Het verbeteren van zelfwerkzaamheid van 2 havo/vwo leerlingen.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het verbeteren van zelfwerkzaamheid van 2 havo/vwo leerlingen."

Transcriptie

1 Bonaventuracollege Leiden Het verbeteren van zelfwerkzaamheid van 2 havo/vwo leerlingen. Advies voor docenten Sanne Macleane 2015

2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 De opbouwende leerlijn van het zelfstandig werken... 4 Volledige instructie... 4 Begeleidende rol van de docent... 4 Aanleren van metacognitieve vaardigheden... 6 Gebruik van de studiewijzer... 7 Manier van samenwerken... 7 Geschikt lesmateriaal... 8 Motivatie van de leerlingen... 8 Meer informatie?... 8 Literatuurlijst... 9 Bijlagen Bijlage 1 Schema opbouw zelfstandig werken

3 Inleiding Beste docenten, Het advies is opgesteld naar aanleiding van het onderzoek naar het verbeteren van het zelfstandig werken van tweede klas leerlingen. Het doel van dit advies is het zelfstandig werken verbeteren. Het verbeteren van het zelfstandig werken van de leerlingen geeft de mogelijkheid om te differentiëren in de klas. Een voorwaarde voor differentiëren is dat de klas zelf aan de slag kan met het verwerken van de lesstof. Hoe beter de leerlingen zelfstandig kunnen werken, hoe meer tijd de docent heeft voor individuele leerlingen (Teitler, 2009). Om het zelfstandig werken van de leerlingen te verbeteren, zijn er een aantal onderwerpen waar je als docent rekening mee kunt houden. De volgende onderwerpen zullen in dit advies besproken worden. De opbouwende leerlijn van het zelfstandig werken Volledige instructie geven Begeleidende rol van de docent Aanleren van metacognitieve vaardigheden Gebruik van de studiewijzer Manier van samenwerken Geschikt lesmateriaal Motivatie van de leerlingen 3

4 De opbouwende leerlijn van het zelfstandig werken Om leerlingen zelfstandig te leren werken is er een opbouw nodig waarin de leerlingen hiernaar toe werken. Om te zorgen dat dit het meeste effect heeft op het gedrag van de leerlingen, zal de leerlijn schoolbreed moeten worden uitgevoerd. In het schema in bijlage 1 is te zien in welke mate er zelfstandigheid mogelijk is. Voor leerlingen in klas 2 wordt er verwacht dat ze uiteindelijk zelfstandig leren werken. Het zelfverantwoordelijk leren wordt toegepast tijdens het profielwerkstuk in de 5 e of 6 e klas. Volledige instructie Om leerlingen structuur te geven in de les, moeten ze duidelijk weten waar ze aan toe zijn. Tijdens het zelfstandig werken moeten leerlingen weten wat ze moeten doen en wat er van hen verwacht wordt. Hoe duidelijker en vollediger dit wordt besproken, hoe beter de leerlingen aan het werk zullen gaan. Met een volledige instructie benoem je alle aspecten om leerlingen zelfstandig te kunnen laten werken (Ebbens & Ettekoven, 2009). De aspecten die besproken moeten worden zijn: Wat moet er gedaan worden? Op welke manier dient men de opdracht aan te pakken? Waaruit bestaat de beschikbare hulp? Hoeveel tijd heeft men ter beschikking? Wat gebeurt er met de uitkomsten? Wat moet er gebeuren als men klaar is? Onderstaand schema kan je helpen om de instructie zo duidelijk en volledig mogelijk te maken. Instructieschema op zelfwerkzaamheid. Wat Ik wil dat jullie doen Hoe In tweetallen. Met behulp van je boek en het uitgereikte materiaal. Let in het bijzonder op Hulp In eerste instantie hulp zoeken bij elkaar, dan bij tweetal voor of achter je. Dan bij mij. Tijd Je krijgt van tot uur ( lestaak) en de rest is voor morgen (thuistaak). Uitkomst We gaan van de uitkomst bespreken. De rest kijk je dan zelf na met nakijkformulieren die ik zal uitreiken. Klaar Als je eerder klaar bent, dan ligt er de volgende spons Daar kan je het volgende meedoen: of of Figuur 1: Instructie schema op zelfwerkzaamheid. Bron: (Ebbens & Ettekoven, 2009) De volledige instructie wordt klassikaal besproken en eventueel op het bord geprojecteerd of geschreven. Na de instructie kunnen de leerlingen aan het werk. Begeleidende rol van de docent Na het geven van instructie zal de docent leerlingen gaan begeleiden, waarbij het het beste is als de docent helpt door hulp uit te stellen. In plaats van het antwoord te geven, kan de docent uitdagende vragen stellen, zodat de leerling zelf het antwoord zal vinden. Zelf leren betekent dat leerlingen de ruimte moeten hebben om zelf na te denken en zelf een en ander uit te zoeken (Ebbens & Ettekoven, 2009). 4

5 Om tijdens het zelfstandig werken tijd over te houden voor extra uitleg aan specifieke leerlingen, is het belangrijk dat de leerlingen een mate van zelfstandigheid hebben. Wanneer je door een leerling telkens gestoord wordt met een vraag, heb je geen tijd voor extra uitleg of om zicht te krijgen op het leerproces van de leerlingen. De mate van zelfstandigheid wordt verbeterd door gebruik te maken van het GIP model. Het GIP-model Het GIP-model wordt gebruikt als model voor het aanleren van zelfstandig werken. De afkorting staat voor Groeps- en Individueel Pedagogisch en didactisch handelen van de leerkracht. Het model bestaat uit vier fases en door de systematische opbouw wordt er steeds meer zelfstandigheid van de leerlingen verwacht. Doel: Leerlingen leren omgaan met uitgestelde aandacht, krijgen inzicht in eigen handelen en leren om zelf problemen op te lossen tijdens het werken. Werkwijze: Zorg dat je duidelijk bent naar je leerlingen, introduceer je nieuwe begeleidingsplan en breng alle leerlingen hiervan op de hoogte. Ze zullen moeten leren dat ze ook zonder hulp van de docent aan het werk kunnen. Uitgestelde aandacht & systematische aandachtverdeling Wanneer je, een van te voren, meegedeelde vaste ronde loopt, weten leerlingen wanneer ze hulp van de docent kunnen verwachten en leren de leerlingen om even te wachten. Ze leren dat impulsief om aandacht vragen niet helpt. Pas als de docent bij hun tafeltje is aangekomen, worden de leerlingen geholpen. Tot die tijd kunnen de leerlingen zelf na denken over het probleem en waar mogelijk het zelf oplossen. Door de vaste ronde weten de leerlingen zeker dat iedereen aan de beurt komt en wanneer dat ongeveer zal zijn. Het is belangrijk om met elke leerling even kort contact te maken, op deze manier krijg je zicht op alle leerlingen en niet alleen op de leerlingen die anders altijd hun vinger opsteken. Fase A In fase A gaat het erom dat de leerlingen de situatie en het gedrag van de docent als voorspelbaar ervaren. Daarom begeleidt de docent in drie vaste rondes. Leerlingen moeten in deze fase werk hebben dat ze redelijk gemakkelijk aankunnen. De taken in deze fasen duren meestal minuten. Eerste ronde: Kunnen leerlingen zelfstandig aan het leren? Na de instructie tot zelfstandig leren werken loop je een ronde door de klas, niet om inhoudelijk hulp te bieden, maar alleen om te helpen wanneer de leerling de uitleg of instructie niet precies heeft begrepen. De docent controleert op deze manier of iedereen de opdracht begrepen heeft en aan het leren kan gaan. Tweede ronde: Helpen De tweede ronde is een inhoudelijke hulpronde. Als docent help je vragend en geef je zo min mogelijk inhoudelijke antwoorden. Je stelt vragen die de leerling op het juiste spoor zet, zodat de leerling de vraag uiteindelijk zelf beantwoordt. 5

6 Derde ronde: Wat is er gedaan/geleerd? Tijdens het afronden van de periode van zelfwerkzaamheid loopt de docent nog een derde ronde. Het doel daarvan is na te gaan of alle leerlingen voldoende gedaan hebben en de opdracht voldoende hebben verwerkt. Op dat moment kan de docent bepalen welke onderdelen nabespreking nodig hebben of er aanvullende instructie en/of uitleg nodig is. Als de leerlingen eenmaal gewend zijn aan de vaste rondes en kunnen omgaan met uitgestelde aandacht, kan er worden over gegaan naar de volgende fase. Fase B In fase B stelt de docent hogere eisen aan het zelfstandig werken van de leerlingen. De leerlingen krijgen minder individuele aandacht. Er komt een systeem voor taakafspraken (wat af moet) en het beoordelen van werk. De leerstof blijft eenvoudig en de docent maakt rondes zonder expliciet nog met alle leerlingen contact te maken. Nieuw in deze fase is dat de docent periodes invoegt, waarin hij met de leerlingen geen contact heeft. De docent is in deze fase alleen beschikbaar als hij rondjes loopt. Belangrijk in deze fase is dat leerlingen de tijd krijgen om te wennen aan het feit dat de docent alleen beschikbaar is als hij/zij rondjes loopt. Ook in deze fase moet de instructie helder zijn. Fase C In fase C geeft de docent extra uitleg/instructie aan een groepje die dat nodig heeft. In het begin van de periode van zelfstandig werken maakt de docent weer een ronde ten behoeve van het maken van taakafspraken. Daarna gaat de extra uitleg periode in voor de specifieke groep. De rest van de klas weet ook dat dit gebeurt en wat er dan van hen verwacht wordt. Dit is duidelijk geworden in fase A en B. Fase D In de laatste fase is er sprake van zelfstandig werken. De geplande extra uitleg periodes worden langer. De moeilijkheidsgraad van zowel de uitleg en instructie als de leerstof wordt verhoogd. Ook het samenwerkend leren tussen de leerlingen kan worden ingevoerd. De leerlingen zijn nu in staat de taak uit te voeren en eventuele problemen zelfstandig op te lossen. Ook weten de leerlingen waarom de docent niet beschikbaar is en weten ze hoelang het zelfstandig werken duurt. Het zelfstandig werken wordt in de klas regelmatig geëvalueerd en leerlingen worden beloond voor zelfstandig opgeloste problemen. (Ebbens & Ettekoven, 2009) Aanleren van metacognitieve vaardigheden Metacognitieve vaardigheden zijn de vaardigheden die je nodig hebt voor zelfregulatie. Zelfregulatie betekent het daadwerkelijk inzetten van de metacognitieve vaardigheden zoals: het oriënteren, plannen, kiezen van een aanpak, bewaken van het leerproces, toetsen, bijsturen, evalueren en reflecteren (Ebbens & Ettekoven, 2013). Uit ervaring blijkt dat leerlingen het lastig vinden om zich te oriënteren op een opdracht en te reflecteren. De docent begeleidt leerlingen door te helpen met het formuleren van eigen leerdoelen, bij het kiezen van een passende leerstrategie en door te helpen bij het reflecteren op het resultaat en het leerproces. 6

7 De docent moet in zijn les aandacht besteden aan de metacognitieve vaardigheden zoals de aanpak van een opdracht, oplossingsstrategieën te benoemen en samen met de klas te reflecteren op een opdracht of werkvorm. Gebruik van de studiewijzer Het gebruiken van een studiewijzer valt onder een metacognitieve vaardigheid. Leerlingen moeten de taak goed kunnen inplannen, zodat ze op tijd hun huiswerk af hebben. Tijdens het opgeven van huiswerk, is het aan te raden om de studie wijzer hierbij te betrekken. Zodat de leerlingen leren deze ook echt te gebruiken. Soms heeft een studiewijzer wat extra uitleg nodig, elke vakdocent gebruikt de studiewijzer op een andere manier. Hoe duidelijker leerlingen weten hoe ze de studiewijzer moeten gebruiken, hoe meer resultaat er in de zelfstandigheid geboekt kan worden. Manier van samenwerken In de vragenlijst, die bij twee klassen is afgenomen, werden ook vragen gesteld over voorkeur van samenwerken tijdens het zelfstandig werken. Hieronder is het resultaat te zien van deze vragen, er is een onderscheid gemaakt tussen de antwoorden van een 2 havo klas en van een 2 vwo klas. Wat opvalt is dat leerlingen aangeven dat ze het zelfstandig werken in stilte bijna net zo fijn vinden als het werken in tweetallen. Leerlingen kunnen zich beter concentreren als het helemaal stil is. Door leerlingen te laten samenwerken, helpt het ze om de stof beter te begrijpen. 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 Zelfstandig werken in stilte of samenwerken? 12. Ik snap de 13. Ik vind het fijn om 14. Ik werk liever met opdrachten beter als ik in tweetallen mag werken in de les. in stilte aan de opdrachten te werken. zijn tweeën aan de opdrachten dan alleen. Gemiddelde 2havo Standaardeviatie 2havo Gemiddelde 2vwo Standaarddeviatie 2vwo Figuur 2: Resultaat leerling-enquête. Probeer in je lessen ervoor te zorgen dat er een combinatie mogelijk is, tussen stil en fluisterend samen werken. Het kan helpen om leerlingen eerst vijf minuten volledig in stilte te laten werken, zodat ze weten waar de opdrachten over gaan om daarna verder met hun buurman/buurvrouw te werken. 7

8 Geschikt lesmateriaal Om leerlingen zelfstandig te leren werken, moet het lesmateriaal ook geschikt zijn om te maken zonder hulp van de docent. Het lesmateriaal moet uitdagend zijn om leerlingen te motiveren. Als docent moet je nadenken of leerlingen de opgegeven taak zelfstandig kunnen maken. Sommige opdrachten zijn meer geschikt om klassikaal te maken of juist in groepsvorm. Motivatie van de leerlingen Er zijn zeven voorwaarden waaraan moet worden voldaan om zelfstandig te kunnen leren (Schellekens, 1989): Belangstelling voor het onderwerp Voldoende gemotiveerd zijn om te leren: plezier hebben in het leren en weten hoe je er plezier in kunt houden. Zelfvertrouwen, vertrouwen in je eigen kunnen. Zelfkennis Een eigenverantwoordelijkheid voor leerlingen Een krachtige leeromgeving Geschikt materiaal voor zelfstandig leren. Het is belangrijk dat leerlingen plezier hebben in het leren. Hoe meer succesmomenten leerlingen ervaren, hoe leuker leerlingen leren vinden. De docent kan de leerlingen motiveren door complimenten te geven en leerlingen positief te benaderen. Geschikt lesmateriaal zorgt ook voor een grotere motivatie. Meer informatie? In deze video wordt een praktijkvoorbeeld gegeven over de volledige instructie. Leraar 24 (2010). Volledige instructie - VO. Geraadpleegd op Ebbens, S., & Ettekoven, S. (2009). Effectief leren (p ). Groningen: Noordhoff Uitgevers. Teitler, P. (2009). Lessen in orde Handboek voor de onderwijspraktijk (p ). Bussum: Coutinho. 8

9 Literatuurlijst Ebbens, S., & Ettekoven, S. (2013). Actief leren bronnenboek (3e druk ed.). Groningen: Noordhoff Uitgevers. Ebbens, S., & Ettekoven, S. (2009). Effectief leren. Groningen: Noordhoff Uitgevers. Leraar 24 (2010). Volledige instructie - VO. Geraadpleegd op Schellekens, H. (1989). Resultaatgericht doceren (2e druk ed.). Groningen: Wolters-Noordhoff. Teitler, P. (2009). Lessen in orde Handboek voor de onderwijspraktijk. Bussum: Coutinho. 9

10 Bijlagen Bijlage 1 Schema opbouw zelfstandig werken Taken / opdrachten Feedback op leren Zelf leren werken Opdrachten zijn kort en gesloten. Taken hebben beperkte omvang, ook in tijd. Antwoorden/ oplossingen zijn eenduidig, worden klassikaal besproken. Geen feedback of alleen op leerinhoud. Zelfstandig leren werken Opdrachten zijn langer, wel gesloten. Taken zijn relatief uitgebreid. Antwoorden/ oplossingen zijn eenduidig, worden met antwoordbladen gecontroleerd. Feedback op leerinhoud. Zelfstandig leren leren Opdrachten zijn enigszins open. Taken zijn relatief uitgebreid. Meerdere antwoorden/ oplossingen zijn mogelijk. Feedback op leerproces, aanpak en inhoud. Zelfverantwoordelijk leren Opdrachten zijn open, lange leertaken, mee door leerlingen geformuleerd. Taken zijn omvangrijk. Meerdere antwoorden/ oplossingen mogelijk. Feedback op leerproces, aanpak en inhoud. Zelfevaluatie door leerling. Activiteiten leerlingen Reflecteren leerlingen Leerling doet wat gevraagd is. Geen reflectie of alleen reflectie op leerresultaat. Leerlingen bepalen: Waar Wanneer Volgorde Taakverdeling Reflectie, vooral op leerresultaat en soms op proces. Leerlingen bepalen: Deel inhoud Waar Wanneer Volgorde Aanpak Met wie Taakverdeling Reflectie op leerresultaat en leerproces. Figuur 3: Schema opbouw van zelfstandig werken. Bron: (Teitler, 2009) Leerling doet op zelfgekozen wijze wat gevraagd is. Leerlingen bepalen: Inhoud Waar + met wie Wanneer Volgorde Aanpak Leerdoelen (passend binnen algemene doelen) Reflectie op leerresultaat en leerproces. 10

De onderwijsmethode Directe instructie

De onderwijsmethode Directe instructie De onderwijsmethode Directe instructie 1. Wat is Directe instructie? Directe instructie is een onderwijsmethode die nadruk legt op structuur, duidelijkheid en positieve ondersteuning van de student (Ebbens

Nadere informatie

Leerwerktaak Hoor je wat ik zeg?!

Leerwerktaak Hoor je wat ik zeg?! Leerwerktaak Hoor je wat ik zeg?! Titel Hoor je wat ik zeg?! Onderwijstype Niveau Competenties(s) Beroepstaak VO MBO Alle 1 propedeusefase 2 hoofdfase 3 eindfase (lio) 1 interpersoonlijk 2 pedagogisch

Nadere informatie

Huiswerkbeleid bb havo/vwo

Huiswerkbeleid bb havo/vwo Huiswerkbeleid bb havo/vwo De manier waarop de school met huiswerk omgaat, zowel inhoudelijk als ook wat betreft de ondersteuning door studievaardigheden, is bepalend voor de mate waarin de leerstof wordt

Nadere informatie

0. LESVOORBEREIDING. Bij kennis verwerven en integreren

0. LESVOORBEREIDING. Bij kennis verwerven en integreren LESMODEL DIRECTE INSTRUCTIE Gebaseerd op: Ebbens e.a., Effectief leren in de les; R.J. Marzano, W. Miedema, Leren in vijf dimensies. Zie ook: www.histopia.nl docenten lesmodel (Bas van der Meijden). 0.

Nadere informatie

Positieve houding. Hoge verwachtingen. Flexibele planning

Positieve houding. Hoge verwachtingen. Flexibele planning Visie Aanpassingen in de gedragingen van de leerkracht Het vertalen van een politiek besluit zoals het M- decreet in de dagelijkse praktijk is geen gemakkelijke opgave. Als leerlingen met een beperking

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken. Astrid van den Hurk 22 januari 2015

Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken. Astrid van den Hurk 22 januari 2015 Welke ruimte en skills hebben leerlingen nodig om bevlogen en gemotiveerd te werken Astrid van den Hurk 22 januari 2015 Doelen Zicht op basisbehoeftes van leerlingen om gemotiveerd te kunnen werken; Zelfdeterminatietheorie

Nadere informatie

Leerwerktaak Samenspraak

Leerwerktaak Samenspraak Leerwerktaak Samenspraak Titel Niveau Samenspraak 2 hoofdfase WPL 2B Competenties(s) 3 vakinhoudelijk/vakdidactisch 4 organisatorisch 7 reflectie en ontwikkeling Beroepstaak 1 lesgeven 2 begeleiden van

Nadere informatie

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Samenwerken Omgevingsgericht/samenwerken Reflectie en zelfontwikkeling competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Competentieprofiel stichting Het Driespan, (V)SO

Nadere informatie

Leerwerktaak Samenwerkend lezen

Leerwerktaak Samenwerkend lezen Leerwerktaak Samenwerkend lezen Titel Niveau Samenwerkend lezen Hoofdfase WPL 2B Competenties 3 vakinhoudelijk/vakdidactisch 4 organisatorisch 7 reflectie en ontwikkeling Beroepstaak 1 lesgeven 2 begeleiden

Nadere informatie

De valkuilen van Samenwerkend leren. In deze workshop zullen een aantal eenvoudige samenwerkingsvormen worden uitgevoerd, waarbij mn.

De valkuilen van Samenwerkend leren. In deze workshop zullen een aantal eenvoudige samenwerkingsvormen worden uitgevoerd, waarbij mn. De valkuilen van Samenwerkend leren. In deze workshop zullen een aantal eenvoudige samenwerkingsvormen worden uitgevoerd, waarbij mn. de valkuilen aan het licht zullen komen. In de workshop zal worden

Nadere informatie

Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn Stageopdracht Effectief leren

Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn Stageopdracht Effectief leren Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn 2015-2016 Stageopdracht Effectief leren 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Werken aan competenties... 3 Praktijkopdracht Effectief leren... 3 Bijlage 1: Beoordelingsformulier...

Nadere informatie

Leerwerktaak Voor alles is een woord

Leerwerktaak Voor alles is een woord Leerwerktaak Voor alles is een woord Titel Niveau Voor alles is een woord Hoofdfase WPL2B Competenties 3 vakinhoudelijk/vakdidactisch 4 organisatorisch 7 reflectie en ontwikkeling Beroepstaak 1 lesgeven

Nadere informatie

Differentiëren in de Les Met kleine ingrepen grote effecten

Differentiëren in de Les Met kleine ingrepen grote effecten Differentiëren in de Les Met kleine ingrepen grote effecten FACTA 8 maart 2016 Det van Gils d.vangils@aps / detvangils@telfort.nl Wat gaan we doen. Voorstellen De start van de les Werkvormen binnenste

Nadere informatie

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Studentnummer: Naam aanmelder: Stap 1. Welkom heten en uitleggen wat het onderzoek inhoudt (Tijd: 5 minuten) Landelijk en bij de FEM is er sprake van een hoge

Nadere informatie

DIRECTE INSTRUCTIE. Versie Tentamen. Proeve (RU) Competentie(s)

DIRECTE INSTRUCTIE. Versie Tentamen. Proeve (RU) Competentie(s) LWT DIRECTE INSTRUCTIE Tentamen Fase 1 RU Opleidingsbekwaam Hoofdfase HAN LIO-bekwaam Proeve (RU) Competentie(s) Standaardles 1. Interpersoonlijk competent 2. Pedagogisch competent 3. Vakinhoudelijk en

Nadere informatie

Plan Werkplekleren 3

Plan Werkplekleren 3 Plan Werkplekleren 3 student: Toon Wijnen studentnummer: 232157 NHL e-mailadres: wijn1103@student.nhl.nl opleiding(en): Leraar aardrijkskunde traject: Voltijd code toetseenheid: begeleider: H.A. van der

Nadere informatie

Activerende didactiek

Activerende didactiek Activerende didactiek De verantwoording voor de lessenserie De activerende didactiek zorgt ervoor dat leerlingen actiever en zelfstandiger bezig zijn met leren, het laat leerlingen effectiever leren. De

Nadere informatie

Enquête inzet leermiddelen

Enquête inzet leermiddelen Enquête inzet leermiddelen Aan de hand van deze vragenlijst kunnen schoolleiding, teamleiding en vaksecties gezamenlijk de discussie voeren over hun wensen ten aanzien van leermateriaal. Verschillende

Nadere informatie

Startbijeenkomst ptaak jaar 2. Ontwerpen en innoveren

Startbijeenkomst ptaak jaar 2. Ontwerpen en innoveren Startbijeenkomst ptaak jaar 2 Ontwerpen en innoveren Wat is het doel? Hoe gaan we dat doel bereiken? Met extra aandacht voor Ontwerponderzoek Dataverzamelingsmethoden Interviewen Toetsen van leereffect

Nadere informatie

Waarom kiest t Kienholt voor Daltononderwijs?

Waarom kiest t Kienholt voor Daltononderwijs? Waarom kiest t Kienholt voor Daltononderwijs? Lesgeven aan leerlingen wordt regelmatig aangepast aan de veranderende eisen en verwachtingen van onze samenleving. We vinden dit terug in drie principes:

Nadere informatie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 3 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie in instructie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 3 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie in instructie Opbrengstgericht omgaan met verschillen Bijeenkomst 3 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie in instructie Programma Doelen en programma toelichten Terugblik op huiswerkopdracht Wat

Nadere informatie

Flipping the classroom: een oplossing? Nov. 2013

Flipping the classroom: een oplossing? Nov. 2013 Flipping the classroom: een oplossing? Nov. 213 OPZET WORKSHOP 1. Wat is Flipping the classroom? 2. Wat kan dit betekenen voor slimme kinderen in het PO? 3. Voorbeeld voor kleuters bekijken en beoordelen

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk)

Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Christine Prast, onderwijskundige Scenario: theoretisch blok (voorbeeldscenario / blauwdruk van een leerpraktijk) Vooraf Onderwijskundig kader waarbinnen herontwerp plaatsvond Uitgangspunt bij het hier

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

De ontwikkeling van effectieve leerstrategieën en metacognitieve vaardigheden. Nieuwegein, 10 november 2015

De ontwikkeling van effectieve leerstrategieën en metacognitieve vaardigheden. Nieuwegein, 10 november 2015 De ontwikkeling van effectieve leerstrategieën en metacognitieve vaardigheden Nieuwegein, 10 november 2015 Geef leerlingen een stuur! Even kennismaken Lineke van Tricht ECHA specialist in gifted education

Nadere informatie

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten.

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten. 1. Differentiëren Onderzoeken welke manieren en mogelijkheden er zijn om te differentiëren en praktische handvatten bieden om hiermee aan de slag te gaan. Vervolgens deze kennis toepassen in de praktijk

Nadere informatie

Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat. Frans Ottenhof

Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat. Frans Ottenhof Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat Frans Ottenhof De rol van de mentor * Wat is motiverend voor leerlingen? * Aan welke studievaardigheden kun je werken? Welke niet? * Wat heb je nodig

Nadere informatie

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020 Godelindeschool Hilversum 17 september 2015 Feedbackgesprek De inspectie voert aan het eind van het bezoek graag een gesprek over de kwaliteit van de

Nadere informatie

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars.

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. Auteur: Anneke Lucassen Zelfevaluatie begeleiden bij zelfstandig

Nadere informatie

KPB Observeren en differentiëren

KPB Observeren en differentiëren 2014-2015 Cursuscode: Cohort 2012: LGWKOD40P2 Cohort 2013: LGWKOD40P2 Cohort 2014: LGWKOD40P2 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Werken aan competenties 3 Praktijkopdracht observeren en differentiëren 3 Bijlage

Nadere informatie

1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat

1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat KIJKWIJZER PEDAGOGISCH-DIDACTISCH HANDELEN IN DE KLAS School : Vakgebied : Leerkracht : Datum : Groep : Observant : 1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat (SBL competenties 1 en 2) 1.1* is

Nadere informatie

ACTIVERENDE WERKVORMEN. Pedagogische dag COLOMAplus Johan Fouquaert

ACTIVERENDE WERKVORMEN. Pedagogische dag COLOMAplus Johan Fouquaert ACTIVERENDE WERKVORMEN Pedagogische dag COLOMAplus 2013-03-01 LEERPLANREALISATIE Het handboek. is de bijbel voor vele leraars ik krijg mijn handboek niet uit Nochtans. Activerend onderwijs Wat? Ll verwerkt

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Inleiding... 3 1. Toetsen... 4 2. Toetsbespreking, correctie, normering, inzage... 8 3. Onregelmatigheden, bezwaar en beroep... 9

Inleiding... 3 1. Toetsen... 4 2. Toetsbespreking, correctie, normering, inzage... 8 3. Onregelmatigheden, bezwaar en beroep... 9 Augustus 2015 Inhoud Inleiding... 3 1. Toetsen... 4 2. Toetsbespreking, correctie, normering, inzage... 8 3. Onregelmatigheden, bezwaar en beroep... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Over de regels en afspraken

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vakdocumenten Frans (2004) Samenwerkend leren - Taakgericht werken 1 Samenwerkingsstructuren Check

Nadere informatie

Denken om te leren Een praktische aanpak voor leraren om evalueren om te leren te integreren in het dagelijkse onderwijs.

Denken om te leren Een praktische aanpak voor leraren om evalueren om te leren te integreren in het dagelijkse onderwijs. Denken om te leren Een praktische aanpak voor leraren om evalueren om te leren te integreren in het dagelijkse onderwijs. boekjenro.indd 1 19-10-16 09:44 Wat is evalueren om te leren? Evalueren om te leren

Nadere informatie

Huiswerkbeleid OBS De Westhoek

Huiswerkbeleid OBS De Westhoek Huiswerkbeleid OBS De Westhoek Inleiding Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

ACTIVERENDE DIDACTIEK EN SAMENWERKEND LEREN LERADS01X. Caspar Bontenbal

ACTIVERENDE DIDACTIEK EN SAMENWERKEND LEREN LERADS01X. Caspar Bontenbal ACTIVERENDE DIDACTIEK EN SAMENWERKEND LEREN LERADS01X Caspar Bontenbal 0903785 Inhoud 1 Verantwoording... 2 1.1 Lesdoel... 2 1.2 Samenwerkingsvorm... 2 1.3 Samenstelling groepen... 3 1.4 Sleutelbegrippen...

Nadere informatie

HUISWERKBELEID 1. AANLEIDING

HUISWERKBELEID 1. AANLEIDING HUISWERKBELEID 1. AANLEIDING In het schooljaar2013-2014 staat onder andere een beleidsplan over huiswerk centraal. Met dit nieuwe beleidsplan krijgen de leerkrachten een afgewogen werkinstrument ter beschikking.

Nadere informatie

Er kan pas over Coöperatief Leren gesproken worden als er gewerkt wordt volgens een aantal basisprincipes kortweg GIPS genoemd.

Er kan pas over Coöperatief Leren gesproken worden als er gewerkt wordt volgens een aantal basisprincipes kortweg GIPS genoemd. Op onze school werken we al nu alweer enkele jaren met Coöperatief Leren volgens Kagan & Kagan. Het is ons antwoord op de vraag vorm en inhoud te geven aan het NIEUWE LEREN. We doen dit in alle groepen

Nadere informatie

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding portfolio handleiding Werkgroep portfolio & coaching 1 De plaats van portfolio in het leren op het VMBO. In enkele notities en werkdocumenten is het kader voor het nieuwe onderwijs geschetst. Dit komt

Nadere informatie

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen Format groepsplan Groep namen WAT wil ik bereiken? WAT bied ik aan om dit doel te bereiken? HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving HOEveel tijd? Zelfstandig of met de leerkracht? HOE volg ik de

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Hoe is de definitieve vragenlijst Kwaliteitsgarantie Economische Vakken tot stand gekomen?

Hoe is de definitieve vragenlijst Kwaliteitsgarantie Economische Vakken tot stand gekomen? Vragenlijst Kwaliteitsgarantie economische vakken Hoe is de definitieve vragenlijst Kwaliteitsgarantie Economische Vakken tot stand gekomen? De definitieve vragenlijst voor economie is (in tijdsvolgorde

Nadere informatie

Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les.

Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les. Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les. activeren en differentiëren Havo Congres Ede 5 februari 2015 Johan Keijzer j.keijzer@aps.nl Naam Datum Aandacht voor het volgende. De start van de les

Nadere informatie

Groepsplan Yulius Lingewaal College

Groepsplan Yulius Lingewaal College Groepsplan Yulius Lingewaal College Klas D VMBO TL 4 Mentor Schooljaar 2014-2015 Datum start groepsplan 2 september 2014 Didactische leerlijnen Leerlijn Doelen Aanpak / Organisatie Materiaal Evaluatie

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Sita (VWO2) Aaron Sams. Natuurkunde en Flipping the Classroom

Sita (VWO2) Aaron Sams. Natuurkunde en Flipping the Classroom Natuurkunde en Flipping the Classroom De lespraktijk van een natuurwetenschappelijk vak zoals natuurkunde bestaat gewoonlijk uit klassikale instructie, practicum en het verwerken van opdrachten. In de

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK O.B.S. DE BORGH School : o.b.s. De Borgh Plaats : Zuidhorn BRIN-nummer : 03FT Onderzoeksnummer : 93885 Datum schoolbezoek : 21 en 22 mei 2007 Datum vaststelling :

Nadere informatie

Begeleiding van leerlingen

Begeleiding van leerlingen Begeleiding van leerlingen Doel Voorbeelden aanreiken van de wijze waarop begeleiding vorm kan krijgen. Soort instrument Voorbeelden Te gebruiken in de fase Uitvoeren Beoogde activiteit in de school Het

Nadere informatie

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe.

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe. HOUT EN BOUW Activerende werkvormen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we na 14 dagen gemiddeld slechts 10 % hebben onthouden van datgene wat we gelezen hebben en 20 % van wat we hebben gehoord.

Nadere informatie

En, wat hebben we deze les geleerd?

En, wat hebben we deze les geleerd? Feedback Evaluatie Team 5 En, wat hebben we deze les geleerd? FEED BACK in de klas En, wat hebben we deze les geleerd? Leerkracht Marnix wijst naar het doel op het bord. De leerlingen antwoorden in koor:

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER School : R.K. basisschool Klavertje Vier Plaats : Eys BRIN-nummer : 10QB Onderzoeksnummer : 95001 Datum schoolbezoek : 23 augustus Datum

Nadere informatie

Samenwerkend leren in het modernevreemdetalenonderwijs

Samenwerkend leren in het modernevreemdetalenonderwijs Samenwerkend leren in het modernevreemdetalenonderwijs 1. Naam: 25 2. School: 25 3. Welk(e) vak(ken) doceert u momenteel? Engels 60,0% 15 Frans 24,0% 6 Duits 12,0% 3 Spaans 4,0% 1 1 of 14 4. Welke graad

Nadere informatie

2013-2017. Huiswerkbeleid

2013-2017. Huiswerkbeleid 01-017 Huiswerkbeleid Inhoudsopgave Beschrijving doelgroep Visie op onderwijs Basisvisie Leerinhouden/Activiteiten De voor- en nadelen van het geven van huiswerk Voordelen Nadelen Richtlijnen voor het

Nadere informatie

P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat

P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat Pedagogisch bekwaam P.1 Creëren van een veilig en stimulerend leerklimaat Resultaat De meeste leerlingen voelen zich veilig en worden gestimuleerd en uitgedaagd om te leren. Ze zijn actief en betrokken

Nadere informatie

HUISWERKBELEID. Inhoudsopgave... 1. Inleiding... 2. Het doel van dit huiswerkbeleid... 2. Voorwaarden huiswerkbeleid... 2

HUISWERKBELEID. Inhoudsopgave... 1. Inleiding... 2. Het doel van dit huiswerkbeleid... 2. Voorwaarden huiswerkbeleid... 2 HUISWERKBELEID Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Het doel van dit huiswerkbeleid... 2 Voorwaarden huiswerkbeleid... 2 Doelstellingen huiswerk... 3 Opbouw van het huiswerk... 3 Incidenteel huiswerk... 6

Nadere informatie

Competenties. De beschrijvingen van de 7 competenties :

Competenties. De beschrijvingen van de 7 competenties : Inhoud Inleiding...3 Competenties...4 1. Interpersoonlijk competent...5 2. Pedagogisch competent...5 3. Vakinhoudelijk en didactisch competent...6 4. Organisatorisch competent...6 5. Competent in samenwerking

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DE BAKELGEERT

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DE BAKELGEERT RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL DE BAKELGEERT School : Basisschool De Bakelgeert Plaats : Boxmeer BRIN-nummer : 08XM Onderzoeksnummer : 95072 Datum schoolbezoek : 27 augustus Datum vaststelling

Nadere informatie

Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven?

Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven? Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven? Doel van een responsie college Het is een plenaire bijeenkomst (PB) waar studenten vragen over de leerstof kunnen stellen. Zij moeten zich hiervoor altijd

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

2012-2016. Zelfstandig Leren

2012-2016. Zelfstandig Leren 2012-2016 Zelfstandig Leren 0 Inhoud Beschrijving doelgroep... 2 Visie op onderwijs... 2 Basisvisie... 2 Leerinhouden/ activiteiten... 2 Doelen voor het zelfstandig leren... 3 Definitie zelfstandig leren...

Nadere informatie

Werken met instructieblokken

Werken met instructieblokken Werken met instructieblokken Inleiding Op De Appelgaard is bewust gekozen voor het onderwijsmodel werken met instructieblokken. Dit model past bij onze onderwijsvisie, zoals beschreven in het schoolplan

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek

Tevredenheidsonderzoek Tevredenheidsonderzoek 2015 - mei 2016 Inleiding Stichting Onderwijsbegeleiding biedt aan jongeren en hun ouders, van wie de inkomenssituatie en/of thuissituatie onvoldoende is, de mogelijkheid om hun

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Op welke manier spelen jullie in op de interesses van de leerlingen? Hoe komen afspraken en regels bij jullie in de klas en de school tot stand?

Op welke manier spelen jullie in op de interesses van de leerlingen? Hoe komen afspraken en regels bij jullie in de klas en de school tot stand? Vraag Afspraken maken Beter samen leven in de klas en in de school. Samen leven en samen leren kan niet zonder de nodige afspraken en regels. Ook hier zijn er tal van mogelijkheden om leerlingen inspraak

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 Beste 5 VWO-er, Onderdeel van je eindexamen is het maken van een profielwerkstuk (kortweg PWS). Het PWS vormt de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces dat je gedurende

Nadere informatie

Leren en analyseren. Een onderzoek op het Scala College. Zelfstandig RTTI toetsen analyseren. Schooljaar 2011-2012

Leren en analyseren. Een onderzoek op het Scala College. Zelfstandig RTTI toetsen analyseren. Schooljaar 2011-2012 Leren en analyseren Zelfstandig RTTI toetsen analyseren Een onderzoek op het Scala College Schooljaar 2011-2012 Stephanie Mugie, Anita Buitelaar, Shera Gerber, Jacob de Ruiter Inleiding: Het Scala College

Nadere informatie

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Bij het ontwerpen van een leeractiviteit is het belangrijk dat je vertrekt vanuit het doel dat je ermee hebt. Het overzicht leeractiviteit organiseren geeft een aantal

Nadere informatie

Sita (VWO2) Aaron Sams. Natuurkunde en Flipping the Classroom

Sita (VWO2) Aaron Sams. Natuurkunde en Flipping the Classroom Natuurkunde en Flipping the Classroom De lespraktijk van een natuurwetenschappelijk vak zoals natuurkunde bestaat gewoonlijk uit klassikale instructie, practicum en het verwerken van opdrachten. In de

Nadere informatie

CURSUSPROGRAMMA BASISCURSUS JOBCOACHING

CURSUSPROGRAMMA BASISCURSUS JOBCOACHING CURSUSPROGRAMMA BASISCURSUS JOBCOACHING Hieronder vindt U de didactische verantwoording en het cursusprogramma van de Basiscursus Jobcoaching. Didactische verantwoording Cursusinhoud De basis van de cursus

Nadere informatie

Een kader voor binnenklasdifferentiatie Aan de hand van een heleboel voorbeelden

Een kader voor binnenklasdifferentiatie Aan de hand van een heleboel voorbeelden Een kader voor binnenklasdifferentiatie Aan de hand van een heleboel voorbeelden Beroepshouding Definitie Op basis waarvan Hoe Doel Beroepshouding Effective differentiation is governed by a philosophy,

Nadere informatie

Korte of lange opdrachten die gericht zijn op beheersing van de stof.

Korte of lange opdrachten die gericht zijn op beheersing van de stof. Samenwerkend leren bij taakgericht werken 1 Samenwerkingsstructuren Check in duo's Elke leerling werkt eerst individueel aan de opdracht. Daarna vergelijkt elke leerling zijn eigen antwoorden met die van

Nadere informatie

1 Introductie. We wensen je veel plezier met deze kaarten! Pieternel Dijkstra en Petra Bunnik

1 Introductie. We wensen je veel plezier met deze kaarten! Pieternel Dijkstra en Petra Bunnik 1 Introductie Leerlingen hebben recht op onderwijs dat bij hen past en dat hun individuele capaciteiten laat opbloeien. Deze kaarten helpen leerkrachten en docenten, intern begeleiders, remedial teachers,

Nadere informatie

Enquête Leerlingenraad

Enquête Leerlingenraad www.survio.com 30-03-2015 08:57:51 Algen Enquête naam Enquête Leerlingenraad Auteur Taal Nederlands Enquête URL http://www.survio.com/survey/d/r5i6q1c0t8t0l5l6f Eerste antwoord 19-02-2015 Laatste antwoord

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Atrium PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Atrium PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Het Atrium PRO Plaats : Zoetermeer BRIN nummer : 21KM C1 BRIN nummer : 21KM 00 PRO Onderzoeksnummer : 277364 Datum onderzoek : 1 oktober 2014 Datum vaststelling

Nadere informatie

LESBESCHRIJVINGSFORMULIER

LESBESCHRIJVINGSFORMULIER LESBESCHRIJVINGSFORMULIER Beroepstaak 1 Omgaan met kinderen in een leersituatie Stageschool Plaats Stagementor Stagegroep Aantal kinderen Gegevens Stageschool Datum Naam student Groep Vakgebied Gegevens

Nadere informatie

uitgangssituatie Doelstelling

uitgangssituatie Doelstelling Deelplan b: Rekenen Pedagogisch handelen, taakgerichte werksfeer Verdere implementatie en borging werken met het ADI model en afstemming en verwerking (groepsplan) Invoer nieuwe rekenmethode Rekenlijn

Nadere informatie

XL rekenonderwijs Fontys OSO

XL rekenonderwijs Fontys OSO Even voorstellen Stapsgewijs naar Excellent Rekenonderwijs Stefan van Zaalen en Annemieke Weterings Panama Conferentie 2014 Stefan van Zaalen: Leerkracht OBS de Baanbreker Afgestudeerd specialist hoogbegaafdheid

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR DE KWALITEITSVEBETERING. Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen Afdeling havo

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR DE KWALITEITSVEBETERING. Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen Afdeling havo RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR DE KWALITEITSVEBETERING Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen Afdeling havo Plaats: Nijmegen BRIN-nummer: 20EO-0 Arrangementsnummer: 84652 Onderzoek uitgevoerd op:

Nadere informatie

Mogelijke leerdoelen

Mogelijke leerdoelen Leerlingen verantwoordelijk maken voor hun leerproces Sandra Elzinga info@betaonderwijsopmaat.nl Mogelijke leerdoelen Je beseft wat jij belangrijk vindt bij zelfverantwoordelijk leren. Je leert wat je

Nadere informatie

Competenties / bekwaamheden van een daltonleerkracht

Competenties / bekwaamheden van een daltonleerkracht Competenties / bekwaamheden van een daltonleerkracht Tijdens de DON bijeenkomst van 13 november 2013 hebben we in kleine groepen (daltoncoördinatoren en directeuren) een lijst met competenties/bekwaamheden

Nadere informatie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking Opbrengstgericht omgaan met verschillen Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking Programma Doelen en programma toelichten Terugblik op huiswerkopdracht Een

Nadere informatie

Bijlage bij groepsplan begrijpend lezen

Bijlage bij groepsplan begrijpend lezen Bijlage bij groepsplan Aanpak in de klas via IGDI model Voorbereiding Start van de les: te behandelen leesstrategie op het bord, doel van de les benoemen Instructie en inoefening: 1. één strategie hardop

Nadere informatie

HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren

HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren 1. Inleiding Aan de hand van een concept cartoon verdiepen leerlingen zich in de vraag hoe het komt dat een meisje een meisje is. Een concept cartoon is een visuele

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk De jongeren die zich aanmelden bij Maljuna Frato hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en hebben weinig of geen zicht op hun mogelijkheden, kwaliteiten

Nadere informatie

kempelscan P2-fase Studentversie

kempelscan P2-fase Studentversie kempelscan P2-fase Studentversie Pedagogische competentie Kern 2.1 Pedagogisch competent Pedagogisch handelen Je draagt bij aan een veilige leef- en leeromgeving in de groep O M V G Je bent consistent

Nadere informatie

Overzicht competenties Schrijven

Overzicht competenties Schrijven Overzicht competenties Schrijven Inleiding De insteek bij alle hbo-opleidingen is om in de komende jaren een competentiegerichte aanpak te gaan hanteren. De bedoeling daarbij is om onder andere de student

Nadere informatie

11. Rondom toetsen The do-it-yourself quiz. doel Kennis testen. wanneer einde les(senserie) groepssamenstelling vier- of vijftallen

11. Rondom toetsen The do-it-yourself quiz. doel Kennis testen. wanneer einde les(senserie) groepssamenstelling vier- of vijftallen 11.1 The do-it-yourself quiz doel Kennis testen groepssamenstelling vier- of vijftallen duur 50 minuten voorbereiding: formuleer zoveel onderwerpen als er groepjes zijn. De groepjes moeten vragen en antwoorden

Nadere informatie

Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X

Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X Inleiding School X is een talentschool (mensgericht) vanuit de invalshoek dat leerlingen die hun talent benutten beter presteren

Nadere informatie

ADHD en lessen sociale competentie

ADHD en lessen sociale competentie ADHD en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met ADHD in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen tegen aan kunnen lopen en hoe u hier

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 it Bynt Winsum

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 it Bynt Winsum Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 it Bynt Winsum Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van

Nadere informatie

1. Denken-delen-uitwisselen

1. Denken-delen-uitwisselen Vijf basiswerkvormen voor activerend leren 1. Denken-delen-uitwisselen 2. Check-in-duo s 3. Genummerde-hoofden-tezamen 4. Experts 5. Drie-stappen-interview 1. Denken-delen-uitwisselen - De docent stelt

Nadere informatie

Leerlijn van de competentie Binnen een welomschreven

Leerlijn van de competentie Binnen een welomschreven Leerlijn van de competentie Binnen een welomschreven opdracht sociaal-wetenschappelijke en natuurwetenschappelijke onderwerpen onderzoeken (competentie 1) Tweede graad medeleerlingen en leeftijdgenoten)

Nadere informatie

Welkom 29 oktober 2015

Welkom 29 oktober 2015 Welkom 29 oktober 2015 Een dagje dalton op de Edelsteen Chantal Beeloo Doel van vanavond Wij willen inzichtelijk maken hoe een globale dag bij ons op school eruit ziet en hoe de daltonkernwaarden zichtbaar

Nadere informatie