Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gebouwautomatisering. Science Park. Drie gebouwen, één systeem, of toch niet?"

Transcriptie

1 Gebouwauomaisering WKO Amserdam Science Park Drie gebouwen, één syseem, o och nie?

2 B+U In de bouw is men gewend e wheelen en e dealen binnen besaande siuaies. Zo ook was he geval bij de realisaie van he warme-koude opslagsyseem (WKO) van Amserdam Science Park. He verrekpun was misschien nie ideaal, maar wel harde realiei. Waar je me auomaisering nie ongesra kun sjoemelen, blijk een goede syseemaanpak ondanks een besaande imperece uigangssiuaie mooie resulaen op e leveren. Maar da gaa nie vanzel. Voor de zesde business case van de Nederlandse Brancheorganisaie voor Gebouw Auomaisering rok B+U naar de hoodsad. TEKST Charloe Maassen

3 34 B+U He gebied. Amserdam Science Park lig in he ooselijk deel van Amserdam, in Waergraasmeer. He is een gebied van 70 hecare. He park neem een belangrijke posiie in op he gebied van nauurweenschappelijk onderzoek, exace weenschap, nanoechnologie en Lie Sciences. He errein word onwikkeld o inernaionaal kenniscomplex, waar inensieve samenwerking o sand moe komen ussen weenschappelijk onderwijs en onderzoek enerzijds en kennisinensieve bedrijvigheid anderzijds. Op he errein van Amserdam Science Park bevinden zich ruim 120 bèaweenschap gerelaeerde bedrijven, de bèaaculeien van de Universiei van Amserdam en gerenommeerde weenschappelijke insiuen, maar ook woningen, horecagelegenheden en een sporcenrum. He projec da voor deze business case besproken word, ken maar lies drie verschillende complexe bouwblokken: de sudenen huisvesingscorporaie DUWO, Amserdam Universiy College en Nikhe me haar daacener. Speciale aandach gaa ui naar de warme-koude opslag, WKO-insallaie, de verbindende acor in he geheel. Gebouwen 1 AUC Sinds 2012 is he Amserdam Universiy College (AUC) gevesigd op Amserdam Science Park. AUC bied een liberal ars & science programma aan sudenen ui binnen- en buienland. He is een gezamenlijk iniiaie van de gemeene Amserdam, de Universiei van Amserdam en de Vrije Universiei. Meer ino: 2 DUWO De huisvesing van de sudenen van he AUC word verzorgd door DUWO. Deze sudenenhuisveser sree naar he huisvesen van zo veel mogelijk sudenen op een goede en beaalbare manier. In di geval gaa he om zowel Nederlandse als inernaionale sudenen. Meer ino: 3 Nikhe Nikhe is he Naionaal Insiuu voor subaomaire ysica. Di insiuu doe onderzoek naar de allerkleinse bouwsenen van maerie, de zogenaamde deeljesysica. He Nikhe herberg onder meer één van de ach knooppunen van de Amserdam Inerne Exchange, een groo, energievreend daacener. Meer ino: Verrekpun De beginsiuaie bij di projec was als volg. Amserdam Universiy College (AUC) zou zich vesigen op he Science Park. Da lag vas. Ne als de verpliching om ook voldoende huisvesingsmogelijkheden e bieden aan sudenen van AUC op he park. He universieisgebouw en de sudenenwoningen hebben beide een warmevraag. In de direce nabijheid saa he gebouw van Nikhe da uisluiend warme agee en juis koude nodig hee voor de koeling van he daacener. Tel daar de duurzaamheidsdoelsellingen bij op van Amserdam Science Park en he leek logisch om een en ander e combineren. In da sadium sape Joep Brouwers van DOZ Energieregie in. Ik werd benaderd door Joos van Echel van de Siching Beheer Weenschappelijk Cenrum Waergraasmeer (WCW) en penvoerder namens de drie opdrachgevers Nikhe, DUWO en AUC. Veel duurzaamheidsdoelsellingen halen de realisaiease nie, omda er geen adequae veraling is gemaak naar he Programma van Eisen. De opdrachgevers wilden di voor zijn en al in een vroeg sadium de groe lijnen hebben uisaan, in (planning)echnisch én inancieel opzich. Nie ech ideaal Op de vraag wa parijen nu eigenlijk wilden, anwoord Joep Brouwers: We zaen me de siuaie da de koeling van he daacener van Nikhe ne vervangen was, wa gezorgd had voor veel overlas. Dus Nikhe wilde eigenlijk liever nies. AUC had ne een eigen WKO-insallaie aanbeseed. Die rokken ook he lies hun eigen plan. En Siching DUWO was op da momen vooral geïneresseerd in he neerzeen van beaalbare huisvesing. Nie ech een eenvoudige basis om op e bouwen. Uieindelijk hee he een jaar geduurd om voldoende draagvlak e creëren voor een gezamenlijke lijn. Joos van Echel was oicieel gemandaeerd opdrachgever. Ik spreek liever van een buiengewoon berokken penvoerder. Wan als er zo veel parijen zijn, en minsens zo veel belangen, verg da veel kwalieien, energie en overredingskrach om al die neuzen dezelde kan op e krijgen én e houden. Daar lag in de beginase een belangrijke rol voor de penvoerder en de adviseur. Eisen Zowel de drie opdrachgevers als de grondeigenaren Gemeene Amserdam en NWO inveseerden in een haalbaarheidssudie. Over de inhoud verel Joep: We hebben samen me IF Technology en Arcadis onderzoch wa de erugverdienijd zou zijn van een invesering voor de drie gebouwen waarvoor 6200 GJ koeling nodig was en 6500 GJ laagemperauur warme. Men wilde naar volledige ousourcing, via he DBFMO principe (zie kader). Hiervoor zijn we uigegaan van realisische geallen, verbruiksijden, verbruiksuren en inrasrucurele bijzonderheden. Ook aspecen van gebouwauomaisering en aspraken op he gebied van SLA s (Service Level Agreemens) zijn hierin meegenomen. Wan de opdrachgevers wilden nauurlijk vana dag één garanies da de insallaie zou werken, zeker in he geval van volledige ousourcing me een exploiaieperiode van vijien jaar. De uivoerende parijen hebben we goed gedeinieerde presaie-eisen opgelegd en een reële boeeclausule bij in gebreke blijven. Je moe dan denken aan minimale presaie-eisen me berekking o vermogens, emperauur, beschikbaarheid, soringsahandeling, duurzaamheid, geluid en rillingen.

4 B+U

5 36 B+U Veel duurzaamheidsdoelsellingen halen de realisaiease nie, omda omda er geen adequae veraling naar he Programma van Eisen is gemaak. DBFMO DBFMO saa voor een Design, Build, Finance, Mainain & Operae conracvorm, waarbij zowel de exploiaie als de veranwoordelijkheid voor de onwikkeling en realisaie bij één exerne exploian word gelegd. He voordeel is da de projeconwikkelaar/gebouweigenaar nie zel een opwekkingsinsallaie voor hermische energie hoe e beheren, maar een kan-en-klare aansluiing aangeboden krijg. De ilosoie is da de gespecialiseerde conracnemer koseneeciever kan werken, de gebouweigenaar onzorgd word, en er voor beide parijen geld is e verdienen bij beer preseren dan voora begroo. Volledige ousourcing De hele realisaie en exploiaie is uibeseed aan Cogas Duurzaam. Een kleine, maar eigenzinnige nebeheerder, voornamelijk van gas en elekriciei, en me he oog op de oekoms ook acie op he gebied van smar grids, glasvezelnewerken, WKO en biomassa. Gerard Bauhuis, Business Developer bij Cogas: De kwaniaieve eisen die op ael lagen in combinaie me de SLA, inclusie boeeclausule om de oekoms e garanderen, da was ons verrekpun. De hoodlijnen waren uigeze, waaronder de regelechniek, monioring, uiwisseling me gebouwen, de randvoorwaarden, berouwbaarheidseisen van he gebouwbeheersyseem, besparingen, rendemenen, energiesromen, rapporage enzovoors. Al deze aspecen hebben wij veraald in he besek. Di is vervolgens in de mark geze. Re3com is de parij die he uieindelijk hee opgepak en uigevoerd, in opdrach van grondboorbedrij Haijema. Naar volle evredenheid overigens. Aanbeseding Op de vraag op basis van welk argumen Cogas Duurzaam de aanbeseding oegewezen hee gekregen, anwoord Gerard Bauhuis: Da is om puur economische redenen gewees. Een mix van prijs en planning. We zijn zeker in de beginase op een rijdende rein gesprongen. Nog nie alle conracen waren onderekend, maar wij waren al aan de slag gegaan. Da had voornamelijk e maken me he ei da AUC al een aanbeseding had l. Wij hebben oen de warmepomp en de cv-insallaie als back-up overgenomen van AUC. WKO De drie gebouwen zijn voorzien van aansluiingen op een cenraal warme-koude opslagsyseem in de bodem (WKO). De duurzaam opgeweke energie word eiciën gebuerd en over de gebruikers verdeeld. De oale primaire energiebehoee neem hierdoor a. De energielevering aan AUC besaa ui warme- en koudelevering in

6 B+U WKO Sciencepark Wes neuraal RK-WKO-2 / NIKHEF verwarmen RK-WKO-1 / AUC neuraal RK-WKO-3 / DUWO 2,7 m 3 /h 18,8 C 18,3 C - 3,8 m 3 /h 16,3 C 7,7 C 11,8 C ,5 m 3 /h 11,4 C 17,5 C 17,5 C 16,6 C 11,9 C 16,3 C 11,3 C dich 0 10 B 6,6 m 3 /h 0 0,0 m 3 /h 0,0 m 3 /h dich dich dich dich dich dich 76,0 kpa P 16,3 C 66,7 kpa P P 76,9 kpa 8,7 C 81,6 kpa P dich warme onladen dich 6,6 m 3 /h 0,0 m 3 /h B 0 zomer en winer. In he besaande gebouw van Nikhe werd een koppeling aangelegd me de WKO voor de coninue koeling van de servers. Vanui de bronnen word daarom alleen koude geleverd. De wooneenheden van DUWO zijn voorzien van duurzame warmeopwekking en door middel van warmepompen aangesloen op he cenrale energieopslagsyseem. Monioring Heldere aspraken zijn belangrijk, zeker bij volledige ousourcing. Zo lig er een conracuele verpliching bij Cogas om inzage en inzich e geven in de presaies. In hoeverre is er sprake van coninue monioring? Gerard Bauhuis: Uieraard hebben wij vanui onze conrol room coninu de beschikking over alle gegevens. Wa de gebruikers monioren, verschil per behoee. Zo monior AUC de gebouwpresaies via hun eigen gebouwbeheersyseem van Johnson Conrols. Als he gaa om de grondbalans, dus de balans ussen de warme en koude in de grond, en om algemene inzichen, kunnen wij heel veel inzichelijk maken. Wins In ermen van wins, spreek de besparing van 300 on CO 2 uisoo per jaar misschien nog wel he mees aan. Maar er is meer. Gerard Bauhuis: Als je als opdrachgever kies voor een DBFMO-consrucie, breng je he geheel onder bij een deskundige parij. Over de langere ermijn van vijien jaar beschouwd zouden de azonderlijke parijen di nooi zelsandig hebben kunnen bereiken. Bovendien hoe je aan de voorkan nie e inveseren in dure, complexe insallaies. Je heb geen sores me soringen en onderhoud. Gebouwauomaisering in he algemeen en WKO in he bijzonder gaa nie alleen om kore ermijnwins uigedruk in geld. Voor Nikhe bijvoorbeeld, besond de wins ook in he ei da een invesering in een oekomsige koelmachine uigeseld kon worden en er sprake was van een verhoogde redundanie. Spin in he web Vanui alle hoeken klink lo over he opreden en handelen van Re3com, aan ael veregenwoordigd door Eddy Muller, projec engineer. Hij verel over he bijzondere mee- en regelaspec binnen di projec. Er was sprake van drie gebouwen die elk beschiken over een cenrale. Tussen die gebouwen liep een bronwaerne. AUC had ne de eigen WKO-insallaie aanbeseed en gekozen voor Johnson Conrols. Op iniiaie van Cogas werd voor DUWO en Nikhe gekozen voor een Priva syseem. Om nu e zorgen da die drie cenrales me elkaar zouden kunnen praen, moesen wij er voor

7 B+U zorgen da er in één regelkas wee regelsysemen werden aangebrach. Da je werk me wee leveranciers, da kom wel vaker voor. Maar de sysemen van wee gebruikers combineren in één regelkas, da vergde wel wa energie en kennis. He is nogal bijzonder da een gedeele van de regelinsallaie van en voor Cogas is en een ander deel van en voor AUC. In echnologisch opzich een uidaging dus, maar ook samenwerken me zoveel verschillende parners gaa nie vanzel. Zeker als je bedenk da de oplossing waarvoor we uieindelijk gekozen hebben, naar ieders evredenheid moe werken. He mooie van de oplossing zoals wij die hebben gerealiseerd, is da kleinere eenheden heel eenvoudig aan de WKO gekoppeld kunnen worden. En da is dan weer slim me he oog op de oekoms. Vak apar Die oekomsbesendigheid van he geheel is ijn, maar zeker nie de enige eis. Hierover verel Anon Mors, manager daacenre services bij Nikhe. Hij beheer de koeling en de elekra van he daacener. Als deskundige gebruiker van he pand, en dus de insallaies, is hij nauw berokken gewees bij de realisaie en de inegraie van de koelcenrale bij Nikhe. Wie weleens e maken hee me daaceners, wee hoe complex de maerie is. Zowel he aanal als de omvang van daaceners in Nederland is de laase jaren explosie oegenomen. Zo ook die van ons. Wij bieden onder andere onderdak aan een van de groose inerneknooppunen er wereld. Geen plek om e experimeneren o risico s e nemen. Voor ons was de bedrijszekerheid van de insallaies de aller-, aller-, allerbelangrijkse eis. Een shudown is voor ons geen opie. Da kan gewoon nie. Serker nog, we hebben de koeling ingebouwd erwijl de besaande gewoon doordraaide. De duurzaamheidseis kwam me sip op de weede plaas, mis alles budgeneuraal gerealiseerd en geëxploieerd zou kunnen worden. En da is naar wens en volgens plan geluk. Rolverdeling He aanal berokken parijen in di projec was uizonderlijk. Daar waar de Nederlandse Brancheorganisaie voor Gebouw Auomaisering uigaa van drie cruciale rollen die deskundig ingevuld zouden moeen worden, was in he Amserdam Science Park bijna sprake van een cirkel, een heksenkring. DOZ Energieregie en Cogas Duurzaam onwikkelden en bewaaken he business model. Cogas en Re3com vulden gezamenlijk de rol van syseemarchiec in. Vanui he oogpun van de deskundige eindgebruiker werd waardevolle inpu geleverd door Anon Mors en Arjen van Rijn (Nikhe), Davy Demmers en Jan Griekspoor (AUC), en Arne Dolle en Huub van Vlie (DUWO). Van agebakende driehoek naar organische cirkel waarbinnen werd geoverd. To slo He verrekpun van deze business case mag dan misschien nie ideaal zijn gewees. Omda alle rollen goed werden ingevuld, de cirkel werd gesloen, kon och een prachig resulaa worden geboek. Eddy Muller: Je gaa ui van de besaande siuaie, van de omsandigheden en randvoorwaarden zoals die op da momen zijn. Je weeg gezamenlijk de mogelijkheden a en maak keuzes. En inderdaad, he lag nie voor de hand om wee regelsysemen e verenigen in één regelkas. Maar he was nodig, he is geluk en in die zin dus ook gewoon een lesje echniek. BOUW+UITVOERING ino

Privacy en cloud computing

Privacy en cloud computing legale kaders Privacy en cloud compuing Beveiliging van persoonsgegevens in de cloud E-mail leen zich goed als cloudservice. He voordeel is da de ICT-afdeling geen eigen mailserver hoef op e zeen, wa efficiëner

Nadere informatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie

Efficiënter zakendoen en innoveren met mobiele communicatie Whiepaper One Ne Efficiëner zakendoen en innoveren me mobiele communicaie One Ne is een complee oplossing voor hosed elefonie die kosen helder en beheersbaar maak, zorg voor eenvoud en de bereikbaarheid

Nadere informatie

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John

haarlemmerolie van de IT? Tobias Kuipers en Per John Complexiei onder conrole, kosen inzichelijk? Naar een diensbare Gezien de populariei van is he goed eens erug e gaan naar de basis en e kijken naar wa SOA eigenlijk is, wa de redenen zijn om he in e voeren,

Nadere informatie

Transparantie: van bedreiging tot businessmodel

Transparantie: van bedreiging tot businessmodel rends Impac op organisaie en informaievoorziening Transparanie: van bedreiging o businessmodel Transparanie is een rend die zowel in he bedrijfsleven als in de publieke secor langzaam maar zeker in krach

Nadere informatie

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer

Outsourcing. in control. kracht geworden. Ad Buckens en Dennis Houtekamer IT-audi & Ousourcing in conrol Leveranciersmanagemen en hird pary reporing Via ousourcing van sandaardprocessen proberen veel organisaies hun diensverlening aan de klan e verbeeren. Om in conrol e blijven

Nadere informatie

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse

case Gelaagde berichtenuitwisseling strafrechtsketen Respect voor verschillen en uiteenlopende bevoegdheden xml/integratie Brian Dommisse xml/inegraie Respec voor verschillen en uieenlopende bevoegdheden Gelaagde berichenuiwisseling in de srafrechskeen He programma epv houd zich bezig me elekronische berichenuiwisseling in de srafrechskeen.

Nadere informatie

Master data management

Master data management meadaa Maser daa Aanpak voor opzeen van maserdaa-programma De kwaliei van de oenemende hoeveelheid daa in ondernemingen is van groo belang. Om die kwaliei e waarborgen kan maser daa worden oegepas. De

Nadere informatie

Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting

Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggerichte aanpak van pensioenvoorlichting Wie is er bang voor zijn pensioen? Pleidooi voor een vraaggeriche aanpak van pensioenvoorliching ERIK VAN DER SPEK De laase jaren is pensioenvoorliching vaak negaief in he nieuws gewees. Ui verschillende

Nadere informatie

Ernst de Boer en Albert Kleinjan

Ernst de Boer en Albert Kleinjan archiecuur verzekeringen Inernaionale afsemming archiecuur noodzakelijk Archiecuurimpac van rends in de verzekeringswereld In de voorbije jaren is archiecuur vaak synoniem geworden aan beheersing : conroleren

Nadere informatie

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten

Juli 2003. Canonpercentages Het vaststellen van canonpercentages bij de herziening van erfpachtcontracten Canonpercenages He vassellen van canonpercenages bij de herziening van erfpachconracen Juli 23 SBV School of Real Esae Drs. L.B. Uienbogaard Drs. J.P. Traudes Inhoud Blz. 1. Inleiding... 3 2. Toeliching

Nadere informatie

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering

Er zijn deeloplossingen voor de verschillende architectuurterreinen beschikbaar, zoals de Unified Modeling Language (UML) voor softwaremodellering business alignmen case Overkoepelende aal en echnieken ArchiMae-mehode verbind archiecuurdomeinen In juli 2002 sare een aanal Nederlandse insiuen en bedrijven he projec ArchiMae. He doel is een aal voor

Nadere informatie

Softwarearcheologie als basis voor strategie

Softwarearcheologie als basis voor strategie sofware legacy Besuurlijke grip op sofware Sofwarearcheologie als basis voor sraegie Als he managemen grip wil krijgen op de sofware binnen de organisaie, kan onderzoek door onafhankelijke expers uikoms

Nadere informatie

Multidisciplinair veranderen

Multidisciplinair veranderen archiecuur Innovaief simuleer he verandervermogen Mulidisciplinair veranderen Zorgverzekeraars hebben voordurend e maken me veranderingen in regelgeving en producen. Di vereis een goede afsemming ussen

Nadere informatie

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten?

Hoe goed bent u in control over de robuustheid van uw ICT-keten? IT-audi & Hoe goed ben u in conrol over de robuusheid van uw ICT-keen? Mehodiek voor bepalen van mae van beheersing van robuusheid in ICT-keens ICT-keens worden enerzijds seeds complexer en anderzijds

Nadere informatie

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis

De Woordpoort. De besteksverwerker van Het Digitale Huis De Woordpoor De beseksverwerker van He Digiale Huis Een STABU-beseksverwerker zonder weerga. Verfrissend eenvoudig en och me meer mogelijkheden dan welke andere beseksverwerker ook. Zeer uigebreide mogelijkheden

Nadere informatie

CONVE NANT KI N DEROPVANG EN ONDERWIJS

CONVE NANT KI N DEROPVANG EN ONDERWIJS CONVE NANT K N DEROPVANG EN ONDERWJS { ( ì 'h!\ irl Ëf \- 'v 1, û \ e a i '.* L(l. ìli-, \ i, ù. * qr 'L,i /,! 2. \ al> - ç Di convenan beschrijf de samenwerkingsafspraken ussen de aanbieders van Kinderopvang

Nadere informatie

Uw auto in 3 simpele stappen

Uw auto in 3 simpele stappen Uw auo in 3 simpele sappen 1 Als financieringsmaaschappij van Fia Group Auomobiles SA is Fia Financial Soluions als geen ander op de hooge van he Ialiaanse auoaanbod. Daarnaas beschik Fia Financial Soluions

Nadere informatie

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis

De Knaakbaak. Het begrotingsprogramma van Het Digitale Huis De Knaakbaak He begroingsprogramma van He Digiale Huis De Knaakbaak - gemaak door De Twee Snoeken Auomaisering - is een nieuwkomer in begroingsland, waarvan he markaandeel gesaag begin e groeien. He programma

Nadere informatie

Een risico- en kostengedreven aanpak voor architectuur

Een risico- en kostengedreven aanpak voor architectuur Een risico- en kosengedreven aanpak voor archiecuur Risico- en kosenmanagemen als primair businessdoel Archiecuur is e beschouwen als een discipline die gedreven word door risico s en kosen. Risico- en

Nadere informatie

De essenties van drie jaar NK ICT Architectuur

De essenties van drie jaar NK ICT Architectuur Trends in de inzendingen De essenies van drie jaar NK ICT Archiecuur He Nederlands Kampioenschap ICT Archiecuur is voor he eers georganiseerd in 2004 en heef o nu oe geleid o 25 archiecuurbeschrijvingen.

Nadere informatie

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen.

Door middel van deze memo informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot het dossier hoogspanningslijnen. Gemeene Ede Memo Aan : Gemeeneraad Van : College van burgemeeser en wehouders Daum : 5 okober 203 Zaaknummer : 594 Opgeseld door : Rikker Sniselaar, Adviseur geluid, luchkwaliei en exerne veiligheid Bijlagen

Nadere informatie

Het wiskunde B1,2-examen

Het wiskunde B1,2-examen Ger Koole, Alex van den Brandhof He wiskunde B,2 examen NAW 5/4 nr. 2 juni 2003 65 Ger Koole Faculei der Exace Weenschappen, Afdeling Wiskunde, Vrije Universiei, De Boelelaan 08 a, 08 HV Amserdam koole@cs.vu.nl

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding. Classificatie. NP compleetheid. Algoritme van Johnson. Oplossing via TSP. Netwerkalgoritme. Job shop scheduling 1

Overzicht. Inleiding. Classificatie. NP compleetheid. Algoritme van Johnson. Oplossing via TSP. Netwerkalgoritme. Job shop scheduling 1 Overzich Inleiding Classificaie NP compleeheid Algorime van Johnson Oplossing via TSP Newerkalgorime Job shop scheduling 1 Inleiding Gegeven zijn Machines: M 1,,..., M m Taken: T 1, T 2,... T n Per aak

Nadere informatie

Testen aan de voorkant

Testen aan de voorkant esen als kriische Tesen aan de voorkan Opimaal rendemen halen ui s De meese organisaies zien esen als noodzakelijke en effecieve maaregel om de kwaliei van sysemen e bepalen en fouen erui e halen voorda

Nadere informatie

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties

STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM. Protocol Collegiale Visitaties 1 STICHTING HET ZELFSTANDIG GYMNASIUM Proocol Collegiale Visiaies Inleiding Aanleiding projec collegiale visiaie De gymnasia van de SHZG werken seeds inensiever samen aan de kwaliei van de gymnasiumopleiding,

Nadere informatie

Etagevloeren. Ruimte creëren doe je met Nolte Opslag Systemen. www.nolteopslagsystemen.nl

Etagevloeren. Ruimte creëren doe je met Nolte Opslag Systemen. www.nolteopslagsystemen.nl Eagevloeren Ruime creëre g Sysemen g Sysemen is gespecialiseerd in de producie en levering van Eagevloeren. Een eagevloer ook wel enresol, mezzanine, ussenvloer, verdiepingsvloer of bordes genoemd, is

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING. Binnenunit voor lucht-waterwarmtepompsysteem EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1

GEBRUIKSAANWIJZING. Binnenunit voor lucht-waterwarmtepompsysteem EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1 GEBRUIKSAANWIJZING Binnenuni voor luch-waerwarmepompsyseem en opies EKHBRD011ABV1 EKHBRD014ABV1 EKHBRD016ABV1 EKHBRD011ABY1 EKHBRD014ABY1 EKHBRD016ABY1 EKHBRD011ACV1 EKHBRD014ACV1 EKHBRD016ACV1 EKHBRD011ACY1

Nadere informatie

Blok 1 - Vaardigheden

Blok 1 - Vaardigheden 6 Blok - Vaardigheden Blok - Vaardigheden Exra oefening - Basis B-a Bij abel A zijn de facoren achereenvolgens 8 : = 6 ; 08 : 8 = 6 en 68 : 08 = 6. Bij abel A is sprake van exponeniële groei. Bij abel

Nadere informatie

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Wiskunde B (nieuwe sijl) Examen VW Voorbereidend Weenschappelijk nderwijs Tijdvak Donderdag 22 mei 3.30 6.30 uur 20 03 Voor di examen zijn maximaal 83 punen e behalen; he examen besaa ui 20 vragen. Voor

Nadere informatie

Integratiepracticum III

Integratiepracticum III Inegraiepracicum III Casus I Projecevaluaie Irrigaie landbouwgronden in Ruriania Bas Beerenhou (556622) & Cliff Voeelink (554506) Deadline casus I: 2 januari 2007 TR2 Inleiding Er zijn een hoop derdewereldlanden.

Nadere informatie

OVERZICHT. De Raad 09-12-2014 Aanvang: 19:00. Vermeerzaal 1.03. Tijd. Molendijkzaal 0.01. Raadzaal 1.02. Het Plein 19:00

OVERZICHT. De Raad 09-12-2014 Aanvang: 19:00. Vermeerzaal 1.03. Tijd. Molendijkzaal 0.01. Raadzaal 1.02. Het Plein 19:00 OVERZICHT De Raad 0--0 anvang: :00 Tijd Raadzaal.0 Molendijkzaal 0.0 Vermeerzaal.0 He Plein :00 :0 Tweerichingenvarian omgeving Kersenbaan vrz: Dijkserhuis pfh: Buijelaar secr: Bongers Onwikkeling groenvisie

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei

Hoofdstuk 2 - Formules voor groei Moderne wiskunde 9e ediie Havo A deel Uiwerkingen Hoofdsuk - Formules voor groei bladzijde 00 V-a = 08, ; 870 08, ; 70 0, 8; 60 00 00 870 70 08,, gemiddeld 0,8 b De beginhoeveelheid is 00 en de groeifacor

Nadere informatie

Belasting en schenken 2013

Belasting en schenken 2013 Belasing en schenken 2013 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

Rekenen banken te veel voor een hypotheek?

Rekenen banken te veel voor een hypotheek? Rekenen banken e veel voor een hypoheek? J.P.A.M. Jacobs en L.A. Toolsema Me enige regelmaa word door consumenen en belangenorganisaies gesuggereerd da banken de hypoheekrene onmiddellijk naar boven aanpassen

Nadere informatie

Stappenplan. Winning Aardwarmte voor Glastuinbouw. Ammerlaan Grond & Hydrocultuur VOF. Voor een krachtige klimaatneutrale glastuinbouw.

Stappenplan. Winning Aardwarmte voor Glastuinbouw. Ammerlaan Grond & Hydrocultuur VOF. Voor een krachtige klimaatneutrale glastuinbouw. December 2013 Sappenplan Winning Aardwarme voor Glasuinbouw Rik van den Bosch: Ben Flipse: Radboud Vorage: Vleesomaenbedrijf A+G van den Bosch Ammerlaan Grond & Hydroculuur VOF GreenhouseGeoPower 1 Voor

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2015

Correctievoorschrift VWO 2015 Correcievoorschrif VWO 205 ijdvak wiskunde C (pilo) He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor

Nadere informatie

www.aarde nu Voor een profielwerkstuk over de aarde Tweede Fase havo/vwo Leerlingenboekje wiskunde

www.aarde nu Voor een profielwerkstuk over de aarde Tweede Fase havo/vwo Leerlingenboekje wiskunde Voor een profielwerksuk over de aarde www.aarde nu In opdrach van: Vrije Universiei Amserdam Universiei van Amserdam Technische Universiei Delf Universiei Urech Wageningen Universiei Teksen: Gerard Heijmeriks

Nadere informatie

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn.

Lees deze bijsluiter op een rustig moment aandachtig door, ook als dit geneesmiddel al eerder aan u werd toegediend. De tekst kan gewijzigd zijn. I B2.4. Onwerp van de bijsluier voor HepBQuin Informaie voor de paiën Lees deze bijsluier op een rusig momen aandachig door, ook als di geneesmiddel al eerder aan u werd oegediend. De eks kan gewijzigd

Nadere informatie

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd

Tuinstijlen. Tuinstijlen. Het ontstaan van tuinstijlen. Formele tuinstijl. Informele tuinstijl. Moderne tijd Tuinsijlen Tuinsijlen He aanleggen van een uin word voorafgegaan door he maken van een uinonwerp. Om de uin o een geheel e maken moe u in he onwerp rekening houden me een bepaalde uinsijl. Door allerlei

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correcievoorschrif VWO 009 ijdvak wiskunde A, He correcievoorschrif besaa ui: Regels voor de beoordeling Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores Regels voor de beoordeling

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 2013 IB 275-1T31FD Volg u in 2013 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVC-procedure (Erkenning Verworven Compeenies)?

Nadere informatie

Belasting en schenken 2012

Belasting en schenken 2012 Belasing en schenken 2012 Krijg u een schenking? Dan moe u misschien schenkbelasing bealen. Doe u een schenking? Dan kun u die schenking mogelijk als gif van de belasing afrekken. In deze brochure lees

Nadere informatie

Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op marktwaardebasis

Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op marktwaardebasis Onderzoek naar waarschuwingsniveaus voor de dekkingsgraad op markwaardebasis Jasper Holke Klein Juni 2009 Vrije Universiei Faculei der Exace Weenschappen Sudieriching Bedrijfswiskunde en Informaica De

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholings uitgaven

Studiekosten of andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 Sudiekosen of andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure

Nadere informatie

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam

Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kunst Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars BBK Amsterdam Leveringsvoorwaarden voor werken van beeldende kuns Beroepsvereniging van Beeldende unsenaars BB Amserdam Gedeponeerd er griffie van de Arrondissemens-Rechbank e Amserdam d.d. 23-6-1983 onder nummer 174/1983

Nadere informatie

Een methodische aanpak voor legacy

Een methodische aanpak voor legacy Een mehodische aanpak voor legacy Assessmens resuleren in vier mogelijke sraegieën Legacysysemen vormen een acuu probleem als onderhoud onmogelijk word door verdwijnende kennis of beëindigde onderseuning

Nadere informatie

Testgedreven projectvoering

Testgedreven projectvoering esen Tesgedreven projecvoering Uiloop en budgeoverschrijding voorkomen In veel i-projecen worden fouen in requiremens en documenaie pas bij de esvoorbereiding ondek. Di is duur omda de fouen pas laa in

Nadere informatie

Voorwoord. nuoktober. 1 Voorwoord voorzitter pensioenfonds. 2 Update van de financiële positie. 3 Eerste baan?

Voorwoord. nuoktober. 1 Voorwoord voorzitter pensioenfonds. 2 Update van de financiële positie. 3 Eerste baan? acuele informaie voor alle deelnemers, gewezen deelnemers en gepensioneerden van he pensioenfonds o Voorwoord nuoober Veel pensioenfondsen vereren in zwaar weer door de financiële crisis, vooral door de

Nadere informatie

Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding

Zeven stappen naar succesvolle offshore uitbesteding globalisaie Zeven sappen naar succesvolle offshore uibeseding Een beheers proces voorkom eleursellingen Offshore uibeseding is een complexe manier van werken en er zijn veel verschillende onderwerpen die

Nadere informatie

Onrendabele top berekeningsmethodiek. M. de Noord E.J.W. van Sambeek

Onrendabele top berekeningsmethodiek. M. de Noord E.J.W. van Sambeek Augusus 2003 ECN-C--03-077 Onrendabele op berekeningsmehodiek M. de Noord E.J.W. van Sambeek Veranwoording Di rappor is geschreven in opdrach van he Miniserie van Economische Zaken onder he ECN raamwerkconrac

Nadere informatie

Cliënt, de heer B. Kuis, wonend aan de Provincialeweg 162 (4909 AN) te Oosteind, gemeente

Cliënt, de heer B. Kuis, wonend aan de Provincialeweg 162 (4909 AN) te Oosteind, gemeente ll 10.109206 26/02/201 Tevens per e-mail: f.verseegh@ooserhou.nl en dennis.van.dongen@ooserhou.nl.9 Gemeeneraad Ooserhou NB.a.v. de heren F. Verseegh en D. van Dongen Posbus 10150 900 GB OOSTERHOUT m Ons

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven 20 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1T12FD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen

Nadere informatie

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk

Van grijs naar groen. Richtlijnen voor energiebesparingen in het rekencentrum. groene IT MVO. Esther Molenwijk Van grijs naar groen Richlijnen voor energiebesparingen in he rekencenrum Ook binnen de ICT-branche word men zich seeds bewuser van de invloed van hun acivieien op he klimaa. Seeds meer ICT-managers houden

Nadere informatie

Wat is een training? Het doel van een trainingssessie is om met het team en de spelers vastgestelde doelstellingen te bereiken.

Wat is een training? Het doel van een trainingssessie is om met het team en de spelers vastgestelde doelstellingen te bereiken. Wa is een raining? He doel van een rainingssessie is om me he eam en de spelers vasgeselde doelsellingen e bereiken. De doelselling van de raining bepaal de inhoud van de rainingssessie. De keuze van de

Nadere informatie

In dít artike] wordt ingegaan op ontwikkelingen in de informatie technologie (IT) en de consequenties die dit heeft voor

In dít artike] wordt ingegaan op ontwikkelingen in de informatie technologie (IT) en de consequenties die dit heeft voor Sae of he ar van securiy echnologie nvloed van veranderingen in de infornøie eclnologie op beveiliging Àueur: ir. Paul Overbeek Fysisch en Elekronísch Laboraoriu n - TNO Posbus 96864, 2509,JG Den Haag

Nadere informatie

Evolueren met portfoliomonitoring

Evolueren met portfoliomonitoring sofware-engineering Evolueren me porfoliomonioring Toolki analyseer en visualiseer sofwaresysemen Door gebrek aan inzich beschouwen bedrijven hun sofwareporfolio vaak als weerbarsige en onbeheersbare doos

Nadere informatie

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland

Simulatiestudie naar Methodebreuken in het Onderzoek Verplaatsingen in Nederland Simulaiesudie naar Mehodebreuken in he Onderzoek Verplaasingen in Nederland Bianca Wouers Cenraal Bureau voor de Saisiek bias@cbs.nl Jan van den Brakel Cenraal Bureau voor de Saisiek jbrl@cbs.nl Bijdrage

Nadere informatie

Studiekosten en andere scholings uitgaven

Studiekosten en andere scholings uitgaven bij aangife inkomsenbelasing 20 IB 266-1TFD (2576) Sudiekosen en andere scholings uigaven Volgde u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Of had u kosen voor een EVCprocedure (Erkenning

Nadere informatie

Openbaar. Ontwerp-bestemmingsplan Nijmegen Midden 2015

Openbaar. Ontwerp-bestemmingsplan Nijmegen Midden 2015 Collegevoorsel Openbaar Onderwerp Onwerp-besemmingsplan Nijmegen Midden 0 Programma Sedelijke onwikkeling Porefeuillehouder B. Velhuis Samenvaing He laase (geacualiseerde) besemmingsplan voor Nijmegen

Nadere informatie

C. von Schwartzenberg 1/11

C. von Schwartzenberg 1/11 G&R havo A deel C von Schwarzenberg 1/11 1a m 18:00 uur He verbruik was oen ongeveer 1150 kwh 1b Minimaal ongeveer 7750 kwh (100%), maimaal ongeveer 1150 kwh (145,%) Een oename van ongeveer 45,% 1c 1d

Nadere informatie

Gouden tijden voor beleggers in vastgoed? Waarom deze nieuwsbrief?

Gouden tijden voor beleggers in vastgoed? Waarom deze nieuwsbrief? Vasgoedkran nieuwsbrief me onmisbare informaie voor beleggers in vasgoed. Gouden ijden voor beleggers in vasgoed? Waarom deze nieuwsbrief? Als u een belegging in vasgoed wil doen, heef u informaie nodig.

Nadere informatie

4.9 Berekening van dragend metselwerk onderworpen aan verticale belasting

4.9 Berekening van dragend metselwerk onderworpen aan verticale belasting De radioaciviei die mogelijk word uigesraald in consrucies, is hoofdzakelijk e wijen aan de aanwezigheid van radium (Ra 226) en/of horium (Th 232) in de kelder en in de gebruike maerialen. Ui de ondersaande

Nadere informatie

software Architectuur en dynamiek van productsoftware Architectuur productsoftware ontwikkelt evolutionair architectuur

software Architectuur en dynamiek van productsoftware Architectuur productsoftware ontwikkelt evolutionair architectuur archiecuur sofware Archiecuur producsofware onwikkel evoluionair Archiecuur en dynamiek van producsofware Producsofwareonwikkeling ken een voorgeschreven dynamiek waarin produc- en procesverbeeringen een

Nadere informatie

Voorwoord. editie juli 2014

Voorwoord. editie juli 2014 ediie juli 2014 Voorwoord Graag vraag ik uw aandach voor deze nieuwsbrief. Opnieuw zoals u van ons gewend ben een nieuwsbrief vol lezenwaardige zaken. Ook een nieuwsbrief die op een bijzonder momen uikom.

Nadere informatie

2 Les- en leerstofopbouw

2 Les- en leerstofopbouw 2 Les- en leersofopbouw 2.7 Didacische benaderingen 2.7.7 Acierende werkormen Peer Dekkers & Wim Sonneeld Inleiding Toen u he in de klas uilegde snape ik he helemaal, maar oen ik he huis zelf ging proberen

Nadere informatie

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS

Wind en water in de Westerschelde. Behorende bij de Bacheloropdracht HS Behorende bij de Bacheloropdrach HS Door: Julia Berkhou Lena Jezuia Sephen Willink Begeleider: Prof.dr. A.A. Soorvogel Daum: 17 juni 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Achergrondinformaie 3 2.1 He geij.................................

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Exponentiële functies

Hoofdstuk 3 Exponentiële functies Havo B deel Uiwerkingen Moderne wiskunde Hoofdsuk Eponeniële funies ladzijde 6 V-a Door zih in weeën e delen vermenigvuldig he aanal aeriën per ijdseenheid zih seeds me een faor is de eginhoeveelheid,

Nadere informatie

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of opbrengsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2014 voor buienlands belasingplichigen IB 264-1T41FD BUI Bijverdiensen of opbrengsen als Werke u in 2014 als freelancer of gasouder of had u bijverdiensen? Selde u een beziing,

Nadere informatie

Bijlage V Bepalingsmethode van het peil van primair energieverbruik van woongebouwen

Bijlage V Bepalingsmethode van het peil van primair energieverbruik van woongebouwen VEA 1 Bepalingsmehode van he peil van primair energieverbruik van woongebouwen bvr 19//21 b.s. 8/12/21 wijz. bvr 2/5/2 b.s. 29/8/2 (inwerkingreding 8/9/2) Deze bijlage is enkel van oepassing op dossiers

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2012 12 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

Gemeentenieuws. Ontwikkelingen centrum Varsseveld

Gemeentenieuws. Ontwikkelingen centrum Varsseveld Gemeenenieuws Nieuwbouw Kindcenrum Ulf Noord feeselijk van sar Dankzij gezamenlijke inze kan de nieuwbouw voor he Kindcenrum Ulf Noord nu van sar, vlnr. Peer van de Ward (wehouder), Ferdy Wissing (direceur

Nadere informatie

Brandveilig Constructief Ontwerp Toepassing van de nieuwe op performantiecriteria gebaseerde ontwerpcodes

Brandveilig Constructief Ontwerp Toepassing van de nieuwe op performantiecriteria gebaseerde ontwerpcodes Toepassing van de nieuwe op performaniecrieria gebaseerde onwerpcodes Case sudie Paershofkerk Conac: Parners: Dr. Ir. Lincy Pyl Docen Bouwkunde Hogeschool voor Weenschap & Kuns Campus DE NAYER Jan De Nayerlaan

Nadere informatie

Manu De Backer en Carlos De Backer

Manu De Backer en Carlos De Backer service-oriened archiecure Inleiding in BPMN Karakerisieken en mogelijkheden van de modelleringsaal Bedrijfsprocessen kunnen beschreven worden aan de hand van de gesandaardiseerde grafische noaie Business

Nadere informatie

Bezoekadres Molenbossen 618 5923 AJ Venlo-Blerick. Postadres Postbus 337 5900 AH Venlo t 077 389 3131 f 077 382 7951. www.woonwenz.nl info@woonwenz.

Bezoekadres Molenbossen 618 5923 AJ Venlo-Blerick. Postadres Postbus 337 5900 AH Venlo t 077 389 3131 f 077 382 7951. www.woonwenz.nl info@woonwenz. Huurwoningen Venlo-Noord Schuroesraa - Rummerkampsraa - Zoumeerssraa - Adelborsensraa Schipperssraa - Schrijnwerkerssraa - Pelsmakerssraa Iniiaief en verhuur Archiec Onwikkeling en realisaie huur- en koopwoningen

Nadere informatie

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen

Toelichting Hoe gebruikt u deze toelichting? Correspondentieadres Wat is een schenking? Voor meer ontvangers samen aangifte doen 2011 Toeliching Aangife schenkbelasing Di is een oeliching bij he formulier Aangife schenkbelasing. Deze oeliching besaa ui vier onderdelen: A Algemene informaie over de schenkbelasing B Uileg bij de vragen

Nadere informatie

ZZP ERS EN HUN PENSIOEN

ZZP ERS EN HUN PENSIOEN ZZP ERS EN HUN PENSIOEN De pensioengevolgen als he werknemersschap word ingeruild voor he zelfsandig ondernemerschap Annelies Langelaar 0583618 Maserscripie Universiei van Amserdam Maser Acuarial Sciences

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 Aanvullende oeliching bij aangife inkomsenbelasing IB 266-1T02FD (2464) Sudiekosen of andere scholingsuigaven Volgde u in een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven

Nadere informatie

De Droomstroom. Het project/document-beheerprogramma van Het Digitale Huis

De Droomstroom. Het project/document-beheerprogramma van Het Digitale Huis De Droomsroom He projec/documen-beheerprogramma van He Digiale Huis In he bouwvoorbereidingsproces spelen seeds meer gegevens een rol. We produceren als bezeenen informaie me een keur aan compuerprogramma

Nadere informatie

Deel 2. Basiskennis wiskunde

Deel 2. Basiskennis wiskunde Deel 2. Basiskennis wiskunde Vraag 26 Definieer de funcie f : R R : 7 cos(2 ). Bepaal de afgeleide van de funcie f in he pun 2π/2. (A) f 0 ( 2π/2) = π (B) f 0 ( 2π/2) = 2π (C) f 0 ( 2π/2) = 2π (D) f 0

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, gastouder, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2012 12 freelancer, gasouder, aries of apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud of andere aanpassingen

Nadere informatie

Studiekosten of andere scholingsuitgaven

Studiekosten of andere scholingsuitgaven 12345 20 Aanvullende oeliching Bij voorlopige aanslag inkomsenbelasing 20 Volg u in 20 een opleiding of een sudie voor uw (oekomsige) beroep? Dan mag u de uigaven hiervoor, zoals lesgeld en de uigaven

Nadere informatie

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter

Bijverdiensten of inkomsten als freelancer, alfahulp, artiest of beroepssporter bij aangife inkomsenbelasing 2011 11 U verbouwde bijvoorbeeld een pand, zoda er afzonderlijke apparemenen zijn onsaan die u verkoch of nog gaa verkopen. he voor en minse 30% zelf uivoeren van groo onderhoud

Nadere informatie

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs

Aandacht voor allochtone studenten in het hoger onderwijs Aandach voor allochone sudenen in he hoger onderwijs Inhoudsopgave Samenvaing en conclusies 5 1 Inleiding 15 1.1 Achergrond van he onderzoek 15 1.2 Opze van he onderzoek 16 1.3 Analyse van de nonrespons

Nadere informatie

digitale signaalverwerking

digitale signaalverwerking digiale signaalverwerking deel 2: sampling en digiale filerechniek Hoewel we de vorige keer reeds over he samplen van signalen gesproken hebben, komen we daar nu op erug, om de ermee samenhangende effecen

Nadere informatie

SAMENVATTING. trlsg rf *b+ -Fffu. rfdd..r.a & & rëcà- Ll' rkb.í e baé!da. ï:r bcrocp. r.rr- J9en rrrrrrgzl6n

SAMENVATTING. trlsg rf *b+ -Fffu. rfdd..r.a & & rëcà- Ll' rkb.í e baé!da. ï:r bcrocp. r.rr- J9en rrrrrrgzl6n rbl? ll\ SAMENVATTNG rlsg rf *b+ -Fffu. rfdd..r.a & & rëcà- Ll' rkb.í e baé!da ï:r bcrocp r.rr- J9en rrrrrrgzl6n hnfr geldr * xccar dar agclegd -Ê ijklr id ern hoger prorgrbreide ruhrernie Fr*g unnen co-

Nadere informatie

Horeca Starterskrant

Horeca Starterskrant Horeca Sarerskran 04 Als leerbedrijf zelf uw personeel opleiden 06 Succes zi in de ondernemer in regels, vergunningen en subsidies 08 Wegwijs maak u een goede kans bij de bank 16 Zó een uigave van 02 SVH

Nadere informatie

Voorkom onzichtbare verspilling: energiebehoefte

Voorkom onzichtbare verspilling: energiebehoefte Voorkom onzichbare verspilling: energiebehoefe van sofware Energie besparen dankzij zuinigere sofware De afgelopen jaren is de energie-efficiënie van ICT-sysemen al serk oegenomen als gevolg van de behoefe

Nadere informatie

Screen. Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benutten. mei 2010. Highlights

Screen. Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benutten. mei 2010. Highlights Screen mei 2010 Voordelen van de fusie zoveel mogelijk benuen Voor u lig he nieuwe magazine Screen van Bevolkingsonderzoek Zuid-Wes. In di magazine willen we de parijen die bij he bevolkingsonderzoek naar

Nadere informatie

Lean IT: hype of volgend niveau?

Lean IT: hype of volgend niveau? procesverbeering Op naar groere klanevredenheid me Lean IT Lean IT: hype of volgend niveau? De Lean-filosofie is succesvol gebleken in de producieindusrie en lijk op he eerse gezich ook direc oe e passen

Nadere informatie

64% 70% 94% 85% 87% 73% 67% 75% 93% 60% 70% 100% 90% 100% 75% 70% 85% 100% Groen Vrij Internet Partij. Stelling CDA VVD D66 PvdA Groen Links

64% 70% 94% 85% 87% 73% 67% 75% 93% 60% 70% 100% 90% 100% 75% 70% 85% 100% Groen Vrij Internet Partij. Stelling CDA VVD D66 PvdA Groen Links Semwijzer COC Nederland Gayvoe parijvergelijking 2006 www.gayvoe.nl Parij is he zeer oneens Parij is he oneens Parij voel er wel wa voor Parij is posiief Selling CDA VVD D66 PvdA Algehele score Gelijke

Nadere informatie

Horeca Starterskrant

Horeca Starterskrant Horeca Sarerskran 04 Als leerbedrijf zelf uw personeel opleiden 06 Succes zi in de ondernemer in regels, vergunningen en subsidies 08 Wegwijs maak u een goede kans bij de bank 16 Zó een uigave van 02 SVH

Nadere informatie

--- thuis voor elk talent --- Schoolgids 2015-2016

--- thuis voor elk talent --- Schoolgids 2015-2016 --- huis voor elk alen --- Schoolgids 2015-2016 Schoolgids Camminghaschool Schooljaar 2015 2016 1 WELKOM bij ons op school Wij zijn een school waar ieders alen opimaal de ruime krijg en we saan open voor

Nadere informatie

Oefeningen Elektriciteit I Deel Ia

Oefeningen Elektriciteit I Deel Ia Oefeningen Elekriciei I Deel Ia Di documen beva opgaven die aansluien bij de cursuseks Elekriciei I deel Ia ui he jaarprogramma van de e kandidauur Indusrieel Ingenieur KaHo Sin-Lieven.. De elekrische

Nadere informatie

Cloud computing: waar begin je aan?

Cloud computing: waar begin je aan? cloud compuing Cloud compuing: waar begin je aan? Succesfacoren voor cloud compuing Cloud compuing is er en gaa nie meer weg. In 2010 sond he helemaal bovenaan in Garners hype cycle. Da geef aan da er

Nadere informatie

lsolatieboxen met of zonder sluis?

lsolatieboxen met of zonder sluis? lsolaieboxen me of zonder sluis? Modelonderzoek naar he risico voor kruisinfecies bij verschillende bouwkundige onwerpen voor een medium-care verpleegafdeling in he Wilhelmina Kinderziekenhuis e Urech

Nadere informatie

Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek achter persoonlijke pensioenrekeningen in de uitkeringsfase. Netspar OCCASIONAL PAPERS

Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek achter persoonlijke pensioenrekeningen in de uitkeringsfase. Netspar OCCASIONAL PAPERS Nespar OCCASIONAL PAPERS Lans Bovenberg, Roel Mehlkopf en Theo Nijman Techniek acher persoonlijke pensioenrekeningen in de uikeringsfase Techniek acher persoonlijke pensioenrekeningen in de uikeringsfase

Nadere informatie

Lokale Activiteiten Monitor. Is het iets waard, of kan het in de openhaard?

Lokale Activiteiten Monitor. Is het iets waard, of kan het in de openhaard? Is he ies waard, of kan he in de openhaard? 2 Afsudeerscripie van Bar den Nijs in he kader van de sudie Bedrijfswiskunde en Informaica, aan de Vrije Universiei e Amserdam. Urech, Sepember 2006 Begeleiders:

Nadere informatie

Gemeenteraadsvergadering Neerijnen BESLUITENLIJST

Gemeenteraadsvergadering Neerijnen BESLUITENLIJST Gemeeneraadsvergadering Neerijnen (16046\...) BESLUITENLIJST Daum : donderdag 25 april 2013 Tijd : 19.30 uur Plaas : raadzaal gemeenehuis Neerijnen Aanwezig : mevrouw P. van Kuilenburg (GBN), de heer C.

Nadere informatie

Gebruiksvriendelijke compiler voor het onderwijs

Gebruiksvriendelijke compiler voor het onderwijs Helium moe funcioneel programmeren onderseunen Gebruiksvriendelijke compiler voor he onderwijs Foumeldingen van compilers zijn vaak moeilijk e inerpreeren. Om he programmeeronderwijs e verbeeren word aan

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoorde

Maatschappelijk verantwoorde groene IT MVO Meer dan alleen maar groene IT Maaschappelijk veranwoorde informaievoorziening en IT Organisaies zijn seeds meer bezig me duurzaamheid en maaschappelijk veranwoord ondernemen (mvo). De aueurs

Nadere informatie