De waarde van de CIO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De waarde van de CIO"

Transcriptie

1 organsatestructuur De waarde Model voor de toegevoegde waarde In de afgelopen decenna s de rol van IT n de bedrjfsvoerng steeds groter geworden. Door het toenemende belang van IT neemt ook de nvloed en verantwoordeljkhed toe van degene de n organsates endverantwoordeljk s voor de goede werkng van IT. De laatste jaren wordt deze verantwoordeljkhed steeds vaker toevertrouwd aan een chef nformaton offcer ofwel CIO. Hoe zjn kenmerken, de organsatestructuur en nformele relates n de organsate en de omgevng van nvloed op de toegevoegde waarde? Lneke Sneller nformate / me 0 Oorsprong van de rol van CIO De rol van IT n de bedrjfsvoerng s n de afgelopen decenna steeds groter geworden. IT bedt vele kansen op verneuwng en nnovate. Zonder de grootschalge admnstrateve automatserng van de afgelopen halve eeuw zouden we handen tekort hebben om salarssen tjdg te betalen, belastngaanslagen te verwerken of facturen te maken, zonder de ntroducte van navgatesystemen zou een hele ndustre n Nederland net bestaan hebben, en zonder de mogeljkheden van het neuwe werken zouden we waarschjnljk nog meer tjd n het verkeer doorbrengen dan vandaag al het geval s. Naast verneuwng en nnovate brengt nzet van IT ook rsco s voor de bedrjfsvoerng met zch mee. De Postcheque- en Grodenst ervoer dt al n 93, toen door de nvoerng van een neuw verwerkngssysteem de denst een heel jaar buten bedrjf raakte (Van den Boogaard et al., 008). Maar dt was zeker net het laatste IT-probleem. Zo bracht een ut de hand gelopen ERPmplementate het handelsbedrjf Hagemeyer n 005 aan de rand van de afgrond (Sneller & Bots, 009) en s de reputate van dverse grote bedrjven n de laatste maanden ernstg geschaad door tekortkomngen n de nformatebevelgng. Door het toenemend belang van IT neemt ook de nvloed en verantwoordeljkhed toe van degene de n organsates endverantwoordeljk s voor de goede werkng van IT. De laatste jaren wordt deze verantwoordeljkhed steeds vaker toevertrouwd aan een zogenaamde chef nformaton offcer ofwel CIO. Zo n veertg jaar geleden werd de term CIO voor het eerst gebrukt n de Verengde Staten (Sobol & Klen, 009) en sndsden heeft de CIO zch een plek verworven de past n het rjtje van chef executve offcer (CEO) en chef fnancal offcer (CFO). Net alleen n de VS, ook n Nederland en Belgë zjn nmddels vele CIO s werkzaam. Dt bljkt onder meer ut een aantal netwerken waar CIO s zch n verengen. CIOnet, een netwerk van 8

2 Samenvattng De toegevoegde waarde wordt beïnvloed door de kenmerken van de CIO, de structuur en relates bnnen de organsate en de omgevng waarn de CIO en de organsate opereren. Een van de concluses ut onderzoek naar de rol van de CIO s dat deze doorgaans hoog opgeled s en lange ervarng n het IT-werkveld heeft, en dat een technsche nvullng van de rol een posteve nvloed kan hebben op de prestates van de organsate. CIO s n acht Europese landen, heeft nmddels rum 500 leden, waarvan rum 00 n zowel Nederland als Belgë (CIOnet, 0). Het Nederlandse CIO Platform, een verengng van CIO s n grote organsates, heeft zo n 30 leden (CIO Platform, 0). Samen met het Belgsche CIO Forum en een aantal platforms n andere landen werkt ook dt platform n Europees verband samen, nameljk n EuroCIO (EuroCIO, 0). CIO s zjn net alleen n het bedrjfsleven, maar ook bj de overhed werkzaam. Bj de Nederlandse Rjksoverhed s de aanstellng van een CIO per mnstere zelfs door de mnster van Bnnenlandse Zaken voorgeschreven. Na een krtsch rapport van de Algemene Rekenkamer n 008 over grote ICT-projecten bj de overhed achtte het kabnet het noodzakeljk om bnnen alle mnsteres de CIO-rol op hoog ambteljk nveau te beleggen. Voorop n deze rol staat dat mnsteres geen projecten met een grote ICTcomponent mogen starten zonder dat de CIO van het mnstere daarover een oordeel heeft gegeven (Terhorst, 008). Snds 009 zjn daadwerkeljk op alle mnsteres CIO s benoemd. Door het toenemend belang wordt er de laatste jaren regelmatg onderzoek gedaan naar verschllende aspecten van de rol. In dt artkel wordt ngegaan op een specfek deel van dt onderzoek, nameljk onderzoek naar de toegevoegde waarde voor de bedrjfsvoerng. Allereerst wordt een model gepresenteerd waarn op hoofdljnen wordt weergegeven welke componenten nvloed kunnen hebben op de toegevoegde waarde. Vervolgens wordt aan de hand van het model deper ngegaan op een tweetal specfeke vragen. Tot slot wordt aangegeven welke vraagstukken over de waarde nog nader onderzocht zouden kunnen worden. Model voor de toegevoegde waarde In deze paragraaf wordt een model gepresenteerd waarn wordt aangegeven welke factoren nvloed kunnen hebben op de waarde. Dt model s opgesteld aan de hand van samenvattng en groeperng van recente lteratuur. In fguur wordt deze lteratuur samengevat n een model dat s gebaseerd op een achttal recente wetenschappeljke artkelen; n fguur wordt verantwoord hoe het model en de artkelen met elkaar samenhangen. Het model bestaat ut ver componenten. De outputcomponent, dat wl zeggen de component de we wllen verklaren, s de toegevoegde waarde ; deze staat rechts n de fguur. De nputcomponenten, dat wl zeggen de componenten de de outputcomponent verklaren, staan lnks n de fguur. De dre onderscheden nputcomponenten zjn de kenmerken van de CIO, structuur en relates bnnen de organsate en de omgevng waarn de CIO en de rest van de organsate opereren. Ten aanzen van de outputcomponent, de toegevoegde waarde, valt onmddelljk op dat er een veelhed van maatstaven wordt genoemd. Ut fguur bljkt dat n 8 artkelen maar lefst verschllende maatstaven worden genoemd, en n fguur s te zen dat het aantal maatstaven per artkel vareert van tot. Door dt grote aantal maatstaven en het lage aantal gemeenschappeljke maatstaven n de artkelen zjn de utkomsten moeljk vergeljkbaar. Daarnaast geldt dat de waarde van maatstaven soms moeljk s vast te stellen. Sommge van de maatstaven zjn objectef vast te stellen: nettownst en assetrendement bjvoorbeeld zjn ut jaarverslagen af te lezen. Andere zjn moeljk te meten en subjectef, bjvoorbeeld IT-algnment en procesverbeterng. nformate / me 0 9

3 organsatestructuur De eerste nputcomponent n het model n fguur s kenmerken genoemd; deze kenmerken spelen uteraard een belangrjke rol bj de toegevoegde waarde de de CIO voor de organsate heeft. In het model worden persoonljke kenmerken benoemd, zoals leeftjd, opledng en communcateve vaardgheden. Daarnaast komen enkele kenmerken aan de orde de met ervarng te maken hebben, zoals IT-ervarng, praktjkervarng en lengte van het denstverband. De kenmerken leeftjd, geslacht, lengte denstverband en opledng worden door meerdere auteurs gemeten en gebrukt, terwjl de overge kenmerken slechts door één auteur worden onderzocht. De relate met de verschllende maatstaven voor toegevoegde waarde verschlt, zodat er geen algemeen geldende utspraken kunnen worden gedaan over de nvloed van de kenmerken op de toegevoegde waarde. De tweede nputcomponent van het model heet structuur en relates. Her worden factoren genoemd de de formele en nformele verhoudngen tot anderen n de organsate betreffen. Met name de rapportageljn en ldmaatschap van het hoogste managementteam n de organsate zjn veel onderzocht. Dverse auteurs vnden dat de formele hërarchsche poste sgnfcante nvloed heeft op de toegevoegde waarde van de rol; over de andere factoren zjn geen algemeen geldende utspraken te doen. De derde en laatste nputcomponent van het model beschrjft een aantal elementen ut de omgevng bnnen en buten de organsate de de toegevoegde waarde beïnvloeden. Er worden door kenmerken structuur en relates communcateve vaardgheden geslacht IT-ervarng kenns van het bedrjfsdomen leeftjd lengte denstverband opledng praktjkervarng technsche poste CIO rapporteert aan CEO CIO s ld van het hoogste managementteam gezamenljk belang van hoogste gezamenljke functonele achtergrond van hoogste onderlng begrp tussen CEO en CIO onderlng begrp tussen hoogste toegevoegde waarde afschrjvngen assetntenstet assetrendement butengewoon aandelenrendement fte functoneren nvesterngsrendement IT-algnment kasstroom van operate klanttevredenhed kostenbesparng marktwaarde nettownst operatonele effcënte operatonele kosten prce-to-bookwaarde procesverbeterngen productvtet Tobn's Q toename van marktaandeel toename van verkopen vaste kosten nformate / me 0 omgevng bedrjfstak beschkbaarhed van mddelen en steun voor IT concentrate n de bedrjfstak dfferentate/kostlederschap governance IT als hulpmddel/strategsch nstrument IT-ntenstet organsateklmaat orëntate: automatseer/nformeer/transformeer overeengekomen archtectuur plannng Fguur. Een model voor de toegevoegde waarde 0

4 Banker et al. (0) Chen & Wu (0) Chen, Preston & Xa (00) Chun & Mooney (009) Johnson & Lederer (00) Preston & Karahanna (009) Preston, Chen & Ledner (008) Sobol & Klen (009) kenmerken van de CIO 3 3 structuur en relates 3 omgevng maatstaf voor toegevoegde waarde Fguur. Aspecten van de rol benoemd n de lteratuur de dverse auteurs elf elementen onderscheden, en er s net als bj de outputcomponent weng overlap tussen de omgevngselementen n de acht artkelen. Het s dan ook moeljk om statstsch sgnfcante utspraken te doen over de nvloed van de omgevng op de toegevoegde waarde de de organsate weet te bereken. Op bass van het n fguur gepresenteerde model s het net mogeljk om algemeen geldende utspraken te doen over de relate tussen enerzjds de nputcomponenten kenmerken, structuur en relates en omgevng en anderzjds de outputcomponent toegevoegde waarde. Het model geeft echter een nzchteljke presentate van componenten de volgens recente lteratuur van nvloed zjn op de toegevoegde waarde van de CIO. In de volgende paragrafen zal k het model gebruken om twee veelgestelde vragen over de rol te beantwoorden. Vraagstuk : moet de CIO IT-kenns en -ervarng hebben? De CIO handelt op managementnveau en s verantwoordeljk voor IT. Bj de nvullng van een CIO-rol speelt dan ook altjd de vraag of de CIO een algemeen manager kan zjn of dat IT-kenns en -ervarng noodzakeljk zjn. In dre van de artkelen de aan het eerder beschreven model ten grondslag lggen, wordt aandacht besteed aan IT-ervarng, opledngsnveau en technsche poste of managementposte. Fguur 3 geeft een aangepaste verse van het model waarn alleen de utkomsten van deze dre artkelen zjn weergegeven. Chen, Preston & Xa (00) onderzoeken de relate tussen opledngsnveau en IT-ervarng enerzjds en de door de CEO ervaren bjdrage van IT aan effcënte en strategsche groe van de ondernemng anderzjds. Hun onderzoek s gebaseerd op een enquête onder 73 paren van CIO s en CEO s. Zj vnden een sgnfcant en postef verband tussen opledngsnveau en gepercpeerde bjdrage. Tussen IT-ervarng en ervaren bjdrage vnden zj geen verband. Wel vnden ze dat de CIO s n hun steekproef gemddeld,9 jaar ervarng n het werkveld hebben, waarut zou kunnen worden opgemaakt dat ervarng n het IT-werkveld een voorwaarde s om zelfs maar voor de functe n aanmerkng te komen. Preston & Karahanna (009) onderzoeken onder meer de nvloed van het verschl n opledng en functonele ervarng tussen CIO en overge leden van het hoogste managementteam op IT-algnment. Zj vnden geen sgnfcante nvloed van verschllen n opledng en functonele ervarng. Sobol & Klen (009) onderzoeken de nvloed van de opledng en het fet of de CIOrol als technsche poste of managementposte werd geclassfceerd, op een aantal rendementsen productvtetsmaatstaven. Zj vnden geen nvloed van opledngsnveau; herbj moet wel worden aangetekend dat van de 9 CIO s n hun steekproef er 9 mnmaal een bacheloropledng hadden afgerond. Zj vnden wel nvloed van de classfcate van de rol: wanneer de rol als technsch geclassfceerd wordt, s er een sgnfcant postef effect op rendement en productvtet. nformate / me 0

5 organsatestructuur Samenvattend kan op bass van deze dre onderzoeken worden gezegd dat CIO s over het algemeen hoog opgeled zjn en lange ervarng n het IT-werkveld hebben; een technsche nvullng van de rol kan een posteve nvloed hebben op de prestates van de ondernemng. Vraagstuk : moet de CIO aan de CEO rapporteren? Met het toenemende belang van IT voor de bedrjfsvoerng s het belangrjk dat de CIO goed samenwerkt met anderen n de organsate. Regelmatg wordt gesuggereerd dat het voor een goede nvullng -rol belangrjk s dat de CIO drect aan de CEO rapporteert en dat de CIO deel utmaakt van het hoogste managementteam van de organsate. In dre van de acht eerdergenoemde artkelen gaan de auteurs n op de rapportageljn en de gevolgen daarvan voor de toegevoegde waarde. In fguur wordt een aangepaste verse van het model gepresenteerd waarn met behulp van een extra pjl tussen de componenten ook de nvloed van de omgevng op de structurele poste en relates van de CIO wordt aangegeven. Preston & Karahanna (009) onderzoeken rechtstreeks het verband tussen enerzjds de rapportageljn en zjn of haar ldmaatschap van het hoogste managementteam en anderzjds IT-algnment. Zj vnden dat de formele rapportageljn geen sgnfcante nvloed heeft, maar dat ldmaatschap van en toegang tot het hoogste managementteam een sgnfcant postef effect heeft. Chen, Preston & Xa (00) onderzoeken een ndrect verband tussen de poste n de organsatestructuur en de toegevoegde waarde. Zj onderscheden twee typen CIO s. De aanbodzjde-cio rcht zch met name op de effcënte en operatonele stabltet van de IT-voorzenngen. De vraagzjde-cio daarentegen bedt de organsate de mogeljkhed om met kenmerken structuur en relates IT-ervarng opledng technsche poste CIO rapporteert aan CEO CIO s ld van het hoogste managementteam gezamenljk belang van hoogste gezamenljke functonele achtergrond van hoogste toegevoegde waarde afschrjvngen assetntenstet assetrendement fte nvesterngsrendement IT-algnment kostenbesparng marktwaarde nettownst operatonele effcënte operatonele kosten prce-to-bookwaarde procesverbeterngen productvtet Tobn's Q toename van marktaandeel toename van verkopen vaste kosten nformate / me 0 omgevng beschkbaarhed van mddelen en steun voor IT IT als hulpmddel/strategsch nstrument Fguur 3. Ervarng, opledng en technsche poste

6 kenmerken IT-ervarng opledng butengewoon aandelenrendement nvesterngsrendement IT-algnment kasstroom van operate kostenbesparng operatonele effcënte procesverbeterngen toename van marktaandeel toename van verkopen structuur en relates CIO rapporteert aan CEO CIO s ld van het hoogste managementteam gezamenljk belang van hoogste gezamenljke functonele achtergrond van hoogste toegevoegde waarde omgevng bedrjfstak beschkbaarhed van mddelen en steun voor IT concentrate n de bedrjfstak dfferentate/kostlederschap IT-ntenstet orëntate: automatseer/nformeer/transformeer Fguur. Rapportageljn behulp van IT strategsch waarde te creëren. Zj vnden dat de poste n de organsatestructuur van de aanbodzjde-cio geen sgnfcant effect heeft op de toegevoegde waarde, terwjl de vraagzjde-cio meer waarde toevoegt wanneer deze aan de CEO rapporteert en ld s van het hoogste managementteam. Banker et al. (0) leggen een relate tussen de stratege van de organsate en de meest waardevolle poste. Zj gebruken het model van Porter, waarn wordt gesteld dat bedrjven een van twee mogeljke strategeën nastreven, nameljk productdfferentate of kostenlederschap. Zj stellen dat de CIO van een bedrjf dat productdfferentate als stratege heeft, het beste rechtstreeks aan de CEO kan rapporteren, terwjl dat voor de CIO van een kostenleder net nodg s. Hun onderzoek wjst ut dat deze stellng opgaat, zowel voor een dataset van 00 bedrjven ut de jaren negentg als voor een dataset van 58 bedrjven van na de eeuwwsselng. Bedrjven n deze datasets de de rapportageljn laten aansluten bj hun stratege, hebben sgnfcant hogere aandelenrendementen en realseren sgnfcant hogere kasstromen ut hun operate. Samenvattend kan op bass van deze dre onderzoeken worden gezegd dat er geen algemeen geldende utspraak kan worden gedaan over de beste rapportageljn : deze hangt nameljk af van factoren als de stratege van de ondernemng. Open vragen over de rol Ut het bovenstaande bljkt dat een aantal aspecten van de rol van CIO s onderzocht. Er bljven echter nog enkele belangrjke vragen waarop hudg onderzoek geen antwoord geeft. Een eerste vraagstuk betreft de rol n de publeke sector. Het model n fguur voldoet egenljk net voor de publeke sector, omdat daar andere waardebegrppen gelden dan nvesterngsrendement, klanttevredenhed of nettownst. Daarnaast s n de Nederlandse opzet de CIO van mnsteres vooral advseur en net endverantwoordeljk; ook de gevolgen van een dergeljke poste voor toegevoegde waarde zjn nog net onderzocht. nformate / me 0 3

7 organsatestructuur Een tweede vraagstuk betreft het carrèrepad. Ut de beschreven onderzoeken bljkt dat CIO s al een lange loopbaan n het IT-werkveld achter de rug hebben voor zj endverantwoordeljk voor IT worden. Gekscherend wordt de afkortng soms utgeschreven als career s over. De vraag of de CIO-functe een endstaton s of dat het toenemende belang van IT betekent dat ook CIO s doorgroeen naar de CEO-functe, s nog net beantwoord. Tot slot geldt dat het onderzoek waarop dt artkel s gebaseerd, s utgevoerd met steekproeven onder Amerkaanse en Azatsche CIO s. Het s nteressant om te onderzoeken of de resultaten een op een te vertalen zjn naar de Nederlandse of Belgsche stuate of dat her andere aspecten een rol spelen n de toegevoegde waarde. In de komende jaren zal het belang van IT voor de bedrjfsvoerng bljven toenemen. Hoe de rol van CIO er over ten, twntg of dertg jaar ut zal zen, s op dt moment moeljk te voorspellen. Het zal nteressant zjn te onderzoeken hoe de ontwkkelng van de rol verloopt en hoe de CIO zo veel mogeljk toegevoegde waarde bljft creëren.»hoe de rol van CIO er over ten, twntg of dertg jaar ut zal zen, s moeljk te voorspellen«lteratuur Banker, R. et al. (0). CIO Reportng Structure, Strategc Postonng and Frm Performance. MIS Quarterly, 35 (), pp Boogaard, A. van den, et al. (008). De eeuw van de computer: de geschedens van de nformatetechnologe n Nederland. Deventer: Kluwer. Chen, D., D. Preston & W. Xa (00). Antecedents and Effects of CIO Supply-Sde and Demand-Sde Leadershp: A Staged Maturty Model. Journal of Management Informaton Systems, 7 (), pp Chen, Y. & J. Wu (0). IT management capablty and ts mpact on the performance of a CIO. Informaton & Management, 8 (), pp Chun, M. & J. Mooney (009). CIO roles and responsbltes: Twenty-fve years of evoluton and change. Informaton & Management, 6 (), pp CIO Platform (0). CIO Platform Nederland Home. Geraadpleegd op februar 0 op CIOnet (0). CIOnet - About CIOnet. Geraadpleegd op februar 0 op Euro CIO (0). Euro CIO The network of European CIO s. Geraadpleegd op 0 februar 0 op org. Johnson, A. & A. Lederer (00). CEO/CIO mutual understandng, strategc algnment, and the contrbuton of IS to the organzaton. Informaton & Management, 7 (), pp Preston, D., D. Chen & D. Ledner (008). Examnng the Antecedents and Consequences of CIO Decson-Makng Authorty: An Emprcal Study. Decson Scences, 39 (), pp Preston, D. & E. Karahanna (009). Antecedents of IS Strategc Algnment: A Nomologcal Network. Informaton Systems Research, 0 (), pp Sneller, L. & J. Bots (009). De Hagemeyer case: De nvloed van ERP op de waarde van de ondernemng. Maandblad voor Accountancy en Bedrjfseconome, 83 (), pp Sobol, M. & G. Klen (009). Relaton of CIO background, IT nfrastructure, and economc performance. Informaton & Management, 6 (), pp Terhorst, G. (008). Grote ICT-projecten ( ). Den Haag: Mnstere van Bnnenlandse Zaken en Konnkrjksrelates. Prof. dr. Lneke Sneller RC s hoogleraar IT Value bj Nyenrode Busness Unverstet. Daarnaast s zj CIO van Vodafone Nederland. E-mal: nformate / me 0

Een levensloopregeling voor software

Een levensloopregeling voor software Een levensloopregelng voor Neuwe benaderng - en nformatebevelgng De gebruker van een nformatesysteem streeft naar contnuïtet. De ongestoorde werkng van s hervoor essenteel. Maar wat weet de gebruker van

Nadere informatie

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Al cohol kenn s door gespeel d Eval uat eal cohol voor l cht ng doorpeer sopf est val s ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Evaluate alcoholvoorlchtng door peers op festvals December 2005 INTRAVAL Gronngen-Rotterdam

Nadere informatie

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter Nederlandse bjdrage aan offcële CMM CMMI-s De Nederlandse stchtng SPIder heeft s ontwkkeld voor het CMMI, verschllende routes door het CMMI voor het oplossen van bepaalde problemen of het halen van bepaalde

Nadere informatie

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking Behoefte aan Archtectuur Lfecycle Management Ontvlechtng van ICT verest neuwe samenwerkng Bnnen de ICT s sprake van verzulng van zowel de systemen als het voortbrengngsproces. Dt komt doordat de ICT n

Nadere informatie

One size fits not all

One size fits not all archtectuur One sze fts not all Methoden voor enterprsearchtectuur Welke maner van archtectuur bedrjven past het best bj een organsate? Een (onderzoeks)rchtng om meer grp te krjgen op bepalende factoren

Nadere informatie

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig?

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig? projectmanagement Goed opdrachtgeverschap De kloof: welke kenns heeft een opdrachtgever nodg? Een van de redenen waarom projecten net succesvol zjn s de kloof tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Om

Nadere informatie

Applicatieportfoliomanagement

Applicatieportfoliomanagement governance Applcateportfolomanagement Governance zet applcatebeheer op scherp Nu applcates steeds nauwer verweven zjn met bedrjfsprocessen, s een gestructureerde aanpak van het applcatebeheer noodzakeljk,

Nadere informatie

In vier stappen naar een succesvolle informatievoorziening

In vier stappen naar een succesvolle informatievoorziening In ver stappen naar een succesvolle Meer toegevoegde waarde van IT voor de busness IT wordt dkwjls ervaren als net aanslutend op de wensen van de busness en net strategsch voor de organsate. Er gaat veel

Nadere informatie

effectief inzetten? Bert Dingemans

effectief inzetten? Bert Dingemans archtectuur Is meten weten? Kwaltateve en kwanttateve analyse n archtectuurmodellen Kwaltateve en kwanttateve analyses kunnen de denstverlenng van de enterprsearchtect verbeteren. Toch s de nzet van deze

Nadere informatie

ISO/IEC 38500 BiSL ASL

ISO/IEC 38500 BiSL ASL nformatevoorzenng Een vergeljkng ISO/IEC 38500 BSL ASL ISO/IEC 38500, BSL en ASL kunnen een grote rol spelen n het professonalseren van de nformatevoorzenng, eder model vanut hun egen doelstellng en kracht.

Nadere informatie

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden?

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden? 3. Dagnostek 3.7. Hoe meet je verbeterng of verslechterng n het dageljks functoneren met betrekkng tot de mobltet (ztten, staan, lopen, verplaatsen) bj CP? 3.7.3 Welke meetnstrumenten zjn geschkt voor

Nadere informatie

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak?

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak? process mnng Process mnng: leuk voor de lefhebber of noodzaak? Pledoo voor een breder draagvlak en toepassng n de audtpraktjk Process mnng toepassen n de audtpraktjk. Waarom zouden we dat wllen? En wat

Nadere informatie

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda Europa Bevorderng van vertrouwen n en deelname aan dgtale wereld Dgtale Atlas Europa en de Dgtale Agenda De Dgtale Atlas Europa, bestaand ut dertg natonale atlassen, heeft als doel een beeld te schetsen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvattng (Dutch summary) Gezondhedszorg s kostbaar en wordt steeds duurder onder nvloed van een toenemende en veranderende vraag naar zorg door een vergrjzende samenlevng, toenemende vraag

Nadere informatie

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen T-servcemanagement Zo krjg je wél grp op T-nvesterngen ntegrate van applcate- en projectportfolomanagement Met één druk op de knop een overzcht genereren van alle T-projecten en bjbehorende applcates (of

Nadere informatie

De enterprisearchitect als coach

De enterprisearchitect als coach archtectuur De enterprsearchtect als coach Naar een vloeende samenwerkng tussen enterprseen projectarchtecten Grotere organsates kennen vaak een (te strkte) schedng tussen enterprse- en projectarchtecten.

Nadere informatie

Feestelijke opening nieuwe woningen bij Op de Bies

Feestelijke opening nieuwe woningen bij Op de Bies KleurRjk dgtaal magazne voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 6 Verder n dt magazne: Neuwe aanpak leerwerkbedrjven Feesteljke openng neuwe wonngen bj Op de Bes RICHTPUNT 2015: een neuwe kjk op

Nadere informatie

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling B000012403 25 ĩ O Toelchtng adves gemeenteraad bj aanvraag aanwjzng als lokale publeke meda-nstellng Ì...Ï 1. Algemeen De wetgever heeft gekozen voor een s ys teem waarbj per gemeente, voor de termjn van

Nadere informatie

GEMEENTE HELLEN DOORN lichand.: 1 FEB 2013. A1 B Stuk itreťw.: Werkpr.. Kopie aan: Archief' ü 1 N reeks/vlvcrtr.:

GEMEENTE HELLEN DOORN lichand.: 1 FEB 2013. A1 B Stuk itreťw.: Werkpr.. Kopie aan: Archief' ü 1 N reeks/vlvcrtr.: 13INK00403 mn 11 Mnstere van Bnnenlandse Zaken en Konnkrjksrelates > Retouradres Postbus 200112500 EA Den Haag Burgemeesters Wethouders Gemeenteraadsleden Overhedsmedewerkers GEMEENTE HELLEN DOORN lchand.:

Nadere informatie

Breman, Spaans & Harnas

Breman, Spaans & Harnas Z3-b34 Breman, Spaans & Harnas m a n a g e m e n t c o n s u l t a n t s BRANSTORMSESSE OVER KOSTEN EN EFFECTEN VAN VERVOERMANAGEMENT «SU NHOUDSOPGAVE. Voorwoord pag. 2. Clusterng van vervoermaatregelen

Nadere informatie

- 2 - Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9. Verzoek toepassing regeling Rood voor Rood met gesloten beurs op de locatie Scharlebeltweg 1 te Nijverdal

- 2 - Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9. Verzoek toepassing regeling Rood voor Rood met gesloten beurs op de locatie Scharlebeltweg 1 te Nijverdal - 2 - Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 4INT05600 IIIIIIlllllllllIIIIIIIIIIIlllllllllllllllll Onderwerp: Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9 Gemeente Hellendoorn DEC. 20W Verzoek toepassng

Nadere informatie

organisatieverandering

organisatieverandering busness IT algnment De dynamek van organsateveranderng en de mpact op nformate management Een andere kjk op busness IT algnment Dverse nterne en externe factoren bepalen hoe nformate wordt ngezet om de

Nadere informatie

zijn, kunnen we stellen dat de huidige analyses vooral toegespitst zijn op een ordergerichte situatie.

zijn, kunnen we stellen dat de huidige analyses vooral toegespitst zijn op een ordergerichte situatie. 1\1. H. CORBEY El'\ R. A JAT\SEJ'\ FLEXBLTET EN LOGSTEKE KOSTEN DE LOGSTEKE GELDSTROOMDAGt LOGSTEKE KOSTEN Voor het onderzoek 'Logsteke geldsrroomdagnose' zjn verschllendc utgangspunten geformuleerd. Ten

Nadere informatie

ARU. ;ijniv-ersitejt. e 3 ndhov (2007.050) TEM. niet uitleenbaar

ARU. ;ijniv-ersitejt. e 3 ndhov (2007.050) TEM. niet uitleenbaar ARU 27 TEM (27.5) ;jnv-erstejt e 3 ndhov F net utleenbaar Colofon Ttel Onderzoek naar Rollen en Rolcombnates bj lokale Rabobanken l onderttel Afstudeeropdracht Verse, datum 27 augustus 27 Samengesteld

Nadere informatie

Proostwetering 24L 3543 AE Utrecht Phone +31 (0)30-241.60.30 Fax +31 (0)30-241.60.43 info@realxs.nl. Brochure NL versie.indd 1 24-11-2011 9:38:42

Proostwetering 24L 3543 AE Utrecht Phone +31 (0)30-241.60.30 Fax +31 (0)30-241.60.43 info@realxs.nl. Brochure NL versie.indd 1 24-11-2011 9:38:42 Proostweterng 24L 3543 AE Utrecht Phone +31 (0)30-241.60.30 Fax +31 (0)30-241.60.43 nfo@realxs.nl Brochure NL verse.ndd 1 24-11-2011 9:38:42 Inhoud Pagna 1. Inledng 3 2. Organsate & Tjdbalk 4 3. realxs

Nadere informatie

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming Beroepsregstrate en vooraanmelden voor beroepsregstrate n de jeugdhulp en jeugdbeschermng Inhoudsopgave Werk jj n de jeugdhulp of jeugdbeschermng? Bjvoorbeeld n de ggz? Ben je socaal werker? Of begeled

Nadere informatie

Hoe toekomstvast is de gemeentelijke midofficearchitectuur?

Hoe toekomstvast is de gemeentelijke midofficearchitectuur? archtectuur Het mdoffce concept van GEMMA Hoe toekomstvast s de gemeenteljke mdoffcearchtectuur? Bj het realseren van de elektronsche overhed spelen de gemeenten een voorhoederol. Rchtnggevend daarbj s

Nadere informatie

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg.

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg. Deze factsheet ouderen en eenzaamhed s een gezamenljke utgave van GGD Mdden-Nederland en Schakels, advesbureau voor welzjn en zorg. Inhoud Informateblad Wat s eenzaamhed? Wat veroorzaakt eenzaamhed? Overge

Nadere informatie

Praktijkboek De knop om!

Praktijkboek De knop om! Praktjkboek De knop om! Maak uw organsate energebewust >> Duurzaam, Agrarsch, Innovatef en Internatonaal ondernemen De knop om! Maak uw organsate energebewust Voorwoord Bnnen bedrjven en nstellngen wordt

Nadere informatie

Bureau of lessenaar. Een onderzoek naar de meting van bureaucratie in onderwijsinstellingen. Definitief eindrapport

Bureau of lessenaar. Een onderzoek naar de meting van bureaucratie in onderwijsinstellingen. Definitief eindrapport Bureau of lessenaar Een onderzoek naar de metng van bureaucrate n onderwjsnstellngen Defntef endrapport Opdrachtgever: Mnstere van Onderwjs, Cultuur en Wetenschap ECORYS Arbed & Socaal Beled Jos Blank

Nadere informatie

Forse besparing op telefonie

Forse besparing op telefonie KleurRjk dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - februar 2015 Verder n deze neuwsbref: The Thunderbes maken razendsnel naam op nternet Forse besparng op telefone RvB en RvT bezoeken Berkenhofcollege

Nadere informatie

Mens en organisatie in de perfect storm van digitalisering

Mens en organisatie in de perfect storm van digitalisering Inzcht n de dgtale Mens en organsate n de perfect storm van dgtalserng Iedereen heeft te maken met de dgtalserng van onze maatschappj. Door de enorme groe van beschkbare nformate, aangewakkerd door technologe,

Nadere informatie

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur,

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur, / - Mr. W. Nass Vrjstraat 2a Postbus 420 5600 AK Endhoven Tel 040-2445701 Fax 040-2456438 Advocatenkantoor Mr. W. Nass Het bestuur van de BOA. e-mal Neuwe Purrnerweg 12 na~kanooma.n 1025 VS Amsterdam nternet

Nadere informatie

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek 7. Behandelng van communcate en mondmotorek 7.2. Slkstoornssen 7.2.3 Wat s de meerwaarde van enterale voedng (va PEG-sonde) ten opzcht van orale voedng bj knderen met CP met slkstoornssen wat betreft voedngstoestand,

Nadere informatie

opleidingen Creditmanagement en activabeleid (13 dagen) ook modulair te volgen Risico-analyse (*) (1 dag)

opleidingen Creditmanagement en activabeleid (13 dagen) ook modulair te volgen Risico-analyse (*) (1 dag) Academy for Credt Management 2005 - bron van deskundghed opledngen OPLEIDINGSINSTITUUT ERKEND DOOR DE VLAAMSE OVERHEID EEN INITIATIEF VAN GRAYDON BELGIUM NV UITBREIDINGSTRAAT 84-B1 TE 2600 BERCHEM 18E

Nadere informatie

Minix 3. Andrew Tanenbaum

Minix 3. Andrew Tanenbaum Mnx 3 Velg en betrouwbaar besturngssysteem Mnx 3 s een neuw open source besturngssysteem voor de pc. Het systeem s klen van opzet en heeft een neuwe, modulare opbouw waardoor het net kwetsbaar s voor veel

Nadere informatie

SERVICESFORTINET PRE PRE PRE SALES SALES

SERVICESFORTINET PRE PRE PRE SALES SALES SERVICE The tme you need SERVICESFORTINET Presales Support - Consultancy - Testapparatuur, Demo s en Plots - Wreless Ste Survey - Tranngen Installate Servce - Onderhoudscontracten - Telemarketng Al deze

Nadere informatie

Beheren onder architectuur

Beheren onder architectuur topc beheerarchtectuur Zonder besturng wordt IT noot een enabler Beheren onder archtectuur Bnnen veel bedrjven s men op drectenveau eager om strategsch te denken als het gaat om (neuwe) producten en densten

Nadere informatie

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 3 Toepassng: Codes Als toepassng van vectorrumten over endge lchamen kjken we naar foutenverbeterende codes. We benutten slechts elementare kenns van vectorrumten, en van de volgende functe.

Nadere informatie

De Waarde van Toekomstige Kasstromen

De Waarde van Toekomstige Kasstromen De Waarde van Toekomstge Kasstromen De kosten van onderpandmnmalserng Jeroen Kerkhof, VAR Strateges BVBA Introducte Voor de fnancële crss hadden fnancële ngeneurs op bass van een aantal redeljke assumptes

Nadere informatie

Beleggen in duurzame aandelen bij Robeco

Beleggen in duurzame aandelen bij Robeco Beleggen n duurzame aandelen bj Robeco Beleggen n duurzame aandelen bj Robeco Insttutonele beleggers staan voor tal van utdagngen. Zo leggen pensoendeelnemers, klanten en de samenlevng steeds meer druk

Nadere informatie

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid 6. Behandelng van knderen met spastsche cerebrale parese gercht op verbeterng van handvaardghed 6.1.Wat s de meerwaarde van oefentherape bj de behandelng van knderen met spastsche CP op vaardghedsnveau

Nadere informatie

Gemeentefonds verevent minder dan gedacht

Gemeentefonds verevent minder dan gedacht Gemeentefonds verevent mnder dan gedacht Maarten A. Allers Drecteur COELO en unverstar hoofddocent aan de Rjksunverstet Gronngen De rjksutkerng aan gemeenten wordt verdeeld op bass van utgangspunten de

Nadere informatie

Beperkt? Niet in de mode!

Beperkt? Niet in de mode! dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 3 Verder n deze neuwsbref: De projecten van RICHTPUNT 2015 Beperkt? Net n de mode! Vrenden van De Hondsberg ontvangen groot bedrag En nog

Nadere informatie

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool)

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool) Mddenkaderfunctonars bouw & nfra (Netwerkschool) MBO College voor Bouw, Infra & Intereur Door ondernemend te zjn krjg k meer verantwoordeljkhed. 2013-2014 BOL Nveau 4 Thorbeckelaan 184 Almelo Crebo: 22012

Nadere informatie

Reinier van der Kuij

Reinier van der Kuij 03 2014 Wonngcorporates en Vastgoedontwkkelng: Ft for Use? Rener van der Kuj Wonngcorporates en Vastgoedontwkkelng: Ft for Use? Rener van der Kuj Technsche Unverstet Delft, facultet Bouwkunde, afdelng

Nadere informatie

Uitgebreide aandacht warmtapwatersystemen. Door afnemende warmtevraag voor ruimteverwarming, neemt het belang van het

Uitgebreide aandacht warmtapwatersystemen. Door afnemende warmtevraag voor ruimteverwarming, neemt het belang van het NEN 5128: overzcht van rendementen Utgebrede aandacht warmtapwatersystemen Door afnemende warmtevraag voor rumteverwarmng, neemt het belang van het opwekkngsrendement voor warmtapwater toe. In de norm

Nadere informatie

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer pensoen Hoeveel pensoen denk je dat je krjgt? Wat ontvang je egenljk als je met pensoen gaat? 5 prangende vragen aan drecteur Rob Braaksma Verantwoordngsorgaan De regelng n nfographc Feten, cjfers en wetenswaardgheden

Nadere informatie

I I i I I I 1 I I 1 I I I I f i

I I i I I I 1 I I 1 I I I I f i f 2.3 Kwaltetsdag Rjkswaterstaat 998 "Goed utbesteden, Nu en Na 2000" 95 (2) woensdag, 2 december 999 RA Congrescentrum, Amsterdam D 0 C (bblotheek en documentate) ~s?- Denst Weg- en Waterbouwkunde ^3b^

Nadere informatie

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 Cats Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 ] Motverng vanjhet beroepschrft n cassate (rolnummer 10/00158) tegen de utspraak van het Gerechtshof te Arnhem van 1 december 2009, nr. 08/00145, j j/ nzake SËËÊÊÊÈÈÊÈtemÈ

Nadere informatie

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD Mogeljkheden en tps om de jeugd actever bj de sportclub te betrekken INHOUD 1. Het wat en waarom van jeugdpartcpate n de sportverengng Jeugdpartcpate:

Nadere informatie

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland Dr. r. E.W.T.M. Heurkens Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland

Nadere informatie

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters Het s net zo gebrukeljk om voor klene jachten een sleepproef te laten utvoeren. Zo'n proef s duur en daardoor vaak net rendabel. Toch loont een sleepproef de moete. Aan de hand ervan kunnen bj voorbeeld

Nadere informatie

D-1029 DGG (INTERN) Betuweroute. Ministerie van Verkeer en Waterstaat

D-1029 DGG (INTERN) Betuweroute. Ministerie van Verkeer en Waterstaat D-029 DGG (NTERN) Betuweroute Mnstere van Verkeer en Waterstaat Organsateontwkkelng Betuweroute Ontwerp van de projectorgansate tjdens de utvoerngsfase f nhoudsopgave.. nledng 2. Ontwerpprncpes 3. Projectdrecte

Nadere informatie

Handreiking Behorende bij Verslag over de Uitvoering Abw, IOAW, IOAZ en WIK 2003

Handreiking Behorende bij Verslag over de Uitvoering Abw, IOAW, IOAZ en WIK 2003 Handrekng Behorende bj Verslag over de Utvoerng Abw, IOAW, IOAZ en WIK 2003 Inhoud Onderdeel A Beeld omtrent de wetsutvoerng Verantwoordng omtrent tekortkomngen rechtmatghed Inledng 3 1. Verantwoordng

Nadere informatie

opleidingen ERKEND OPLEIDINGSINSTITUUT VLAAMSE OVERHEID

opleidingen ERKEND OPLEIDINGSINSTITUUT VLAAMSE OVERHEID Academy for Credt Management 2003 - bron van deskundghed opledngen ERKEND OPLEIDINGSINSTITUUT VLAAMSE OVERHEID EEN INITIATIEF VAN GRAYDON BELGIUM NV UITBREIDINGSTRAAT 84 B1 TE 2600 BERCHEM 16DE JAARGANG

Nadere informatie

Operational excellence vereist excellente procesondersteuning

Operational excellence vereist excellente procesondersteuning bedrjfsvoerng Operatonal excellence verest excellente procesondersteunng Esen aan bedrjfsvoerngssystemen worden steeds hoger Organsates moeten tegenwoordg hun processen goed geregeld hebben. Om deze operatonal

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool 2014-2015 s t n p 5 v f 1 z k c o g 2 8 x u e d b r z l y g 6 4 m q h t 7 9 St. Jacobusschool schoolgds 2014-2015 3 schoolvakantes adressen

Nadere informatie

Vaker een trein, da s pas fijn!?

Vaker een trein, da s pas fijn!? Vaker een tren, da s pas fjn!? Hoogfrequent spoorvervoer beschouwd vanut de rezger Janneke Tax DHV janneke.tax@dhv.nl Elske Olthof 4Infra elske.olthof@4infra.nl Bjdrage aan het Colloquum Vervoersplanologsch

Nadere informatie

Onderzoek! Ontdek! Onderneem! WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP WWW.EUREKACUP.NL. Eureka!Cup is een programma van Stichting Techniekpromotie

Onderzoek! Ontdek! Onderneem! WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP WWW.EUREKACUP.NL. Eureka!Cup is een programma van Stichting Techniekpromotie GEVER WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP E!C16-1 GEVER 7 Bètawerelden De opdrachten van het Eureka!Cup sezoen worden geplaatst bnnen een van de 7 bètawerelden: Voedng & Vtaltet Mobltet & Rumte Lfestyle & Desgn Scence

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353

RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353 RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353 gemeente WOERDEN Van Wethouder Schreurs Datum : 25 september 2012 Portefeullehouders) : wethouder Scheurs Portefeulle(s) : wethouder Schreurs Contactpersoon : R. Broekmeulen

Nadere informatie

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland Dr. r. E.W.T.M. Heurkens Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland

Nadere informatie

Gebiedsgericht Voorraadbeleid van Woningcorporaties. Een analyse van planningsbenaderingen in Vogelaarwijken. Arne van Overmeeren

Gebiedsgericht Voorraadbeleid van Woningcorporaties. Een analyse van planningsbenaderingen in Vogelaarwijken. Arne van Overmeeren 04 2014 Gebedsgercht Voorraadbeled van Wonngcorporates Een analyse van plannngsbenaderngen n Vogelaarwjken Arne van Overmeeren Gebedsgercht Voorraadbeled van Wonngcorporates Een analyse van plannngsbenaderngen

Nadere informatie

EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW

EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW 14 MAART 2014 KONING BOUDEWIJNSTADION EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW Infostands Indvdueel adves Workshops GRATIS EVENT overdrachtsplan fnancerng coachng talentenjacht emotes overdracht orënteren

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en mogeljkheden Montorng van uw kredetverzekerng www.eulerhermes.nl EH SmartVew Montor uw rsco s en maak onmddelljk gebruk van neuwe kansen

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. IKC Het Sterrenbos

Dit is de digitale schoolgids van. IKC Het Sterrenbos 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van IKC Het Sterrenbos IKC het Sterrenbos IKC-gds schooljaar 2015-2016 IKC het Sterrenbos; Onderwjs Knderopvang 2 4 jargen Buten Schoolse Opvang schoolvakantes adressen

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. R.K. basisschool St. Jacobusschool

Dit is de digitale schoolgids van. R.K. basisschool St. Jacobusschool 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool St. Jacobusschool schoolgds 2015-2016 schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Voor u lgt onze schoolgds. Wj nformeren u met dt document

Nadere informatie

kopers huurders controle Klantgestuurd en empowerment empowerment capacity keuze Te Woon effecten voorraadbeleid kopen verkoop inkomen klanten

kopers huurders controle Klantgestuurd en empowerment empowerment capacity keuze Te Woon effecten voorraadbeleid kopen verkoop inkomen klanten effecten Klantgestuurd voorraadbeled en empowerment Over Te Woon en andere ntateven van wonngcorporates verkoop klantgestuurd kopen kopers wonngcorporates nkomen ntateven schalen capacty Te Woon klanten

Nadere informatie

Biesbosch verdient het!

Biesbosch verdient het! Besbosch verdent het! Ontwkkelscenaro s - Endadves - Utgevoerd n opdracht van: Parkschap De Besbosch Opgesteld door: Buck Consultants Internatonal Njmegen, 14 oktober 2013 Voorwoord Snds medo jul 2013

Nadere informatie

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder Waardeoverdracht Uw opgebouwde pensoen meenemen naar uw neuwe pensoenutvoerder In deze brochure 3 4 5 6 Gefelcteerd! Een neuwe baan Wel of net kezen voor waardeoverdracht? Vergeljk de regelngen Hoe waardevast

Nadere informatie

federatie Samen voor een mooi en duurzaam Drenthe. Raad van de gemeente Emmen Postbus 30001 7800 RA EMMEN

federatie Samen voor een mooi en duurzaam Drenthe. Raad van de gemeente Emmen Postbus 30001 7800 RA EMMEN Hertenkamp 6 9401 HL Assen telefoon (0592) 311 150 e-mal nfo@nmfdrenthe.nl www.nmfdrenthe.nl federate Raad van de gemeente Emmen Postbus 30001 7800 RA EMMEN K o p e Grffe Assen, 3 aprl 2013 Betreft: Energesprong

Nadere informatie

Max krijgt vlak voor zijn eerste verjaardag een cochleair implantaat (CI) Roerige tijden

Max krijgt vlak voor zijn eerste verjaardag een cochleair implantaat (CI) Roerige tijden Aurs.comjun 2011 - jaargang 7 nr. Aurs.com s een personeelsblad voor alle medewerkers van de Konnkljke Aurs Groep 38 o.a. In deze utgave pagna 2 pagna 4 pagna 5 Ouders delen ervarngen op Aurs Hldernsseschool

Nadere informatie

AUDIT FACILITY MANAGEMENT

AUDIT FACILITY MANAGEMENT Mnstere van Verkeer en Waterstaat. Rjkswaterstaat, stafdenst Audt RWS AUDT FACLTY MANAGEMENT drs. P. Kool drs..e. Leene Stafdenst Audt RWS 's-gravenhage, jun 999 waterstaat nent&te! /Fex. 070-3513003 Audt

Nadere informatie

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf.

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf. LUCIA MARTHAS Insttute for Performng Arts Talent s only the startng pont - Irvng Berln - HBO MBO Vooropledng Leerbedrjf Onderwjsvse Voorwoord Het Luca Marthas Insttute for Performng Arts (LMIPA) s een

Nadere informatie

De convergentie van ITIL V3 en COBIT 4.1

De convergentie van ITIL V3 en COBIT 4.1 softwareontwkkelng bedrjfsprocessen De convergente van ITIL V3 en COBIT 4.1 Raamwerken meer complementar Vorg jaar s een neuwe verse verschenen van de twee bekende en veel gebrukte nternatonale raamwerken

Nadere informatie

Onderhoud en beheer van infrastructuur voor goederenvervoer

Onderhoud en beheer van infrastructuur voor goederenvervoer CE Oplossngen voor mleu, econome en en technologe Oude Oude Delft Delft 180 180 2611 HH Delft tel: tel: 015 0152 2150 150 150 fax: 015 2 150 151 fax: 015 2 150 151 e-mal: ce@ce.nl webste: e-mal: ce@ce.nl

Nadere informatie

MRT/RT MKT/KT. Wormwielreductoren. www.triston.nl

MRT/RT MKT/KT. Wormwielreductoren. www.triston.nl MRT/RT MKT/KT Wormwelreductoren www.trston.nl Het s tjd voor Trston! Natuurljk wlt u dat uw producteproces soepel verloopt. Trston helpt. Want met de wormwelreductoren van Trston kest u voor langdurge

Nadere informatie

Rekenen met rente en rendement

Rekenen met rente en rendement Rekenen met rente en rendement Woekerpols? Lenng met lokrente? Er wordt met de beschuldgende vnger naar banken en verzekeraars gewezen de op hun beurt weer terugwjzen naar de consument: Deze zou te weng

Nadere informatie

I I f I I I I I I i i i i i i i

I I f I I I I I I i i i i i i i f Mnstere van Verkeer en Waterstaat Drectoraat-Generaal Rjkswaterstaat Denst Weg- en Waterbouwkunde Dynamsch traxaalonderzoek op asfalt Onderzoek op mengsels DAB /16 en ZOAB /16 A \r> f f f C.' ur B DO

Nadere informatie

Wmo inzicht. Scharnieren in de regio: Zuid Oost Brabant. december 2014 nummer 15. ⓮ Cliënt in. In dit e-zine: ⓬ Over de grenzen.

Wmo inzicht. Scharnieren in de regio: Zuid Oost Brabant. december 2014 nummer 15. ⓮ Cliënt in. In dit e-zine: ⓬ Over de grenzen. Wmo nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl december 2014 nummer 15 ❸ Scharneren n de rego: Zud Oost Brabant In dt e-zne: Rdderkerk over de grenzen heen ❺ Aan de keukentafel met: Marga de Goej, wethouder gemeente

Nadere informatie

BEST PRACTICES IN DE OUDERENZORG

BEST PRACTICES IN DE OUDERENZORG BEST PRACTICES IN DE OUDERENZORG Socale Innovate n de praktjk Hogeschool Utrecht Colofon Best Practces n de ouderenzorg Socale Innovate n de Praktjk In opdracht van: ActZ Hogeschool Utrecht Kennscentrum

Nadere informatie

1. SAMENVATTING EN CONCLUSIES

1. SAMENVATTING EN CONCLUSIES Doel gr oepenanal yse DeFr esewouden I nvent ar sat e( pot ent ël e) dak-ent hu sl ozen,al cohol -en har ddr ugsver sl aaf den ndefr esewouden 1. SAMENVATTING EN CONCLUSIES In het najaar van 2001 heeft

Nadere informatie

Hilversum: mediastad of buitenwijk van Amsterdam?

Hilversum: mediastad of buitenwijk van Amsterdam? Hlversum: medastad of butenwjk van Amsterdam? Een onderzoek naar de local buzz n het audovsueel cluster Ruben Huls Unverstet Utrecht RUBEN HULS - 4004043 UNIVERSITEIT UTRECHT FACULTEIT GEOWETENSCHAPPEN

Nadere informatie

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen nner lvng nnerarchtecture vrjstaande woonhuzen en verbouwngen 0 10 25 nnerarchtecture feelng good n natural archtecture nspred by nature, buldng for people, creatng envronments, wth a natural touch 03

Nadere informatie

HET GRONINGSE LIFE SCIENCES CLUSTER. in 2004. Opgesteld door Nonagon Knowledge Transfer

HET GRONINGSE LIFE SCIENCES CLUSTER. in 2004. Opgesteld door Nonagon Knowledge Transfer HET GRONINGSE LIFE SCIENCES CLUSTER n 2004 Opgesteld door Nonagon Knowledge Transfer Advesbureau voor nnovatetrajecten & subsdeaanvragen Gespecalseerd n de lfe scences, cheme en nanotechnologe Dr. Monque

Nadere informatie

Hoveniers. Zie www.ctgb.nl, Bestrijdingsmiddelendatabank.

Hoveniers. Zie www.ctgb.nl, Bestrijdingsmiddelendatabank. Keuze van het mddel Hoveners # 1a OVER Keuze van het mddel VOOR Werkgever Sector Hoveners Geen net-toegelaten bestrjdngsmddel gebruken Gebruk een mddel dat s toegelaten n Nederland. Ze www.ctgb.nl, Bestrjdngsmddelendatabank.

Nadere informatie

GUANOTROFIE IN HET NAARDERMEER P. LEENTVAAR. R.I.V.O.N.. Mededeling nr. 32. Er kan hierbij het volgende worden opgemerkt:

GUANOTROFIE IN HET NAARDERMEER P. LEENTVAAR. R.I.V.O.N.. Mededeling nr. 32. Er kan hierbij het volgende worden opgemerkt: van honger en ontberng omkomen. Waanneer n de lente de sneeuwlaag soms plotselng tot een dkke korst bevrest, kunnen de Renderen net bj het mos komen en velen verhongeren dan. Ook gaan velen aan verstkkng

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en opportunteten Montorng van kredetverzekerng www.eulerhermes.be De voordelen van EH SmartVew De juste nformate op het juste moment helder

Nadere informatie

Cloudproviders. in kaart gebracht. Wie biedt welke wolk QUADRANT COMMUNICATIONS. De Standaard. Page 1 / 7 SILICON GROUP 26135

Cloudproviders. in kaart gebracht. Wie biedt welke wolk QUADRANT COMMUNICATIONS. De Standaard. Page 1 / 7 SILICON GROUP 26135 Auxpress Page: 7 n Dgtale wolk Crculaton: 107603 631dd6 1768 We bedt welke wolk Cloudprovders n kaart gebracht Auxpress Chaussée de Wavre 1945 Waversesteenweg B 1160 Bruxelles/Brussel T +32(0)2 514 64

Nadere informatie

inzicht Gehandicaptenzorg in de Wmo: wie en hoeveel? ❸ Burgers met een beperking In dit e-zine: Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl juli 2014

inzicht Gehandicaptenzorg in de Wmo: wie en hoeveel? ❸ Burgers met een beperking In dit e-zine: Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl juli 2014 Gehandcaptenzorg nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl jul 2014 ❸ Burgers met een beperkng n de Wmo: we en hoeveel? In dt e-zne: over de grenzen heen Amsterdam ❺ Clënten n beeld Over de grenzen ❿ Ut de praktjk:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der StatenGeneraal 2 Vergaderjaar 986987 07 Husvestng der Kamer Nr. 66 Herdruk BRIEF VAN DE BOUWBEGELEIDINGSCOMMISSIE Aan de Voorztter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal 'sgravenhage,

Nadere informatie

Jongeren Maashorst op bezoek bij burgemeester

Jongeren Maashorst op bezoek bij burgemeester KleurRjk dgtaal magazne voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 7 Verder n dt magazne: RICHTPUNT 2015: de ICT-agenda van Koraal Groep Jongeren Maashorst op bezoek bj burgemeester Vrjhed, ténzj!

Nadere informatie

Integere programmering voor cyclische personeelsplanning

Integere programmering voor cyclische personeelsplanning UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2011 2012 Integere programmerng voor cyclsche personeelsplannng Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master of Scence

Nadere informatie

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N.

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N. gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Utrol gemeenteljk hondenbeled n overg deel Neuw-Vennep Portefeulehouder S. Bak, drs. Th.L.N. Weterngs ollegevergaderng 5 november 20 3 nlchtngen A. Monster

Nadere informatie

Bijlage 3 Rapportage risicoanalyse buisleidingen

Bijlage 3 Rapportage risicoanalyse buisleidingen Bjlage 3 Rapportage rscoanalyse busledngen 0.\[(] E ROEVER \ V. S M)\ -.S KWANTTATEVE RSCOANALYSE Beslut externe velghed busledngen Gemeente Steenbergen Opdrachtgever: Contactpersoon: Gemeente Steenbergen

Nadere informatie

IKC-gids. Dit is de digitale schoolgids van. IKC Binnenstebuiten

IKC-gids. Dit is de digitale schoolgids van. IKC Binnenstebuiten IKC-gds 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van IKC Bnnenstebuten IKC Bnnenstebuten nformategds 2015-2016 schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Beste ouders/verzorgers, Geachte ouders, verzorgers en andere

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. basisschool de Kameleon

Dit is de digitale schoolgids van. basisschool de Kameleon 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van bassschool de Kameleon De Kameleon schoolgds 2015-2016 Dt s de schoolgds van samenwerkngsschool de Kameleon. schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Beste ouders/verzorgers,

Nadere informatie

Pagina 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL. 09/374 05 00 schoolsint-maria-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be

Pagina 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL. 09/374 05 00 schoolsint-maria-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be Pagna 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL Taborschool Snt-Mara-Aalter-Brug 09/374 05 00 schoolsnt-mara-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be Pagna 1 van 37 NIVEAU 1. ALGEMENE ZORG... 2 1.1. KENMERKEN

Nadere informatie