De enterprisearchitect als coach

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De enterprisearchitect als coach"

Transcriptie

1 archtectuur De enterprsearchtect als coach Naar een vloeende samenwerkng tussen enterprseen projectarchtecten Grotere organsates kennen vaak een (te strkte) schedng tussen enterprse- en projectarchtecten. Dat ledt tot neffcënte en past net bj deze tjd. Hoe s verbeterng mogeljk met lessen ut agle denken? Ramond Brookman en Wouter Roelofs 34 De praktjk n veel (vooral grotere) organsates s om veel structuur aan te brengen en daarn verantwoordeljkheden zoveel mogeljk te scheden. Dt resulteert dan bjvoorbeeld n de volgende structuur. Ten eerste s er een strategsche archtectuurgroep de zch rcht op de lange termjn. Daarbj lgt de nadruk op de veranderngen de op de organsates af komen en op de problemen n de organsate en IT-nrchtng de moeten worden aangepakt om met al de veranderngen om te kunnen gaan. Dt ledt vooral tot prncpële utspraken en het schetsen van een toekomstbeeld. Daarnaast zjn er domengerchte archtectuurgroepen de de langetermjnrchtng vertalen naar beled bnnen het betreffende domen. Denk herbj aan domenen als procesarchtectuur, nformatearchtectuur, softwarearchtectuur, nfrastructuurarchtectuur en data-archtectuur. Ten slotte s er een groep archtecten de concreet bnnen projecten aan de slag zjn om nhoudeljk te bepalen hoe de oplossng erut gaat zen om de projectdoelen te bereken. Deze passen daarbj de archtectuurkaders toe. Vaak vndt er ook al concreet archtectuurwerk plaats n de ntatefase van een project. Dt krjgt dan vorm n de Project Start uur (PSA). Opvallend s dat deze stap procesmatg op veel verschllende maneren plaatsvndt en dat organsates daarn zeer verschllende keuzen maken, met uteraard bjbehorende voor- en nadelen. Wat herbj opvalt, s dat er vaak sprake s van een top-down approach. Enterprsearchtecten zetten op enterprsenveau kaders neer en zjn dan klaar met hun werk. Vervolgens mogen de projectarchtecten met deze kaders aan de slag om projectarchtectuur te maken en zjn zj klaar met hun werk. En ga zo maar door. Er s net of nauweljks sprake van een opwaartse stroom van feedback. Veel voorkomende problemen Deze maner van archtectuur bedrjven kan leden tot een aantal problemen. Deze bljven vaak net beperkt tot een bepaald abstractenveau, maar zjn door de hele keten voelbaar. Herdoor lopen projecten en dus de busness schade op door onnodge kosten, een neffcënte werkwjze of zelfs door rondut falen. We noemen enkele voorbeelden van problemen de regelmatg voorkomen n de praktjk. Het eerste probleem s dat het wel opneuw wordt utgevonden. Omdat archtectuur op enterprsenveau vaak puur kaderend s, moeten projectarchtecten nog veel concrete keuzen maken. Eenmaal gemaakt zjn deze keuzen vaak ook toepasbaar op andere projecten of vervolgprojecten. Helaas gebeurt het maar al te vaak dat deze nuttge vondsten het projectnveau net ontstjgen, omdat er onvoldoende communcate s met de enterprsearchtecten. Herdoor maken

2 Samenvattng Grote organsates kennen vaak een schedng tussen enterprse- en projectarchtecten. Enterprsearchtecten geven kaders mee, maar de kunnen projectarchtecten net altjd drect toepassen. Ze kunnen samen flnke verbeterng realseren door opneuw te kjken naar de maner van samenwerken en deze lean n te rchten. Dt vergt andere competentes van zowel enterprse- als projectarchtecten. andere projectarchtecten opneuw soortgeljke keuzen. Dt s net alleen neffcënt, maar ledt regelmatg ook tot wldgroe n oplossngsrchtngen. Het tweede probleem s de nvloed van projectdruk. Projecten zjn tjdg van aard en hebben vaak te maken met strakke deadlnes. Enterprsearchtectuur vndt echter vaak op projectoverstjgend nveau plaats en heeft een meer contnu karakter. Deze verschllen n druk kunnen botsen, waardoor projectarchtecten door de tjdsdruk zelf keuzen gaan maken of forceren. Terwjl beslutvormng herbj just n een breder kader moet plaatsvnden. Het derde probleem s gebrekkge overdracht. Vaak zjn enterprsearchtecten slechts bj de opstart van een project betrokken en vertrekken zj nog voordat de projectarchtect aan de slag s. 35

3 archtectuur Als enge vorm van overdracht hebben ze dan de PSA. Herut bljkt lang net altjd welke keuzen de enterprsearchtect heeft gemaakt of welke deeën hj had bj deze keuzen. De projectarchtect moet vervolgens tjd en energe steken n het ontcjferen van de beschkbare documentate en doet zo werk dubbel of nterpreteert zaken anders. Ant-patronen De oorzaken van de genoemde problemen zjn te vnden n de volgende vjf ant-patronen: Ivoren toren denken: De strategsche groep staat los van de projecten, denkt te ver voorut en denkt te veel n deaalbeelden de ver van de werkeljkhed staan. De te volgen tussenstappen zjn ondudeljk. Copy-pastearchtectuur en archtectuurproces: - De organsate benoemd een standaard zoals TOGAF tot de neuwe maner van werken zonder daarbj een mplementatetraject n te gaan, terwjl dt soort standaarden just aangeven dat een organsatespecfeke nrchtng heel belangrjk s. - Eén-op-ééntoepassng van een referentearchtectuur (denk bjvoorbeeld aan overhed: NORA en afgeleden) zonder naar de organsatespecfeke stuate te kjken. Net-gedragen kaders: - Hanteren van prncpes omdat framework X dat zegt zonder dat de voordelen en de mplcates dudeljk zjn of bedscusseerd bnnen de organsate. - Kaders de wel moeten maar net kunnen: enterprsearchtecten spreken kaders onvoldoende door met mensen de ze moeten toepassen. Desondanks bekrachtgt het management ze. Dt legt onhaalbare doelen bj projecten neer. Projecten plaatsen deze doelen vervolgens ergens tjdens het traject buten scope. Een ander effect kan zjn dat projectarchtecturen n de regel veel toegestane afwjkngen hebben op de kaders waardoor de kaders geen toegevoegde waarde meer beden. Slagboomarchtectuur: archtecten leggen de nadruk op wat allemaal net mag en acteren vooral als een schedsrechter rchtng projecten, de de boel zo goed mogeljk n de gaten houdt en kaarten utdeelt bj overtredngen. Maar er s vaak just behoefte aan meedenken over hoe een project zo goed mogeljk zjn doelstellngen kan halen en tegeljk zoveel mogeljk n de gewenste strategsche rchtng beweegt. Kortom: veel onderwerpen zjn net zwart-wt, maar kennen gradates. Wollge documentate: hervan s sprake op dverse gebeden, zoals kaders, referentearchtectuur en projectarchtectuurdocumenten. Documentate bevat vaak grote hoeveelheden aanledng, hstore, gevolgd proces en utleg van allerhande gehanteerde termen en patronen n plaats van helder te communceren wat de gemaakte keuzen zjn en wat de achterlggende motvate s. Dt begnt vaak al n documenttemplates met grote hoeveelheden tekst. Ook vndt er vaak veel herhalng plaats door ut dverse brondocumentate ntegrale hoofdstukken over te nemen zonder specfek aan te geven waarom dt n de context van het project nteressant s en wat dat betekent. Lessen ut agle denken Het agle manfesto voor software development (Beck et al, 2001) zegt het volgende: Indvduals and nteractons over processes and tools. Workng software over comprehensve documentaton. Customer collaboraton over contract negotaton. Respondng to change over followng a plan. Deze zaken kunnen we ook toepassen op het archtectuurproces: Indvduals and nteractons. In plaats van alles te communceren va documenten en modelleertools s het van belang om face to face en n workshops gezamenljk zaken aan te pakken en ut te werken. Een andere valkul s om heel strkt n alle gevallen het proces te wllen volgen, terwjl nu eenmaal net alle stuates daarbnnen passen. Workng software. Iets algemener kun je dt vertalen naar werkende oplossngen, aangezen projecten vaak net alleen een IT-component maar ook procesmatge veranderngen kennen, wat n zjn geheel moet samenwerken. Kortom: meet succes af aan het toepassen van de oplossng bnnen de organsate en aan de daarmee geleverde busness value, net aan de hoeveelhed geproduceerd paper. 36

4 Customer collaboraton. In plaats van harde kaders neer te zetten en daaraan vast te houden, moeten project- en enterprse-archtecten samenwerken om de best haalbare oplossng te realseren. Dt betekent ook dat er een contnue betrokkenhed s n plaats van te denken n afzonderljke taken en doorgeeflukjes. Respondng to change. Just omdat er n het begn van een project nog veel ondudeljkheden zjn, s het net realstsch om te verwachten dat kaders al heel preces dudeljk zjn. Een archtectuurdocument (zoals een PSA) dent al wel voldoende helder te zjn om vanut een eendudge vse een project te kunnen starten, maar er zullen zeker nog veranderngen plaatsvnden. Ook her moet het doel net zjn om kehard vast te houden aan het ntële plan, maar om bnnen de beperkngen van het project te komen tot een adequate oplossng. Negeer veranderngen n de context van het project net, maar neem ze mee n te maken keuzen en laat de archtectuur evolueren, zoals ook een busnesscase zch gedurende het project ontwkkelt. Lessen ut agle practces Aanvullend zjn er nog een aantal agle prncples en practces de je ets genereker dan puur vanut softwaredevelopment op de volgende maner kan utleggen. YAGNI : You An t Gonna Need It (Jeffres et al, 2001). Te ver voorutdenken s gevaarljk. Steeds snellere veranderngen n de omgevng maken dat plannen al achterhaald kunnen zjn voordat ze af zjn. Laat staan dat je ze kunt utvoeren. Het gedetalleerd uttekenen van een SOLL-archtectuur voor de lange termjn s dan ook ongewenst. Ook s het net znvol om kaders neer te zetten en ut te schrjven de nog net vanut een projectcontext nodg zjn. DRY : Don t Repeat Yourself (Hunt & Thomas, 1999). Alhoewel het gewenst s om een dudeljk en volledg verhaal te hebben, s het net znvol om documenten bj elkaar te copy-pasten. Herhalen van zaken de al ergens vastlggen s onnodg. Bovenden kan dt erg foutgevoelg zjn als de waarhed nmddels achterhaald s en het net nzchteljk s op hoeveel plekken bepaalde nformate voorkomt. In deze tjd, waarn de noodzaak tot het gebruk van paper (gelukkg) steeds verder afneemt, s het ook steeds eenvoudger om verwjzngen te leggen naar achterlggende documentate met meer gedetalleerde beschrjvngen of referentemateraal, voor we daar n geïnteresseerd s. Even doorklkken op de tablet s dan vele malen handger dan edereen grote hoeveelheden hergebrukte tekst voor te schotelen. Tegeljkertjd s het ook handg om essentële onderwerpen just wél vast te leggen. Sommgen denken bj agle aan we documenteren net meer. Dt prncpe zegt just: leg zaken vast de je anders keer op keer utlegt of de je uttekent op een blaadje of een whteboard. Travel lght : Reduceer beschrjvngen tot de essente (Ambler, 2004). Geef eerder de voorkeur aan platen dan aan tekst. Vastleggng hoeft net formeel te zjn n een modelleer taal of tool als dat nets toevoegt op langere termjn. Aan de andere kant kunnen modellen n één oogopslag veel dudeljk maken waar anders vele pagna s tekst voor nodg zjn. Ook voor latere analyse kan het belangrjk zjn om te modelleren, maar pas op voor syntactsche dscusses of helge oorlogen over hoe je de modelleertaal preces toepast.»agle lessen toepassen ledt tot een neuwe wjze van enterprsearchtectuur bedrjven«whole team : In plaats van verschllende groepen de georganseerd zjn naar dscplne, s het belangrjk om een multdscplnar team te hebben met leden de samen de verantwoordeljkhed voelen om een werkende oplossng te realseren (Jeffres et al, 2001). Dt betekent betrokkenhed van een busnessegenaar, maar ook een enterprsearchtect. Bovenden kan het perspectef van andere dscplnes toegevoegde waarde hebben voor de archtectuur zelf. Informaton radators : Crucale nformate kun je het best beschkbaar stellen va grote posters aan de muur (Cockburn, 2001). Het s een stuk eenvoudger om naar een poster te lopen en op bass daarvan dngen ut te leggen, dan dat je eerst een tool moet openen, naar de juste plek moet navgeren en vervolgens met een beperkt scherm rumte nzchteljk moet maken. Ook geeft het de mogeljkhed er even snel wat bj te schrjven of te tekenen als meer utleg van dat onderdeel of aanpassng nodg s. Deze nformaton radators zjn bjvoorbeeld prma toepasbaar om de referentearchtectuur en de archtectuur- 37

5 archtectuur prncpes te delen of om dudeljk te maken hoe de projectspecfeke archtectuur erut zet. Enterprsearchtectuur neuwe stjl De eerder genoemde agle lessen zjn samen te vatten tot een paar essentële thema s: Samenwerkng, communcate en gezamenljke verantwoordeljkhed (ndvduals & nteractons, customer collaboraton, whole team, nformaton radators) Focus op busness value (workng software) Just Enough ure (YAGNI, DRY, travel lght) Omarmen van veranderng en dynamek (respondng to change). Wanneer we dt toepassen, komen we tot een neuwe wjze om enterprsearchtectuur te bedrjven. Fguur 1 geeft dt proces weer. Fguur 2 toont hoe bnnen dt proces de betrokkenhed van de enterprse- en de projectarchtect nu vaak s en wat de gewenste stuate s. We lchten dt proces toe en benoemen daarbj de belangrjke momenten (genummerd n bede fguren). Strategsch afspraken maken (1) Breng n kaart welke wjzgngen de organsate op zch af zet komen. Identfceer daarbj op hoofdljnen waar dat mpact gaat hebben zonder al een gewenste endnrchtng te bepalen. Dt betekent tegeljkertjd ook referenteplaten op hoog nveau om de mpact op n te tekenen. Breng n kaart welke hardnekkge problemen de organsate kent. Dt zjn problemen waar de organsate al tjden mee worstelt en keer op keer net op kan lossen. Breng n relate tot de bovenstaande punten de prncpes n kaart de de organsate belangrjk vndt en waarlangs zj zch wl bewegen. De kracht s om het aantal prncpes te beperken en de concrete vertalng pas te maken op het moment dat het nodg s. Zorg wel voor een dudeljke beschrjvng van de motvate en de mplcates, zodat wel dudeljk s wat de potentële gevolgen kunnen zjn en waarvoor men kest. Nadruk leggen op de komende veranderngen en hardnekkge problemen voorkomt dat je allerle open deur -prncpes beschrjft over zaken de normalter egenljk wel goed gaan. Haak herbj maxmaal aan bj ondernemngsplannen en strategsche doelstellngen. Voer deze actes ut met zowel het hoger management als met key players de vaak een rol hebben bj organsatorsche en IT-veranderngen (waaronder projectarchtecten). Herbj s een contnue daloog erg belangrjk. Besteed her net te veel tjd aan, compleethed s geen doel op zch. Zaken de echt belangrjk zjn komen wel boven en laaghangend frut komt op een later moment vanzelf langs. Vul strategsche afspraken n op tactsch nveau. Daar bljkt dan of de stratege helder genoeg s om concreet toe te passen en dt levert feedback op over de vraag of bjstellng nodg s. Tactsch concretseren Het s goed om voor het komende jaar te prorteren welke veranderngen het belangrjkst zjn. Deze prorterng dent plaats te vnden op bass van busness benefts. Daarnaast s er ook een categore projecten de soweso moet gebeuren, bjvoorbeeld omdat deze gerelateerd zjn aan wetgevng. Beschouw deze ljst echter net als volledg defntef. Gaandeweg het jaar kunnen prorteten veranderen en het s goed om daarn mee te kunnen gaan. (2) Cluster gerelateerde veranderngen tot projecten, waarbj klenere projecten de voorkeur hebben boven grote projecten de alles n één keer proberen op te lossen. Enterprsearchtecten spelen hern een belangrjke rol om nzcht te krjgen n de samenhang. (3) Maak op bass van de geselecteerde projecten en hun globale mpact een nschattng van de mate waarn deze bnnen de bestaande archtecturen en kaders passen. Dan s dudeljk welke kaders aanvullng of utbreden veresen. Ook her s dus een feedback-loop aanwezg om de enterprsearchtectuur te laten evolueren. (3) Enterprsearchtecten kunnen her alvast mogeljke oplossngsrchtngen verkennen n relate tot de afgesproken prncpes. (3) Voer voor complexere projecten eventueel een vooronderzoek ut en stel een schetsmatge PSA op, zodat het project vanut een concrete oplossngsrchtng kan vertrekken. Herbj s samenwerkng tussen de enterprsearchtect en de projectarchtect essenteel. De projectarchtect kan mogeljkheden schetsen, waarbj de enterprsearchtect het geweten van de organsate s voor de lange termjn en de projectarchtect 38

6 projectfaserng archtectuuractvteten Strategsche afspraken maken (jaarljks bjstellen) 1 Strategsche daloog voeren en afspraken vertalen naar prncpes Project Identfcate 2 Advseren m.b.t. waarde en rsco van projecten Revew / mpactbepalng changes Producte draaen 7 portfolomanagement (jaarljks) Project Vooronderzoek enterprse kaders en modellen 3 Utvoeren vooronderzoek, advseren programmabundelng Project Voorberedng programma en projectmanagement (per project/ release) 6 Borgen van lessons-learned / aanscherpng van kaders en referentearchtctuur Project/Programma Transte Opstellen Project Start uur 4 sprnt 5 Project Utvoerng Revews/sparrng m.b.t. detal archtectuurkeuzen Fguur 1. Het contnuous archtectuurproces 100% betrokkenhed Enterprse HUIDIG Project 100% betrokkenhed Enterprse GEWENST Project 0% % Vooronderzoek PSA Borgng? Vooronderzoek PSA Borgng! Project uur Project uur Fguur 2. Mate van betrokkenhed archtecten n het proces coacht bnnen de gewenste rchtng. Het resulterende archtectuurdocument s utvoerbaar door de projectarchtect en verkoopbaar door de enterprsearchtect aan de rest van het enterprsearchtectuurteam. Concreet toepassen van de kaders maakt helder waar nog aanvullng of aanscherpng moet plaatsvnden. Door herover mondelng afspraken te maken, kan het project van start gaan terwjl parallel utwerkng van de kaders plaatsvndt. (3) 39

7 archtectuur Operatoneel nvullen Bnnen een project voert de projectarchtect de hoofdmoot van het archtectuurwerk ut. Bj ondudeljkheden betrekt hj de enterprsearchtect voor sparrng en adves. (4) Enterprsearchtecten nemen ook zelf ntatef om op de hoogte te bljven van de voortgang en ssues bnnen het project. Daarvoor zoeken zj persoonljk contact. (5) Enterprsearchtecten leggen de kaders afdoende vast, zodat de projectarchtect daaraan kan refereren. (5) Aanscherpngen en afwjkngen van kaders neemt de enterprsearchtect mee terug om de kaders te kunnen aanvullen voor volgende projecten. (6) De enterprsearchtect bredt de referentearchtectuur ut op bass van het projectresultaat, zodat deze door de tjd heen groet, steeds volledger wordt, maar ook bljvend meebeweegt met de veranderende koers de de organsate volgt. (6) Enterprsearchtecten hebben ook buten projecten een rol om changes n het changemanagementproces te bewaken door deze op archtectuurmpact te wegen. Deze werkwjze borgt dat changes met een hoge mpact n projectvorm plaatsvnden, met bjbehorende archtectuuractvteten. (7) Andere rollen Samenvattend betekent dt n plaats van een top-down stratege het veel meer volgen van een mddle-out stratege. Enterprsebreed de archtectuur en kaders op hoofdljnen schetsen en dt vervolgens vanut concrete projecten nkleuren. Dt verest een veel nauwere samenwerkng tussen enterprse en projectarchtecten. De projectarchtect geeft nvullng aan de archtectuurkeuzen en verfjnt deze steeds verder. De enterprsearchtect heeft herbj veel meer een coachende rol om te borgen dat deze archtectuurkeuzen n ljn zjn en bljven met de strategsche rchtng. Dt betekent ook dat een enterprsearchtect vertrouwen moet geven aan de projectarchtect om de juste keuzen te maken. En een projectarchtect moet accepteren dat een aantal zaken nteel nog ondudeljk s en sommge keuzen nog net gemaakt zjn. Maar dat maakt het proces wel veel effcënter en, naar onze menng, ook leuker. Projectarchtecten zjn eerder betrokken en enterprsearchtecten kunnen de realsatefase met een gerust hart aan de projectarchtect overlaten. Aanbevelngen Uteraard s het net mogeljk om n één dag over te gaan op deze werkwjze. Hervoor moet geledeljk een aantal veranderngen plaatsvnden, n zowel de werkwjze van de verschllende dscplnes van archtectuur als n de organsate en haar processen zelf. Wj geven hervoor de volgende aanbevelngen: Geef de enterprsearchtecten de rumte en tjd om (deels) betrokken te bljven bj projecten. Een coachende rol (n plaats van schedsrechter) s daarbj heel belangrjk. Geef de projectarchtecten de rumte en het vertrouwen om nvullng te geven aan nog onbeantwoorde stukken enterprsearchtectuur. Ga na welke documentate daadwerkeljk nodg s om (project-) doelen te behalen en pas dt waar nodg aan voor specfeke stuates. Accepteer ook dat documentate net drect compleet s en alle antwoorden bevat. Het hoeft de voortgang net n de weg te staan. Rcht structurele feedbackloops n tussen de verschllende nveaus van archtectuur (strategsche, tactsch en operatoneel) om zo enerzjds contnu te kunnen leren ut de praktjk en anderzjds contnu de kaders actueel te kunnen houden. Bekjk met regelmaat of de hudge prncpes, kaders en projectportfolo nog aansluten bj de actuele wensen van de organsate. Ing. Ramond Brookman s Prncpal bj Info Support. E-mal: Wouter Roelofs MSc s IT-consultant bj Info Support. E-mal: Lteratuur Beck, Kent et al (2001). Manfesto for Agle Software Development, aglemanfesto.org Jeffres, Ronald E. et al (2001). Extreme Programmng Installed. Hunt, Andrew & Thomas, Davd (1999). The Pragmatc Programmer. Ambler, Scott W. (2004). The Object Prmer: Agle Model- Drven Development wth UML 2.0. Cockburn, Alstar (2001). Agle Software Development. 40

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking Behoefte aan Archtectuur Lfecycle Management Ontvlechtng van ICT verest neuwe samenwerkng Bnnen de ICT s sprake van verzulng van zowel de systemen als het voortbrengngsproces. Dt komt doordat de ICT n

Nadere informatie

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen T-servcemanagement Zo krjg je wél grp op T-nvesterngen ntegrate van applcate- en projectportfolomanagement Met één druk op de knop een overzcht genereren van alle T-projecten en bjbehorende applcates (of

Nadere informatie

effectief inzetten? Bert Dingemans

effectief inzetten? Bert Dingemans archtectuur Is meten weten? Kwaltateve en kwanttateve analyse n archtectuurmodellen Kwaltateve en kwanttateve analyses kunnen de denstverlenng van de enterprsearchtect verbeteren. Toch s de nzet van deze

Nadere informatie

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden?

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden? 3. Dagnostek 3.7. Hoe meet je verbeterng of verslechterng n het dageljks functoneren met betrekkng tot de mobltet (ztten, staan, lopen, verplaatsen) bj CP? 3.7.3 Welke meetnstrumenten zjn geschkt voor

Nadere informatie

In vier stappen naar een succesvolle informatievoorziening

In vier stappen naar een succesvolle informatievoorziening In ver stappen naar een succesvolle Meer toegevoegde waarde van IT voor de busness IT wordt dkwjls ervaren als net aanslutend op de wensen van de busness en net strategsch voor de organsate. Er gaat veel

Nadere informatie

Een levensloopregeling voor software

Een levensloopregeling voor software Een levensloopregelng voor Neuwe benaderng - en nformatebevelgng De gebruker van een nformatesysteem streeft naar contnuïtet. De ongestoorde werkng van s hervoor essenteel. Maar wat weet de gebruker van

Nadere informatie

One size fits not all

One size fits not all archtectuur One sze fts not all Methoden voor enterprsearchtectuur Welke maner van archtectuur bedrjven past het best bj een organsate? Een (onderzoeks)rchtng om meer grp te krjgen op bepalende factoren

Nadere informatie

Applicatieportfoliomanagement

Applicatieportfoliomanagement governance Applcateportfolomanagement Governance zet applcatebeheer op scherp Nu applcates steeds nauwer verweven zjn met bedrjfsprocessen, s een gestructureerde aanpak van het applcatebeheer noodzakeljk,

Nadere informatie

- 2 - Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9. Verzoek toepassing regeling Rood voor Rood met gesloten beurs op de locatie Scharlebeltweg 1 te Nijverdal

- 2 - Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9. Verzoek toepassing regeling Rood voor Rood met gesloten beurs op de locatie Scharlebeltweg 1 te Nijverdal - 2 - Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 4INT05600 IIIIIIlllllllllIIIIIIIIIIIlllllllllllllllll Onderwerp: Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9 Gemeente Hellendoorn DEC. 20W Verzoek toepassng

Nadere informatie

ISO/IEC 38500 BiSL ASL

ISO/IEC 38500 BiSL ASL nformatevoorzenng Een vergeljkng ISO/IEC 38500 BSL ASL ISO/IEC 38500, BSL en ASL kunnen een grote rol spelen n het professonalseren van de nformatevoorzenng, eder model vanut hun egen doelstellng en kracht.

Nadere informatie

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter Nederlandse bjdrage aan offcële CMM CMMI-s De Nederlandse stchtng SPIder heeft s ontwkkeld voor het CMMI, verschllende routes door het CMMI voor het oplossen van bepaalde problemen of het halen van bepaalde

Nadere informatie

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling B000012403 25 ĩ O Toelchtng adves gemeenteraad bj aanvraag aanwjzng als lokale publeke meda-nstellng Ì...Ï 1. Algemeen De wetgever heeft gekozen voor een s ys teem waarbj per gemeente, voor de termjn van

Nadere informatie

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig?

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig? projectmanagement Goed opdrachtgeverschap De kloof: welke kenns heeft een opdrachtgever nodg? Een van de redenen waarom projecten net succesvol zjn s de kloof tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Om

Nadere informatie

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak?

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak? process mnng Process mnng: leuk voor de lefhebber of noodzaak? Pledoo voor een breder draagvlak en toepassng n de audtpraktjk Process mnng toepassen n de audtpraktjk. Waarom zouden we dat wllen? En wat

Nadere informatie

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder Waardeoverdracht Uw opgebouwde pensoen meenemen naar uw neuwe pensoenutvoerder In deze brochure 3 4 5 6 Gefelcteerd! Een neuwe baan Wel of net kezen voor waardeoverdracht? Vergeljk de regelngen Hoe waardevast

Nadere informatie

Feestelijke opening nieuwe woningen bij Op de Bies

Feestelijke opening nieuwe woningen bij Op de Bies KleurRjk dgtaal magazne voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 6 Verder n dt magazne: Neuwe aanpak leerwerkbedrjven Feesteljke openng neuwe wonngen bj Op de Bes RICHTPUNT 2015: een neuwe kjk op

Nadere informatie

De waarde van de CIO

De waarde van de CIO organsatestructuur De waarde Model voor de toegevoegde waarde In de afgelopen decenna s de rol van IT n de bedrjfsvoerng steeds groter geworden. Door het toenemende belang van IT neemt ook de nvloed en

Nadere informatie

Beheren onder architectuur

Beheren onder architectuur topc beheerarchtectuur Zonder besturng wordt IT noot een enabler Beheren onder archtectuur Bnnen veel bedrjven s men op drectenveau eager om strategsch te denken als het gaat om (neuwe) producten en densten

Nadere informatie

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid 6. Behandelng van knderen met spastsche cerebrale parese gercht op verbeterng van handvaardghed 6.1.Wat s de meerwaarde van oefentherape bj de behandelng van knderen met spastsche CP op vaardghedsnveau

Nadere informatie

Beperkt? Niet in de mode!

Beperkt? Niet in de mode! dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 3 Verder n deze neuwsbref: De projecten van RICHTPUNT 2015 Beperkt? Net n de mode! Vrenden van De Hondsberg ontvangen groot bedrag En nog

Nadere informatie

zijn, kunnen we stellen dat de huidige analyses vooral toegespitst zijn op een ordergerichte situatie.

zijn, kunnen we stellen dat de huidige analyses vooral toegespitst zijn op een ordergerichte situatie. 1\1. H. CORBEY El'\ R. A JAT\SEJ'\ FLEXBLTET EN LOGSTEKE KOSTEN DE LOGSTEKE GELDSTROOMDAGt LOGSTEKE KOSTEN Voor het onderzoek 'Logsteke geldsrroomdagnose' zjn verschllendc utgangspunten geformuleerd. Ten

Nadere informatie

AUDIT FACILITY MANAGEMENT

AUDIT FACILITY MANAGEMENT Mnstere van Verkeer en Waterstaat. Rjkswaterstaat, stafdenst Audt RWS AUDT FACLTY MANAGEMENT drs. P. Kool drs..e. Leene Stafdenst Audt RWS 's-gravenhage, jun 999 waterstaat nent&te! /Fex. 070-3513003 Audt

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvattng (Dutch summary) Gezondhedszorg s kostbaar en wordt steeds duurder onder nvloed van een toenemende en veranderende vraag naar zorg door een vergrjzende samenlevng, toenemende vraag

Nadere informatie

ARU. ;ijniv-ersitejt. e 3 ndhov (2007.050) TEM. niet uitleenbaar

ARU. ;ijniv-ersitejt. e 3 ndhov (2007.050) TEM. niet uitleenbaar ARU 27 TEM (27.5) ;jnv-erstejt e 3 ndhov F net utleenbaar Colofon Ttel Onderzoek naar Rollen en Rolcombnates bj lokale Rabobanken l onderttel Afstudeeropdracht Verse, datum 27 augustus 27 Samengesteld

Nadere informatie

Praktijkboek De knop om!

Praktijkboek De knop om! Praktjkboek De knop om! Maak uw organsate energebewust >> Duurzaam, Agrarsch, Innovatef en Internatonaal ondernemen De knop om! Maak uw organsate energebewust Voorwoord Bnnen bedrjven en nstellngen wordt

Nadere informatie

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming Beroepsregstrate en vooraanmelden voor beroepsregstrate n de jeugdhulp en jeugdbeschermng Inhoudsopgave Werk jj n de jeugdhulp of jeugdbeschermng? Bjvoorbeeld n de ggz? Ben je socaal werker? Of begeled

Nadere informatie

Forse besparing op telefonie

Forse besparing op telefonie KleurRjk dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - februar 2015 Verder n deze neuwsbref: The Thunderbes maken razendsnel naam op nternet Forse besparng op telefone RvB en RvT bezoeken Berkenhofcollege

Nadere informatie

Reinier van der Kuij

Reinier van der Kuij 03 2014 Wonngcorporates en Vastgoedontwkkelng: Ft for Use? Rener van der Kuj Wonngcorporates en Vastgoedontwkkelng: Ft for Use? Rener van der Kuj Technsche Unverstet Delft, facultet Bouwkunde, afdelng

Nadere informatie

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool)

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool) Mddenkaderfunctonars bouw & nfra (Netwerkschool) MBO College voor Bouw, Infra & Intereur Door ondernemend te zjn krjg k meer verantwoordeljkhed. 2013-2014 BOL Nveau 4 Thorbeckelaan 184 Almelo Crebo: 22012

Nadere informatie

Breman, Spaans & Harnas

Breman, Spaans & Harnas Z3-b34 Breman, Spaans & Harnas m a n a g e m e n t c o n s u l t a n t s BRANSTORMSESSE OVER KOSTEN EN EFFECTEN VAN VERVOERMANAGEMENT «SU NHOUDSOPGAVE. Voorwoord pag. 2. Clusterng van vervoermaatregelen

Nadere informatie

I I i I I I 1 I I 1 I I I I f i

I I i I I I 1 I I 1 I I I I f i f 2.3 Kwaltetsdag Rjkswaterstaat 998 "Goed utbesteden, Nu en Na 2000" 95 (2) woensdag, 2 december 999 RA Congrescentrum, Amsterdam D 0 C (bblotheek en documentate) ~s?- Denst Weg- en Waterbouwkunde ^3b^

Nadere informatie

Biesbosch verdient het!

Biesbosch verdient het! Besbosch verdent het! Ontwkkelscenaro s - Endadves - Utgevoerd n opdracht van: Parkschap De Besbosch Opgesteld door: Buck Consultants Internatonal Njmegen, 14 oktober 2013 Voorwoord Snds medo jul 2013

Nadere informatie

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD Mogeljkheden en tps om de jeugd actever bj de sportclub te betrekken INHOUD 1. Het wat en waarom van jeugdpartcpate n de sportverengng Jeugdpartcpate:

Nadere informatie

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf.

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf. LUCIA MARTHAS Insttute for Performng Arts Talent s only the startng pont - Irvng Berln - HBO MBO Vooropledng Leerbedrjf Onderwjsvse Voorwoord Het Luca Marthas Insttute for Performng Arts (LMIPA) s een

Nadere informatie

Wmo inzicht. augustus 2014 nummer 13. ❸ De regio aan zet. In dit e-zine: ⓮ Over de grenzen. Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl. over de grenzen heen

Wmo inzicht. augustus 2014 nummer 13. ❸ De regio aan zet. In dit e-zine: ⓮ Over de grenzen. Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl. over de grenzen heen Wmo nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl augustus 2014 nummer 13 ❸ De rego aan zet In dt e-zne: ❺ Aan de keukentafel met: Ells Jongerus en Caron Landzaat, ervarngsdeskundgen bj LFB ❻ Kennsmaken met Jantene

Nadere informatie

SERVICESFORTINET PRE PRE PRE SALES SALES

SERVICESFORTINET PRE PRE PRE SALES SALES SERVICE The tme you need SERVICESFORTINET Presales Support - Consultancy - Testapparatuur, Demo s en Plots - Wreless Ste Survey - Tranngen Installate Servce - Onderhoudscontracten - Telemarketng Al deze

Nadere informatie

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur,

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur, / - Mr. W. Nass Vrjstraat 2a Postbus 420 5600 AK Endhoven Tel 040-2445701 Fax 040-2456438 Advocatenkantoor Mr. W. Nass Het bestuur van de BOA. e-mal Neuwe Purrnerweg 12 na~kanooma.n 1025 VS Amsterdam nternet

Nadere informatie

Operational excellence vereist excellente procesondersteuning

Operational excellence vereist excellente procesondersteuning bedrjfsvoerng Operatonal excellence verest excellente procesondersteunng Esen aan bedrjfsvoerngssystemen worden steeds hoger Organsates moeten tegenwoordg hun processen goed geregeld hebben. Om deze operatonal

Nadere informatie

Mens en organisatie in de perfect storm van digitalisering

Mens en organisatie in de perfect storm van digitalisering Inzcht n de dgtale Mens en organsate n de perfect storm van dgtalserng Iedereen heeft te maken met de dgtalserng van onze maatschappj. Door de enorme groe van beschkbare nformate, aangewakkerd door technologe,

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool 2014-2015 s t n p 5 v f 1 z k c o g 2 8 x u e d b r z l y g 6 4 m q h t 7 9 St. Jacobusschool schoolgds 2014-2015 3 schoolvakantes adressen

Nadere informatie

Wmo inzicht. Scharnieren in de regio: Zuid Oost Brabant. december 2014 nummer 15. ⓮ Cliënt in. In dit e-zine: ⓬ Over de grenzen.

Wmo inzicht. Scharnieren in de regio: Zuid Oost Brabant. december 2014 nummer 15. ⓮ Cliënt in. In dit e-zine: ⓬ Over de grenzen. Wmo nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl december 2014 nummer 15 ❸ Scharneren n de rego: Zud Oost Brabant In dt e-zne: Rdderkerk over de grenzen heen ❺ Aan de keukentafel met: Marga de Goej, wethouder gemeente

Nadere informatie

Vernieuwing Lake Land Hotel Jachthaven 1 Monnĩckendam Gemeente Waterland

Vernieuwing Lake Land Hotel Jachthaven 1 Monnĩckendam Gemeente Waterland FFF ï ī-ï n t on ra n t -1 «.u jy l l ;I H n rŗ nr Es Verneuwng Jachthaven 1 Monnĩckendam Gemeente Waterland Bestemmngsplan, ontwerpstjl en welstand. Datum: 8 februar 2014 Jachthaven 1 1141 AV Monnckendam,

Nadere informatie

D-1029 DGG (INTERN) Betuweroute. Ministerie van Verkeer en Waterstaat

D-1029 DGG (INTERN) Betuweroute. Ministerie van Verkeer en Waterstaat D-029 DGG (NTERN) Betuweroute Mnstere van Verkeer en Waterstaat Organsateontwkkelng Betuweroute Ontwerp van de projectorgansate tjdens de utvoerngsfase f nhoudsopgave.. nledng 2. Ontwerpprncpes 3. Projectdrecte

Nadere informatie

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer pensoen Hoeveel pensoen denk je dat je krjgt? Wat ontvang je egenljk als je met pensoen gaat? 5 prangende vragen aan drecteur Rob Braaksma Verantwoordngsorgaan De regelng n nfographc Feten, cjfers en wetenswaardgheden

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. R.K. basisschool St. Jacobusschool

Dit is de digitale schoolgids van. R.K. basisschool St. Jacobusschool 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool St. Jacobusschool schoolgds 2015-2016 schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Voor u lgt onze schoolgds. Wj nformeren u met dt document

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en opportunteten Montorng van kredetverzekerng www.eulerhermes.be De voordelen van EH SmartVew De juste nformate op het juste moment helder

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353

RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353 RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353 gemeente WOERDEN Van Wethouder Schreurs Datum : 25 september 2012 Portefeullehouders) : wethouder Scheurs Portefeulle(s) : wethouder Schreurs Contactpersoon : R. Broekmeulen

Nadere informatie

CP-richtlijn: Uitwerking van aanbeveling 4.2

CP-richtlijn: Uitwerking van aanbeveling 4.2 CP-rchtljn: Sperkrachttranng bj CP Aanbevelng 4.2.: Wat s het effect van krachttranng op ROM, spertonus en kracht? Jul 2012 Project Knowledgebrokers: Werkgroepleden: Corna Lujten (Revant Revaldatecentrum)

Nadere informatie

Statica in een notendop

Statica in een notendop Statca n een notendop Systematsche Probleem Analyse (SPA) 1. Gegevens: Lees de vraag goed door. Maak een schematsche tekenng van het probleem. 2. Gevraagd: Schrjf puntsgewjs alle dngen op waar naar gevraagd

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. IKC Het Sterrenbos

Dit is de digitale schoolgids van. IKC Het Sterrenbos 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van IKC Het Sterrenbos IKC het Sterrenbos IKC-gds schooljaar 2015-2016 IKC het Sterrenbos; Onderwjs Knderopvang 2 4 jargen Buten Schoolse Opvang schoolvakantes adressen

Nadere informatie

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg.

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg. Deze factsheet ouderen en eenzaamhed s een gezamenljke utgave van GGD Mdden-Nederland en Schakels, advesbureau voor welzjn en zorg. Inhoud Informateblad Wat s eenzaamhed? Wat veroorzaakt eenzaamhed? Overge

Nadere informatie

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland Dr. r. E.W.T.M. Heurkens Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. basisschool de Kameleon

Dit is de digitale schoolgids van. basisschool de Kameleon 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van bassschool de Kameleon De Kameleon schoolgds 2015-2016 Dt s de schoolgds van samenwerkngsschool de Kameleon. schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Beste ouders/verzorgers,

Nadere informatie

werken en leren in de brugklas 2014-2015 Je groeit op de RGO

werken en leren in de brugklas 2014-2015 Je groeit op de RGO werken en leren n de brugklas 2014-2015 Je groet op de RGO INhoudsopgave Voorwoord.........................................................................................................................................

Nadere informatie

EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW

EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW 14 MAART 2014 KONING BOUDEWIJNSTADION EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW Infostands Indvdueel adves Workshops GRATIS EVENT overdrachtsplan fnancerng coachng talentenjacht emotes overdracht orënteren

Nadere informatie

opleidingen Creditmanagement en activabeleid (13 dagen) ook modulair te volgen Risico-analyse (*) (1 dag)

opleidingen Creditmanagement en activabeleid (13 dagen) ook modulair te volgen Risico-analyse (*) (1 dag) Academy for Credt Management 2005 - bron van deskundghed opledngen OPLEIDINGSINSTITUUT ERKEND DOOR DE VLAAMSE OVERHEID EEN INITIATIEF VAN GRAYDON BELGIUM NV UITBREIDINGSTRAAT 84-B1 TE 2600 BERCHEM 18E

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der StatenGeneraal 2 Vergaderjaar 986987 07 Husvestng der Kamer Nr. 66 Herdruk BRIEF VAN DE BOUWBEGELEIDINGSCOMMISSIE Aan de Voorztter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal 'sgravenhage,

Nadere informatie

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek 7. Behandelng van communcate en mondmotorek 7.2. Slkstoornssen 7.2.3 Wat s de meerwaarde van enterale voedng (va PEG-sonde) ten opzcht van orale voedng bj knderen met CP met slkstoornssen wat betreft voedngstoestand,

Nadere informatie

Minix 3. Andrew Tanenbaum

Minix 3. Andrew Tanenbaum Mnx 3 Velg en betrouwbaar besturngssysteem Mnx 3 s een neuw open source besturngssysteem voor de pc. Het systeem s klen van opzet en heeft een neuwe, modulare opbouw waardoor het net kwetsbaar s voor veel

Nadere informatie

organisatieverandering

organisatieverandering busness IT algnment De dynamek van organsateveranderng en de mpact op nformate management Een andere kjk op busness IT algnment Dverse nterne en externe factoren bepalen hoe nformate wordt ngezet om de

Nadere informatie

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland Dr. r. E.W.T.M. Heurkens Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland

Nadere informatie

Cliëntenparticipatie in de langdurige zorg... een open deur?

Cliëntenparticipatie in de langdurige zorg... een open deur? Steeds opneuw naar je clënten lusteren Kwaltetsverbeterng vraagt om structurele nbreng van de gebruker, de klant: kjken door de ogen van de clënt. n de langdurge zorg... een open deur? Over clëntenpartcpate

Nadere informatie

Onderzoek! Ontdek! Onderneem! WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP WWW.EUREKACUP.NL. Eureka!Cup is een programma van Stichting Techniekpromotie

Onderzoek! Ontdek! Onderneem! WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP WWW.EUREKACUP.NL. Eureka!Cup is een programma van Stichting Techniekpromotie GEVER WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP E!C16-1 GEVER 7 Bètawerelden De opdrachten van het Eureka!Cup sezoen worden geplaatst bnnen een van de 7 bètawerelden: Voedng & Vtaltet Mobltet & Rumte Lfestyle & Desgn Scence

Nadere informatie

10 zijn ingesloten binnen, het gesloten koelsysteem. Indien evenwel

10 zijn ingesloten binnen, het gesloten koelsysteem. Indien evenwel OCTROOIRAAD / NEDERLAND Ter nzage gelegde Octrooaanvrage Nr. 7 3 1 3 1 8 1 Int. CL, G 21 f 9/00. Indeflngsdatum: 25 septmeber 1973» Datum van ternzageleggng: aprl 1974. 15 uur 45 mn» De herna volgende

Nadere informatie

Hoe toekomstvast is de gemeentelijke midofficearchitectuur?

Hoe toekomstvast is de gemeentelijke midofficearchitectuur? archtectuur Het mdoffce concept van GEMMA Hoe toekomstvast s de gemeenteljke mdoffcearchtectuur? Bj het realseren van de elektronsche overhed spelen de gemeenten een voorhoederol. Rchtnggevend daarbj s

Nadere informatie

donkerstraat samen de stad ontwerpen Masterplan Leieboorden park cafe parel

donkerstraat samen de stad ontwerpen Masterplan Leieboorden park cafe parel Masterplan Leeboorden Dt paneel maakt deel ut Menen. De wandelng neemt u n het plan voor gemaakt deze wandelng s te verkrjgen n het stadhus waar u ook het overzchtsplan assen van het masterplan n het groot

Nadere informatie

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 Cats Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 ] Motverng vanjhet beroepschrft n cassate (rolnummer 10/00158) tegen de utspraak van het Gerechtshof te Arnhem van 1 december 2009, nr. 08/00145, j j/ nzake SËËÊÊÊÈÈÊÈtemÈ

Nadere informatie

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda Europa Bevorderng van vertrouwen n en deelname aan dgtale wereld Dgtale Atlas Europa en de Dgtale Agenda De Dgtale Atlas Europa, bestaand ut dertg natonale atlassen, heeft als doel een beeld te schetsen

Nadere informatie

Pagina 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL. 09/374 05 00 schoolsint-maria-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be

Pagina 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL. 09/374 05 00 schoolsint-maria-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be Pagna 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL Taborschool Snt-Mara-Aalter-Brug 09/374 05 00 schoolsnt-mara-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be Pagna 1 van 37 NIVEAU 1. ALGEMENE ZORG... 2 1.1. KENMERKEN

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en mogeljkheden Montorng van uw kredetverzekerng www.eulerhermes.nl EH SmartVew Montor uw rsco s en maak onmddelljk gebruk van neuwe kansen

Nadere informatie

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters Het s net zo gebrukeljk om voor klene jachten een sleepproef te laten utvoeren. Zo'n proef s duur en daardoor vaak net rendabel. Toch loont een sleepproef de moete. Aan de hand ervan kunnen bj voorbeeld

Nadere informatie

Afhaling. Afhaling van gefrankeerde zendingen 1. Collect & Send 2. ATH (Afhaling ten Huize) 3. Transport (Afhaling per vrachtwagen)

Afhaling. Afhaling van gefrankeerde zendingen 1. Collect & Send 2. ATH (Afhaling ten Huize) 3. Transport (Afhaling per vrachtwagen) Afhalng Afhalng van gefrankeerde zendngen 1. Collect & Send. ATH (Afhalng ten Huze) 3. Transport (Afhalng per vrachtwagen) Afhalng van ongefrankeerde zendngen (Collect & Stamp) 1. Maxmaal volume en gewcht.

Nadere informatie

federatie Samen voor een mooi en duurzaam Drenthe. Raad van de gemeente Emmen Postbus 30001 7800 RA EMMEN

federatie Samen voor een mooi en duurzaam Drenthe. Raad van de gemeente Emmen Postbus 30001 7800 RA EMMEN Hertenkamp 6 9401 HL Assen telefoon (0592) 311 150 e-mal nfo@nmfdrenthe.nl www.nmfdrenthe.nl federate Raad van de gemeente Emmen Postbus 30001 7800 RA EMMEN K o p e Grffe Assen, 3 aprl 2013 Betreft: Energesprong

Nadere informatie

De convergentie van ITIL V3 en COBIT 4.1

De convergentie van ITIL V3 en COBIT 4.1 softwareontwkkelng bedrjfsprocessen De convergente van ITIL V3 en COBIT 4.1 Raamwerken meer complementar Vorg jaar s een neuwe verse verschenen van de twee bekende en veel gebrukte nternatonale raamwerken

Nadere informatie

Verslag Regeltechniek 2

Verslag Regeltechniek 2 Verslag Regeltechnek 2 Door: Arjan Koen en Bert Schultz Studenten Werktugbouw deeltjd Cohort 2004 Inhoudsogave Inledng blz. 3 2 Oen lus eerste-orde systeem blz. 4 3 Gesloten lus P-geregeld eerste orde

Nadere informatie

Inhoud leereenheid 1. Van informatiemodel naar informatiesysteem. Introductie 3. Leerkern 4. Terugkoppeling 25 Uitwerking van de opgaven 25

Inhoud leereenheid 1. Van informatiemodel naar informatiesysteem. Introductie 3. Leerkern 4. Terugkoppeling 25 Uitwerking van de opgaven 25 Inhoud leereenhed 1 Van nformatemodel naar nformatesysteem Introducte 3 Leerkern 4 1 Wat s model-drven development? 4 1.1 MDD voor gegevensntenseve toepassngen 4 1.2 Systeemgenerate 4 1.3 Informate, presentate

Nadere informatie

De Waarde van Toekomstige Kasstromen

De Waarde van Toekomstige Kasstromen De Waarde van Toekomstge Kasstromen De kosten van onderpandmnmalserng Jeroen Kerkhof, VAR Strateges BVBA Introducte Voor de fnancële crss hadden fnancële ngeneurs op bass van een aantal redeljke assumptes

Nadere informatie

Integere programmering voor cyclische personeelsplanning

Integere programmering voor cyclische personeelsplanning UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2011 2012 Integere programmerng voor cyclsche personeelsplannng Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master of Scence

Nadere informatie

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N.

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N. gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Utrol gemeenteljk hondenbeled n overg deel Neuw-Vennep Portefeulehouder S. Bak, drs. Th.L.N. Weterngs ollegevergaderng 5 november 20 3 nlchtngen A. Monster

Nadere informatie

Scoren met sport en bewegen in het sociale domein

Scoren met sport en bewegen in het sociale domein Scoren met sport en bewegen n het socale domen Ontmoet, nspreer en leer tjdens NISB bjeenkomsten Utdagende plenen voor alle leeftjden Sportbedrjf Deventer aan tafel met Stadsmarketng en Rumteljke Ordenng

Nadere informatie

Duratec Control. Gebruikershandleiding bij versie 1.0.0.0

Duratec Control. Gebruikershandleiding bij versie 1.0.0.0 Duratec Control Gebrukershandledng bj verse 1.0.0.0 De Duratec-vakspecalst Stempel Verse: 30-7-2014 2014 by Duratec Vergssngen en technsche wjzgngen voorbehouden Fabrkant Duratec, een merk van Vectron

Nadere informatie

IKC-gids. Dit is de digitale schoolgids van. IKC Binnenstebuiten

IKC-gids. Dit is de digitale schoolgids van. IKC Binnenstebuiten IKC-gds 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van IKC Bnnenstebuten IKC Bnnenstebuten nformategds 2015-2016 schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Beste ouders/verzorgers, Geachte ouders, verzorgers en andere

Nadere informatie

Rekenen met rente en rendement

Rekenen met rente en rendement Rekenen met rente en rendement Woekerpols? Lenng met lokrente? Er wordt met de beschuldgende vnger naar banken en verzekeraars gewezen de op hun beurt weer terugwjzen naar de consument: Deze zou te weng

Nadere informatie

Onderhoud en beheer van infrastructuur voor goederenvervoer

Onderhoud en beheer van infrastructuur voor goederenvervoer CE Oplossngen voor mleu, econome en en technologe Oude Oude Delft Delft 180 180 2611 HH Delft tel: tel: 015 0152 2150 150 150 fax: 015 2 150 151 fax: 015 2 150 151 e-mal: ce@ce.nl webste: e-mal: ce@ce.nl

Nadere informatie

Jongeren Maashorst op bezoek bij burgemeester

Jongeren Maashorst op bezoek bij burgemeester KleurRjk dgtaal magazne voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 7 Verder n dt magazne: RICHTPUNT 2015: de ICT-agenda van Koraal Groep Jongeren Maashorst op bezoek bj burgemeester Vrjhed, ténzj!

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool Sunte Werfert

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool Sunte Werfert Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool Sunte Werfert f 1 z s t k c o g n 2 8 x u e d b r z l y g 6 4 p v m q h t 7 9 Sunte Werfert schoolgds 2014-2015 3 schoolvakantes adressen 2 z x p 5 y 8 d Een

Nadere informatie

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 3 Toepassng: Codes Als toepassng van vectorrumten over endge lchamen kjken we naar foutenverbeterende codes. We benutten slechts elementare kenns van vectorrumten, en van de volgende functe.

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 i <

Jaarverslag 2014 i < Jaarverslag 2014 Verbouwng en verneuwng De ambte van het CBR s zch verder te ontwkkelen tot een professonele publeke denstverlener. Daarom stond ook 2014 n het teken van verbouwng en verneuwng, zowel letterljk

Nadere informatie

Eindtoets Model-driven development

Eindtoets Model-driven development Endtoets Model-drven development (T37111) Endtoets Model-drven development Bj de nformatedagrammen dent de teken- en andere conventes te volgen van het crssmateraal. De commncatewaarde van w dagrammen

Nadere informatie

Inhoud leereenheid 1. Van informatiemodel naar informatiesysteem. Introductie 15. Leerkern 16. Terugkoppeling 37 Uitwerking van de opgaven 37

Inhoud leereenheid 1. Van informatiemodel naar informatiesysteem. Introductie 15. Leerkern 16. Terugkoppeling 37 Uitwerking van de opgaven 37 Inhoud leereenhed 1 Van nformatemodel naar nformatesysteem Introducte 15 Leerkern 16 1 Wat s model-drven development? 16 1.1 MDD voor gegevensntenseve toepassngen 16 1.2 Systeemgenerate 16 1.3 Informate,

Nadere informatie

Automatic-schakelaar Komfort Gebruiksaanwijzing

Automatic-schakelaar Komfort Gebruiksaanwijzing opzetstuk Systeem 2000 Art. nr.: 0661 xx / 0671 xx Inhoudsopgave 1. Velghedsnstructes 2. Functe 2.1. Werkngsprncpe 2.2. Detecteveld verse met 1,10 m lens 2.3. Detecteveld verse met 2,20 m lens 3. Montage

Nadere informatie

inzicht Gehandicaptenzorg in de Wmo: wie en hoeveel? ❸ Burgers met een beperking In dit e-zine: Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl juli 2014

inzicht Gehandicaptenzorg in de Wmo: wie en hoeveel? ❸ Burgers met een beperking In dit e-zine: Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl juli 2014 Gehandcaptenzorg nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl jul 2014 ❸ Burgers met een beperkng n de Wmo: we en hoeveel? In dt e-zne: over de grenzen heen Amsterdam ❺ Clënten n beeld Over de grenzen ❿ Ut de praktjk:

Nadere informatie

Prijs ƒ 3.- "OCTllCO' HA AD

Prijs ƒ 3.- OCTllCO' HA AD Prjs ƒ 3.- "OCTllCO' HA AD._,-, Ter nzage gelegde, j^-vk Octrooaanvrage Nr./ 7 3 1 4 8 6 0 Int. Cl. G 01 t l/l8. NEDERLAND ludenugsdatum: 25 oktober 1973? Datum van ternzageleggmg: 19 november 1974. 15

Nadere informatie

Hoveniers. Zie www.ctgb.nl, Bestrijdingsmiddelendatabank.

Hoveniers. Zie www.ctgb.nl, Bestrijdingsmiddelendatabank. Keuze van het mddel Hoveners # 1a OVER Keuze van het mddel VOOR Werkgever Sector Hoveners Geen net-toegelaten bestrjdngsmddel gebruken Gebruk een mddel dat s toegelaten n Nederland. Ze www.ctgb.nl, Bestrjdngsmddelendatabank.

Nadere informatie

Gemeentefonds verevent minder dan gedacht

Gemeentefonds verevent minder dan gedacht Gemeentefonds verevent mnder dan gedacht Maarten A. Allers Drecteur COELO en unverstar hoofddocent aan de Rjksunverstet Gronngen De rjksutkerng aan gemeenten wordt verdeeld op bass van utgangspunten de

Nadere informatie

Procedure m.b.t. het meten en wegen van lengte en gewicht bij kinderen binnen de Maartenschool. SMK. Draaiboek

Procedure m.b.t. het meten en wegen van lengte en gewicht bij kinderen binnen de Maartenschool. SMK. Draaiboek Draaboek Het meten van de voedngstoestand bj knderen bnnen de Maartenschool Het perodek en gestandaardseerd vastleggen van lengte en gewcht Procedure voor het gestandaardseerd montoren van de voedngstoestand

Nadere informatie

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Al cohol kenn s door gespeel d Eval uat eal cohol voor l cht ng doorpeer sopf est val s ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Evaluate alcoholvoorlchtng door peers op festvals December 2005 INTRAVAL Gronngen-Rotterdam

Nadere informatie