie: hp://www.deloie.com Ordina onderzoek 29 websie van pensioenverzekeraars, zie: hp://www.ordina.nl; Helder pensioenoverzich hard nodig, zie (klik op Acies/sandpunen en vervolgens op Pensioeninformaie ) de boodschap 25

Master data management

Master data management meadaa Maser daa Aanpak voor opzeen van maserdaa-programma De kwaliei van de oenemende hoeveelheid daa in ondernemingen is van groo belang. Om die kwaliei e waarborgen kan maser daa worden oegepas. De

Nadere informatie

Fibbe Advocaten. Wilhelminastraat 66. 2011 VP Haarlem

Fibbe Advocaten. Wilhelminastraat 66. 2011 VP Haarlem Fibbe Advocaen Wilhelminasraa 66 2011 VP Haarlem Wij, Fibbe Advocaen e Haarlem, doen ons bes om u zoveel mogelijk van diens e zijn. Daarom willen wij u vragen mee e werken aan een klanevredenheidsonderzoek.

Nadere informatie

Transparantie: van bedreiging tot businessmodel

Transparantie: van bedreiging tot businessmodel rends Impac op organisaie en informaievoorziening Transparanie: van bedreiging o businessmodel Transparanie is een rend die zowel in he bedrijfsleven als in de publieke secor langzaam maar zeker in krach

Nadere informatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie Whiepaper One Ne Efficiëner zakendoen en innoveren me mobiele communicaie One Ne is een complee oplossing voor hosed elefonie die kosen helder en beheersbaar maak, zorg voor eenvoud en de bereikbaarheid

Nadere informatie

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John Complexiei onder conrole, kosen inzichelijk? Naar een diensbare Gezien de populariei van is he goed eens erug e gaan naar de basis en e kijken naar wa SOA eigenlijk is, wa de redenen zijn om he in e voeren,

Nadere informatie

Uw auto in 3 simpele stappen

Uw auto in 3 simpele stappen Uw auo in 3 simpele sappen 1 Als financieringsmaaschappij van Fia Group Auomobiles SA is Fia Financial Soluions als geen ander op de hooge van he Ialiaanse auoaanbod. Daarnaas beschik Fia Financial Soluions

Nadere informatie

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer IT-audi & Ousourcing in conrol Leveranciersmanagemen en hird pary reporing Via ousourcing van sandaardprocessen proberen veel organisaies hun diensverlening aan de klan e verbeeren. Om in conrol e blijven

Nadere informatie

Wat is een training? Het doel van een trainingssessie is om met het team en de spelers vastgestelde doelstellingen te bereiken.

Wat is een training? Het doel van een trainingssessie is om met het team en de spelers vastgestelde doelstellingen te bereiken. Wa is een raining? He doel van een rainingssessie is om me he eam en de spelers vasgeselde doelsellingen e bereiken. De doelselling van de raining bepaal de inhoud van de rainingssessie. De keuze van de

Nadere informatie

Privacy en cloud computing

Privacy en cloud computing legale kaders Privacy en cloud compuing Beveiliging van persoonsgegevens in de cloud E-mail leen zich goed als cloudservice. He voordeel is da de ICT-afdeling geen eigen mailserver hoef op e zeen, wa efficiëner

Nadere informatie

64% 70% 94% 85% 87% 73% 67% 75% 93% 60% 70% 100% 90% 100% 75% 70% 85% 100% Groen Vrij Internet Partij. Stelling CDA VVD D66 PvdA Groen Links

64% 70% 94% 85% 87% 73% 67% 75% 93% 60% 70% 100% 90% 100% 75% 70% 85% 100% Groen Vrij Internet Partij. Stelling CDA VVD D66 PvdA Groen Links Semwijzer COC Nederland Gayvoe parijvergelijking 2006 www.gayvoe.nl Parij is he zeer oneens Parij is he oneens Parij voel er wel wa voor Parij is posiief Selling CDA VVD D66 PvdA Algehele score Gelijke

Nadere informatie

Belasting en schenken 2013

Belasting en schenken 2013 Belasing en schenken 2013 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis De Woordpoor De beseksverwerker van He Digiale Huis Een STABU-beseksverwerker zonder weerga. Verfrissend eenvoudig en och me meer mogelijkheden dan welke andere beseksverwerker ook. Zeer uigebreide mogelijkheden

Nadere informatie

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering business alignmen case Overkoepelende aal en echnieken ArchiMae-mehode verbind archiecuurdomeinen In juli 2002 sare een aanal Nederlandse insiuen en bedrijven he projec ArchiMae. He doel is een aal voor

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correcievoorschrif VWO 009 ijdvak wiskunde A, He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen 2011 Toeliching Aangife schenkbelasing Di is een oeliching bij he formulier Aangife schenkbelasing. Deze oeliching besaa ui vier onderdelen: A Algemene informaie over de schenkbelasing B Uileg bij de vragen

Nadere informatie

Belasting en schenken 2012

Belasting en schenken 2012 Belasing en schenken 2012 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties 1 STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM Proocol Collegiale Visiaies Inleiding Aanleiding projec collegiale visiaie De gymnasia van de SHZG werken seeds inensiever samen aan de kwaliei van de gymnasiumopleiding,

Nadere informatie

Ernst de Boer en Albert Kleinjan

Ernst de Boer en Albert Kleinjan archiecuur verzekeringen Inernaionale afsemming archiecuur noodzakelijk Archiecuurimpac van rends in de verzekeringswereld In de voorbije jaren is archiecuur vaak synoniem geworden aan beheersing : conroleren

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 2013 IB 275-1T31FD Volg u in 2013 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVC-procedure (Erkenning Verworven Compeenies)?

Nadere informatie

Voorwoord. nuoktober. 1 Voorwoord voorzitter pensioenfonds. 2 Update van de financiële positie. 3 Eerste baan?

Voorwoord. nuoktober. 1 Voorwoord voorzitter pensioenfonds. 2 Update van de financiële positie. 3 Eerste baan? acuele informaie voor alle deelnemers, gewezen deelnemers en gepensioneerden van he pensioenfonds o Voorwoord nuoober Veel pensioenfondsen vereren in zwaar weer door de financiële crisis, vooral door de

Nadere informatie

Softwarearcheologie als basis voor strategie

Softwarearcheologie als basis voor strategie sofware legacy Besuurlijke grip op sofware Sofwarearcheologie als basis voor sraegie Als he managemen grip wil krijgen op de sofware binnen de organisaie, kan onderzoek door onafhankelijke expers uikoms

Nadere informatie

Gemeenteraadsvergadering Neerijnen BESLUITENLIJST

Gemeenteraadsvergadering Neerijnen BESLUITENLIJST Gemeeneraadsvergadering Neerijnen (16046\...) BESLUITENLIJST Daum : donderdag 25 april 2013 Tijd : 19.30 uur Plaas : raadzaal gemeenehuis Neerijnen Aanwezig : mevrouw P. van Kuilenburg (GBN), de heer C.

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2015

Correctievoorschrift VWO 2015 Correcievoorschrif VWO 205 ijdvak wiskunde C (pilo) He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei Moderne wiskunde 9e ediie Havo A deel Uiwerkingen Hoofdsuk - Formules voor groei bladzijde 00 V-a = 08, ; 870 08, ; 70 0, 8; 60 00 00 870 70 08,, gemiddeld 0,8 b De beginhoeveelheid is 00 en de groeifacor

Nadere informatie

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd Tuinsijlen Tuinsijlen He aanleggen van een uin word voorafgegaan door he maken van een uinonwerp. Om de uin o een geheel e maken moe u in he onwerp rekening houden me een bepaalde uinsijl. Door allerlei

Nadere informatie

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs Aandach voor allochone sudenen in he hoger onderwijs Inhoudsopgave Samenvaing en conclusies 5 1 Inleiding 15 1.1 Achergrond van he onderzoek 15 1.2 Opze van he onderzoek 16 1.3 Analyse van de nonrespons

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Exponentiële formules

Hoofdstuk 1 - Exponentiële formules V-1a 4 Hoofdsuk 1 - Exponeniële formules Hoofdsuk 1 - Exponeniële formules Voorkennis prijs in euro s 70 78,0 percenage 100 119 1,19 b Je moe de prijs me he geal 1,19 vermenigvuldigen. c De BTW op de fies

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing IB 266-1T02FD (2464) Sudiekosen of andere scholingsuigaven Volgde u in een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven

Nadere informatie

Testen aan de voorkant

Testen aan de voorkant esen als kriische Tesen aan de voorkan Opimaal rendemen halen ui s De meese organisaies zien esen als noodzakelijke en effecieve maaregel om de kwaliei van sysemen e bepalen en fouen erui e halen voorda

Nadere informatie

Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding

Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding globalisaie Zeven sappen naar succesvolle offshore uibeseding Een beheers proces voorkom eleursellingen Offshore uibeseding is een complexe manier van werken en er zijn veel verschillende onderwerpen die

Nadere informatie

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten?

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten? IT-audi & Hoe goed ben u in conrol over de robuusheid van uw ICT-keen? Mehodiek voor bepalen van mae van beheersing van robuusheid in ICT-keens ICT-keens worden enerzijds seeds complexer en anderzijds

Nadere informatie

Werkboek. meer. check! Geluk. in 3Weken! Marjan van de Bult

Werkboek. meer. check! Geluk. in 3Weken! Marjan van de Bult Werkboek meer Geluk J check! in 3Weken! Marjan van de Bul www.gelukfabriek.nl Unlock your Luck vormgeving www.somehingilse.nl Alsjeblief! Hier is jouw eigen werkboek voor meer geluk in 3 weken. Misschien

Nadere informatie

De essenties van drie jaar NK ICT Architectuur

De essenties van drie jaar NK ICT Architectuur Trends in de inzendingen De essenies van drie jaar NK ICT Archiecuur He Nederlands Kampioenschap ICT Archiecuur is voor he eers georganiseerd in 2004 en heef o nu oe geleid o 25 archiecuurbeschrijvingen.

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoorde

Maatschappelijk verantwoorde groene IT MVO Meer dan alleen maar groene IT Maaschappelijk veranwoorde informaievoorziening en IT Organisaies zijn seeds meer bezig me duurzaamheid en maaschappelijk veranwoord ondernemen (mvo). De aueurs

Nadere informatie

Rekenen banken te veel voor een hypotheek?

Rekenen banken te veel voor een hypotheek? Rekenen banken e veel voor een hypoheek? J.P.A.M. Jacobs en L.A. Toolsema Me enige regelmaa word door consumenen en belangenorganisaies gesuggereerd da banken de hypoheekrene onmiddellijk naar boven aanpassen

Nadere informatie

Evolueren met portfoliomonitoring

Evolueren met portfoliomonitoring sofware-engineering Evolueren me porfoliomonioring Toolki analyseer en visualiseer sofwaresysemen Door gebrek aan inzich beschouwen bedrijven hun sofwareporfolio vaak als weerbarsige en onbeheersbare doos

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 20 Aanvullende oeliching Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 20 Volg u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven hiervoor, zoals lesgeld en de uigaven

Nadere informatie

wiskunde A bezem havo 2017-I

wiskunde A bezem havo 2017-I Disribuieriem Een disribuieriem is een geribbelde riem die in een moderne verbrandingsmoor van een auo zi. Zo n riem heef en opziche van een keing voordelen: hij maak minder lawaai en er is geen smering

Nadere informatie

Testgedreven projectvoering

Testgedreven projectvoering esen Tesgedreven projecvoering Uiloop en budgeoverschrijding voorkomen In veel i-projecen worden fouen in requiremens en documenaie pas bij de esvoorbereiding ondek. Di is duur omda de fouen pas laa in

Nadere informatie

Impressie bijeenkomst provinciaal netwerk d.d

Impressie bijeenkomst provinciaal netwerk d.d Impressie bijeenkoms provinciaal newerk d.d. 11-11-16 Op 11 november jl. was he provinciale newerk bewonersiniiaieven op he gebied van wonen, welzijn en zorg e gas bij Luneen Wil Wel. Cenraal hema was

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correcievoorschrif VWO 2007 ijdvak 2 wiskunde A,2 He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de

Nadere informatie

Voorkom onzichtbare verspilling: energiebehoefte

Voorkom onzichtbare verspilling: energiebehoefte Voorkom onzichbare verspilling: energiebehoefe van sofware Energie besparen dankzij zuinigere sofware De afgelopen jaren is de energie-efficiënie van ICT-sysemen al serk oegenomen als gevolg van de behoefe

Nadere informatie

Integratiepracticum III

Integratiepracticum III Inegraiepracicum III Casus I Projecevaluaie Irrigaie landbouwgronden in Ruriania Bas Beerenhou (556622) & Cliff Voeelink (554506) Deadline casus I: 2 januari 2007 TR2 Inleiding Er zijn een hoop derdewereldlanden.

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholings uitgaven

Studiekosten of andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 Sudiekosen of andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure

Nadere informatie

software Architectuur en dynamiek van productsoftware Architectuur productsoftware ontwikkelt evolutionair architectuur

software Architectuur en dynamiek van productsoftware Architectuur productsoftware ontwikkelt evolutionair architectuur archiecuur sofware Archiecuur producsofware onwikkel evoluionair Archiecuur en dynamiek van producsofware Producsofwareonwikkeling ken een voorgeschreven dynamiek waarin produc- en procesverbeeringen een

Nadere informatie

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis De Knaakbaak He begroingsprogramma van He Digiale Huis De Knaakbaak - gemaak door De Twee Snoeken Auomaisering - is een nieuwkomer in begroingsland, waarvan he markaandeel gesaag begin e groeien. He programma

Nadere informatie

t Ik bekijk de plaatjes, de titel en de tussenkopjes.

t Ik bekijk de plaatjes, de titel en de tussenkopjes. 2.1 LWB 7A-20 Les: Geen vis INFORMATIE Leeseks Teks 1: informaieve eks over walvissen. Teks 1: oud AVI 9; nieuw AVI M6. Zie ook sofware. Cenrale sraegie/leerdoel Teks inerpreeren: je bedenk de hoofdvraag

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1T12FD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen

Nadere informatie

Blok 1 - Vaardigheden

Blok 1 - Vaardigheden 6 Blok - Vaardigheden Blok - Vaardigheden Exra oefening - Basis B-a Bij abel A zijn de facoren achereenvolgens 8 : = 6 ; 08 : 8 = 6 en 68 : 08 = 6. Bij abel A is sprake van exponeniële groei. Bij abel

Nadere informatie

Het wiskunde B1,2-examen

Het wiskunde B1,2-examen Ger Koole, Alex van den Brandhof He wiskunde B,2 examen NAW 5/4 nr. 2 juni 2003 65 Ger Koole Faculei der Exace Weenschappen, Afdeling Wiskunde, Vrije Universiei, De Boelelaan 08 a, 08 HV Amserdam koole@cs.vu.nl

Nadere informatie

Screen. Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benutten. mei 2010. Highlights

Screen. Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benutten. mei 2010. Highlights Screen mei 2010 Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benuen Voor u lig he nieuwe magazine Screen van Bevolkingsonderzoek Zuid-Wes. In di magazine willen we de parijen die bij he bevolkingsonderzoek naar

Nadere informatie

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS Behorende bij de Bacheloropdrach HS Door: Julia Berkhou Lena Jezuia Sephen Willink Begeleider: Prof.dr. A.A. Soorvogel Daum: 17 juni 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Achergrondinformaie 3 2.1 He geij.................................

Nadere informatie

CONVE NANT KI N DEROPVANG EN ONDERWIJS

CONVE NANT KI N DEROPVANG EN ONDERWIJS CONVE NANT K N DEROPVANG EN ONDERWJS { ( ì 'h!\ irl Ëf \- 'v 1, û \ e a i '.* L(l. ìli-, \ i, ù. * qr 'L,i /,! 2. \ al> - ç Di convenan beschrijf de samenwerkingsafspraken ussen de aanbieders van Kinderopvang

Nadere informatie

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse xml/inegraie Respec voor verschillen en uieenlopende bevoegdheden Gelaagde berichenuiwisseling in de srafrechskeen He programma epv houd zich bezig me elekronische berichenuiwisseling in de srafrechskeen.

Nadere informatie

. Tijd 75 min, dyslecten 90min. MAX: 44 punten 1. (3,3,3,3,2,2p) Chemische stof

. Tijd 75 min, dyslecten 90min. MAX: 44 punten 1. (3,3,3,3,2,2p) Chemische stof RUDOLF STEINERCOLLEGE HAARLEM WISKUNDE HAVO CM/EM T112-HCMEM-H579 Voor elk onderdeel is aangegeven hoeveel punen kunnen worden behaald. Anwoorden moeen alijd zijn voorzien van een berekening, oeliching

Nadere informatie

Etagevloeren. Ruimte creëren doe je met Nolte Opslag Systemen. www.nolteopslagsystemen.nl

Etagevloeren. Ruimte creëren doe je met Nolte Opslag Systemen. www.nolteopslagsystemen.nl Eagevloeren Ruime creëre g Sysemen g Sysemen is gespecialiseerd in de producie en levering van Eagevloeren. Een eagevloer ook wel enresol, mezzanine, ussenvloer, verdiepingsvloer of bordes genoemd, is

Nadere informatie

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten Canonpercenages He vassellen van canonpercenages bij de herziening van erfpachconracen Juli 23 SBV School of Real Esae Drs. L.B. Uienbogaard Drs. J.P. Traudes Inhoud Blz. 1. Inleiding... 3 2. Toeliching

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correcievoorschrif VWO 2007 ijdvak 2 wiskunde A,2 He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1TFD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure (Erkenning

Nadere informatie

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2014 voor buienlands belasingplichigen IB 264-1T41FD BUI Bijverdiensen of opbrengsen als Werke u in 2014 als freelancer of gasouder of had u bijverdiensen? Selde u een beziing,

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2014

Correctievoorschrift VWO 2014 Correcievoorschrif VWO 04 ijdvak wiskunde A (pilo) He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de

Nadere informatie

Salarisschaal: LC Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren. Salarisschaal: LB. Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren Activiteiten: Beleids- en

Salarisschaal: LC Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren. Salarisschaal: LB. Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren Activiteiten: Beleids- en Leraar basisonderwijs LA Leraar basisonderwijs LB Leraar speciaal (basis)onderwijs LB Leraar speciaal (basis)onderwijs LC Salarisschaal: LA Salarisschaal: LB Salarisschaal: LB Salarisschaal: LC Werkerrein:

Nadere informatie

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Wiskunde B (nieuwe sijl) Examen VW Voorbereidend Weenschappelijk nderwijs Tijdvak Donderdag 22 mei 3.30 6.30 uur 20 03 Voor di examen zijn maximaal 83 punen e behalen; he examen besaa ui 20 vragen. Voor

Nadere informatie

De Droomstroom. Het project/document-beheerprogramma van Het Digitale Huis

De Droomstroom. Het project/document-beheerprogramma van Het Digitale Huis De Droomsroom He projec/documen-beheerprogramma van He Digiale Huis In he bouwvoorbereidingsproces spelen seeds meer gegevens een rol. We produceren als bezeenen informaie me een keur aan compuerprogramma

Nadere informatie

Pda s in de organisatie

Pda s in de organisatie mobiel werken Handvaen voor mobiel beleid Pda s in de organisaie He gebruik van pda s in organisaies is aanrekkelijk omda werknemers daarmee alijd en overal over de laase informaie kunnen beschikken. De

Nadere informatie

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn.

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn. I B2.4. Onwerp van de bijsluier voor HepBQuin Informaie voor de paiën Lees deze bijsluier op een rusig momen aandachig door, ook als di geneesmiddel al eerder aan u werd oegediend. De eks kan gewijzigd

Nadere informatie

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen.

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen. Gemeene Ede Memo Aan : Gemeeneraad Van : College van burgemeeser en wehouders Daum : 5 okober 203 Zaaknummer : 594 Opgeseld door : Rikker Sniselaar, Adviseur geluid, luchkwaliei en exerne veiligheid Bijlagen

Nadere informatie

Horeca Starterskrant

Horeca Starterskrant Horeca Sarerskran 04 Als leerbedrijf zelf uw personeel opleiden 06 Succes zi in de ondernemer in regels, vergunningen en subsidies 08 Wegwijs maak u een goede kans bij de bank 16 Zó een uigave van 02 SVH

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Exponentiële functies

Hoofdstuk 3 Exponentiële functies Havo B deel Uiwerkingen Moderne wiskunde Hoofdsuk Eponeniële funies ladzijde 6 V-a Door zih in weeën e delen vermenigvuldig he aanal aeriën per ijdseenheid zih seeds me een faor is de eginhoeveelheid,

Nadere informatie

C. von Schwartzenberg 1/11

C. von Schwartzenberg 1/11 G&R havo A deel C von Schwarzenberg 1/11 1a m 18:00 uur He verbruik was oen ongeveer 1150 kwh 1b Minimaal ongeveer 7750 kwh (100%), maimaal ongeveer 1150 kwh (145,%) Een oename van ongeveer 45,% 1c 1d

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding. Classificatie. NP compleetheid. Algoritme van Johnson. Oplossing via TSP. Netwerkalgoritme. Job shop scheduling 1

Overzicht. Inleiding. Classificatie. NP compleetheid. Algoritme van Johnson. Oplossing via TSP. Netwerkalgoritme. Job shop scheduling 1 Overzich Inleiding Classificaie NP compleeheid Algorime van Johnson Oplossing via TSP Newerkalgorime Job shop scheduling 1 Inleiding Gegeven zijn Machines: M 1,,..., M m Taken: T 1, T 2,... T n Per aak

Nadere informatie

Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet?

Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet? Gebouwauomaisering WKO Amserdam Science Park Drie gebouwen, één syseem, o och nie? B+U 2 2014 33 In de bouw is men gewend e wheelen en e dealen binnen besaande siuaies. Zo ook was he geval bij de realisaie

Nadere informatie

Manu De Backer en Carlos De Backer

Manu De Backer en Carlos De Backer service-oriened archiecure Inleiding in BPMN Karakerisieken en mogelijkheden van de modelleringsaal Bedrijfsprocessen kunnen beschreven worden aan de hand van de gesandaardiseerde grafische noaie Business

Nadere informatie

Cloud computing: waar begin je aan?

Cloud computing: waar begin je aan? cloud compuing Cloud compuing: waar begin je aan? Succesfacoren voor cloud compuing Cloud compuing is er en gaa nie meer weg. In 2010 sond he helemaal bovenaan in Garners hype cycle. Da geef aan da er

Nadere informatie

Herziening van de WWB-raming voor het Centraal Economisch Plan 2012

Herziening van de WWB-raming voor het Centraal Economisch Plan 2012 Herziening van de WWB-raming voor he Cenraal Economisch Plan 2012 CPB Achergronddocumen Maar 2012 Gijs Roelofs 1 Samenvaing In di CPB Achergronddocumen word een nieuwe ramingsregel voor he bijsandsvolume

Nadere informatie

Hogerbeetsstraat 18-B. 3039 XJ Rotterdam. Vraagprijs: 220.000 k.k. Woonbron Makelaars. woonoppervlakte 100 m2 3 slaapkamers te koop

Hogerbeetsstraat 18-B. 3039 XJ Rotterdam. Vraagprijs: 220.000 k.k. Woonbron Makelaars. woonoppervlakte 100 m2 3 slaapkamers te koop Hogerbeessraa -B 303 XJ Roerdam woonoppervlake 100 m 3 slaapkamers e koop Vraagprijs: 0.000 k.k. Woonbron Makelaars info@woonbronmakelaars.nl 010-0 00 www.woonbronmakelaars.nl Kenmerken Locaie Energie

Nadere informatie

Horeca Starterskrant

Horeca Starterskrant Horeca Sarerskran 04 Als leerbedrijf zelf uw personeel opleiden 06 Succes zi in de ondernemer in regels, vergunningen en subsidies 08 Wegwijs maak u een goede kans bij de bank 16 Zó een uigave van 02 SVH

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO. Wiskunde A1,2 (nieuwe stijl)

Correctievoorschrift VWO. Wiskunde A1,2 (nieuwe stijl) Wiskunde A, (nieuwe sijl) Correcievoorschrif VWO Voorbereidend Weenschappelijk Onderwijs 0 0 Tijdvak Inzenden scores Uierlijk op juni de scores van de alfabeisch eerse vijf kandidaen per school op de daaroe

Nadere informatie

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk Van grijs naar groen Richlijnen voor energiebesparingen in he rekencenrum Ook binnen de ICT-branche word men zich seeds bewuser van de invloed van hun acivieien op he klimaa. Seeds meer ICT-managers houden

Nadere informatie

Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op marktwaardebasis

Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op marktwaardebasis Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op markwaardebasis Jasper Holke Klein Juni 2009 Vrije Universiei Faculei der Exace Weenschappen Sudieriching Bedrijfswiskunde en Informaica De

Nadere informatie

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kuns Beroepsvereniging van Beeldende unsenaars BB Amserdam Gedeponeerd er griffie van de Arrondissemens-Rechbank e Amserdam d.d. 23-6-1983 onder nummer 174/1983

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2015

Correctievoorschrift VWO 2015 Correcievoorschrif VWO 205 ijdvak wiskunde C He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland Simulaiesudie naar Mehodebreuken in he Onderzoek Verplaasingen in Nederland Bianca Wouers Cenraal Bureau voor de Saisiek bias@cbs.nl Jan van den Brakel Cenraal Bureau voor de Saisiek jbrl@cbs.nl Bijdrage

Nadere informatie

Een risico- en kostengedreven aanpak voor architectuur

Een risico- en kostengedreven aanpak voor architectuur Een risico- en kosengedreven aanpak voor archiecuur Risico- en kosenmanagemen als primair businessdoel Archiecuur is e beschouwen als een discipline die gedreven word door risico s en kosen. Risico- en

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2012 12 freelancer, gasouder, aries of apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud of andere aanpassingen

Nadere informatie

Multidisciplinair veranderen

Multidisciplinair veranderen archiecuur Innovaief simuleer he verandervermogen Mulidisciplinair veranderen Zorgverzekeraars hebben voordurend e maken me veranderingen in regelgeving en producen. Di vereis een goede afsemming ussen

Nadere informatie

UITVOERINGSBELEID) Berekening Kinderopvangtoeslag docx; ATT00001.txt

UITVOERINGSBELEID) Berekening Kinderopvangtoeslag docx; ATT00001.txt (UITVOERINGSBELEID) Van: (UITVOERINGSBELEID) Verzonden: iriiç1 29 mei 2015 9:01 Aan: (UITVOERINGSBELEID) Onderwerp: FW: Ber: RE: Kinderopvangoeslag Bijlagen: Berekening Kinderopvangoeslag 201 2.docx; ATT00001.x

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A 1-2 vwo 2002-I

Eindexamen wiskunde A 1-2 vwo 2002-I Eindexamen wiskunde A 1-2 vwo 2002-I Vogels die voedsel zoeken Vogels die voedsel zoeken op de grond veronen vaak een karakerisiek paroon van lopen en silsaan. In iguur 1 is di paroon voor wee vogelsooren

Nadere informatie

stand van zaken. Guido Bayens

stand van zaken. Guido Bayens archiecuur overheid Gecompliceerde pas de deux De elekronische overheid word onder archiecuur gebouwd De overheid saa voor de groe uidaging haar elekronische diensverlening ui e breiden en e opimaliseren.

Nadere informatie

Examen VWO. Wiskunde B1,2 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Wiskunde B1,2 (nieuwe stijl) Wiskunde B,2 (nieuwe sijl) Examen VW Voorbereidend Weenschappelijk nderwijs Tijdvak Donderdag 22 mei 3.30 6.30 uur 20 03 Voor di examen zijn maximaal 86 punen e behalen; he examen besaa ui 9 vragen. Voor

Nadere informatie

Informatie over. Praktijkonderwijs

Informatie over. Praktijkonderwijs Informaie over Prakijkonderwijs Colofon Een uigave van he dr. Alea Jacobs College in Hoogezand 2009 Teks: Henk Blik Foografie: Sigh-by-Sie Layou: Jeroen de Jonge Drukkerij: Reinier van der Kooi Oplage:

Nadere informatie

2 Les- en leerstofopbouw

2 Les- en leerstofopbouw 2 Les- en leersofopbouw 2.7 Didacische benaderingen 2.7.7 Acierende werkormen Peer Dekkers & Wim Sonneeld Inleiding Toen u he in de klas uilegde snape ik he helemaal, maar oen ik he huis zelf ging proberen

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2011 11 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2012 12 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

i$»4: MEE Rotterdam Rijn mond wa?s -/ fs: juni 4, JJ 41 ,lfl s Transitie van de ctiëntondersteuning2013-2015 is4. ):f:t.. 4,y 441; t 1 6 A.

i$»4: MEE Rotterdam Rijn mond wa?s -/ fs: juni 4, JJ 41 ,lfl s Transitie van de ctiëntondersteuning2013-2015 is4. ):f:t.. 4,y 441; t 1 6 A. :.. r r 1 juni MEE Roerdam Rijn mond Transiie van de ciënonderseuning213-215 i$»4: HZ --, P i4,j 441; 1 is4. 1h -,,,? / II 4,y - is; ii!,i,.- ç :6 1,.iV h 1 6 A.v4 47 1â ;fr 34., Ik, 4.1 I--, I. 4 a,,;

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2014

Correctievoorschrift VWO 2014 Correcievoorschrif VWO 04 ijdvak nauurkunde He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

In dít artike] wordt ingegaan op ontwikkelingen in de informatie technologie (IT) en de consequenties die dit heeft voor

In dít artike] wordt ingegaan op ontwikkelingen in de informatie technologie (IT) en de consequenties die dit heeft voor Sae of he ar van securiy echnologie nvloed van veranderingen in de infornøie eclnologie op beveiliging Àueur: ir. Paul Overbeek Fysisch en Elekronísch Laboraoriu n - TNO Posbus 96864, 2509,JG Den Haag

Nadere informatie

ZZP ERS EN HUN PENSIOEN

ZZP ERS EN HUN PENSIOEN ZZP ERS EN HUN PENSIOEN De pensioengevolgen als he werknemersschap word ingeruild voor he zelfsandig ondernemerschap Annelies Langelaar 0583618 Maserscripie Universiei van Amserdam Maser Acuarial Sciences

Nadere informatie

Deel 2. Basiskennis wiskunde

Deel 2. Basiskennis wiskunde Deel 2. Basiskennis wiskunde Vraag 26 Definieer de funcie f : R R : 7 cos(2 ). Bepaal de afgeleide van de funcie f in he pun 2π/2. (A) f 0 ( 2π/2) = π (B) f 0 ( 2π/2) = 2π (C) f 0 ( 2π/2) = 2π (D) f 0

Nadere informatie

BINDEND ADVIES. : A te B vs C te D : Geneeskundige zorg, MRI-onderzoek : : 12 maart 2008

BINDEND ADVIES. : A te B vs C te D : Geneeskundige zorg, MRI-onderzoek : : 12 maart 2008 BINDEND ADVIES f Parijen Zaak Zaaknummer Ziingsdaum : A e B vs C e D : Geneeskundige zorg MRI-onderzoek : 20072296 : 12 maar 2008 Posadres Posbus 291 3700 AG Zeis Bezoekadres Sparrenheuvel16 3708 E Zeis

Nadere informatie