KOUDEBRUGGEN BEPERKEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KOUDEBRUGGEN BEPERKEN"

Transcriptie

1 KOUDEBRUGGEN BEPERKEN Details ntwerpen die de cntinuïteit van de thermische islatie garanderen, een crrecte tepassing p de werf garanderen en de bestaande kudebruggen pheffen PRINCIPES BENADERING Kudebruggen zijn gebreken in het ntwerp en/f de uitvering van de islerende buwschil, gekenmerkt dr een lkale nderbreking van het islerend karakter. Op deze plaats is de warmtestrming dus bijznder dicht, wat zich vertaalt in lagere ppervlaktetemperaturen dan elders p de wand. Kudebruggen kunnen twee vrmen aannemen: Lineair: wanneer het warmteverlies ptreedt via een verbinding tussen twee nderdelen van het gebuw. Bijvrbeeld is dat het geval met een niet-geïsleerde muurvet terwijl de rest van de muur wel is geïsleerd; Op één punt gericht: wanneer een geïsleerde muur wrdt drbrd dr een element met een hge warmtegeleidbaarheid, f in de heken van een gebuw. Dat is bijvrbeeld z bij de verbinding tussen twee muren en de vler, f ter hgte van een verankering in een geïsleerde wand. De nrm NBN EN (2008) bepaalt de rekenwijze van kudebruggen. De lijnkudebruggen wrden daarin benemd met de letter ψ (W/m.K), de puntkudebruggen met de letter χ (W/K). Kudebruggen kunnen verantwrdelijk zijn vr tal van ngemakken: gelkaliseerde cndensatie die aanleiding kan geven tt schimmelgrei, gebrek aan cmfrt, hger gebruik inzake verwarming, enz. Cndensatie ter hgte van een kudebrug dreigt vanwege de cmbinatie van twee factren: een te lage temperatuur aan de ppervlakte van de wand, en een te hge abslute vchtigheid van de binnenlucht. Er bestaan mmenteel geen reële nrmen die bepalen he men het risic p cndensatie dr teden van een kudebrug kan berekenen. BLZ 1 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI PRAKTISCHE AANBEVELING ENE09 -

2 Het enige erkende dcument is TV 153, van de technische vrschriften dr het WTCB uitgegeven in Hierin staat dat het cndensatierisic kan wrden vermeden dr ervr te zrgen dat de temperatuurfactr f Rsi (vrheen ) van een buwelement f een kudebrug p alle plaatsen hger is dan een bepaalde waarde. De temperatuurfactr f Rsi p een bepaald punt is het verschil tussen de binnentemperatuur tegen de wand p dat punt en de buitentemperatuur (θ e ) wanneer het temperatuursverschil tussen de binnenlucht (θ i ) en de buitenlucht (θ e ) van de ruimte gelijk is aan 1 K vr een warmtevergangsweerstand aan het binnenppervlak R si. In België wrdt een R si -waarde van 0,2 m²k/w gebruikt in de berekening van kudebruggen (i.p.v. R si = 0,13 m²k/w vr de muren). De richtwaarden van TV 153 zijn alleen van tepassing in een nrmaal binnenklimaat van een wning; in dat geval: f 0,20 0,7. Indien de relatieve vchtigheid hger ligt dan in een nrmaal appartement, kan f 0,20 veeleer 0,60 tt 0,65 bedragen. In het tegenvergestelde geval (sterke dampntwikkeling), zal de vrwaarde m geen cndensatie te krijgen veel strenger wrden uitgedrukt, nl. dr: f 0,20 0,75 0,80. Het is niet altijd gemakkelijk m alle kudebruggen p te heffen, vral bij een renvatie, indien het buiten- en f binnenaspect van de wand met wrden behuden. De architect zal elke situatie geval per geval meten bestuderen. Om in nieuwbuw ptimaal te isleren en deze prblemen dus te vrkmen, met de prjectntwerper bijznder zrgvuldig te werk gaan, zwel in de tekenfase als in de buwfase. TECHNISCHE DOELSTELLINGEN Minstens: In het geval van een nieuwbuw zrgt men vr een nnderbrken islatie, zdat alle risic's p cndensatie wrden vrkmen. Dat gebeurt algemeen gesprken dr de eisen van de EPB-regelgeving te respecteren. Die EPB bevat echter ng geen nauwkeurige eisen vr wat betreft de kudebruggen (cf. infra). Cncreet let men dus p een crrect ntwerp en een gede aanwending van islatiemateriaal, schrijnwerk enz. Bij renvatie van weinig f niet-geïsleerde gebuwen f gebuwen die lkaal kudebruggen vertnen, impliceert dit idealiter dat er gekzen wrdt vr een buitenislatie. Hiermee vermijdt men kudebruggen ter hgte van de vleren en de binnenmuren. Vr meer infrmatie hierver, zie de fiche ENE11 "Bij renvatie: de wanden isleren". Aangeraden: In het geval van een nieuwbuw, wanneer de islatie ged cntinu lpt en de cndensatierisic's p die manier zijn verminderd, meten de meest ingewikkelde kudebruggen wrden aangepakt, zals aan de aansluiting tussen muren en vlerplaten. Men zal kiezen vr specifieke materialen (cellenbetn f geëxpandeerde klei, cellenglas, islatiemateriaal met hgwaardige dichtheid). Z det men de warmtevraag zakken. Bij wijze van infrmatie, ziehier de richtwaarden die in Vlaanderen (mmenteel) wrden aanbevlen in het raam van de EPB: Details van vensters en deuren Overhangende terrassen en balkns Details - buitenheken Details - binnenheken Aansluiting met het dak Betnnen zuilen in buitenwanden Overgang tussenvleren - gevel, Overgang binnenmuren - gevel Overgang fundering - gevel (p vler f p kruipruimte) ψ e < 0,10 W/mK ψ e < 0,10 W/mK ψ e < 0,00 W/mK ψ e < 0,15 W/mK ψ e < 0,05 W/mK ψ e < 0,05 W/mK ψ e < 0,05 W/mK ψ e < 0,05 W/mK BLZ 2 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

3 Cellenglas Bij renvatie met deze prblematiek specifiek wrden nderzcht. Er met vral met adequate middelen (thermgrafie, ppervlaktethermmeters, enz.) grndig wrden nagegaan waar zich de bestaande kudebruggen bevinden. De cndensatieprblemen zullen meten wrden pgelst. Om de risic's p cndensatie en/f schimmelvrming ng te verminderen, kan men bvendien denken aan hygiënische ventilatie, die de lucht drger maakt. Optimaal: In nieuwbuw met u erp tezien dat de kudebruggen verwaarlsbaar wrden, d.w.z. dat alle waarden beneden 0,01 W/m.K wrden gehuden (streefcijfer aangegeven in de handleiding van de berekeningssftware vr passiefhuizen PHPP 2007). In renvatie, bvenp de aanbevlen maatregelen en/f als vlledige islatie van buitenaf niet mgelijk is, treden we aan de binnenkant p, dr de islatie nnderbrken te maken. Bijvrbeeld: de vlerplaten en binnenmuren scheiden van de buitenmuren en ter hgte van die vergangen de islatie drtrekken. KEUZE-ELEMENTEN TECHNISCHE ASPECTEN > He een kudebrug detecteren In een bestaand gebuw kan de aanwezigheid van een kudebrug wrden vastgesteld dr nrechtstreekse aanwijzingen, zals lkale schimmelgrei. BLZ 3 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

4 Dit is echter geen betruwbare indicatr mdat schimmels k aan andere brnnen van vchtigheid te wijten kunnen zijn (bijvrbeeld plaatselijke waterinsijpeling,...). Men zal dus de vrkeur geven aan wetenschappelijke en preventieve methden, zals: Thermgrafie: infrardftgrafie van het gebuw tijdens het stkseizen Brn: Ofwel een meting van de temperaturen van de wanden met een ppervlaktethermmeter. Om de ψ- en χ-waarden te kennen, kan men gebruik maken van experimentele metingen, berekeningssftware (bijvrbeeld, de prgramma's die Physibel heeft ntwikkeld: Trisc, Bisc, Vltra, f vrije sftware zals Therm, ntwikkeld dr de LBLN), en ten sltte een atlas van kudebruggen, eventueel bewerkbaar (bijvrbeeld Kbra f de gegevensbank afkmstig van het prject Kudebrug-IDEE, beide vrij tegankelijk). > Srten kudebruggen De afbeeldingen hiernder illustreren de meest curante kudebruggen die het gevlg zijn van een slechte plaatsing van de islatie tijdens de buw f tijdens een vregere renvatie. Oplssingen wrden alleen vrgesteld als ze in de praktijk "relatief gemakkelijk" haalbaar zijn: Vlle muur die aan de buitenzijde wrdt geïsleerd: Prbleem Mgelijke plssing Raam BLZ 4 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

5 Prbleem Mgelijke plssing Uitsprng Muurnis vr afverpijp Terras Geen eenvudige plssing. Een dergelijke cnfiguratie met in het geval van een nieuwbuw wrden pgelst dr specifieke nderdelen te gebruiken vr de drgang van de wapeningen via een islerend nderdeel dat bestand is tegen cmpressie. Vlle muur geïsleerd aan de binnenzijde: Prbleem Mgelijke plssing Binnenmuur Stpcntacten en leidingen Raam, drpel, vensterbank BLZ 5 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

6 Prbleem Mgelijke plssing Funderingsplaat Vlerplaat Spuwmuur: tal van kudebruggen kunnen het gevlg zijn van een slechte islatie in de spuw.deze gebreken zullen ver het algemeen meilijk te verhelpen zijn. Meestal ligt de plssing in een islatie aan de binnenzijde, desnds gelkaliseerd. Hiernder vindt u enkele vrbeelden van slechte islatietepassingen bij spuwmuren die meten wrden vermeden van bij de pbuw. Muurhek, dakplaat en vlerplaat: vrbeelden van slechte uitveringen Brn: Energie+ Drpel, vensterbank, vlerplaat p kelder f kruipruimte, terrasvler: vrbeelden van slechte uitveringen Brn: Energie+ MILIEUASPECTEN > Gevlgen vr het energieverbruik Vr een middelmatig geïsleerd gebuw kan het warmteverlies dr kudebruggen 10 % van het ttale verlies uitmaken.he zwaarder een gebuw geïsleerd is, he meer islatiefuten kunnen leiden tt relatief grte verliezen, die zelfs tt 25 % van het ttale verlies kunnen bedragen. Dit zijn echter ngal extreme gevallen. Bij wijze van illustratie: het vrbeeld hiernder tnt de impact van een verankering p de thermische prestatie van een wand bestaande uit een betnnen muur en 10 cm minerale wl ( = 0,030 W/mK). Znder draagstructuur bedraagt de U van de wand 0,26 W/m²K. Vr een metalen geraamte znder thermische nderbreking (en dus een kudebrug), bedraagt de U 0,40 W/m²K, d.i. 50% meer. BLZ 6 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

7 U=0.26 W/m²K znder metalen structuur U = 0,32 W/m²K thermische metalen structuur U = 0,40 W/m²K met metalen structuur znder thermische nderbreking > Gevlgen vr de gezndheid Kudebruggen zijn per definitie kud, en vrmen dus gunstige znes vr de cndensatie van vchtigheid aan de binnenkant. En waar cndensatie kan ptreden, kan schimmel greien. Die schimmel kan nesthetisch zijn en vrmt eveneens een risic vr de gezndheid (astma, enz.). Schimmel tast k alle ppervlaktebehandelingen (schilderwerken, plafnnering) aan en zijn bijznder schadelijk vr huten cnstructies. > Gevlgen vr het cmfrt Oppervlakken in de buurt van kudebruggen, hebben een lagere ppervlaktetemperatuur dan de gemiddelde temperatuur van de wanden.dit kan ervr zrgen dat de wand kud aanvelt. Kudebruggen zijn dus een brn van gebrek aan thermisch cmfrt. ECONOMISCHE ASPECTEN Thermgrafisch materiaal (infrardcamera) kst zeer veel en alleen een gespecialiseerd bedrijf kan ziets kpen. Dergelijke firma's stellen k steeds meer vr m audits uit te veren die thermgrafie mvatten. U kunt hierver de gegevensbank "buwprducten" raadplegen p de website van het WTCB, via het sleutelwrd "thermgrafie". De ksten bedragen 500 excl. BTW vr een rijhuis en vr een villa. Het Brussels Hfdstedelijk Gewest heeft premies vr thermgrafieën: Vrbeeld van een infrardft: de kudebrug ter hgte van de vler is duidelijk te zien Brn: Hffmann en Dupnt bvba (www.ec-energie.be) In het geval van een nieuwbuw vergt de pheffing van kudebruggen meestal geen bijkmende ksten, behalve het plaatselijk gebruik van cmpressiebestendig islerend materiaal, zals bijvrbeeld cellenglas (bij benadering 6 /m² per centimeter islatie). BLZ 7 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

8 DE JUISTE KEUZE MAKEN > Kudebruggen telaten? Het is van wezenlijk belang dat kudebruggen wrden vermeden, want zij leiden tt plaatselijke cndensatie (en zdende k schimmelgrei). De basisreden is dat de luchtkwaliteit van de binnenruimten in het gedrang kmt. De aanwezigheid van een waterdichte en gemakkelijk te reinigen binnenbekleding (een gekleefde naadlze ceramiek bijvrbeeld) zal deze ngemakken beperken, maar het betreft hier slechts een tussenplssing. Tt slt wrdt aangeraden m de kudebruggen zveel mgelijk te beperken m niet ng meer warmte te verliezen dan al het geval is via de wanden en dr de verluchting. De ambitie van de buwheer m vr alle kudebruggen plssingen te vinden zal bepalend zijn, met de geldende reglementering als minimum. IN DE PRAKTIJK Er meten maatregelen wrden genmen tijdens de verschillende ntwikkelings- en realisatiefasen van het prject: PROGRAMMERING > Renvatie Een infrardthermgrafie uitveren m de zwakke punten van de wand p te sprendit kan echter pas gebeuren indien de temperatuurverschillen tussen binnen en buiten vldende grt zijn. Dit kan dus niet gebeuren tijdens de warme maanden van het jaar. SCHETS > Nieuwbuw De vrkeur geven aan een eenvudige vrmarchitecturale vruitstekende delen, balkns, raakvlakken van meervudige dakcnstructies, enz. zijn allemaal delicate punten waar aandacht aan met wrden besteed. In het geval van terrassen met speciale aandacht wrden besteed aan de externe draagstructuren. VOORONTWERP > Renvatie Men met de vrkeur geven aan islatie aan de buitenzijde, m kudebruggen te vermijden ter hgte van de binnenmuren en aan het uiteinde van de vler. In het geval van islatie aan de binnenzijde, met men bijzndere aandacht besteden aan de behandeling van de binnenmuren en de tussenliggende vleren. Vaak met de islatie tenminste wrden drgetrkken p die wanden m cndensatie te vermijden. Typische details zijn eerder in deze fiche behandeld. Vrbeeld: bekleding islatiemf: BLZ 8 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

9 Indien een kudebrug niet kan wrden vermeden, zrgt men al tenminste vr een gede verluchting. > Nieuwbuw Het gebuw wrdt z ntwrpen dat de islatie nnderbrken verlpt; hierbij let men vral p de terrassen, verhangen, buitenranden, cmplexe gemetrische vrmen enz. De vensters en deuren wrden in het vlak van de islatie geplaatst m kudebruggen te vermijden ter hgte van het raamwerk. Technische detailtekeningen zijn ndig van alle vergangen tussen muren, vlerplaten en daken. In de litteratuur vindt men vrbeelden van typische details (zie bibligrafie). UITVOERINGSPROJECT, DOSSIER VOOR DE STEDENBOUWKUNDIGE VERGUNNING > Nieuwbuw en renvatie Het lastenbek met islatievegen vereisen vereenkmstig de plannen. Vr het EPB-vrstel dat vereist is binnen de EPB-regelgeving, met de K-waarde wrden berekend, wat inhudt dat men rekening hudt met de kudebruggen. Er bestaan wel ng geen precieze eisen ten aanzien van de begrenzing van kudebruggen zelf. De mgelijkheid blijft dan m rekening te huden met de aanwezigheid van kudebruggen, p initiatief meegenmen in de evaluatie van het warmteverliescëfficiënt dr de gebuwschil. Men bepaalt hiervr de lengte van de kudebrug en het lineair f puntsgewijs verlies. De impact van de kudebruggen p het verliescëfficiënt van de wanden met dus als vlgt wrden berekend (besluit 21/12/07 bijlage V): fwel via een gevalideerde twee- f driedimensinale cmputerberekening van de lineaire f puntsgewijze verliescëfficiënten, vereenkmstig de nrmen NBN EN ISO en NBN EN ISO et 2 fwel aan de hand van waarden bij benadering van die verliezen p basis van de tabellen van NBN EN ISO fwel aan de hand van de frfaitaire waarden van die verliezen vr elke pgesprde kudebrug, zals vastgelegd dr de verheid (tt heden nbekend) fwel aan de hand van een glbale waarde die dr de verheid is bepaald: het cëfficiënt warmteverlies dr de wanden wrdt verhgd met de waarde U b * i=1n A i waarbij: BLZ 9 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

10 U b (W/m²K) wrdt bepaald in functie van de vlumieke cmpactheid (bepaald dr NEN B62-301), in de vlgende verhudingen: indien C=<1, U b =0.1 indien 1<C=<4, U b =0.1*(C+2)/3 indien 4<C, U b =0.2 A i is de verliesppervlakte van de EPB-eenheid In dit stadium van het ntwerp meten k de uitveringsdetails wrden behandeld. Er bestaan diverse gegevensbanken met typische details, zie de bibligrafie. Hiernder een vrbeeld van de uitvering van een verbinding tussen de ramen en de muren: y=±0 W/mK: Crrecte plaatsing van een vensterraam in het vlak van de islatie (vrkeursplssing) y=±0,05 W/mK: aanvaardbaar (minder perfrmante plssing dan hierbven) TOEZICHT OP DE WERKZAAMHEDEN Brn handleiding PHPP2007 > Nieuwbuw Er met een nauwgezette cntrle zijn van de uitvering van alle details p de buwplaats. De architect met erp tezien dat de taken in het lastenbek nauwgezet wrden verdeeld. De rl van de dakwerker, de timmerman en de metselaar met bijvrbeeld ged wrden verduidelijkt vr de uitvering van de details van de verbinding tussen de muren en het dak. BLZ 10 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

11 Vrbeeld van een slecht uitgeverde verbinding (nderbreking van de islatie tussen het dak en de panelen van de spuwmuur ) en van de slechte plaatsing van de islatiepanelen Op het eind van de ruwbuw kan het nuttig zijn een thermgrafie te realiseren m eventuele slecht ntwrpen f slecht uitgeverde details p te spren en ze misschien alsng te verhelpen... AANVULLENDE INFORMATIE ANDERE AANDACHTSPUNTEN Hierna vlgt een lijst van fiches waarvan de thema s handelen ver kudebruggen: ENE04 - Een ged geïsleerd gebuw buwen ENE11 - Bij renvatie: de wanden isleren CSS07 - Gede luchtkwaliteit garanderen in elk lkaal BIBLIOGRAFIE Publicaties die typedetails bevatten: F. Simn, JM. Hauglustaine, L islatin thermique des façades à structure bis Guide pratique pur les architectes, Ministerie van het Waalse Gewest, Januari F. Simn, JM. Hauglustaine, La rénvatin et l énergie Guide pratique pur les architectes, Ministerie van het Waalse Gewest, April Energie+: Hauglustaine, Pur une améliratin de la perfrmance énergétique des lgements neufs - brchure technique pur architectes et entreprises, actin "Cnstruire avec l énergie naturellement", Ministerie van het Waalse Gewest, Reeks Brchures techniques, gepubliceerd dr het Ministerie van het Waalse Gewest. Online te bestellen p de website Infrmatie ver de infrardthermgrafie: C. Delmtte, P. Devisscher, La thermgraphie infraruge:quelles applicatins pur le bâtiment? (Bn à savir). WTCB magazine 1998/2. Evaluatiemiddel vr het cndensatierisic p een wand Energie+: afdeling Façades / Calculs Gegevensbanken van kudebruggen: KOBRA : a_sftware Kudebrug-IDEE : malbridges&niv01=epb_accepted BLZ 11 VAN 11 BEPERKING VAN KOUDEBRUGGEN JULI 2010

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN KOUDEBRUGGEN BEPERKEN Details ntwerpen die de cntinuïteit van de thermische islatie garanderen, een crrecte tepassing p de werf garanderen en de bestaande kudebruggen pheffen PRINCIPES BENADERING Kudebruggen

Nadere informatie

EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN

EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN PRINCIPES BENADERING Wintercmfrt gegarandeerd tegen een z laag mgelijk energieverbruik Als je een gebuw buwt f renveert, wil je cmfrt bieden, zwel tijdens de winter als

Nadere informatie

ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE

ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE Zware materialen kiezen en ze in rechtstreeks cntact laten met de mgeving van het lkaal, m te beschikken ver een gede thermische buffer PRINCIPES BENADERING Om tijdens de

Nadere informatie

HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN

HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN - - HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN Het algemeen rendement van de verwarmingsinstallatie verbeteren dr te zrgen vr een efficiënte verdeling van de energie PRINCIPES BENADERING Naast

Nadere informatie

DE "MANUELE VENTILATIE" OPTIMAAL ORGANISEREN

DE MANUELE VENTILATIE OPTIMAAL ORGANISEREN - - DE "MANUELE VENTILATIE" OPTIMAAL ORGANISEREN Wanneer en he lang meten kamers verlucht wrden wanneer er geen installatie vr hygiënische ventilatie aanwezig is? PRINCIPES CONTEXT De luchtkwaliteit hangt

Nadere informatie

EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN

EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN - - EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN PRINCIPES BENADERING Een efficiënt en vrdelig systeem kiezen m warmte uit te stralen Naast de prductiewijze, een kwaliteitsvlle verdeling en een efficiënte regeling,

Nadere informatie

Bouwbedrijf Beneens. Stadsestraat 43 2250 Olen

Bouwbedrijf Beneens. Stadsestraat 43 2250 Olen Buwbedrijf Beneens Stadsestraat 43 2250 Olen 1 Alles heeft een levensduur. Alles dient vervangen te wrden. Bill McDnnuch C2C Livespan f Materials 2 3 Renvatie in de Praktijk 4 Renvatie in de Praktijk 5

Nadere informatie

Project Claes Luc - BPC

Project Claes Luc - BPC X-ECO Ing. Gert Vanden Ber Lenard Meesstraat 16 3970 Lepldsburg 0472-32.20.98 www.x-ec.net Prject Claes Luc - BPC EPB ENERGIE PRESTATIE EN BINNENKLIMAAT Nieuwbuwwning Ligging: Steenweg 273, 3570 Alken

Nadere informatie

EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE

EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE - - EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE Een ged geregeld verwarmingssysteem zrgt vr een ideaal evenwicht tussen de behefte aan energie en de werkelijk geprduceerde heveelheid warmte PRINCIPES

Nadere informatie

Technische en bouwkundige voorschriften voor meterlokalen

Technische en bouwkundige voorschriften voor meterlokalen Technische en buwkundige vrschriften vr meterlkalen Referentie: SIB10 CCLB 110 Datum:22/10/2010 Pagina 1/9 Inhudstafel 1 INLEIDING... 3 2 AFKORTINGEN... 3 3 TOEGANKELIJKHEID INSTALLATIES... 3 4 LOKAAL...

Nadere informatie

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een basisschool

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een basisschool Energie besparen dr een crrecte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvrbeeld in een basisschl 1. INLEIDING Veel verwarmingsinstallaties in schlgebuwen draaien p vlle teren, k wanneer er geen

Nadere informatie

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar Fabels in islatieland Wat waar is f niet waar Fabels verleven de tijden. Sms is dat ged. Maar het kan k verkeerd uitpakken. Eind jaren '70 bracht Sven (Stichting vrlichting energiebesparing nederland)

Nadere informatie

EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT

EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT - PRAKTISCHE AANBEVELING CSS13 - EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT Ons gedrag ten pzichte van verwarmings- en kelingsinstallaties in vraag stellen PRINCIPES Het thermisch cmfrt is waarschijnlijk

Nadere informatie

OPTIMAAL ONTWERPEN VAN VENSTERS

OPTIMAAL ONTWERPEN VAN VENSTERS OPTIMAAL ONTWERPEN VAN VENSTERS De ptimale glasppervlakte vinden vereenkmstig de riëntaties en het srt lkaal, en de adequate srt beglazing kiezen vr een ptimaal lichtcmfrt en akestisch cmfrt PRINCIPES

Nadere informatie

BIJ RENOVATIE: DE WANDEN ISOLEREN

BIJ RENOVATIE: DE WANDEN ISOLEREN - - BIJ RENOVATIE: DE WANDEN ISOLEREN Bij renvatie de beste manier zeken m de islatie van de wanden te versterken PRINCIPES BENADERING Bij renvatie bieden islatie, luchtdichte wanden en efficiëntere verwarmings-

Nadere informatie

Project Be Home 3 woningen

Project Be Home 3 woningen X-ECO Ing. Gert Vanden Ber Lenard Meesstraat 16 3970 Lepldsburg 0472-32.20.98 www.x-ec.net Prject Be Hme 3 wningen EPB ENERGIE PRESTATIE EN BINNENKLIMAAT Ligging: Pater Asteerstraat 45 47 49 3970 Lepldsburg

Nadere informatie

Ids Veiligheidscoördinatie

Ids Veiligheidscoördinatie Ids Veiligheidscördinatie 1 / 5 IDS-1119 - AG Vespa - Viletstraat 39-2060 Antwerpen - Ontwerpanalyse 01 COÖRDINATIEDAGBOEK Datum: 19-7-2005 Aanwezige partijen: COO: Jhan De Kninck Inf vr: BH AR Karlien.Vanmerhaeghe@vespa.antwerpen.

Nadere informatie

PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - PRAKTISCHE AANBEVELING ENE13 - DE JUISTE ZONWERING

PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - PRAKTISCHE AANBEVELING ENE13 - DE JUISTE ZONWERING - - DE JUISTE ZONWERING Het binnenkmend znlicht tijdens de zmer beperken en prfiteren van de warmte tijdens de winter PRINCIPES BENADERING Het znlicht dat binnenkmt in een gebuw mag dan wel het verwarmingsverbruik

Nadere informatie

OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT

OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT - OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT De vrm en de ppervlakte van de peningen bepalen, evenals de binnenhuisinrichting, vr ptimaal lichtcmfrt en gebruik van natuurlijk licht PRINCIPES BENADERING Het

Nadere informatie

EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN

EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN PRINCIPES BENADERING EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN Gegarandeerd zmercmfrt met een z laag mgelijk energieverbruik De terugkerende hitteglven van de afgelpen jaren heeft ervr gezrgd dat het zmercmfrt een

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

AKOESTIEK IN HET VOORONTWERP

AKOESTIEK IN HET VOORONTWERP AKOESTIEK IN HET VOORONTWERP Inleiding PS-Acustics BVBA Alle rechten vrbehuden. Niets uit deze uitgave mag wrden vermenigvuldigd en/f penbaar gemaakt wrden dr middel van druk, ftkpie, micrfilm, elektrnisch

Nadere informatie

plaatsen van materialen of tijdelijke opstellingen op (of over) de openbare weg, openbaar domein of een publiek toegankelijk terrein

plaatsen van materialen of tijdelijke opstellingen op (of over) de openbare weg, openbaar domein of een publiek toegankelijk terrein plaatsen van materialen f tijdelijke pstellingen p (f ver) de penbare weg, penbaar dmein f een publiek tegankelijk terrein Altijd een vrije drgang van minimaal 4 m hgte en 4 m breedte vrzien: Opstelling

Nadere informatie

Asbestbeleidsplan. Beleid en beheer asbest

Asbestbeleidsplan. Beleid en beheer asbest Asbestbeleidsplan Beleid en beheer asbest Dcumenttitel. Asbestbeleidsplan Status. Cncept Definitief Versie. 1.1 Datum. 22-03-2014 Organisatie. Wningcrpratie Rentree Opstellers. Wningcrpratie Rentree i.s.m.

Nadere informatie

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost Bijlage 4 Tetsingskader ntwerp levenslpbestendig Zeist-Ost 1. Opzet Het tetsingskader Levenslpbestendig Zeist-Ost bestaat uit een aantel nderdelen. Een algemeen deel gaat ver de levenslpbestendige wijk:

Nadere informatie

Beeldkwaliteitplan Herontwikkeling woningbouw Van Dekemalaan evennr. 6-20

Beeldkwaliteitplan Herontwikkeling woningbouw Van Dekemalaan evennr. 6-20 Beeldkwaliteitplan Herntwikkeling wningbuw Van Dekemalaan evennr. 6-20 Team stedenbuw ntwerp 07062013 Inleiding Het prject betreft de herntwikkeling van de huurwningen aan de Van Dekemalaan westzijde evennummers

Nadere informatie

CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN

CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN XCDC Trading & Cnsultancy B.V.B.A. B-8780 Ostrzebeke 1. Algemeen CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN Vanaf 1 st juli 2014 is de CE MARKERING van buwprducten die nder een geharmniseerde nrm vallen,

Nadere informatie

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone Schade prtcl Zuiderpark Stadswalzne Gemeente s-hertgenbsch december 2012 Schadeprtcl Zuiderpark - Stadswalzne In dit dcument staat he de gemeente s-hertgenbsch mgaat met schadeclaims. Het is er p gericht

Nadere informatie

Deelprojectplan. Projectadministraties

Deelprojectplan. Projectadministraties Deelprjectplan Prjectadministraties Het beheersen van prjectadministraties dr de invering van een hgeschlbrede methdiek. 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Prbleemverkenning en stelling 3. Prjectdelen 4.

Nadere informatie

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken.

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken. 5.2.7 Energie Wat is het thema en waarm is het belangrijk? Het thema energie gaat ver het gebruik van energie in de gebuwde mgeving vr verwarming, keling, verlichting en industriële en agrarische prcessen.

Nadere informatie

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen.

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen. Categrie C Per aspect van het framewrk zijn nrmen pgesteld. Vetgedrukt zijn de verplichte nrmen. Organisaties die nder categrie C vallen, zullen verder zijn met het implementeren van kwaliteitssystemen

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN

EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN Verntreinigende stffen vermijden en zrgen vr vldende luchtverversing m de luchtkwaliteit te garanderen PRINCIPES BENADERING De luchtkwaliteit in gebuwen is vaak slechter

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

Schadeverzekeringen Zakelijk Zorgverzekeringen. o o

Schadeverzekeringen Zakelijk Zorgverzekeringen. o o Dienstenwijzer Z zijn wij u graag van dienst Op de dienstverlening van ns kantr is de Wet p het financieel tezicht van tepassing. Eén van de eisen die uit deze wet vlgt is dat wij u tijdig infrmeren ver

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

Kantines tegen voedselverspilling

Kantines tegen voedselverspilling Kantines tegen vedselverspilling Principe: zwel klanten als kantinepersneel aanspren m vedselverspilling te verminderen Kantines van administraties, ng's, schlen f bedrijven zijn plekken waar grte heveelheden

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

AKOESTIEK IN HET VOORONTWERP

AKOESTIEK IN HET VOORONTWERP AKOESTIEK IN HET VOORONTWERP Inleiding PS-Acustics BVBA Alle rechten vrbehuden. Niets uit deze uitgave mag wrden vermenigvuldigd en/f penbaar gemaakt wrden dr middel van druk, ftkpie, micrfilm, elektrnisch

Nadere informatie

Aanvraagformulier subsidieregeling isolatiemaatregelen woningen 2015

Aanvraagformulier subsidieregeling isolatiemaatregelen woningen 2015 Aanvraagfrmulier subsidieregeling islatiemaatregelen wningen 2015 Raadhuisplein 2 Pstbus 500 3850 AM Ermel t 0341 56 73 21 Vul dit frmulier in, zet uw handtekening en stuur het p naar de Gemeente Ermel,

Nadere informatie

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012 Stappenplan BTW-verhging van 19 naar 21% per 1 ktber 2012 Supprt ID: 57354 Versies: AccuntView Windws Dit stappenplan hebt u ndig m uw administraties in AccuntView gereed te maken vr het nieuwe BTW-percentage.

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 Versie Zomer 2014

Beleidsplan 2014 Versie Zomer 2014 Beleidsplan 2014 Versie Zmer 2014 Pagina 1 van 6 Beleidsplan 2014 Supprt t Cnnect Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting SUPPORT TO CONNECT. Het plan mvat een verzicht van de delstellingen, activiteiten

Nadere informatie

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kp van Nrd-Hlland Er is sprake van hgbegaafdheid, blijkens uit: Een ttale intelligentie gelijk f hger dan 130 N.B.: bij een intelligentienderzek wrdt nrmaliter

Nadere informatie

Aanpassingen voorwaarden BREEAM Materialen in RVO Milieulijst t.b.v. MIA/VAMIL-regeling

Aanpassingen voorwaarden BREEAM Materialen in RVO Milieulijst t.b.v. MIA/VAMIL-regeling Aanpassingen vrwaarden BREEAM Materialen in RVO Milieulijst t.b.v. MIA/VAMIL-regeling Op 4 januari 2017 is de Milieulijst 2017 van de Rijksdienst vr Ondernemend Nederland gepubliceerd. Net zals in vrige

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN

ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN - - ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN Zrgen vr een gede luchtkwaliteit met een z beperkt mgelijke energiekst PRINCIPES BENADERING Om luchtkwaliteit te kunnen garanderen, met er wrden gezrgd vr

Nadere informatie

Analytische boekhouding

Analytische boekhouding Analytische Bekhuding Analytische bekhuding 1 Vrbereiding... 2 1.1 Dssier instellingen... 2 1.2 Analytische rekeningen maken... 3 2 Analytisch beken... 4 2.1 Kppeling... 5 2.2 Bekingsvrstellen (mdellen)...

Nadere informatie

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020.

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020. Handleiding Handleiding Cmmunicatie vr Prmtren Eurpees Fnds vr Reginale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020 1 Eurpese Unie Inhud 1 Inleiding... 1 2 De minimale cmmunicatieverplichtingen... 1 a) Weergave

Nadere informatie

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 Resultaten penbare marktcnsultatie Verkp klster Grt Bijstervelt Gemeente Oirscht BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Oirscht is sinds nvember 2009 eigenaar

Nadere informatie

V-ICT-OR begeleidt besturen in hun informatiehuishouding voor optimaal verloop van samenvoeging gemeente en OCMW

V-ICT-OR begeleidt besturen in hun informatiehuishouding voor optimaal verloop van samenvoeging gemeente en OCMW V-ICT-OR begeleidt besturen in hun infrmatiehuishuding vr ptimaal verlp van samenveging gemeente en OCMW De infrmatica in steden en gemeenten greide sinds de jaren 80 rganisch. Dat stapje bij stapje greien

Nadere informatie

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen.

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen. 1 Leefbaarheid is een belangrijk, z niet hét thema van de laatste jaren. De wnmgeving wrdt vr mensen steeds belangrijker vr de ervaren wn. Ok vanuit het perspectief van sciale chesie, veiligheid en sciaal-ecnmische

Nadere informatie

Bureau-ergonomie. Werkhouding: een ergonomische werkomgeving

Bureau-ergonomie. Werkhouding: een ergonomische werkomgeving Bart Van Keymlen & Sfie Lagrin Bureau-ergnmie Werkhuding: een ergnmische werkmgeving Langdurig zitten is een belangrijke rzaak van rugklachten. We ntwaken, we zitten aan de ntbijttafel, p de trein f in

Nadere informatie

prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenformulier -

prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenformulier - prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenfrmulier - Datum: Gegevens Klant Naam :... Adres :......... Tel /GSM:... Fax:... @:... Particulier Prfessineel Berep:... ON nr:... Handelaar Eigenschappen tuin in

Nadere informatie

De burgemeester, het college en de raad van de gemeente Muiden;

De burgemeester, het college en de raad van de gemeente Muiden; Vrbeeld handvest De burgemeester, het cllege en de raad van de gemeente Muiden; Gelet p artikel 169, tweede en derde lid, en artikel 180, tweede en derde lid, Gemeentewet; Hebben de vlgende uitgangspunten

Nadere informatie

Beleidsregels verrekenen inkomsten uit commerciële (onder) verhuur en commerciële kostgeverschap 2015

Beleidsregels verrekenen inkomsten uit commerciële (onder) verhuur en commerciële kostgeverschap 2015 Beleidsregels verrekenen inkmsten uit cmmerciële (nder) verhuur en cmmerciële kstgeverschap 2015 Inhud Beleidsregels verrekenen inkmsten uit cmmerciële (nder) verhuur en cmmerciële kstgeverschap 2015...

Nadere informatie

Openwerf Scheldehoek 10A

Openwerf Scheldehoek 10A Openwerf Scheldehek 10A Het gebuw Deze halfpen bel etage BEN-wning bestaat uit 3 verdiepingen, met de leefruimte en keuken p de eerste verdieping. Grte glaspartijen p Westen en Nrden geven een practig

Nadere informatie

HANDLEIDING: AANVRAAG VOOR EEN SUBSIDIE IN HET ZUIDEN INVULFORMULIER

HANDLEIDING: AANVRAAG VOOR EEN SUBSIDIE IN HET ZUIDEN INVULFORMULIER 1 JUNI 2015 HANDLEIDING: AANVRAAG VOOR EEN SUBSIDIE IN HET ZUIDEN INVULFORMULIER SEYS VEERLE PROVINCIEBESTUUR WEST-VLAANDEREN Hug Verriesstraat 22 8800 ROESELARE Vrwrd Sinds 1971 ndersteunt de prvincie

Nadere informatie

TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND

TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND STICHTING COLLECTIEF AGRARISCH NATUURBEHEER SCAN TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND BESCHRIJVING De ksten mzaïekbeheer zijn een vergeding vr de ksten die p bedrijfsniveau gemaakt wrden vr het

Nadere informatie

Rollenspel Jezus redt

Rollenspel Jezus redt Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak

Nadere informatie

Sectorvoorstel voor een toekomstbestendig salderingsmodel

Sectorvoorstel voor een toekomstbestendig salderingsmodel Sectrvrstel vr een tekmstbestendig salderingsmdel Inleiding Znnepanelen zijn in pmars in Nederland. De huidige salderingsregeling vr znne-energie in cmbinatie met een sterk dalende kstprijs van znnepanelen

Nadere informatie

Guidelines. over de sector van ondernemingen die banden verkopen en plaatsen (bandencentrales en garages)

Guidelines. over de sector van ondernemingen die banden verkopen en plaatsen (bandencentrales en garages) Guidelines ver de sectr van ndernemingen die banden verkpen en plaatsen (bandencentrales en garages) In verleg met de berepsrganisatie FEDERTYRE heeft de FOD Ecnmie beslist m aanbevelingen te geven ver

Nadere informatie

S&A bvba. 1. Startverklaring definitief goedgekeurd. Ambachtsweg 20-9820 Merelbeke. Inhoudstafel 1. STARTVERKLARING DEFINITIEF GOEDGEKEURD...

S&A bvba. 1. Startverklaring definitief goedgekeurd. Ambachtsweg 20-9820 Merelbeke. Inhoudstafel 1. STARTVERKLARING DEFINITIEF GOEDGEKEURD... S&A bvba Ambachtsweg 20-9820 Merelbeke tel 09/329 87 75 fax 09/329 87 85 URL: www.sabvba.cm e-mail: inf@sabvba.cm Startverklaring definitief gedgekeurd Inhudstafel 1. STARTVERKLARING DEFINITIEF GOEDGEKEURD...

Nadere informatie

Strategisch gelegen kantorencomplex met ondergrondse parking in Mechelen.

Strategisch gelegen kantorencomplex met ondergrondse parking in Mechelen. 1 Inf Strategisch gelegen kantrencmplex met ndergrndse parking in Mechelen. Het prject Pure M situeert zich in het stadsgedeelte van het Raghen-Park, dat mmenteel ntwikkeld wrdt. Het bevindt zich net ten

Nadere informatie

Normalisatie van gevelelementen Actualiteit en vooruitblik Nieuwigheden veiligheidseisen kinderen en binnenzonwering

Normalisatie van gevelelementen Actualiteit en vooruitblik Nieuwigheden veiligheidseisen kinderen en binnenzonwering Nrmalisatie van gevelelementen Actualiteit en vruitblik Nieuwigheden veiligheidseisen kinderen en binnenznwering Achtergrnd nieuwe nrmering kinderveiligheid met binnenznwering Ongevallen gerapprteerd met

Nadere informatie

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht Prject Shared Services Gefaseerde implementatie prjectbeheersing methdiek Hgeschl van Utrecht Vervlg van Deelprjectplan Prjectadministraties (januari 2004) Het beheersen van prjectadministraties dr de

Nadere informatie

Veiligheidsinstructie voor opslag van gevaarlijke producten in recipiënten

Veiligheidsinstructie voor opslag van gevaarlijke producten in recipiënten Interne Dienst vr Preventie en Bescherming p het Werk Afdeling Risicbeheer Veiligheidsinstructie vr pslag van gevaarlijke prducten in recipiënten Datum 20 januari 2011 Inleiding Opslag wrdt gedefinieerd

Nadere informatie

BedrijfsOpvolgingsRegeling (BOR)

BedrijfsOpvolgingsRegeling (BOR) BedrijfsOpvlgingsRegeling (BOR) Dit krte memrandum behandelt p een praktische wijze de BOR tegen de achtergrnd van de inkmstenbelasting, de erfbelasting en enkele structureren. Het is bedeld als een krte

Nadere informatie

EEN ZONNEBOILER OVERWEGEN

EEN ZONNEBOILER OVERWEGEN - - EEN ZONNEBOILER OVERWEGEN Een deel van het warm water verwarmen met een znneverwarmingsinstallatie PRINCIPES BENADERING Het energieverbruik m sanitair water p te warmen kan met meer dan 75% wrden verminderd

Nadere informatie

Hergebruikinitiatieven

Hergebruikinitiatieven Hergebruikinitiatieven Principe: materialen en verpakkingen hergebruiken vr ze afval wrden Hergebruik betekent de terugwinning en het hergebruik van prducten f nderdelen ervan: hergebruik van de verschillende

Nadere informatie

ZNA Jan Palfijn Lange Bremstraat 70 B2170 Merksem. Totale heupprothese. Info voor patiënten. Toegankelijke en kwaliteitsvolle gezondheidszorg

ZNA Jan Palfijn Lange Bremstraat 70 B2170 Merksem. Totale heupprothese. Info voor patiënten. Toegankelijke en kwaliteitsvolle gezondheidszorg ZNA Jan Palfijn Lange Bremstraat 70 B2170 Merksem Ttale heupprthese Inf vr patiënten Tegankelijke en kwaliteitsvlle gezndheidszrg GEHEUGENSTEUNTJE VOOR UW INGREEP Duidt vr uzelf aan wat je al gedaan hebt,

Nadere informatie

vaak jarenlange dienstverlening

vaak jarenlange dienstverlening INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat unieke trendvlgende systemen heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a. de

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid voetbalvereniging N.B.S.V.V.

Vrijwilligersbeleid voetbalvereniging N.B.S.V.V. Vrijwilligersbeleid vetbalvereniging N.B.S.V.V. Waarm deze richtlijn? Geen enkele amateur-sprtvereniging kan tegenwrdig ng bestaan znder de inzet en bijdrage van (veel) vrijwilligers. Ok binnen nze vereniging

Nadere informatie

Ouderblik. Vrijwilligers in de ouderwerking verzekeren

Ouderblik. Vrijwilligers in de ouderwerking verzekeren Ouderblik Vrijwilligers in de uderwerking verzekeren Inleiding Ouderparticipatie p schl kan verschillende vrmen aannemen aangepast aan de nden van de schl en de uders: een maandelijks udercafé, kffiechtenden,

Nadere informatie

Plan van aanpak energiezorg in schoolgebouwen. Barbara De Kezel, Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding 16 november 2015

Plan van aanpak energiezorg in schoolgebouwen. Barbara De Kezel, Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding 16 november 2015 Plan van aanpak energiezrg in schlgebuwen Barbara De Kezel, Steunpunt DuB dienst Energiebegeleiding 16 nvember 2015 Stappenplan inveren van energiezrg 4 grte stappen Plan Analyse van de bestaande situatie

Nadere informatie

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0.

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0. Verzuim Beleid Opgemaakt dr Human Resurce Management Delgrep Alle werknemers Ingangsdatum 4 juli 2014 Versie 0.1 www.smallsteps.inf clfn Verzuimbeleid Visie en aanpak verzuim Delgrep: alle werknemers Versie:

Nadere informatie

Toelichting Checklist Optimale informatie beleggingsverzekering

Toelichting Checklist Optimale informatie beleggingsverzekering Telichting Checklist Optimale infrmatie beleggingsverzekering Algemeen Infrmatie ver beleggingsverzekeringen Beleggingsverzekeringen zijn cmplexe prducten. Om de klant beter inzicht te geven in de werking

Nadere informatie

Effectenbeoordeling inzake parkeerplaatsen

Effectenbeoordeling inzake parkeerplaatsen Effectenberdeling inzake parkeerplaatsen Basisstructuur van het dcument vr de parkings die 3 tt 10 'vertllige' parkeerplaatsen bevatten ten pzichte van de vrschriften van art. 2.3.54, 1 en 2 van het BWLKE

Nadere informatie

DE GOEDE LUCHTDICHTHEID VAN DE GEBOUWSCHIL

DE GOEDE LUCHTDICHTHEID VAN DE GEBOUWSCHIL DE GOEDE LUCHTDICHTHEID VAN DE GEBOUWSCHIL Zrg besteden aan het ntwerp en de uitvering m luchtinfiltratie drheen de gebuwschil tt een minimum te beperken PRINCIPES BENADERING Een gede luchtdichtheid van

Nadere informatie

Voorbeeldvragen Methodiek NEN 2767

Voorbeeldvragen Methodiek NEN 2767 Nb. Per vraag kunnen er meerdere gede antwrden zijn 1. Welke van de nderstaande bewering is juist? NEN 2767 is een: methdiek vr de bepaling van achterstallig nderhud bjectieve methdiek vr de bepaling van

Nadere informatie

Wie verkoopt uw huis?

Wie verkoopt uw huis? Wie verkpt uw huis? Accuntnet Verkp Vertruwens Persn Service Accuntnet V V P Service Wie verkpt uw huis? Als u uw huis wilt verkpen, schakelt u k in Spanje een makelaar in. Echter in Spanje geeft men nrmaal

Nadere informatie

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Verkrte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Starten met OTIB-skillsmanager OTIB-skillsmanager is een instrument m het gesprek dat u gaat veren met uw leidinggevende vr te bereiden. U wrdt gevraagd

Nadere informatie

LOGBOEK van: klas: 1

LOGBOEK van: klas: 1 LOGBOEK van: klas: 1 Inhudspgave Inleiding en inhud van het lgbek Wat is de maatschappelijke stage? Delen van de maatschappelijke stage Waar de je maatschappelijke stage? Kaders waarbinnen de maatschappelijke

Nadere informatie

WAARDEVOLLE VOORWERPEN

WAARDEVOLLE VOORWERPEN WAARDEVOLLE VOORWERPEN Elk huis bevat wel interessante spullen: tv, dvd-speler, juwelen, spelcnsle, mp3-speler,... Hiernder vind je een aantal tips die je de burgers kunt geven m hun waardevlle spullen

Nadere informatie

PROJECT : IN DER OSTERBACH

PROJECT : IN DER OSTERBACH Brusselsesteenweg 6-2800 Mechelen tel 0475/478.477 - fax 015/340.310 www.vac-nline.be e-mail: inf@vac-nline.be U kan ns van maandag tem zaterdag bereiken van 8u tt 22u PROJECT : IN DER OSTERBACH ROUTE

Nadere informatie

Beste geïnteresseerde,

Beste geïnteresseerde, INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat unieke trendvlgende systemen heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a. de

Nadere informatie

GEZINSWONING. Huybregts Systeembouw Concept; Mede mogelijk gemaakt door; diederendirrix; Raadgevende ingenieurs Nieman; Opdrachtgever: Brabant Wonen;

GEZINSWONING. Huybregts Systeembouw Concept; Mede mogelijk gemaakt door; diederendirrix; Raadgevende ingenieurs Nieman; Opdrachtgever: Brabant Wonen; HSC Huybregts Systeembuw Cncept; GEZINSWONING Mede mgelijk gemaakt dr; diederendirrix; Raadgevende ingenieurs Nieman; Opdrachtgever: Brabant Wnen; Prijsvraag De Vrsprng I d.d. 24-10-2011 I HSC Gezinswning

Nadere informatie

Bankoverstapdienst - reglement

Bankoverstapdienst - reglement versie 1.0-28/10/2009 Bankverstapdienst - reglement Dit reglement vrmt het algemeen kader waarbinnen de deelnemende banken in België een bankverstapdienst vr zichtrekeningen aanbieden aan de cnsument.

Nadere informatie

WORKFLOW4U. Voor transparante processen en voorspelbare kwaliteit

WORKFLOW4U. Voor transparante processen en voorspelbare kwaliteit WORKFLOW4U Vr transparante prcessen en vrspelbare kwaliteit U kunt zich er vast iets bij vrstellen: Bedrijfsprcessen l ijken een wirwar van afspraken en acties. W erkprcessen zijn vaak cmplexer dan ndig

Nadere informatie

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen.

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen. Categrie D Per aspect van het framewrk zijn nrmen pgesteld. Vetgedrukt zijn de verplichte nrmen. Vr grtere rganisaties heeft het de vrkeur m een grter aantal diepgaande nrmen te hanteren. Deze rganisaties

Nadere informatie

van gebruikers, en het toekennen van lees- en schrijfrechten (zie hiervoor http://www.grensregio.eu/project-indienen/ ).

van gebruikers, en het toekennen van lees- en schrijfrechten (zie hiervoor http://www.grensregio.eu/project-indienen/ ). LEIDRAAD AANMELDING Bij het aanmaken van een prjectaanmelding in het digitale e-lket kunnen er verschillende vragen bij u pkmen, zals: He lang mag een tekst zijn? Welk detailniveau wrdt er gevraagd? Waar

Nadere informatie

Visie op de webpresentatie. gemeente Eindhoven

Visie op de webpresentatie. gemeente Eindhoven Visie p de webpresentatie gemeente Eindhven Inhud 1 Inleiding 3 2 Basisgedachte beheften ntvanger centraal 3 2.1 Onderscheidende kwaliteiten websites 3 2.2 Verbinding essentieel 4 2.2.1 Verbinding extern

Nadere informatie

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020 Vrdracht Prvinciale Staten van Nrd-Hlland Vrdracht Haarlem, juli 2012 Onderwerp: Uitveringsprgramma 2012-2015 Visie Openbaar Verver 2020 Bijlage: Prjectmschrijvingen van het Uitveringsprgramma 2012-2015

Nadere informatie

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR!

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR! Ontwikkeling van kinderen, stagnatie van de ntwikkeling en drverwijzen Wij prberen er vr te zrgen dat kinderen zich bij nze pvang plezierig velen en zich kunnen ntwikkelen. Om te kunnen berdelen f dit

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING

DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - - DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING PRINCIPES CONTEXT Externe en interne brnnen

Nadere informatie

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers Oprep erkenning en subsidiëring van grepsgericht aanbd pvedingsndersteuning dr vrijwilligers In het kader van het versterken van aanbd pvedingsndersteuning in de Huizen van het Kind lanceert Kind en Gezin

Nadere informatie

Registratienummer: GF Datum: 6 september 2011 Agendapunt: 7

Registratienummer: GF Datum: 6 september 2011 Agendapunt: 7 Aan de gemeenteraad Registratienummer: GF11.20079 Datum: 6 september 2011 Agendapunt: 7 Prtefeuillehuder: De heer L. Buwalda Behandelend ambtenaar: Mevruw K.J. Bij Onderwerp: De Kanteling Wm Vrstel: -

Nadere informatie