Contextgericht leren: leren met behulp van je eigen onderneming

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Contextgericht leren: leren met behulp van je eigen onderneming"

Transcriptie

1 Contextgericht leren: leren met behulp van je eigen onderneming PAPER 5 Evaluatie Naam: Luuk Schoenmakers Vakgebied: Management & Organisatie Titel: Contextgericht leren: leren met behulp van je eigen onderneming Onderwerp: Contextgericht leren door leerlingen vanuit een eigen opgezette onderneming Opleiding: Interfacultaire lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam Doelgroep: 4 HAVO Sleuteltermen: Ondernemen, Contextconcept, Betekenisvol, Vraaggestuurd, Betekenisvol Bibliografische referentie: Schoenmakers, L (2013). Contextgericht leren: leren met behulp van je eigen onderneming. Amsterdam: Interfacultaire lerarenopleidingen UvA. Studentnummer: Begeleiders: P. van der Veen Vakdidacticus M&O J. Fortuin Onderwijskundige EcoBeta team Datum: 13 juni 2013

2 1. Samenvatting van paper 1 Ontwerphypothese: Door middel van een lessenserie gericht op ondernemen, waarbij ik de richtlijnen voor contextgerichte lessen van Kneppers naleef, zal de motivatie en het leerresultaat verbeteren ten opzichte van traditioneel onderwijs. Onwerpregels: De lessenserie zal uitgevoerd worden in een HAVO 4 klas. De lessenserie zal bestaan uit 2 keer 2 lesuren achter elkaar, dat wil zeggen 2 keer een blokuur. De leerlingen gaan een eindopdracht voor Hoofdstuk 20 maken die bestaat uit verschillende tussenopdrachten. De keuze voor de leerlingen kan gelegen zijn in het type opdracht, presentatie en de uitvoering. De opdrachten moeten aantrekkelijk zijn, open, uitdagend en niet te makkelijk. Mijn rol zal gericht zijn op het begeleiden, in plaats van heel erg veel instructie. Onderzoeksplan: Een vragenlijst om de motivatie te meten. Een computer toets (WIN-toets) over hoofdstuk 20 om het leerresultaat te meten. 2. Presentatie en analyse van de resultaten In dit hoofdstuk wil ik de resultaten met betrekking tot de motivatie en het leerresultaat van de leerlingen gaan presenteren en analyseren. Beide elementen heb ik opgesplitst en zal ik één voor één gaan behandelen. 2.1 Motivatie Ten eerste zal ik de motivatie behandelen. Om te kijken hoe de motivatie is verbeterd van de leerlingen, heb ik gebruik gemaakt van een vakbelevingstest. Op basis van de volgende 4 subschalen zal gekeken worden naar de motivatie: angst en moeilijkheid, inzet en interesse, nut en relevantie, en plezier (Vakbelevingstest, 2013, Blackboard ILO). De scores kunnen liggen tussen de 0 en de 32. Daarbij is de score 16 gemiddeld.

3 Hierna geef ik de scores weer van de voor- en nameting van de klas waarin ik ook mijn lessenserie heb gehouden. Aan de hand van deze scores zal hierna een analyse volgen. 1. Voormeting: 2. Nameting: Exacte scores en verschillen tussen beide metingen: Exacte scores Voor- en nameting Voormeting Nameting Verschil Plezier 21,0 20,8-0,2 Angst & Moeilijkheid 23,2 23,6 0,4 Inzet & Interesse 12,3 13,5 1,2 Nut & Relevantie 24,3 23,7-0,6

4 Uit de voormeting valt op te maken dat de subschalen plezier, angst en moeilijk, en nut en relevantie hoger zijn dan de schaal inzet en interesse. Een lage score op inzet en interesse (lager dan gemiddeld in dit geval) kan er volgens de literatuur op wijzen dat er weinig zelfwerkzaamheid wordt gevraagd van de leerlingen en dat ze te weinig op hun werkzaamheden worden aangesproken. Als oplossing wordt gegeven dat er activerende en duidelijke instructies gegeven moeten worden om dit te verhogen (Vakbelevingstest, 2013, Blackboard ILO). Weliswaar is de subschaal inzet & interesse met 1,2 punt gestegen bij de eindmeting, maar hieruit kan ik niet aannemen dat dankzij mijn lessenserie de inzet en interesse is gestegen. Andere factoren kunnen hier namelijk ook van invloed zijn geweest en het is ook niet een dusdanig groot verschil. Zelf heb ik wel gezien dat leerlingen tijdens de lessenserie hard hebben gewerkt, maar of er een causaal verband is tussen de verhoogde schaal van inzet en mijn lessenserie, is niet hard te maken. Wat mij tevens al opvalt, is dat ik op de subschalen plezier, angst & moeilijkheid en nut & relevantie al hoger scoor dan gemiddeld. Uit de literatuur blijkt dat wanneer leerlingen een relatief hoge score bij angst & moeilijkheid hebben, ze het vak niet als te moeilijk ervaren (Vakbelevingstest, 2013, Blackboard ILO). Daarnaast scoor ik relatief hoog op plezier. Dit is een soort oordeel over het vak en daarmee kan blijken dat de leerlingen de docent op een vriendelijke en duidelijke manier leiding kan geven (Vakbelevingstest, 2013, Blackboard ILO). Ook op de subschaal nut & relevantie scoor ik relatief hoog. Dat betekent dat leerlingen wel door hebben waar het vak voor dient nu, maar ook zeker voor later. Alles wordt dan in de juiste context gebracht (Vakbelevingstest, 2013, Blackboard ILO). Dat is ook iets waar ik veel mee bezig ben en de bedoeling was van mijn lessenserie: de leerlingen duidelijk maken waarom ze iets leren. Tijdens het afnemen van de eindmeting herkenden de leerlingen wel weer de vragen. Enkele leerlingen gaven ook aan dat ze de vragen al een keer gezien hadden en vroegen zich af waarom ze dit dan weer moesten invullen. Ik heb aangegeven dat ze de vragen in het licht van de laatste lessenserie moeten beantwoorden. Mede op basis van bovenstaande gegevens kan ik zien dat er niet veel verschil zit tussen de voor- en eindmeting. Het kan meegespeeld hebben dat de leerlingen de vragen al gehad hadden en wellicht daarom sociaal wenselijke antwoorden hebben gegeven. Mijns inziens verandert ook niet een geheel beeld van een vak binnen 4 lessen en dit is dan ook moeilijk te meten. Concluderend, op grond van deze vakbelevingstest kan niet worden gesteld dat de leerlingen nu beter (maar ook niet slechter) tegen het vak aankijken. De leerlingen keken

5 namelijk al vrij positief er tegenaan, maar zijn dat niet meer gaan doen na afloop van de lessenserie. Het enige onderdeel waar ik niet hoog op scoorde was inzet. Dit was zowel bij de voormeting als eindmeting. Achteraf gezien had ik meer inzicht willen hebben in de wijze hoe leerlingen deze lessen vonden. 2.2 Leerresultaat Aan de hand van de toetsresultaten wil ik gaan kijken hoe beide klassen hebben gescoord. In het volgende schema is te zien wat de leerlingen gemiddeld stonden voor het vak M&O en wat de leerlingen hebben behaald voor de toets over hoofdstuk 20. Tabel 1: Gemiddelde cijfers t/m periode 3 klas H4R en H4S Gemiddeld t/m periode 3 Gemiddeld toets H20 Klas H4R (regulier) 6,6 6,4 Klas H4S (actief leren) 6,5 5,5 Verschil 0,1 0,9 Naast de gemiddelden, is het van belang te weten hoe beide klassen hebben gescoord op de toetsen. Bij elke vraag heb ik tevens aangegeven wat de classificatie is binnen de taxonomie van Bloom. Tabel 2: Toetsresultaten hoofdstuk 20 van klas H4R en H4S Vraag + classificatie taxonomie van Bloom % Aantal leerlingen goed klas H4R (regulier) % Aantal leerlingen goed klas H4S (actief leren) 1 Memoriseren 73% 65% 8% 2 Begrijpen 65% 63% 2% 3 Begrijpen 63% 58% 5% 4 Toepassen 53% 52% 1% 5 Memoriseren 49% 45% 4% 6 Begrijpen 70% 71% 1% 7 Toepassen 39% 37% 2% 8 Begrijpen 36% 30% 6% 9 Begrijpen 53% 43% 10% % Verschil tussen beide klassen

6 In tabel 1 is te zien dat beide klassen nagenoeg gelijk qua gemiddelde cijfers staan na afloop van periode 3. Ook te zien is dat de gemiddelde van de toets van hoofdstuk 20 met 0,9 punt verschilt tussen beide klassen. Dit verschil is in het nadeel van de klas die door middel van actief leren heeft les gehad (klas H4S). Tevens merk ik op dat bij 8 van de 9 vragen in de toets over hoofdstuk 20 klas H4R (die op reguliere wijze les heeft gehad) beter heeft gescoord dan klas H4S. De vraag die klas H4S beter heeft gemaakt dan klas H4R was een vraag op het niveau van begrijpen. Voorgaande toetsresultaten maken duidelijk dat de klas die les heeft gekregen op reguliere wijze beter heeft gescoord bij de toets over hoofdstuk 20 dan de klas die door middel van actief leren aan de slag is gegaan. Of leerlingen ook daadwerkelijk minder hebben geleerd, kan niet gelijk op basis van deze resultaten worden aangenomen. Het is namelijk mogelijk dat bepaalde toetsvragen niet goed aansluiten bij de wijze waarop ze les hebben gehad. De leerlingen van klas H4S (die les hebben gehad door middel van actief leren) hebben namelijk heel veel vrijheid en ruimte gehad om hun eigen leerproces in gang te zetten. Daarbij gingen ze zelf op zoek naar informatie en ik heb ze als docent ondersteund in het vinden van deze informatie. Tenslotte moesten ze hier op creatieve wijze een presentatie over geven. Na afloop van deze lessen krijgen ze dan een toets waarbij ze weer vragen moeten maken op de manier zoals ze gewend waren. Klas H4R de klas die beter scoorde hbben gewoon vragen uit het werkboek gemaakt en deze vragen lijken ook meer op de vragen zoals gesteld in de WIN-toets. Kortom, in dat opzicht sluiten de vragen van de WIN-toets beter aan bij de klas die op reguliere wijze les heeft gehad en mogen hier nog niet gelijk definitieve conclusies aan verbonden worden. 3. Conclusie & discussie Mijn ontwerphypothese luidde als volgt: Door middel van een lessenserie gericht op ondernemen, waarbij ik de richtlijnen voor contextgerichte lessen van Kneppers naleef, zal de motivatie en het leerresultaat verbeteren ten opzichte van traditioneel onderwijs. Op basis van zowel de vakbelevingstest als de toets die ik heb gehouden over hoofdstuk 20, is niet het beoogde resultaat behaald. Uit de vakbelevingstest is niet gebleken dat de motivatie omhoog is gegaan, want de uitkomsten bleven gelijk. Dit is wellicht te verklaren aan de hand van het feit dat leerlingen de vragen al herkenden, maar ook doordat 4 lessen waarschijnlijk te

7 weinig zijn om een geheel ander beeld te creëren van een vak bij leerlingen. Ook het leerresultaat is niet verbeterd, want de klas die op basis van actief leren les heeft gekregen, heeft slechter gescoord dan de klas die op reguliere wijze les heeft gekregen. De vraag daarbij is of de wijze van toetsen dan wel aanslaat bij de manier waarop is lesgegeven. Door middel van actief leren zijn leerlingen erg met de toepassing van de stof bezig en heel erg op de context gefocust. De toets daarentegen is juist weer echt gericht op het leren vanuit het boek en meer gebaseerd op theoretische kennis. Hierdoor kan wellicht verklaard worden dat de resultaten van klas H4S minder goed zijn dan klas H4R. Een van de ontwerpregels was dat ik met name zou begeleiden in plaats van concrete instructie te geven. Dat heb ik ook gedaan, maar heeft tevens bijgedragen aan het feit dat sommige leerlingen nu niet goed wisten wat ze precies moesten doen. Tevens kwamen sommige leerlingen op geheel andere informatie dan ik van te voren gedacht had. Op zichzelf is dat niet zo erg, want nu weet ik wel dat een geheel open opdracht zonder inhoudelijk informatie tot dit resultaat kan leiden. 4. Suggesties voor herontwerp: Hieronder zal ik de suggesties voor een herontwerp weergeven. Deze heb ik opgesplitst in een herontwerp voor mijn lessen en een herontwerp van de opzet van mijn onderzoek. 3.1 Herontwerp lessen Naar aanleiding van de uitgevoerde lessen, heb ik een aantal verbeteringen die ik zou willen toepassen tijdens mijn ontworpen lessenserie. Dat zijn de volgende twee: Meer informatie vooraf geven over de inhoud in het leerling-materiaal Tijdens de lessen merkte ik dat een aantal leerlingen op het verkeerde spoor zaten qua theorieën/inhoud. Dit kwam mede doordat ik in het geheel geen informatie tijdens de les gaf over de stof. Ik zou dan bijvoorbeeld in het leerling-materiaal al een voorraadwaarderingsmethode kunnen noemen, zoals LIFO. Tijdens mijn ontwerp was het leerzaam om te ervaren hoe leerlingen dit oppakte, maar in het vervolg zou ik hier meer houvast voor de leerlingen geven. Op die manier hoop ik te voorkomen dat leerlingen gaan roepen dat ze er niets van snappen of dat ze bij de verkeerde theorie uitkomen.

8 Tijdens de uitleg van de opdracht ook informatie geven over de inhoud van de stof. Dit ziet gedeeltelijk op het vorige onderdeel, waarin ik aangaf dat leerlingen soms op het verkeerde spoor kwamen. Als ik tijdens de uitleg ook aandacht besteedt aan de inhoud van de stof, kan ik wellicht onduidelijkheden voorkomen en de leerlingen beter op weg helpen. Nu kwamen sommige leerlingen uit op een andere theorie dan ik voor ogen had en wisten ze niet goed wat ze moesten doen. Deze verandering zou daar aan kunnen bijdragen. 3.2 Herontwerp onderzoek Ook op het gebied van de onderzoeksmethoden, heb ik een aantal suggesties voor een herontwerp. Dat zijn de volgende: Andere motivatietest Met de vakbelevingstest heb ik niet hetgeen kunnen meten wat ik graag had willen meten, namelijk hoe ze deze lessen hebben ervaren. Wel weet ik nu goed hoe ze over het algemeen tegen mijn vak aankijken, maar ik had meer over mijn lessenserie zelf willen onderzoeken en te weten willen komen. Natuurlijk heb ik het aan leerlingen gevraagd en waren de reacties wisselend, maar hier had ik graag meer onderzoek naar willen doen. Met de vakbelevingstest kan je goed zien hoe ze tegen je vak aankijken, maar je kan moeilijk meten of ze dankzij jouw lessenserie opeens anders tegen het vak aankijken. Liever had ik hier gesprekken met leerlingen over gehad, of een vragenlijst gemaakt naar aanleiding van deze lessenserie. Andere methode van toetsen Bij het toetsen heb ik gemerkt dat de klas waarin ik de lessenserie heb afgenomen, minder heeft gescoord. Hier zijn zoals eerder genoemd allerlei redenen voor aan te dragen, maar wellicht sluit de manier van toetsen niet goed aan bij deze lessenserie. Dat zou ik graag willen testen. Beter kan ik in dat geval het project beoordelen in plaats van op deze wijze een toets af te nemen. De leerlingen zijn namelijk veel meer aan het toepassen, terwijl de toetsvragen (in dit geval MC-vragen) veelal gericht zijn op het begrijpen. Daarnaast sluiten de WIN-toets vragen beter aan bij de vragen die in het werkboek staan. Kortom, dit zou ik in het vervolg ook anders doen.

9 5. Terugblik Met behulp van de literatuur van Kneppers (Kneppers, 2009) heb ik een lessenserie ontworpen die contextgericht was en waarbij leerlingen vooral zelf op zoek gingen naar informatie; mijn rol was vooral gericht op het begeleiden. Mijn voornaamste angst vooraf was dat leerlingen niet wisten wat ze moesten doen en gingen klagen. Uiteindelijk wisten sommige leerlingen inderdaad niet wat ze moesten doen, maar toen ze eenmaal op weg werden geholpen, hebben de leerlingen ontzettend hard gewerkt: ze kwamen haast tijd tekort om alles af te krijgen. De lessen verliepen wat dat betreft goed, want leerlingen waren hard aan het werk en gemotiveerd om het werk af te krijgen. Wat me wel een beetje is tegengevallen is de wijze waarop ik nu inzicht in de motivatie en leerresultaat heb gekregen. Een vakbelevingstest is te beperkt om te zien of leerlingen de lessen nu veel leuker vinden dan voorheen en of ze dankzij deze lessen nu gemotiveerder raken. Dat heb ik wel gevraagd aan sommige leerlingen, maar dat had ik beter door middel van een interview of vragenlijst kunnen doen. Mij heeft het wel nieuwe inzichten gegeven voor mijn vak. Om leerlingen hard aan het werk te krijgen, kun je ze dit soort open opdrachten geven. Door ze zelf te laten kiezen, zo bleek ook uit de literatuur, zijn ze gemotiveerder. Al met al was het ontzettend leuk om te zien hoe hard de leerlingen aan het werk waren en zou ik in het vervolg dit zo weer kunnen doen. Alleen zou ik dan wel de leerlingen vooraf meer informatie meegeven met betrekking tot de inhoud. 6. Bibliografie Ebbens, S. & Ettekoven, S. (2009a). Effectief leren, basisboek. Groningen: Noordhoff Uitgevers. Ebbens, S. & Ettekoven, S. (2009b). Actief leren, bronnenboek. Groningen: Noordhoff Uitgever. Kneppers, L. (2009). Conceptgericht en contextgericht economieonderwijs. Verkregen van Marzano, R. & Miedema, W. (2011). Leren in 5 dimensies, moderne didactiek voor het voortgezet onderwijs. Assen: Koninklijke Van Gorcum. Reuver, W. de & Vlimmeren, S. van (2010). Management & Organisatie in balans theorieboek 1b. Baarn: ThiemeMeulenhoff.

10 Syllabus centraal examen 2013 Management en organisatie HAVO (2011). College voor Examens. Utrecht. Vakbelevingstest literatuur (2013). Blackboard, Interfacultaire lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam, Amsterdam.

Evaluatieonderzoek workshop Nieuws van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

Evaluatieonderzoek workshop Nieuws van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid Evaluatieonderzoek workshop Nieuws van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid Verwachting, waardering en leerwinst van de Workshop Nieuws Laura Gil Castillo en Eva Mulder, januari 2009 Universiteit

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NEDERLANDS HAVO

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NEDERLANDS HAVO TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NEDERLANDS HAVO EERSTE TIJDVAK 2012 1 Inleiding 1. Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal

Nadere informatie

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Leercentrum Nijmegen Oberon, november 2012 1 Inleiding Playing for Success heeft, naast het verhogen van de taal- en rekenprestaties van de

Nadere informatie

Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn Stageopdracht Samenwerkend leren

Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn Stageopdracht Samenwerkend leren Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn 015-016 Stageopdracht Samenwerkend leren Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn - Stageopdracht leerjaar 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Werken aan competenties...

Nadere informatie

Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1

Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1 Ronde 2 Martine Braaksma & Gert Rijlaarsdam Interfacultaire Lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam Contact: braaksma@uva.nl Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1

Nadere informatie

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten.

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten. 1. Differentiëren Onderzoeken welke manieren en mogelijkheden er zijn om te differentiëren en praktische handvatten bieden om hiermee aan de slag te gaan. Vervolgens deze kennis toepassen in de praktijk

Nadere informatie

Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht

Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht Inventarisatie enquête over het gebruik van videofragmenten bij het onderwijs van Inleiding Staats- en Bestuursrecht Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Universiteit Leiden Afdeling ICT&O, Cleveringa Instituut,

Nadere informatie

Kwartet Hofcultuur. Willemien Cuijpers en Marie Thérèse van de Kamp, Interfacultaire Lerarenopleiding, UvA

Kwartet Hofcultuur. Willemien Cuijpers en Marie Thérèse van de Kamp, Interfacultaire Lerarenopleiding, UvA Expertisecentrum Kunsttheorie www.expertisecentrum-kunsttheorie.nl. Kwartet Hofcultuur Middels deze opdracht vatten de leerlingen eerst voor henzelf een aantal belangrijke aspecten omtrent de kunst en

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ECONOMIE HAVO EERSTE TIJDVAK 2013

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ECONOMIE HAVO EERSTE TIJDVAK 2013 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ECONOMIE HAVO EERSTE TIJDVAK 2013 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal

Nadere informatie

Procedure schooladvies

Procedure schooladvies Procedure schooladvies Doel van de procedure: Leerkrachten, ouders en leerlingen hebben zorgvuldige en uitgebreide informatie over het traject dat gevolgd wordt op basisschool Ondersteboven om tot een

Nadere informatie

Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s

Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s Bert Slof, Gijsbert Erkens & Paul A. Kirschner Als docenten zien wij graag dat leerlingen zich niet alleen de

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS VMBO GT/TL

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS VMBO GT/TL TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS VMBO GT/TL EERSTE TIJDVAK 2011 1 Inleiding 1. Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NASK 1 VMBO EERSTE TIJDVAK 2013

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NASK 1 VMBO EERSTE TIJDVAK 2013 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NASK 1 VMBO EERSTE TIJDVAK 2013 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal examen

Nadere informatie

TERUGBLIK CENRAAL EXAMEN MAATSCHAPPIJLEER II VMBO GL/TL

TERUGBLIK CENRAAL EXAMEN MAATSCHAPPIJLEER II VMBO GL/TL TERUGBLIK CENRAAL EXAMEN MAATSCHAPPIJLEER II VMBO GL/TL EERSTE TIJDVAK 2011 1 Inleiding 1. Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN SPAANS VWO

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN SPAANS VWO TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN SPAANS VWO EERSTE TIJDVAK 2011 1 Inleiding 1. Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal

Nadere informatie

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk)

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Christine Prast, onderwijskundige Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Vooraf Onderwijskundig kader waarbinnen herontwerp plaatsvond Uitgangspunt bij het hier

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS VWO EERSTE TIJDVAK 2014

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS VWO EERSTE TIJDVAK 2014 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS VWO EERSTE TIJDVAK 2014 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal examen

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN SCHEIKUNDE VWO EERSTE TIJDVAK 2013

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN SCHEIKUNDE VWO EERSTE TIJDVAK 2013 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN SCHEIKUNDE VWO EERSTE TIJDVAK 2013 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal

Nadere informatie

Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm

Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm wwwexpertisecentrum-kunsttheorienl Van Doelstelling, naar leeractiviteit naar werkvorm Dit collegevoorbeeld/lesvoorbeeld laat twee verschillende werkvormen zien, een werkvorm die gericht is op lagere orde

Nadere informatie

Taal in het Rekenonderwijs

Taal in het Rekenonderwijs Verslag van het onderzoek Taal in het rekenonderwijs Aanleiding Bij zowel MBO-leerlingen als volwassenen waar wij mee werken, hebben we gemerkt dat veel rekenproblemen verband houden met het gebrek aan

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN GESCHIEDENIS VWO

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN GESCHIEDENIS VWO TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN GESCHIEDENIS VWO EERSTE TIJDVAK 2011 1 Inleiding 1. Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het

Nadere informatie

Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn Stageopdracht Effectief leren

Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn Stageopdracht Effectief leren Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn 2015-2016 Stageopdracht Effectief leren 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Werken aan competenties... 3 Praktijkopdracht Effectief leren... 3 Bijlage 1: Beoordelingsformulier...

Nadere informatie

Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven?

Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven? Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven? Doel van een responsie college Het is een plenaire bijeenkomst (PB) waar studenten vragen over de leerstof kunnen stellen. Zij moeten zich hiervoor altijd

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS HAVO EERSTE TIJDVAK 2013

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS HAVO EERSTE TIJDVAK 2013 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN ENGELS HAVO EERSTE TIJDVAK 2013 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal examen

Nadere informatie

ONDERZOEK. Heterogene en homogene klassen 3 H/V

ONDERZOEK. Heterogene en homogene klassen 3 H/V ONDERZOEK Heterogene en homogene klassen 3 H/V In opdracht van: Montessori Lyceum Amsterdam Joram Levison Jeroen Röttgering Lisanne Steemers Wendelin van Overmeir Esther Lap Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN FRANS HAVO EERSTE TIJDVAK 2013

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN FRANS HAVO EERSTE TIJDVAK 2013 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN FRANS HAVO EERSTE TIJDVAK 2013 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal examen

Nadere informatie

Verantwoording 1.1 Keuze van de titel

Verantwoording 1.1 Keuze van de titel 1 13 Verantwoording 1.1 Keuze van de titel Voor je ligt het handboek Training sociale vaardigheden. Dit boek is geschreven voor iedereen die te maken heeft met kinderen tussen de tien en vijftien jaar

Nadere informatie

Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning

Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning Evaluatierapport Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning Bevindingen van leraren en leerlingen Drs. Gerard Baars Inleiding In de tweede helft van 2008 is op zes basisscholen in Rotterdam

Nadere informatie

Evaluatie 2e jaars stages/projecten door de stagiaires van Informatiekunde: mei 2002

Evaluatie 2e jaars stages/projecten door de stagiaires van Informatiekunde: mei 2002 Evaluatie 2e jaars stages/projecten door de stagiaires van Informatiekunde: mei 2002 Aantal gerealiseerde stages/projecten: 29 (intern: 2, extern: 27). 13 studenten hebben een evaluatieformulier ingevuld

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN WISKUNDE B VWO EERSTE TIJDVAK 2014

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN WISKUNDE B VWO EERSTE TIJDVAK 2014 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN WISKUNDE B VWO EERSTE TIJDVAK 2014 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal

Nadere informatie

Beschrijving van de gegevens: hoeveel scholen en hoeveel leerlingen deden mee?

Beschrijving van de gegevens: hoeveel scholen en hoeveel leerlingen deden mee? Technische rapportage Leesmotivatie scholen van schoolbestuur Surplus Noord-Holland Afstudeerkring Begrijpend lezen 2011-2012, Inholland, Pabo-Alkmaar Marianne Boogaard en Yvonne van Rijk (Lectoraat Ontwikkelingsgericht

Nadere informatie

Tijdschrift voor Didactiek der B-wetenschappen 7 (1989) nr.1 79

Tijdschrift voor Didactiek der B-wetenschappen 7 (1989) nr.1 79 Tijdschrift voor Didactiek der B-wetenschappen 7 (1989) nr.1 79 Boekbespreking Techniek in het natuurkunde-onderwijs M.J. de Vries, Uitg.: Technische Universiteit Eindhoven, 1988 Dissertatie, 278 p. De

Nadere informatie

Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback. Aanleiding

Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback. Aanleiding Non satis scire WP 4 Pilot opzet peer feedback Aanleiding De lerarenopleiding van de Rijksuniversiteit Groningen werkt mee aan het SURF-project Nonsatis scire. In het kader van dit project wordt een pilot

Nadere informatie

Onderzoek Tijdsbesteding vmbo-docenten

Onderzoek Tijdsbesteding vmbo-docenten Onderzoek Tijdsbesteding vmbo-docenten In het onderzoek Tijdsbesteding vmbo-docenten staat de vraag centraal hoe vmbo-docenten in het groen onderwijs hun werktijd zouden indelen als ze dat zelf kunnen

Nadere informatie

Noordhoff Uitgevers bv. Inhoudelijke verbeterpunten Moderne Wiskunde 10e editie

Noordhoff Uitgevers bv. Inhoudelijke verbeterpunten Moderne Wiskunde 10e editie Noordhoff Uitgevers bv Inhoudelijke verbeterpunten Moderne Wiskunde 10e editie Inhoudelijke verbeterpunten Moderne Wiskunde 10e editie De 10e editie van Moderne Wiskunde is vrijwel volledig vernieuwd.

Nadere informatie

Startbijeenkomst ptaak jaar 2. Ontwerpen en innoveren

Startbijeenkomst ptaak jaar 2. Ontwerpen en innoveren Startbijeenkomst ptaak jaar 2 Ontwerpen en innoveren Wat is het doel? Hoe gaan we dat doel bereiken? Met extra aandacht voor Ontwerponderzoek Dataverzamelingsmethoden Interviewen Toetsen van leereffect

Nadere informatie

De onderwijsmethode Directe instructie

De onderwijsmethode Directe instructie De onderwijsmethode Directe instructie 1. Wat is Directe instructie? Directe instructie is een onderwijsmethode die nadruk legt op structuur, duidelijkheid en positieve ondersteuning van de student (Ebbens

Nadere informatie

KPB Activerende didactiek

KPB Activerende didactiek 2014-2015 Cursuscode Cohort 2012: LGWKAD40P2 Cohort 2013: LGWKAD01P2 Cohort 2014: LGWKAD01P2 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Werken aan competenties 3 Praktijkopdracht activerende didactiek 3 Bijlage 1: Beoordelingsformulier

Nadere informatie

MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands

MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands Taal op koers 29 oktober 2014 Cindy Poortman en Kim Schildkamp Uitdagingen in de onderwijspraktijk Voortijdige schooluitval Gebrek aan praktische

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Plan Werkplekleren 3

Plan Werkplekleren 3 Plan Werkplekleren 3 student: Toon Wijnen studentnummer: 232157 NHL e-mailadres: wijn1103@student.nhl.nl opleiding(en): Leraar aardrijkskunde traject: Voltijd code toetseenheid: begeleider: H.A. van der

Nadere informatie

Normering en schaallengte

Normering en schaallengte Bron: www.citogroep.nl Welk cijfer krijg ik met mijn score? Als je weet welke score je ongeveer hebt gehaald, weet je nog niet welk cijfer je hebt. Voor het merendeel van de scores wordt het cijfer bepaald

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

Uitkomsten van de enquête naar het schoolexamenprogramma Duits.

Uitkomsten van de enquête naar het schoolexamenprogramma Duits. Uitkomsten van de enquête naar het schoolexamenprogramma Duits. Als u aan de slag gaat met de checklist schoolexamens voor het vak Duits, kan het voor u en uw sectie interessant zijn kennis te nemen van

Nadere informatie

Waarom ga je dat doen volgend jaar?

Waarom ga je dat doen volgend jaar? Waarom ga je dat doen volgend jaar? Susanne de Haar, Marlien Douma, Jan-Willem Kalhorn, Michiel Tolboom, Lotte Bonsel Begeleider: Marja ter Wal Inleiding Aan het einde van de middelbare school komt voor

Nadere informatie

Het meten van regula e-ac viteiten van docenten

Het meten van regula e-ac viteiten van docenten Samenvatting 142 Samenvatting Leerlingen van nu zullen hun werk in steeds veranderende omstandigheden gaan doen, met daarbij horende eisen van werkgevers. Het onderwijs kan daarom niet voorbijgaan aan

Nadere informatie

STUDIEWIJZER. Opleiding tot leraar in de 2 de graad. Onderwijseenheid ORIËNTATIE OP LESGEVEN

STUDIEWIJZER. Opleiding tot leraar in de 2 de graad. Onderwijseenheid ORIËNTATIE OP LESGEVEN STUDIEWIJZER Opleiding tot leraar in de 2 de graad Onderwijseenheid ORIËNTATIE OP LESGEVEN ONDERWIJSKUNDE 1A PERIODE 2 2015-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. De OWE-beschrijving... 3 2. Inleiding...

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

RESULTATEN. Rapportage OBS De Kaap, Amsterdam

RESULTATEN. Rapportage OBS De Kaap, Amsterdam RESULTATEN Rapportage OBS De Kaap, Amsterdam juni 2013 1 ALGEMEEN 1.1 Inleiding Algemeen Het instrument de Kwaliteitsvragenlijst is een hulpmiddel om de kwaliteit van de school en/of het schoolbestuur

Nadere informatie

Vragenlijst Schoolverlaters 2015

Vragenlijst Schoolverlaters 2015 Vragenlijst Schoolverlaters 2015 Uitslagen Vragenlijst De Ark Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 De vragenlijst... 3 Gegevens... 3 Schoolgegevens... 4 Periode van afname... 4 Aantal respondenten...

Nadere informatie

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009 EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP - eindrapport - dr. Marga de Weerd Amsterdam, november 2009 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam Tel.: +31 (0)20-5315315

Nadere informatie

Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding

Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding Mark Hoogenboezem, ROC Midden Nederland (met aanvullingen vanuit de docenten opleiding rekenen mbo: Vincent Jonker, Fokke Munk, Rinske Stelwagen, Monica

Nadere informatie

Marketing NIMA-B. studiejaar 2015-2016. Media, Informatie en Communicatie. Modulehandleiding. Specialisatie Mediaondernemerschap

Marketing NIMA-B. studiejaar 2015-2016. Media, Informatie en Communicatie. Modulehandleiding. Specialisatie Mediaondernemerschap Opleiding: Media, Informatie en Communicatie Marketing NIMA-B Modulehandleiding Specialisatie Mediaondernemerschap studiejaar 2015-2016 Blok 1 + 2 Docenten:, Eric de, Willem Buffing, Marcel van der Lugt

Nadere informatie

8 keer genoemd: Praktische opdrachten (meer dan gebruikelijk en/of over andere onderwerpen dan gebruikelijk)

8 keer genoemd: Praktische opdrachten (meer dan gebruikelijk en/of over andere onderwerpen dan gebruikelijk) Uitkomsten van de enquête naar het schoolexamenprogramma Natuurkunde Als u aan de slag gaat met de checklist schoolexamens voor het vak natuurkunde, kan het voor u en uw sectie interessant zijn kennis

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL SCHRIFTELIJK EXAMEN tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving VWO EERSTE TIJDVAK 2013

TERUGBLIK CENTRAAL SCHRIFTELIJK EXAMEN tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving VWO EERSTE TIJDVAK 2013 TERUGBLIK CENTRAAL SCHRIFTELIJK EXAMEN tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving VWO EERSTE TIJDVAK 2013 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag

Nadere informatie

[STUDIEHANDLEIDING PROJECTMANAGEMENT]

[STUDIEHANDLEIDING PROJECTMANAGEMENT] 2014/2015 ROC van Amsterdam Projectmanagement Schooljaar 2014/2015; Joerie Smit [STUDIEHANDLEIDING PROJECTMANAGEMENT] Een project draaien kunnen velen. Er één managen is een kunst Inleiding Een project

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek

Tevredenheidsonderzoek Tevredenheidsonderzoek 2015 - mei 2016 Inleiding Stichting Onderwijsbegeleiding biedt aan jongeren en hun ouders, van wie de inkomenssituatie en/of thuissituatie onvoldoende is, de mogelijkheid om hun

Nadere informatie

De lessen. In de onderstaande tabel staan de vakken die worden gegeven in het Engels: Aantal lesuren

De lessen. In de onderstaande tabel staan de vakken die worden gegeven in het Engels: Aantal lesuren 2015-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Wat houdt de pilot tweetalig onderwijs op het Dollard College in?... 3 De lessen... 3 Device... 4 Taalvaardigheid... 4 Internationalisering... 5 Kosten... 5 Bevorderingsnormen...

Nadere informatie

Meneer ik snap het niet

Meneer ik snap het niet Meneer ik snap het niet Wat is de bedoeling van de vraag? Eenheid in vraagwoorden en hoe te antwoorden Hein Pot Docent economie Pascal College Zaandam INHOUD Inleiding 3 Doel 4 Opzet 4 De resultaten 5

Nadere informatie

Essay. Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Opleiding:

Essay. Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Opleiding: Essay Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Naam: Studentnummer: 0235938 Opleiding: CMD Docent: Rob van Willigen Modulecode: MEDM0201D Modulenaam: Is multimedia als leermiddel

Nadere informatie

Protocol. Overstap po-vo

Protocol. Overstap po-vo Protocol Overstap po-vo Totstandkoming van het basisschooladvies Stap 1. Afname Entreetoets Wanneer Groep 7 April/Mei Toelichting De Entreetoets wordt afgenomen. Deze toets geeft ons naast de reguliere

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Het doel van school is dat minimaal 50% van de leerlingen een I of II score hebben:

Het doel van school is dat minimaal 50% van de leerlingen een I of II score hebben: Bijlage 3: Opbrengsten en analyses Gerardus Majellaschool 2013-2014 EVALUATIE CITO MIDDEN 2013-2014 Het doel van school is dat minimaal 50% van de leerlingen een I of II score hebben: Rekenen Deze doelstelling

Nadere informatie

Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten

Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten Inleiding en werkwijze: De meeste ouderen vinden het leuk om samen met jongeren iets te doen. Op deze manier hebben

Nadere informatie

toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011

toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011 TAAL EN REKENEN VAN BELANG toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011 INHOUD Inleiding... 5 Hoofdstuk 1 Resultaten VMBO in de regio Den Haag... 7 1.1 Totaal overzicht van de afgenomen

Nadere informatie

Lesontwerp 9. Examenvoorbereiding maatschappijwetenschappen

Lesontwerp 9. Examenvoorbereiding maatschappijwetenschappen Lesontwerp 9. Examenvoorbereiding maatschappijwetenschappen Ontwikkelaar School Vak Groep Genre Gianna Troiani & Henri Boer Cartesius Lyceum, Amsterdam Maatschappijwetenschappen 5 havo/ 6 vwo argumenteren,

Nadere informatie

Mijn onderwijsvisie. Natasha Pers. Opleiding: Master algemene economie. Studentennummer: 500610025. Vakdocent: P. Voorend

Mijn onderwijsvisie. Natasha Pers. Opleiding: Master algemene economie. Studentennummer: 500610025. Vakdocent: P. Voorend Mijn onderwijsvisie Natasha Pers Opleiding: Master algemene economie Studentennummer: 500610025 Vakdocent: P. Voorend Algemene Visie Mijn onderwijsvisie 2 is meer een terugblik dan wel herziening van mijn

Nadere informatie

leerlingen sociale veiligheid

leerlingen sociale veiligheid Verslag vragenlijst voor leerlingen over sociale veiligheid juni 2011 OBS De Rolpaal Samenvatting Eens in de 2 jaar wordt er een vragenlijst afgenomen over de sociale veiligheid op school. Dit is in 2009

Nadere informatie

REDENEREN BIJ SCHEIKUNDE. Hella Fries

REDENEREN BIJ SCHEIKUNDE. Hella Fries REDENEREN BIJ SCHEIKUNDE Hella Fries Aandacht voor redeneren is nodig! Nieuwe scheikunde examens, met nieuwe onderwerpen In deze examens wordt meer een beroep gedaan op het redeneren over en uitleggen

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Christelijk Gymnasium VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Christelijk Gymnasium VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Christelijk Gymnasium VWO Plaats : Utrecht BRIN nummer : 16PA C1 BRIN nummer : 16PA 00 VWO Onderzoeksnummer : 283237 Datum onderzoek : 8 april 2015 Datum vaststelling

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN BIOLOGIE VWO

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN BIOLOGIE VWO TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN BIOLOGIE VWO EERSTE TIJDVAK 2012 1 Inleiding 1. Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal

Nadere informatie

Nieuwe afspraken over de overstap. 1. Basisschooladvies is leidend.! LVS-gegevens groep 6, 7 en 8 Werkhouding en gedrag Aanvullende gegevens

Nieuwe afspraken over de overstap. 1. Basisschooladvies is leidend.! LVS-gegevens groep 6, 7 en 8 Werkhouding en gedrag Aanvullende gegevens Na de basisschool Nieuwe afspraken over de overstap Naar welke opleiding kan mijn kind? Het basisschooladvies Het 2e toetsgegeven Welke opleidingen zijn er? Wat verwachten we van de ouders bij deze schoolkeuze?

Nadere informatie

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau dr. H. Knipprath ing. J. De Meester STEM Science Engineering Technology Mathematics 2

Nadere informatie

CONCLUSIE Aantal niveaus te laag

CONCLUSIE Aantal niveaus te laag Bijlage 1. Opening door Gelbrich Feenstra. Zij werkt als onderwijsadviseur bij APS in Utrecht en sinds ruim een jaar is zij projectleider Engels bij het VLC. Wat was de aanleiding voor deze conferentie?

Nadere informatie

Rubriek. Leerlingbegeleider. Kantine Computers en studiehoeken Mediatheek. Zelf kiezen Theorie en praktijk. Afwisselende werkvormen Samenwerken

Rubriek. Leerlingbegeleider. Kantine Computers en studiehoeken Mediatheek. Zelf kiezen Theorie en praktijk. Afwisselende werkvormen Samenwerken Tevredenheidspeiling Goede scholen streven voortdurend naar kwaliteitsverbetering. Welke kwaliteiten en wiens kwaliteiten? Niet alleen de professionals, ook leerlingen hebben een mening over de kwaliteiten

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Samenvatting. BS Alexanderschool/ Denekamp. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Alexanderschool

Samenvatting. BS Alexanderschool/ Denekamp. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Alexanderschool BS Alexanderschool/ Denekamp Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Alexanderschool Enige tijd geleden heeft onze school BS Alexanderschool deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling.

Nadere informatie

DOCENT HANDLEIDING. Energie uit gft-afval R. HEINEN N.N. VAN HERP A.H. PEUSHER P.J. SMITS ENSCHEDE UNIVERSITEIT TWENTE JUNI 2008.

DOCENT HANDLEIDING. Energie uit gft-afval R. HEINEN N.N. VAN HERP A.H. PEUSHER P.J. SMITS ENSCHEDE UNIVERSITEIT TWENTE JUNI 2008. DOCENT HANDLEIDING WebQuest Energie uit gft-afval R. HEINEN N.N. VAN HERP A.H. PEUSHER P.J. SMITS ENSCHEDE UNIVERSITEIT TWENTE JUNI 2008 Pagina 1 van 5 INHOUD Een WebQuest Doel Doelgroep Voorkennis Organisatie

Nadere informatie

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse Voortgezet Onderwijs Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse NDV-certificaat Leraar VO De afgelopen jaren hebben al

Nadere informatie

Digitale hulpmiddelen bij het toetsen en beoordelen in de universitaire lerarenopleiding

Digitale hulpmiddelen bij het toetsen en beoordelen in de universitaire lerarenopleiding Digitale hulpmiddelen bij het toetsen en beoordelen in de universitaire lerarenopleiding Vragenlijst voor docenten/opleiders Intro Doel van deze vragenlijst is informatie te verzamelen over het gebruik

Nadere informatie

0. LESVOORBEREIDING. Bij kennis verwerven en integreren

0. LESVOORBEREIDING. Bij kennis verwerven en integreren LESMODEL DIRECTE INSTRUCTIE Gebaseerd op: Ebbens e.a., Effectief leren in de les; R.J. Marzano, W. Miedema, Leren in vijf dimensies. Zie ook: www.histopia.nl docenten lesmodel (Bas van der Meijden). 0.

Nadere informatie

EVALUATIE WFT-PERMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012

EVALUATIE WFT-PERMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012 EVALUATIE RMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012 Door: College Deskundigheid Financiële Dienstverlening op basis van de analyse van de enquêtegegevens door de Stichting Examenkamer Datum: 14 juli 2014 1

Nadere informatie

INTRODUCTIE. Elke leerling VMBO TL moet als onderdeel van zijn Schoolexamen (SE) een profielwerkstuk maken.

INTRODUCTIE. Elke leerling VMBO TL moet als onderdeel van zijn Schoolexamen (SE) een profielwerkstuk maken. 1 INTRODUCTIE Elke leerling VMBO TL moet als onderdeel van zijn Schoolexamen (SE) een profielwerkstuk maken. Je mag kiezen uit twee varianten: - Een theoretisch onderzoek waarbij je binnen je profielvak

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

Evaluatierapport Module Ontwerpen van een Werktuig (201500165)

Evaluatierapport Module Ontwerpen van een Werktuig (201500165) 2015 2016 Evaluatierapport Module Ontwerpen van een Werktuig (201500165) 201500165 ir. W.de Kogel-Polak De evaluatiecommissie heeft verschillende moduleonderdelen van Module Ontwerpen van een Werktuig

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Samenvatting. BS De Regenboog/ Tochtwaard: Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Regenboog/ Tochtwaard

Samenvatting. BS De Regenboog/ Tochtwaard: Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Regenboog/ Tochtwaard BS De Regenboog/ Tochtwaard Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS De Regenboog/ Tochtwaard Enige tijd geleden heeft onze school BS De Regenboog/ Tochtwaard deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling.

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

De keuze voor wiskunde A of B in 3 Vwo

De keuze voor wiskunde A of B in 3 Vwo DOT wiskunde Friesland De keuze voor wiskunde A of B in 3 Vwo Bert Rijpkema b.rijpkema@lindecollege.nl Workshop Wat hebben we gedaan? Wat hebben we gevonden? Wat vinden jullie er van? Historie Oprichting

Nadere informatie

Procedure schooladvies VO Basisschool St. Dionysius

Procedure schooladvies VO Basisschool St. Dionysius Procedure schooladvies VO Basisschool St. Dionysius 2016-2017 Inhoudsopgave - Procedure schooladvies VO basisschool St. Dionysius 1. Doel van de procedure... 2 2. Hoe komt het schooladvies tot stand?...

Nadere informatie

VOORBLAD inleverproducten: Dossier PO

VOORBLAD inleverproducten: Dossier PO VOORBLAD inleverproducten: Dossier PO In te vullen door student: DATUMSTEMPEL STIP Studentnummer 1603907 Naam student Sakina El garroudi Instituut (aankruisen) Instituut Archimedes Vakgroep:_Frans _ Instituut

Nadere informatie

Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW

Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW Voorbeeldlesmateraal maakt vernieuwingen Maatschappijwetenschappen concreet en uitvoerbaar In het kader van haar afstudeerproject voor de eerstegraads lerarenopleiding

Nadere informatie

TEVREDENHEIDSONDERZOEK

TEVREDENHEIDSONDERZOEK verslag van het TEVREDENHEIDSONDERZOEK afgenomen in NOVEMBER 2014 Inleiding Eén keer in de twee jaar wordt er een tevredenheidsonderzoek gehouden. Ouders, leerlingen van groep 5, 6, 7 en 8 en personeelsleden

Nadere informatie

Vragenlijst voor masterstudenten

Vragenlijst voor masterstudenten Vragenlijst voor masterstudenten Digitale toetsing en beoordeling in de universitaire lerarenopleiding Intro Het komende studiejaar besteden opleiders van alle universitaire lerarenopleidingen speciale

Nadere informatie

Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding

Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding Helmond, 16 juni 2016 Puck Lamers Master Onderwijswetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen drs. Monique van der Heijden dr. Jeannette Geldens Kempelonderzoekscentrum

Nadere informatie

Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2010 Klanten hulp bij het huishouden, mantelzorgondersteuning en andere individuele voorzieningen

Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2010 Klanten hulp bij het huishouden, mantelzorgondersteuning en andere individuele voorzieningen Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2010 Klanten hulp bij het huishouden, mantelzorgondersteuning en andere individuele voorzieningen Gemeente Huizen Inleiding... 3 1. Verantwoording onderzoek...

Nadere informatie

Wat is er met motivatie aan de hand?

Wat is er met motivatie aan de hand? Wat is er met motivatie aan de hand? Hans Kuyper GION, mei 2011 Een op veel middelbare scholen voorkomend verschijnsel is dat de leerlingen aan het begin van de eerste klas behoorlijk gemotiveerd zijn

Nadere informatie

Docenten aan zet bij taal2013. Op de GSG Leo Vroman

Docenten aan zet bij taal2013. Op de GSG Leo Vroman Docenten aan zet bij taal2013 Op de GSG Leo Vroman Formuleren Bovenbouw GSG Ilsemarie Samson oktober-november 2012 samen met: Bernadet de Keyzer Nederlands Bob Groen MO en Economie Dennis Lensveld Scheikunde

Nadere informatie

havo-top! hv.penta.nl

havo-top! hv.penta.nl havo-top! In Hoogvliet start per 1 augustus 2015 een havo- TOP opleiding in het profiel Economie en Maatschappij. Door de samenwerking tussen de PENTA business school Hoogvliet, het VAVO Rijnmond College

Nadere informatie