Transparantie: van bedreiging tot businessmodel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transparantie: van bedreiging tot businessmodel"

Transcriptie

1 rends Impac op organisaie en informaievoorziening Transparanie: van bedreiging o businessmodel Transparanie is een rend die zowel in he bedrijfsleven als in de publieke secor langzaam maar zeker in krach oeneem. Enerzijds gedwongen door nieuwe regelgeving en anderzijds aangerokken door de belofe van verbeerde diensverlening onderzoeken organisaies wereldwijd de mogelijkheid om hun klanen meer e berekken bij de inerne processen. Maar wa houd ransparanie precies in? Bied he ech voordelen? Wa zijn de valkuilen? We onderzoeken hoe deze rend zich onwikkel en wa de impac is op de organisaie en haar informaievoorziening. Erwin Oord In he bedrijfsleven zien veel organisaies ransparanie nog als een vies woord, als een verpliche kijk in de keuken, afgedwongen door de seeds machiger wordende oezichhouders. Bij de overheid, radiioneel nie uiblinkend in klangerichheid en doelmaigheid, is echer al geruime ijd een kenering aan de gang. Op zoek naar beere en klangeriche diensverlening in combinaie me efficiën werken word op veel plaasen geëxperimeneerd me he beperk opensellen van de inerne processen. Burgers en bedrijven kunnen zich zo gemakkelijker op de hooge sellen van de voorgang van hun aanvraag. Di is he begin van een rend die zal leiden o een sneeuwbaleffec: over een aanal jaren zullen alle bedrijven o he uierse gaan om informaie e delen me hun klanen. Wan de klan is koning en wie nie meedoe, gaa en onder. Overheid en publieke secor, nu nog de aanzwengelaars van deze rend, zullen in beperke mae hierin meegaan. Wa is ransparanie? Transparanie is de mae waarin een organisaie naar buien oe inzich geef in hoe zij inern handel. Je zou kunnen zeggen: de mae waarin de buienmuren van de organisaie ransparan zijn zoda klanen en anderen een blik naar binnen kunnen werpen. Tradiioneel werken veel bedrijven als een black box. Je sop er ies in (bijvoorbeeld een order) en op enig momen kom er weer ies ui. In de ijd daarussenin lijk er voor buiensaanders nies e gebeuren. Deze ondoorzichigheid is veelal bewus gekozen als bescherming. Een bedrijf me een goed lopend proces wil immers nie da concurrenen da proces kopiëren. Maar erg klanvriendelijk is he nie! De eerse sap op weg naar een ransparane organisaie is door bedrijven geze onder druk van oezichhouders. Zo moeen banken bijvoorbeeld elk kwaraal rapporeren aan De Nederlandsche Bank. Die rapporage besaa ui onder meer een opgave van allerlei kengeallen die aangeven hoe 18

2 Samenvaing Voordelen van ransparanie zijn onder andere kosenverlaging, korere doorloopijd, beere kwaliei van he eindresulaa, groere klanevredenheid en beere binding ussen klan en leverancier. Een reëel nadeel is he risico op na-aperij. Er zijn vijf ransparanieniveaus e onderscheiden, waarbij de organisaie ransparanie achereenvolgens beschouw als bedreiging, noodzaak, insrumen, samenwerkingsvorm en businessmodel. de bank er financieel voor saa en of de risico s die zij loop nie groer worden dan haar draagkrach. Deze vorm van gedwongen ransparanie is voor alle bedrijven gelijk en vorm op zich geen simulans om verder e gaan. Transparanie riching de klan is wa da beref ineressaner. Klanen worden seeds mondiger en nemen geen genoegen meer me een black-boxorganisaie. Zij willen inzich in de voorgang van hun order of verzoek en bedrijven die daarin acherblijven, dreigen klanen kwij e raken. Een goed voorbeeld van een bedrijfsak waarin ransparanie al een groe rol speel in de concurreniesrijd, is de ransporsecor, en dan me name he ranspor van pakkejes. Bedrijven zoals TNT en UPS bieden hun klanen de mogelijkheid hun pakkeje over de hele wereld e volgen, van plaas naar plaas. Klanen kunnen, zij he beperk, ook ingrijpen in he proces. Als een ander afleveradres gewens is, kan da à la minuu geregeld worden. Waarom is ransparanie zinvol? Zoals aangegeven kan ransparanie een concurrenievoordeel bieden. Maar de voordelen voor een organisaie gaan veel verder dan da alleen: Inzich in he lopende proces geef de klan begrip en verrouwen. Soms duur een processap langer dan voorzien, bijvoorbeeld omda een vergissing is gemaak. Door de klan e informeren word ergernis voorkomen. Hij word bij he proces berokken en da schep een band. Transparanie verserk zo de relaie ussen klan en leverancier. Inzich in he lopende proces maak da de klan hierin kan ingrijpen. Uieindelijk wee de klan zelf he bese wa hij wil, dus laa hem da vooral en op he goede momen kenbaar maken. Vraag er ook om! Transparanie bespaar zo kosen en doorloopijd en vergroo de klanevredenheid. Wellich he simpelse voorbeeld hiervan is de vraag die bijna elke winkelier sel: Wil u er een asje bij? Inzich in he lopende proces help de organisaie e bewaken da he e leveren produc afgesemd is op de klanvraag. Als er ies misgaa, kan de klan da direc aangeven, soms nog voorda he bedrijf zelf wee da er ies nie goed is. Of zelfs voorda de verkeerde sap is geze. He is bekend da de kosen van fouhersel serk oenemen naarmae de fou laer in he proces word ondek. Transparanie bespaar ook hier kosen en doorloopijd en vergroo de klanevredenheid. Een voorbeeld is he afsluien van een verzekeringspolis waarbij, als gevolg van een verkeerd begrepen anwoord van de klan, een moeizaam accepaieproces doorlopen word da acheraf gezien helemaal nie nodig was gewees. Inzich in he lopende proces help ook de klan e bewaken da he e leveren produc is afgesemd op zijn vraag. Soms is bij de klan sprake van voorschrijdend inzich en wil hij bij nader inzien och afwijken van zijn oorspronkelijke vraag. Inzich in hoe he produc o sand kom help hem nie alleen om zijn eigen wensen scherp e krijgen, maar ook om die op he juise momen e uien. Of ze in e slikken als da momen al gepasseerd is. Transparanie leid zo o een beer passend eindproduc. Een voorbeeld is de klan die een nieuwe auo heef beseld maar bij nader inzien och die mooie lederen bekleding wil. To welk momen kan hij swichen? Inzich in he lopende proces kan soms o verrassende effecen leiden. Bedrijfsprocessen zijn veelal o sand gekomen als gevolg van jarenlange kleine verbeeringen en aanpassingen. Door buiensaanders e laen meekijken kunnen zij ook helpen die processen e opimaliseren of e veranderen. Bijvoorbeeld: als elkens weer dezelfde vraag of opmerking erugkom, is da een indicaie da er daar in he proces ies nie goed zi. Of de klan die de vraag sel: Waarom doen jullie zo moeilijk? Waarom nie op deze manier:? Transparanie leid zo o procesverbeering. Inzich in he lopende proces kan zelfs leiden o nieuwe producen of diensen. De bovenge- 19

3 rends noemde voordelen zijn zodanig subsanieel da je er producen of diensen op kun baseren die zonder ransparanie eenvoudigweg nie mogelijk zijn. De kern van die producen of diensen is he in vergaande mae voldoen aan de specifieke wensen van de klan, egen bescheiden kosen en me kore doorloopijd. Transparanie bied zo de mogelijkheid om de producen- en diensenporfolio ui e breiden. Waarom zijn organisaies nie ransparan? Gezien de voordelen van he bieden van ransparanie is he eigenlijk een raadsel da de meese organisaies nu nie ransparan zijn. He blijk da ondoorzichigheid vooral een verdedigingssraegie is, gebaseerd op vier angsen: Angs voor de concurrenie die goede ideeën en werkwijzen kaap. Deze angs is reëel. De organisaie moe zich daarom goed bewus zijn van de esseniële onderscheidende kenmerken en moe maaregelen nemen om die e beschermen, bijvoorbeeld op basis van ocrooirech. Of ze moe die acivieien wel afschermen. Da neem nie weg da meesal meer dan 90 procen van alle acivieien in een bedrijf helemaal nie onderscheidend is. Angs voor lasige klanen die heel veel ijdrovende vragen sellen. Deze angs is nie reëel omda ransparanie juis help om lasige vragen e voorkomen. Transparanie leid mogelijk wel o meer klan-leverancierineracie, maar da is dan juis producieve ineracie. Angs voor een zwakke posiie in siuaies waar de organisaie aansprakelijk geseld word. Deze angs is nie reëel, wan ransparanie help juis om processen e verbeeren en geef de klan een acieve rol waardoor hij medeaansprakelijk word voor he eindresulaa. Angs voor negaieve publiciei als fouen aan he lich komen. Deze angs is nie reëel, wan ransparanie help juis om fouen e voorkomen of e corrigeren voorda ze nieuwswaardige propories aannemen. Hoewel ransparanie aanknopingspunen kan bieden voor bedrijfsspionage en na-aperij, zien we da he merendeel van de angs voor ransparanie nie reëel is. De gevreesde risico s worden in veel gevallen zelfs voorkomen door opener e zijn! Welke niveaus van ransparanie zijn e onderscheiden? Hoewel we nog aan he begin saan van de ransparanierevoluie, loop de mae waarin organisaies ransparan zijn en willen worden serk uieen. We onderscheiden daarom een aanal niveaus van ransparanie me als voornaamse doel om e kunnen classificeren (zie figuur 1). He blijk da de sap van he ene niveau naar he eersvolgende ransparanie bedreigend noodzakelijk insrumen samenwerking businessmodel kwaad Figuur 1. Vijf niveaus van ransparanie 20

4 hoger gelegen niveau een aanzienlijke inspanning verg. He model kan helpen om die inspanning e onderkennen en bewus e kunnen aangaan. Niveau 1: ransparanie als bedreiging Organisaies op di niveau zijn zich nie bewus van de voordelen van ransparanie. Ze zien he vooral als een bedreiging voor de bedrijfsvoering. Voor zover er sprake is van ransparanie, is die afgedwongen door we- en regelgeving. Da beeken in de prakijk da alleen enkele kerncijfers worden vrijgegeven, en dan nog alleen aan de verpliche afnemers. Feielijk zien alle rechspersonen zoals bv s en nv s minimaal op di niveau. Zij moeen immers conform wegeving jaarrekeningen overhandigen aan de Kamer van Koophandel. Daarmee word auomaisch niveau 1 van de ransparanieladder gehaald. He definiëren van een nulniveau, waarop helemaal geen informaie versrek word, is daarom weinig zinvol. Niveau 2: ransparanie als noodzakelijk kwaad Op di niveau begin de organisaie voorzichig e experimeneren me he geven van inzich in de bedrijfsvoering. Men onderken da er voordelen zijn, maar de angs overheers. Inzage in procesgegevens beperk zich o he kunnen zien van de voorgang van een order of verzoek; hoe de inerne processen me die order omgaan is nie of nauwelijks zichbaar. Wel hebben organisaies op di niveau meesal een conac cenre ingerich, zoda men in elk geval me de klan in gesprek is. Als voorbeeld van organisaies op di niveau gelden de meese overheidsinsellingen in Nederland en Vlaanderen. De wil om me burger of bedrijf in conac e saan is aanwezig, maar de wijze waarop men da aanpak is heel beperk. De angs om overspoeld e worden me vragen (of bezwaarschrifen) lijk e domineren; he verrouwen da de klan kan helpen een zaak efficiën af e handelen besaa alleen op individueel niveau. Wie een brief suur, krijg weken laer een reacie; in de ussenijd inzich krijgen in de voorgang is bijna onmogelijk. Niveau 3: ransparanie als insrumen Op di niveau realiseer de organisaie zich da ransparanie een producivieisverhogende facor is. Men gebruik he als insrumen om doelmaig en klangerich e werken. He word echer wel geconroleerd ingeze. Klanen krijgen inzage in klanprocessen voor zover da direc bijdraag aan een efficiëne afwikkeling van order of verzoek, maar meer ook nie. Aan he loke word elke vraag beanwoord, maar een kijkje in de keuken nemen mag nie. Een ypisch voorbeeld van een organisaie op di niveau is de wereldwijde pakkebezorger UPS. Klanen krijgen vergaand inzage in de behandeling van hun pospakke. Da proces is heel professioneel ingerich. Buien he sandaardproces reden, bijvoorbeeld door he pakkeje via een andere luchvaarmaaschappij e laen vervoeren, is echer nie mogelijk. Niveau 4: ransparanie als samenwerkingsvorm Op di niveau zie de organisaie ransparanie ech als middel om samen e werken me klanen en businessparners. Da kan alleen door openharig informaie e delen en daarvoor moe een hoge drempel worden overwonnen! De ransparanie op di niveau maak da ook de fouen die men maak, zichbaar worden voor de buienwereld. Da lijk onaanrekkelijk, maar he help wel om efficiëner e werken als fouen in een vroeg sadium ondek worden. Overigens werk di model he bes wanneer de berokken parijen elkaars belangen respeceren en ook een gezamenlijk belang hebben. Een voorbeeld van hoe ransparanie op di niveau zou kunnen werken, is da overheidsorganisaies bij he onwikkelen van plannen voor bijvoorbeeld de aanleg van een nieuwe snelweg of spoorlijn al in een veel vroeger sadium belanghebbenden erbij zouden berekken. Nu saan milieuorganisaies en overheid meesal lijnrech egenover elkaar. De overheid bereid in he diepse geheim plannen voor en leg die, als men al maanden of soms zelfs jaren bezig is, er inspraak voor aan he publiek. Dan blijk vaak da ergens in he rajec een fou is gemaak. Milieuorganisaies maken bezwaar en een deel van he werk moe opnieuw gedaan worden, me als gevolg verraging van de plannen. Beer zou zijn om he publiek coninu e laen meekijken ijdens he onwikkelen van de plannen. Als ergens een fou word gemaak, kom da veel sneller aan he lich, zoda eerder corrigerende acie kan worden ondernomen. Er zal zo veel minder verraging opreden, en als er verraging opreed omda werk gecorrigeerd moe worden, dan is da eerder bekend. Ook zullen de uieindelijke plannen mogelijk beer zijn omda alle belanghebbenden vanaf he begin inpu kunnen leveren. Niveau 5: ransparanie als businessmodel Op di hoogse niveau van de ransparanieladder lever de organisaie producen en diensen 21

5 rends die hun besaansrech onlenen aan vergaande ransparanie. Di is nie zozeer een geheel nieuw niveau als wel een voorzeing van ransparanie als samenwerkingsvorm. Vergelijk he maar me de informaica revoluie: naas de auomaisering van besaande processen en producen (bijvoorbeeld inerneboekhandel Amazon) kennen we inmiddels producen en diensen die zonder compuer ondenkbaar en zinloos zijn, zoals virusscanners. Ne zoals deze onwikkeling van de informaica moeilijk e voorspellen is, is ook nog weinig e zeggen over waar vergaande ransparanie ons gaa leiden. Wel zien we al diensen zoals prijsvergelijkingswebsies die hun besaansrech halen ui de ransparanie van de acherliggende producenaanbieders. Wa is de impac van ransparanie op de organisaie? He zeen van de sap naar een hoger niveau van ransparanie is een subsanieel veranderrajec da vraag om een goede voorbereiding. De impac op zowel organisaie als informaievoorziening is groo. Di geld voor elke sap naar he volgende niveau. Elke sap vraag een verdergaande aanpassing van de organisaie en haar medewerkers. Die aanpassingen bereffen meerdere aspecen. In de eerse plaas vraag ransparanie om aanpassing van bedrijfsprocessen en mogelijk van de organisaiesrucuur. Een voorbeeld is de inriching van een conac cenre om op professionele wijze me klanen e communiceren. In de weede plaas zullen medewerkers eraan moeen wennen da ze op de vingers worden gekeken. In een ransparane organisaie is direc zichbaar hoe medewerkers handelen. Da vraag om zorgvuldigheid. De ruc is om de medewerkers he conac me klan of burger e laen ervaren als waardevol in plaas van als daadwerkelijk op de vingers gekeken worden. Een mooi voorbeeld is he oogziekenhuis da me camera s in de operaiekamer aan familieleden van de paiën de mogelijkheid bied om de chirurg ijdens zijn werk leerlijk op de vingers e kijken. In de derde plaas zullen medewerkers acief me klan of burger moeen gaan communiceren. Conacmomenen moeen nauurlijk als onderdeel van de bedrijfsprocessen worden opgenomen, maar veel belangrijker nog is da die momenen worden aangegrepen om daadwerkelijk effecief e overleggen. In de vierde plaas dien men zich e realiseren da organisaieveranderingen zoals nodig voor he bereiken van ransparanie veel impac hebben en daarom nie in een dag gerealiseerd kunnen worden. De eerder gepreseneerde ambiieniveaus bieden een goede leidraad om zo n organisaieverandering sapsgewijs door e maken. Een sapsgewijze aanpak waarbij elkens een ambiieniveau hoger gemik word, heef aanzienlijk meer kans van slagen dan een rigoureuze poging om in een keer naar he hoogse niveau e springen. Wa is de impac van ransparanie op de informaievoorziening? In he voorgaande is beschreven da ransparanie een belangrijke rend is die in krach oeneem en die groe impac zal hebben op organisaies en hun medewerkers. De vraag is nu welke impac die rend heef op de informaievoorziening in een organisaie. Hier geld da vooral de eerse sap een hele groe is. Om van nie-ransparan naar een beeje ransparan e gaan zijn namelijk basisvoorzieningen nodig die ook voor alle verdergaande sappen worden gebruik. Vanui informaievoorzieningsperspecief heef ransparanie een aanal aandachsgebieden. In figuur 2 zijn de belangrijkse aandachsgebieden weergegeven.»wie nie inveseer in ransparanie, zal de concurrenieslag verliezen«als eerse moe de behandeling van orders en verzoeken van klanen of burgers explicie onderdeel worden van de informaievoorziening. He kan nie meer zo zijn da een dossier voor bijvoorbeeld een vergunningaanvraag onder behandeling is bij een medewerker en da niemand anders op de hooge is van de saus. Immers, als de aanvrager bel en naar de saus vraag, moe iemand hem da kunnen verellen, ook als de bereffende medewerker afwezig is. Beer nog, de aanvrager moe he via inerne zelf kunnen zien. He is daarom noodzakelijk om gebruik e maken van een applicaie 22

6 digiale dossiers procesmgm/ zaakbehandeling inerneporalen conac cenre collaboraion plaforms Figuur 2. Transparanie: aandachsgebieden vanui informaievoorzieningsperspecief waarin processen en voorgang worden vasgelegd. Da kan een business-process-managemen- of zaakbehandelingsyseem zijn. De uidaging lig hier in he implemeneren van zo n syseem, hoewel voor veel organisaies he eers in kaar brengen van de bedrijfsprocessen al moeie genoeg zal kosen. Een ander aspec hierbij is digialisering van dossiers. In een ransparane omgeving is geen plaas voor papieren dossiers me handgeschreven aanekeningen. Als weede moe de informaie over orders, verzoeken en dossiers en hun voorgang beschikbaar worden gemaak voor de klan of burger. Da vraag om onsluiing via inerneporalen en evenueel andere kanalen. Primair beeken di he implemeneren van he inerneporaal zelf inclusief de bijbehorende infrasrucuur en veiligheidsvoorzieningen. Secundair moe da poraal gevuld worden vanui de backofficesysemen. De inegraie ussen poraal en backoffice is meesal de groose uidaging. Me name als er meerdere backofficesysemen gebruik worden, liggen de complicaies om de hoek. Informaie ui meerdere sysemen inegreren o een consisen geheel blijk in de prakijk moeilijk. Een van de oorzaken hiervan is verschillen in de in sysemen gehaneerde semaniek en acualiei van informaie. Een bijzonder uidagende casus die di illusreer is he iniiaief in Nederland om e komen o een Naionaal Pensioenregiser waar alle werknemers in kunnen zien welke pensioenrechen zij in hun loopbaan hebben opgebouwd. De informaie om die vraag e kunnen beanwoorden, moe komen van alle pensioenfondsen en pensioenverzekeraars, en die gebruiken alle hun eigen sysemen me eigen semaniek. Voorda dossiers daadwerkelijk naar buien oe geopend worden, zal in veel gevallen ook eers een opschoningsacie gedaan moeen worden. Nie zelden saan in dossiers nu allerlei aanekeningen die nie voor de klan bedoeld zijn. Als derde moe de klan of burger de mogelijkheid krijgen invloed ui e oefenen op he proces. Da beeken he facilieren van een informaiesroom van klan naar proces. Inerneporaal en conac cenre moeen informaie, bijvoorbeeld een bijgeselde klanvraag of de opmerking da de behandelend ambenaar een fou heef gemaak, kunnen invoeren en die informaie moe eruggeleid worden naar de backofficesysemen. Vervolgens moe die informaie weer gebruik worden in he bedrijfsproces. De inegraie ussen fronoffice en backoffice moe dus weerichingsverkeer oesaan. In geval van de meer ambiieuze niveaus van ransparanie zal die inegraie daarbij verder moeen gaan dan de mogelijkheid een webformulierje in e vullen. He moe dan immers mogelijk zijn om ongevraagd onverwache inervenies e doen. Als vierde moeen, wanneer ransparanie word ingeze als middel om daadwerkelijk samen e werken, inerneporalen uigebreid worden o mulifuncionele collaboraion plaforms. Denk daarbij aan he inzeen en combineren van moderne middelen als forums, wiki s, sociale newerken en dergelijke. Enkele bedrijven benuen deze media nu al bij he onwikkelen van nieuwe producen en laen daarbij enhousiase klanen pariciperen in de produconwikkeling. Er is echer veel meer denkbaar en moderne sofwareleveranciers en diensenaanbieders bieden seeds meer mogelijkheden op di gebied. 23

7 rends Conclusie Transparanie heef organisaies in de publieke secor en in he bedrijfsleven veel e bieden. De voordelen zijn subsanieel en de gepercipieerde nadelen blijken in veel gevallen nie reëel. Voordelen zijn onder andere verlaging van kosen en doorloopijd, beere kwaliei van he eindresulaa, groere klanevredenheid en een beere binding ussen klan en leverancier. Een reëel nadeel is he risico op na-aperij. Er is een aanal niveaus van ransparanie e onderscheiden, waarbij de organisaie ransparanie achereenvolgens beschouw als bedreiging, noodzaak, insrumen, samenwerkingsvorm en businessmodel. He zeen van de sap naar een hoger niveau van ransparanie vraag een forse inspanning me zowel impac op de informaievoorziening als op de organisaie en haar medewerkers. Men dien daarom nie over een nach ijs e gaan. Toch wegen de voordelen ruimschoos op egen de invesering. In de oekoms is acherblijven bij de concurrenie geen opie. Wie nie inveseer in ransparanie, zal de concurrenieslag verliezen. Ir. Erwin Oord is principal consulan en parner bij he onafhankelijke ICTarchiecuuradviesbureau ArchiXL. 24

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John Complexiei onder conrole, kosen inzichelijk? Naar een diensbare Gezien de populariei van is he goed eens erug e gaan naar de basis en e kijken naar wa SOA eigenlijk is, wa de redenen zijn om he in e voeren,

Nadere informatie

Master data management

Master data management meadaa Maser daa Aanpak voor opzeen van maserdaa-programma De kwaliei van de oenemende hoeveelheid daa in ondernemingen is van groo belang. Om die kwaliei e waarborgen kan maser daa worden oegepas. De

Nadere informatie

Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting

Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggeriche aanpak van pensioenvoorliching ERIK VAN DER SPEK De laase jaren is pensioenvoorliching vaak negaief in he nieuws gewees. Ui verschillende

Nadere informatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie Whiepaper One Ne Efficiëner zakendoen en innoveren me mobiele communicaie One Ne is een complee oplossing voor hosed elefonie die kosen helder en beheersbaar maak, zorg voor eenvoud en de bereikbaarheid

Nadere informatie

Testen aan de voorkant

Testen aan de voorkant esen als kriische Tesen aan de voorkan Opimaal rendemen halen ui s De meese organisaies zien esen als noodzakelijke en effecieve maaregel om de kwaliei van sysemen e bepalen en fouen erui e halen voorda

Nadere informatie

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer IT-audi & Ousourcing in conrol Leveranciersmanagemen en hird pary reporing Via ousourcing van sandaardprocessen proberen veel organisaies hun diensverlening aan de klan e verbeeren. Om in conrol e blijven

Nadere informatie

Privacy en cloud computing

Privacy en cloud computing legale kaders Privacy en cloud compuing Beveiliging van persoonsgegevens in de cloud E-mail leen zich goed als cloudservice. He voordeel is da de ICT-afdeling geen eigen mailserver hoef op e zeen, wa efficiëner

Nadere informatie

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering business alignmen case Overkoepelende aal en echnieken ArchiMae-mehode verbind archiecuurdomeinen In juli 2002 sare een aanal Nederlandse insiuen en bedrijven he projec ArchiMae. He doel is een aal voor

Nadere informatie

Ernst de Boer en Albert Kleinjan

Ernst de Boer en Albert Kleinjan archiecuur verzekeringen Inernaionale afsemming archiecuur noodzakelijk Archiecuurimpac van rends in de verzekeringswereld In de voorbije jaren is archiecuur vaak synoniem geworden aan beheersing : conroleren

Nadere informatie

Testgedreven projectvoering

Testgedreven projectvoering esen Tesgedreven projecvoering Uiloop en budgeoverschrijding voorkomen In veel i-projecen worden fouen in requiremens en documenaie pas bij de esvoorbereiding ondek. Di is duur omda de fouen pas laa in

Nadere informatie

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd Tuinsijlen Tuinsijlen He aanleggen van een uin word voorafgegaan door he maken van een uinonwerp. Om de uin o een geheel e maken moe u in he onwerp rekening houden me een bepaalde uinsijl. Door allerlei

Nadere informatie

Fibbe Advocaten. Wilhelminastraat 66. 2011 VP Haarlem

Fibbe Advocaten. Wilhelminastraat 66. 2011 VP Haarlem Fibbe Advocaen Wilhelminasraa 66 2011 VP Haarlem Wij, Fibbe Advocaen e Haarlem, doen ons bes om u zoveel mogelijk van diens e zijn. Daarom willen wij u vragen mee e werken aan een klanevredenheidsonderzoek.

Nadere informatie

Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding

Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding globalisaie Zeven sappen naar succesvolle offshore uibeseding Een beheers proces voorkom eleursellingen Offshore uibeseding is een complexe manier van werken en er zijn veel verschillende onderwerpen die

Nadere informatie

Cloud computing: waar begin je aan?

Cloud computing: waar begin je aan? cloud compuing Cloud compuing: waar begin je aan? Succesfacoren voor cloud compuing Cloud compuing is er en gaa nie meer weg. In 2010 sond he helemaal bovenaan in Garners hype cycle. Da geef aan da er

Nadere informatie

software Architectuur en dynamiek van productsoftware Architectuur productsoftware ontwikkelt evolutionair architectuur

software Architectuur en dynamiek van productsoftware Architectuur productsoftware ontwikkelt evolutionair architectuur archiecuur sofware Archiecuur producsofware onwikkel evoluionair Archiecuur en dynamiek van producsofware Producsofwareonwikkeling ken een voorgeschreven dynamiek waarin produc- en procesverbeeringen een

Nadere informatie

Softwarearcheologie als basis voor strategie

Softwarearcheologie als basis voor strategie sofware legacy Besuurlijke grip op sofware Sofwarearcheologie als basis voor sraegie Als he managemen grip wil krijgen op de sofware binnen de organisaie, kan onderzoek door onafhankelijke expers uikoms

Nadere informatie

Rekenen banken te veel voor een hypotheek?

Rekenen banken te veel voor een hypotheek? Rekenen banken e veel voor een hypoheek? J.P.A.M. Jacobs en L.A. Toolsema Me enige regelmaa word door consumenen en belangenorganisaies gesuggereerd da banken de hypoheekrene onmiddellijk naar boven aanpassen

Nadere informatie

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten?

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten? IT-audi & Hoe goed ben u in conrol over de robuusheid van uw ICT-keen? Mehodiek voor bepalen van mae van beheersing van robuusheid in ICT-keens ICT-keens worden enerzijds seeds complexer en anderzijds

Nadere informatie

Wat is een training? Het doel van een trainingssessie is om met het team en de spelers vastgestelde doelstellingen te bereiken.

Wat is een training? Het doel van een trainingssessie is om met het team en de spelers vastgestelde doelstellingen te bereiken. Wa is een raining? He doel van een rainingssessie is om me he eam en de spelers vasgeselde doelsellingen e bereiken. De doelselling van de raining bepaal de inhoud van de rainingssessie. De keuze van de

Nadere informatie

Pda s in de organisatie

Pda s in de organisatie mobiel werken Handvaen voor mobiel beleid Pda s in de organisaie He gebruik van pda s in organisaies is aanrekkelijk omda werknemers daarmee alijd en overal over de laase informaie kunnen beschikken. De

Nadere informatie

De essenties van drie jaar NK ICT Architectuur

De essenties van drie jaar NK ICT Architectuur Trends in de inzendingen De essenies van drie jaar NK ICT Archiecuur He Nederlands Kampioenschap ICT Archiecuur is voor he eers georganiseerd in 2004 en heef o nu oe geleid o 25 archiecuurbeschrijvingen.

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 2013 IB 275-1T31FD Volg u in 2013 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVC-procedure (Erkenning Verworven Compeenies)?

Nadere informatie

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties 1 STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM Proocol Collegiale Visiaies Inleiding Aanleiding projec collegiale visiaie De gymnasia van de SHZG werken seeds inensiever samen aan de kwaliei van de gymnasiumopleiding,

Nadere informatie

Voorkom onzichtbare verspilling: energiebehoefte

Voorkom onzichtbare verspilling: energiebehoefte Voorkom onzichbare verspilling: energiebehoefe van sofware Energie besparen dankzij zuinigere sofware De afgelopen jaren is de energie-efficiënie van ICT-sysemen al serk oegenomen als gevolg van de behoefe

Nadere informatie

Etagevloeren. Ruimte creëren doe je met Nolte Opslag Systemen. www.nolteopslagsystemen.nl

Etagevloeren. Ruimte creëren doe je met Nolte Opslag Systemen. www.nolteopslagsystemen.nl Eagevloeren Ruime creëre g Sysemen g Sysemen is gespecialiseerd in de producie en levering van Eagevloeren. Een eagevloer ook wel enresol, mezzanine, ussenvloer, verdiepingsvloer of bordes genoemd, is

Nadere informatie

stand van zaken. Guido Bayens

stand van zaken. Guido Bayens archiecuur overheid Gecompliceerde pas de deux De elekronische overheid word onder archiecuur gebouwd De overheid saa voor de groe uidaging haar elekronische diensverlening ui e breiden en e opimaliseren.

Nadere informatie

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse xml/inegraie Respec voor verschillen en uieenlopende bevoegdheden Gelaagde berichenuiwisseling in de srafrechskeen He programma epv houd zich bezig me elekronische berichenuiwisseling in de srafrechskeen.

Nadere informatie

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn.

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn. I B2.4. Onwerp van de bijsluier voor HepBQuin Informaie voor de paiën Lees deze bijsluier op een rusig momen aandachig door, ook als di geneesmiddel al eerder aan u werd oegediend. De eks kan gewijzigd

Nadere informatie

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis De Woordpoor De beseksverwerker van He Digiale Huis Een STABU-beseksverwerker zonder weerga. Verfrissend eenvoudig en och me meer mogelijkheden dan welke andere beseksverwerker ook. Zeer uigebreide mogelijkheden

Nadere informatie

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk Van grijs naar groen Richlijnen voor energiebesparingen in he rekencenrum Ook binnen de ICT-branche word men zich seeds bewuser van de invloed van hun acivieien op he klimaa. Seeds meer ICT-managers houden

Nadere informatie

Evolueren met portfoliomonitoring

Evolueren met portfoliomonitoring sofware-engineering Evolueren me porfoliomonioring Toolki analyseer en visualiseer sofwaresysemen Door gebrek aan inzich beschouwen bedrijven hun sofwareporfolio vaak als weerbarsige en onbeheersbare doos

Nadere informatie

Informatiebeveiliging. in de mobiele wereld. Risico s van mobiel werken. devices on the go. Willem Kossen

Informatiebeveiliging. in de mobiele wereld. Risico s van mobiel werken. devices on the go. Willem Kossen devices on he go Risico s van mobiel werken Informaie beveiliging in de mobiele wereld Mobiel werken is al lang geen hype meer. Inmiddels is he zakelijk gebruik van mobiele apparauur vrijwel volledig ingeburgerd.

Nadere informatie

Een risico- en kostengedreven aanpak voor architectuur

Een risico- en kostengedreven aanpak voor architectuur Een risico- en kosengedreven aanpak voor archiecuur Risico- en kosenmanagemen als primair businessdoel Archiecuur is e beschouwen als een discipline die gedreven word door risico s en kosen. Risico- en

Nadere informatie

t Ik bekijk de plaatjes, de titel en de tussenkopjes.

t Ik bekijk de plaatjes, de titel en de tussenkopjes. 2.1 LWB 7A-20 Les: Geen vis INFORMATIE Leeseks Teks 1: informaieve eks over walvissen. Teks 1: oud AVI 9; nieuw AVI M6. Zie ook sofware. Cenrale sraegie/leerdoel Teks inerpreeren: je bedenk de hoofdvraag

Nadere informatie

64% 70% 94% 85% 87% 73% 67% 75% 93% 60% 70% 100% 90% 100% 75% 70% 85% 100% Groen Vrij Internet Partij. Stelling CDA VVD D66 PvdA Groen Links

64% 70% 94% 85% 87% 73% 67% 75% 93% 60% 70% 100% 90% 100% 75% 70% 85% 100% Groen Vrij Internet Partij. Stelling CDA VVD D66 PvdA Groen Links Semwijzer COC Nederland Gayvoe parijvergelijking 2006 www.gayvoe.nl Parij is he zeer oneens Parij is he oneens Parij voel er wel wa voor Parij is posiief Selling CDA VVD D66 PvdA Algehele score Gelijke

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing IB 266-1T02FD (2464) Sudiekosen of andere scholingsuigaven Volgde u in een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven

Nadere informatie

Belasting en schenken 2013

Belasting en schenken 2013 Belasing en schenken 2013 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen 2011 Toeliching Aangife schenkbelasing Di is een oeliching bij he formulier Aangife schenkbelasing. Deze oeliching besaa ui vier onderdelen: A Algemene informaie over de schenkbelasing B Uileg bij de vragen

Nadere informatie

Blok 1 - Vaardigheden

Blok 1 - Vaardigheden 6 Blok - Vaardigheden Blok - Vaardigheden Exra oefening - Basis B-a Bij abel A zijn de facoren achereenvolgens 8 : = 6 ; 08 : 8 = 6 en 68 : 08 = 6. Bij abel A is sprake van exponeniële groei. Bij abel

Nadere informatie

Multidisciplinair veranderen

Multidisciplinair veranderen archiecuur Innovaief simuleer he verandervermogen Mulidisciplinair veranderen Zorgverzekeraars hebben voordurend e maken me veranderingen in regelgeving en producen. Di vereis een goede afsemming ussen

Nadere informatie

Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet?

Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet? Gebouwauomaisering WKO Amserdam Science Park Drie gebouwen, één syseem, o och nie? B+U 2 2014 33 In de bouw is men gewend e wheelen en e dealen binnen besaande siuaies. Zo ook was he geval bij de realisaie

Nadere informatie

Belasting en schenken 2012

Belasting en schenken 2012 Belasing en schenken 2012 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

Uw auto in 3 simpele stappen

Uw auto in 3 simpele stappen Uw auo in 3 simpele sappen 1 Als financieringsmaaschappij van Fia Group Auomobiles SA is Fia Financial Soluions als geen ander op de hooge van he Ialiaanse auoaanbod. Daarnaas beschik Fia Financial Soluions

Nadere informatie

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS Behorende bij de Bacheloropdrach HS Door: Julia Berkhou Lena Jezuia Sephen Willink Begeleider: Prof.dr. A.A. Soorvogel Daum: 17 juni 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Achergrondinformaie 3 2.1 He geij.................................

Nadere informatie

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen.

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen. Gemeene Ede Memo Aan : Gemeeneraad Van : College van burgemeeser en wehouders Daum : 5 okober 203 Zaaknummer : 594 Opgeseld door : Rikker Sniselaar, Adviseur geluid, luchkwaliei en exerne veiligheid Bijlagen

Nadere informatie

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis De Knaakbaak He begroingsprogramma van He Digiale Huis De Knaakbaak - gemaak door De Twee Snoeken Auomaisering - is een nieuwkomer in begroingsland, waarvan he markaandeel gesaag begin e groeien. He programma

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1T12FD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen

Nadere informatie

De Droomstroom. Het project/document-beheerprogramma van Het Digitale Huis

De Droomstroom. Het project/document-beheerprogramma van Het Digitale Huis De Droomsroom He projec/documen-beheerprogramma van He Digiale Huis In he bouwvoorbereidingsproces spelen seeds meer gegevens een rol. We produceren als bezeenen informaie me een keur aan compuerprogramma

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2015

Correctievoorschrift VWO 2015 Correcievoorschrif VWO 205 ijdvak wiskunde C (pilo) He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholings uitgaven

Studiekosten of andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 Sudiekosen of andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1TFD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure (Erkenning

Nadere informatie

Het wiskunde B1,2-examen

Het wiskunde B1,2-examen Ger Koole, Alex van den Brandhof He wiskunde B,2 examen NAW 5/4 nr. 2 juni 2003 65 Ger Koole Faculei der Exace Weenschappen, Afdeling Wiskunde, Vrije Universiei, De Boelelaan 08 a, 08 HV Amserdam koole@cs.vu.nl

Nadere informatie

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Wiskunde B (nieuwe sijl) Examen VW Voorbereidend Weenschappelijk nderwijs Tijdvak Donderdag 22 mei 3.30 6.30 uur 20 03 Voor di examen zijn maximaal 83 punen e behalen; he examen besaa ui 20 vragen. Voor

Nadere informatie

In dít artike] wordt ingegaan op ontwikkelingen in de informatie technologie (IT) en de consequenties die dit heeft voor

In dít artike] wordt ingegaan op ontwikkelingen in de informatie technologie (IT) en de consequenties die dit heeft voor Sae of he ar van securiy echnologie nvloed van veranderingen in de infornøie eclnologie op beveiliging Àueur: ir. Paul Overbeek Fysisch en Elekronísch Laboraoriu n - TNO Posbus 96864, 2509,JG Den Haag

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoorde

Maatschappelijk verantwoorde groene IT MVO Meer dan alleen maar groene IT Maaschappelijk veranwoorde informaievoorziening en IT Organisaies zijn seeds meer bezig me duurzaamheid en maaschappelijk veranwoord ondernemen (mvo). De aueurs

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correcievoorschrif VWO 009 ijdvak wiskunde A, He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland Simulaiesudie naar Mehodebreuken in he Onderzoek Verplaasingen in Nederland Bianca Wouers Cenraal Bureau voor de Saisiek bias@cbs.nl Jan van den Brakel Cenraal Bureau voor de Saisiek jbrl@cbs.nl Bijdrage

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Exponentiële functies

Hoofdstuk 3 Exponentiële functies Havo B deel Uiwerkingen Moderne wiskunde Hoofdsuk Eponeniële funies ladzijde 6 V-a Door zih in weeën e delen vermenigvuldig he aanal aeriën per ijdseenheid zih seeds me een faor is de eginhoeveelheid,

Nadere informatie

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten Canonpercenages He vassellen van canonpercenages bij de herziening van erfpachconracen Juli 23 SBV School of Real Esae Drs. L.B. Uienbogaard Drs. J.P. Traudes Inhoud Blz. 1. Inleiding... 3 2. Toeliching

Nadere informatie

Voorwoord. nuoktober. 1 Voorwoord voorzitter pensioenfonds. 2 Update van de financiële positie. 3 Eerste baan?

Voorwoord. nuoktober. 1 Voorwoord voorzitter pensioenfonds. 2 Update van de financiële positie. 3 Eerste baan? acuele informaie voor alle deelnemers, gewezen deelnemers en gepensioneerden van he pensioenfonds o Voorwoord nuoober Veel pensioenfondsen vereren in zwaar weer door de financiële crisis, vooral door de

Nadere informatie

Voorwoord. editie juli 2014

Voorwoord. editie juli 2014 ediie juli 2014 Voorwoord Graag vraag ik uw aandach voor deze nieuwsbrief. Opnieuw zoals u van ons gewend ben een nieuwsbrief vol lezenwaardige zaken. Ook een nieuwsbrief die op een bijzonder momen uikom.

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei Moderne wiskunde 9e ediie Havo A deel Uiwerkingen Hoofdsuk - Formules voor groei bladzijde 00 V-a = 08, ; 870 08, ; 70 0, 8; 60 00 00 870 70 08,, gemiddeld 0,8 b De beginhoeveelheid is 00 en de groeifacor

Nadere informatie

CONVE NANT KI N DEROPVANG EN ONDERWIJS

CONVE NANT KI N DEROPVANG EN ONDERWIJS CONVE NANT K N DEROPVANG EN ONDERWJS { ( ì 'h!\ irl Ëf \- 'v 1, û \ e a i '.* L(l. ìli-, \ i, ù. * qr 'L,i /,! 2. \ al> - ç Di convenan beschrijf de samenwerkingsafspraken ussen de aanbieders van Kinderopvang

Nadere informatie

Horeca Starterskrant

Horeca Starterskrant Horeca Sarerskran 04 Als leerbedrijf zelf uw personeel opleiden 06 Succes zi in de ondernemer in regels, vergunningen en subsidies 08 Wegwijs maak u een goede kans bij de bank 16 Zó een uigave van 02 SVH

Nadere informatie

Al het goede van melk Aankoop Manager

Al het goede van melk Aankoop Manager Al he oede van melk Aankoop Manaer Funcie Je ben veranwoordelijk voor he onwikkelen en voeren van een aankoopbeleid waarbij zo unsi moelijk word aanekoch rekenin houdend me prijs, kwaliei, evenwichi assorimen

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 20 Aanvullende oeliching Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 20 Volg u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven hiervoor, zoals lesgeld en de uigaven

Nadere informatie

digitale signaalverwerking

digitale signaalverwerking digiale signaalverwerking deel 2: sampling en digiale filerechniek Hoewel we de vorige keer reeds over he samplen van signalen gesproken hebben, komen we daar nu op erug, om de ermee samenhangende effecen

Nadere informatie

Een methodische aanpak voor legacy

Een methodische aanpak voor legacy Een mehodische aanpak voor legacy Assessmens resuleren in vier mogelijke sraegieën Legacysysemen vormen een acuu probleem als onderhoud onmogelijk word door verdwijnende kennis of beëindigde onderseuning

Nadere informatie

2.4 Oppervlaktemethode

2.4 Oppervlaktemethode 2.4 Opperlakemehode Teken he --diagram an de eenparige beweging me een snelheid an 10 m/s die begin na 2 seconden en eindig na 4 seconden. De afgelegde weg is: =. (m/s) In he --diagram is de hooge an de

Nadere informatie

2 Les- en leerstofopbouw

2 Les- en leerstofopbouw 2 Les- en leersofopbouw 2.7 Didacische benaderingen 2.7.7 Acierende werkormen Peer Dekkers & Wim Sonneeld Inleiding Toen u he in de klas uilegde snape ik he helemaal, maar oen ik he huis zelf ging proberen

Nadere informatie

Integratiepracticum III

Integratiepracticum III Inegraiepracicum III Casus I Projecevaluaie Irrigaie landbouwgronden in Ruriania Bas Beerenhou (556622) & Cliff Voeelink (554506) Deadline casus I: 2 januari 2007 TR2 Inleiding Er zijn een hoop derdewereldlanden.

Nadere informatie

1 Je zelfbeeld is nooit afgerond

1 Je zelfbeeld is nooit afgerond 1 Je zelfbeeld i nooi afgerond 1.1 Je heb heel veel geleerd in je leven 12 1.2 De poiieve en negaieve kan van je vanzelfprekendheden 13 1.3 Je kun je zelfbeeld zelf bijellen 14 1.4 Veranderingen in je

Nadere informatie

Horeca Starterskrant

Horeca Starterskrant Horeca Sarerskran 04 Als leerbedrijf zelf uw personeel opleiden 06 Succes zi in de ondernemer in regels, vergunningen en subsidies 08 Wegwijs maak u een goede kans bij de bank 16 Zó een uigave van 02 SVH

Nadere informatie

Lean IT: hype of volgend niveau?

Lean IT: hype of volgend niveau? procesverbeering Op naar groere klanevredenheid me Lean IT Lean IT: hype of volgend niveau? De Lean-filosofie is succesvol gebleken in de producieindusrie en lijk op he eerse gezich ook direc oe e passen

Nadere informatie

Screen. Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benutten. mei 2010. Highlights

Screen. Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benutten. mei 2010. Highlights Screen mei 2010 Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benuen Voor u lig he nieuwe magazine Screen van Bevolkingsonderzoek Zuid-Wes. In di magazine willen we de parijen die bij he bevolkingsonderzoek naar

Nadere informatie

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs Aandach voor allochone sudenen in he hoger onderwijs Inhoudsopgave Samenvaing en conclusies 5 1 Inleiding 15 1.1 Achergrond van he onderzoek 15 1.2 Opze van he onderzoek 16 1.3 Analyse van de nonrespons

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING. Binnenunit voor lucht-waterwarmtepompsysteem EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1

GEBRUIKSAANWIJZING. Binnenunit voor lucht-waterwarmtepompsysteem EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1 GEBRUIKSAANWIJZING Binnenuni voor luch-waerwarmepompsyseem en opies EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1 EKHBRD011ACV1 EKHBRD014ACV1 EKHBRD016ACV1 EKHBRD011ACY1

Nadere informatie

lsolatieboxen met of zonder sluis?

lsolatieboxen met of zonder sluis? lsolaieboxen me of zonder sluis? Modelonderzoek naar he risico voor kruisinfecies bij verschillende bouwkundige onwerpen voor een medium-care verpleegafdeling in he Wilhelmina Kinderziekenhuis e Urech

Nadere informatie

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2014 voor buienlands belasingplichigen IB 264-1T41FD BUI Bijverdiensen of opbrengsen als Werke u in 2014 als freelancer of gasouder of had u bijverdiensen? Selde u een beziing,

Nadere informatie

4.9 Berekening van dragend metselwerk onderworpen aan verticale belasting

4.9 Berekening van dragend metselwerk onderworpen aan verticale belasting De radioaciviei die mogelijk word uigesraald in consrucies, is hoofdzakelijk e wijen aan de aanwezigheid van radium (Ra 226) en/of horium (Th 232) in de kelder en in de gebruike maerialen. Ui de ondersaande

Nadere informatie

C. von Schwartzenberg 1/11

C. von Schwartzenberg 1/11 G&R havo A deel C von Schwarzenberg 1/11 1a m 18:00 uur He verbruik was oen ongeveer 1150 kwh 1b Minimaal ongeveer 7750 kwh (100%), maimaal ongeveer 1150 kwh (145,%) Een oename van ongeveer 45,% 1c 1d

Nadere informatie

Manu De Backer en Carlos De Backer

Manu De Backer en Carlos De Backer service-oriened archiecure Inleiding in BPMN Karakerisieken en mogelijkheden van de modelleringsaal Bedrijfsprocessen kunnen beschreven worden aan de hand van de gesandaardiseerde grafische noaie Business

Nadere informatie

Hogerbeetsstraat 18-B. 3039 XJ Rotterdam. Vraagprijs: 220.000 k.k. Woonbron Makelaars. woonoppervlakte 100 m2 3 slaapkamers te koop

Hogerbeetsstraat 18-B. 3039 XJ Rotterdam. Vraagprijs: 220.000 k.k. Woonbron Makelaars. woonoppervlakte 100 m2 3 slaapkamers te koop Hogerbeessraa -B 303 XJ Roerdam woonoppervlake 100 m 3 slaapkamers e koop Vraagprijs: 0.000 k.k. Woonbron Makelaars info@woonbronmakelaars.nl 010-0 00 www.woonbronmakelaars.nl Kenmerken Locaie Energie

Nadere informatie

Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op marktwaardebasis

Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op marktwaardebasis Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op markwaardebasis Jasper Holke Klein Juni 2009 Vrije Universiei Faculei der Exace Weenschappen Sudieriching Bedrijfswiskunde en Informaica De

Nadere informatie

Door: Marian van der Laan-Struik. Aanvarï# : 34.45 uur. Vs*rillchtlng &ver Alzheimer Ên Bewegen. lvïmffiffidag. mbni e#33

Door: Marian van der Laan-Struik. Aanvarï# : 34.45 uur. Vs*rillchtlng &ver Alzheimer Ên Bewegen. lvïmffiffidag. mbni e#33 Ëssëm ffi?#ffisffir? wffir? d* ffimgwffirx#rffi$ffiffi lvïmffiffidag mbni e#33 Aanvarï# : 34.45 uur Vs*rillchlng &ver Alzheimer Ên Bewegen Door: Marian van der Laan-Sruik prof.e.scherder Di naar aanleiding

Nadere informatie

Pla n r-natige voorbefe ding

Pla n r-natige voorbefe ding nsrucie > eren mennen me... (2L) Rudolf Pesman en Pla n r-naige voorbefe ding Rudolf Pesman me Díesel. rkend paardendierenars rançoise Rey en inernaionale opmenners Tonnie Cazemier en Rudolf Pesman onderhouden

Nadere informatie

Informatie over. Praktijkonderwijs

Informatie over. Praktijkonderwijs Informaie over Prakijkonderwijs Colofon Een uigave van he dr. Alea Jacobs College in Hoogezand 2009 Teks: Henk Blik Foografie: Sigh-by-Sie Layou: Jeroen de Jonge Drukkerij: Reinier van der Kooi Oplage:

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2011 11 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

Gemeenteraadsvergadering Neerijnen BESLUITENLIJST

Gemeenteraadsvergadering Neerijnen BESLUITENLIJST Gemeeneraadsvergadering Neerijnen (16046\...) BESLUITENLIJST Daum : donderdag 25 april 2013 Tijd : 19.30 uur Plaas : raadzaal gemeenehuis Neerijnen Aanwezig : mevrouw P. van Kuilenburg (GBN), de heer C.

Nadere informatie

Lokale Activiteiten Monitor. Is het iets waard, of kan het in de openhaard?

Lokale Activiteiten Monitor. Is het iets waard, of kan het in de openhaard? Is he ies waard, of kan he in de openhaard? 2 Afsudeerscripie van Bar den Nijs in he kader van de sudie Bedrijfswiskunde en Informaica, aan de Vrije Universiei e Amserdam. Urech, Sepember 2006 Begeleiders:

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2012 12 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kuns Beroepsvereniging van Beeldende unsenaars BB Amserdam Gedeponeerd er griffie van de Arrondissemens-Rechbank e Amserdam d.d. 23-6-1983 onder nummer 174/1983

Nadere informatie

www.tekakranen.nl Torenkranen Toptorenkranen Torenkranen op rupsonderstel 10 Ton/meterkranen

www.tekakranen.nl Torenkranen Toptorenkranen Torenkranen op rupsonderstel 10 Ton/meterkranen Verhuurprograa www.ekakranen.nl Torenkranen Toporenkranen Torenkranen op rupsondersel Ton/eerkranen Geache relaie Geache relaie, Di is de nieuwse ediie van he verhuurprograa van Teka Kranen. Lean Bouwen:

Nadere informatie

Gebruik van condensatoren

Gebruik van condensatoren Gebruik van condensaoren He spanningsverloop ijdens he laden Als we de schakelaar s sluien laden we de condensaor op. De condensaorspanning zal oenemen volgens een exponeniële funcie en de spanning over

Nadere informatie

Informatie van uw gemeente Uitlaatzones & uitlaatregels Hondenpoepbeleid

Informatie van uw gemeente Uitlaatzones & uitlaatregels Hondenpoepbeleid Informae van uw gemeene laazones & ulaaregels Hondenpoepbeled Honden zjn voor veel mensen gelefde husderen. Hondenpoep daarenegen s een groe ergerns van veel nwoners van Capelle aan den IJssel. Daarom

Nadere informatie

Van metadata naar kennis

Van metadata naar kennis meadaa Een onologie creëren me Topic Maps Van meadaa naar kennis Soms zijn meadaa e beperk om een documen gemakkelijk erug e vinden en zouden de meadaa eigenlijk me meer kennis verrijk moeen worden. Me

Nadere informatie

Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek achter persoonlijke pensioenrekeningen in de uitkeringsfase. Netspar OCCASIONAL PAPERS

Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek achter persoonlijke pensioenrekeningen in de uitkeringsfase. Netspar OCCASIONAL PAPERS Nespar OCCASIONAL PAPERS Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek acher persoonlijke pensioenrekeningen in de uikeringsfase Techniek acher persoonlijke pensioenrekeningen in de uikeringsfase

Nadere informatie

ZZP ERS EN HUN PENSIOEN

ZZP ERS EN HUN PENSIOEN ZZP ERS EN HUN PENSIOEN De pensioengevolgen als he werknemersschap word ingeruild voor he zelfsandig ondernemerschap Annelies Langelaar 0583618 Maserscripie Universiei van Amserdam Maser Acuarial Sciences

Nadere informatie

Beveiligingsunits Micrologic 2.0 A, 5.0 A, 6.0 A, 7.0 A Laagspanningsapparatuur

Beveiligingsunits Micrologic 2.0 A, 5.0 A, 6.0 A, 7.0 A Laagspanningsapparatuur Beveiligingsunis Micrologic.0, 5.0, 6.0, 7.0 Laagspanningsapparauur Gebruikshandleiding We do more wih elecriciy Beveiligingsunis Micrologic.0, 5.0, 6.0, 7.0 Kennismaken me de beveiligingsuni Beveiligingsuni

Nadere informatie

i$»4: MEE Rotterdam Rijn mond wa?s -/ fs: juni 4, JJ 41 ,lfl s Transitie van de ctiëntondersteuning2013-2015 is4. ):f:t.. 4,y 441; t 1 6 A.

i$»4: MEE Rotterdam Rijn mond wa?s -/ fs: juni 4, JJ 41 ,lfl s Transitie van de ctiëntondersteuning2013-2015 is4. ):f:t.. 4,y 441; t 1 6 A. :.. r r 1 juni MEE Roerdam Rijn mond Transiie van de ciënonderseuning213-215 i$»4: HZ --, P i4,j 441; 1 is4. 1h -,,,? / II 4,y - is; ii!,i,.- ç :6 1,.iV h 1 6 A.v4 47 1â ;fr 34., Ik, 4.1 I--, I. 4 a,,;

Nadere informatie