EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE"

Transcriptie

1 - - EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE Een ged geregeld verwarmingssysteem zrgt vr een ideaal evenwicht tussen de behefte aan energie en de werkelijk geprduceerde heveelheid warmte PRINCIPES BENADERING Behalve de prductiewijze, de kwaliteit van de warmtedistributie en de manier waarp de warmte wrdt uitgestraald, is de regeling van de installatie een van de vier elementen die bepalend zijn vr de kwaliteit van een verwarmingsinstallatie. Een gede regeling van de verwarmingsinstallatie met de mgelijkheid bieden m: rekening te huden met het cmfrtgevel in de verschillende ruimtes van het gebuw; de aanbevlen binnentemperatuur te respecteren, ngeacht de warmte die gratis wrdt aangeverd; de warmtetever te nderbreken in perides dat er niemand aanwezig is (f in het geval van wningen, als er geen beweging is); de distributie- en prductieverliezen te beperken; rekening te huden met snel wijzigende weersmstandigheden. Ondanks deze vele vereisten met men tch vr gen huden dat een efficiënte installatie vral een eenvudige installatie met zijn, die vlt met kunnen wrden gebruikt dr de bewner, wat k het niveau van autmatisering (van de gewne thermstaat tt de vlledige dmtica). TECHNISCHE DOELSTELLINGEN Minimaal Inzake uitrustingen met men de vereisten naleven van de rdnnantie ver de energieprestatie en het binnenklimaat van gebuwen (EPB). Vr wningen met men minstens beschikken ver een prgrammeerbare thermstaat per wning (prgrammering ver zeven dagen), die zich idealiter in de belangrijkste leefruimte bevindt. Men beveelt daarnaast thermstatische kranen aan p de radiatren van de andere ruimtes. Vr tertiaire lkalen zijn vlgens de EPB prgrammeerbare thermstaten vereist. Vr wat de eenvud van bediening aangaat, is tenminste een duidelijke handleiding ndig en een schema met de beschrijving van de regelingsinstallatie. BLZ 1 VAN 7 EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE JULI 2010

2 Aangeraden Er wrdt aangeraden m het beheer te verfijnen dr een verdere differentiëring van de lkalen, bijvrbeeld: Als verschillende verdiepingen van een wning vlerverwarming hebben, met er p elke verdieping een veler vr de binnentemperatuur zijn. Vr tertiaire lkalen is truwens een regeling per zne aanbevlen. Men creëert minimaal een zne per grep lkalen met dezelfde riëntatie f gebruik (bv. lkalen met een zuidelijke ligging wrden gescheiden van lkalen met een nrdelijke ligging, en elke grep lkalen heeft een eigen kamerthermstaat). Vr cllectieve wningen beveelt men temperatuurregeling aan p het niveau van de prductie en de distributie. Dit gebeurt via een hfdmengkraan en een schakelklk die wrden bestuurd in functie van de buitentemperatuur. Om de taak vr de bewner ng te vergemakkelijken raadt men aan m de wijze van regeling k aan te passen aan de bezettingswijze. Ok het hanteren van dezelfde principes en testellen in het hele gebuw, en dan vral in grte gebuwen (grep wningen), is een vereenvudiging p zich. Optimaal Dmticatechnieken stellen u in staat m alles zeer nauwgezet te gaan cntrleren, zals het prgrammeren van streeftemperaturen in elk lkaal, het sturen p basis van aanwezigheidsdetectie f znnewinst, Een ptimaal gebruik vereist van de bewner wel een ged begrip van de instelmgelijkheden en een klare kijk p de eigenschappen van het gebuw. Een duidelijke en nauwkeurige handleiding, f zelfs een pleiding van de gebruiker, zijn ndig m deze plssingen ged te den werken. KEUZE-ELEMENTEN TECHNISCHE ASPECTEN > De regeling afstemmen p de grtte van het gebuw De regelingswijze hangt af van de aard en de grtte van het gebuw: In kleine gebuwen, zals eengezinswningen f appartementen met individuele stkketel, kan men afgaan p een referentieruimte en de warmteprductie en - distributie dus regelen met een mgevingsthermstaat. Vr verwarmingsketels met cndensatie is er een mdulerende kamerthermstaat f een klimaatregeling met externe snde ndig m de werking van de verwarmingsketel te ptimaliseren. In grtere gebuwen, zals gebuwen met appartementen f gemengde wnhandelscmplexen, kan de distributie wrden pgesplitst in verschillende circuits met elk hun eigen instelling, meestal in functie van de buitentemperatuur. De psplitsing van die circuits zal vaak gebeuren vlgens verschillende tijdschema s per lkaal. In alle gevallen: meten de ruimtes beschikken ver een lkale regeling die rekening hudt met de gratis warmtetever (van de zn, van aanwezigen, van apparaten, ). Meestal gebeurt dit via thermstatische kranen. Met de verwarming dr middel van een klk vr elk deel van het gebuw dat anders wrdt bezet kunnen wrden uitgeschakeld tijdens perides dat er niemand aanwezig is (dat kan een weekklk f een jaarklk zijn). De circulatren meten geheel deel uitmaken van de regeling. Er kan tt 50% wrden bespaard p hun werkingstijd. BLZ 2 VAN 7 EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE JULI 2010

3 > Overeenstemming van de regelingsystemen Als de regeling van de prductie en/f distributie gebeurt via een thermstaat f een mgevingssnde, dan mgen de verwarmingslichamen van het lkaal waarin die zich bevinden niet zijn uitgerust met thermstatische kranen. De cmbinatie van de twee systemen kan namelijk leiden tt een permanente, verbdige en energiervende werking van de verwarmingsketel en/f van de circulatr. > De warmtetever nderbreken Er zijn twee srten van systemen m de warmtetever te nderbreken: smmige den de watertemperatuur dalen, andere stppen de warmwatertever. De tweede plssing valt te verkiezen mdat de mgevingstemperatuur z sneller kan dalen tijdens perides dat er geen mensen aanwezig zijn, wat een bijkmende energiebesparing plevert (die tt 10 % kan bedragen). Het beheer dat is gebaseerd p de nderbreking van de warmwatertever (en dus het stilleggen van de stkketel, kan wrden verbeterd a.h.v. een ptimalisatr. Dat is een testel dat autmatisch de pstarttijd van de ketel wijzigt in functie van de buitentemperatuur, en eventueel binnentemperatuur. De redenering is dat een gebuw 's nachts minder warmte verliest in het tussenseizen dan in de winter, dus heft de ketel niet z vreg te starten m eenzelfde streeftemperatuur te halen. > Een andere regeling al naargelang het type verwarmingsketel Het is niet z dat je een en dezelfde instelling mag gebruiken vr alle verwarmingsketels: smmige ketels vergen een bepaald waterdebiet, f een permanente hge watertemperatuur. Men det er daarm ged aan bij de leverancier van de ketel na te vragen f de gekzen regelingswijze de verwarmingsketel niet kan beschadigen. Een ketel die bijvrbeeld niet kan werken bij een lage temperatuur, mag niet wrden geregeld via een mgevingsthermstaat f een klimaatregelsysteem, mdat de ketel in dat geval kan resten. Dit element kan meespelen bij renvaties. > Installaties in evenwicht brengen Opgelet, een regeling kan slechts helemaal vldening schenken als de distributie van het warm water in de installatie perfect in evenwicht is, als m.a.w. de verschillende verwarmingslichamen ged wrden geved met hun nminaal debiet. Zniet kunnen de lkalen p het einde van het circuit cmfrtprblemen ndervinden, die men zal verhelpen dr de regelingsparameters te verhgen. Wat dan weer zal leiden tt meer verbruik. MILIEU-ASPECTEN > Invled van de regeling p het energieverbruik Een juiste regeling is uiterst belangrijk vr het verbruik: 1 C mgevingstemperatuur teveel als de aanbevlen temperatuur 20 C bedraagt, leidt tt een meerverbruik van minstens 7 %. tijdelijk de warmtetever nderbreken als er niemand aanwezig is, staat gelijk met een vermindering van het verbruik met 5 tt 30 % (afhankelijk van de inertie van het gebuw, van de islatie en van de bezettingsduur). Over het algemeen levert het plaatsen van thermstatische kranen in een gebuw een besparing p van een tiental prcent. ECONOMISCHE ASPECTEN > Beschikbaarheid p de markt Er bestaan p de markt tal van merken die regelsystemen aanbieden. We willen er tch ng even aan herinneren dat u bij uw keuze k best even denkt aan het gebruiksgemak. Een duidelijke werkwijze en een schema meten bij het systeem terug te vinden zijn, want een verkeerde instelling kan de efficiëntie van het systeem vlledig teniet den. BLZ 3 VAN 7 EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE JULI 2010

4 Indien eenzelfde persn verschillende installaties meten beheren, zijn gelijke principes en materialen een enrm vrdeel. > Rendabiliteit Het plaatsen van een regelsysteem is altijd rendabel, dankzij de energiebesparing. Het is meilijk hier de grtte van de investering aan te geven mdat er vele technische plssingen bestaan. Duidelijk is wel dat de investering in een ged regelsysteem in slechts enkele jaren tijd wrdt terugverdiend. Laten we het vrbeeld nemen van een gebuw van m² dat znder een bijznder regelsysteem m³ gas/jaar verbruikt. Een vlledige regeling van gede kwaliteit zu een energiebesparing pleveren van 25 %, f m³ gas/jaar fwel De investering in een vlledig beheerssysteem van hge kwaliteit zu maximaal zwat ksten. Van dat bedrag met slechts tt wrden beschuwd als een meerkst verbnden aan de kwaliteit van de installatie, in vergelijking met een "minimalistische" plssing. Vr een huis schat men de installatiekst vr een regelsysteem met thermstaat en klk p ngeveer 500 f 600 (de thermstaat zelf kst tussen 151 en BUA 2009). Indien men vertrekt van een niet-geregelde installatie, geeft dit een besparing van 10 % p het verwarmingsverbruik. Het systematisch installeren van thermstatische kranen levert een besparing p van 9 % p de verwarming, vr een kstprijs van 21 tt 35 per kraan (BUA 2009). Er bestaan k thermstatische kranen met prgrammeerklkken, waardr de kraan autmatisch kan wrden afgeslten tijdens perides dat er geen mensen aanwezig zijn. Dit srt kraan kan wrden gebruikt in ruimtes die een lagere bezettingsgraad hebben dan de andere ruimtes van het gebuw. Een dergelijke kraan kst twee f drie keer zveel als een traditinele thermstatische kraan. MAATSCHAPPELIJKE EN CULTURELE ASPECTEN > Eenvud van de regeling Fabrikanten van regelsystemen hebben de neiging m de systemen al te ingewikkeld te maken: alles wrdt mgelijk maar paradxaal geneg is het instellen van de parameters steeds meilijker vr de mdale gebruiker. Maar indien de beheerder de werking van de apparaten niet begrijpt f niet kent, dan levert dit zelfs met het beste regelsysteem geen energiewinst p. Maak u geen illusies, het is de bewner f de beheerder van het gebuw die de installaties met kunnen bedienen en niet de installateur, want hij kan niet rdelen f de instellingen wel geschikt zijn. Krtm, het srt regelsysteem dat wrdt gekzen met k vereenstemmen met de vaardigheden van de beheerder. Een klimaatregeling (met externe snde) zal bijvrbeeld pas echt efficiënt zijn indien de beheerder de verwarmingscurve crrect kan parametreren. Zniet dreigt ververwarming en dus meerverbruik. > Aangepast aan de bezettingsgraad De keuze vr een bepaalde thermstatische kraan hangt af van de mensen die aanwezig zijn in een lkaal. In ruimtes waar de aanwezige persnen niet kunnen wrden ingelicht ver het nut van thermstatische kranen en waar ze niet verantwrdelijk zijn vr een gede regeling, zijn er "institutinele" thermstatische kranen ndig (ntegankelijk vr de aanwezige persn). BLZ 4 VAN 7 EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE JULI 2010

5 "Institutinele" thermstatische kranen (met blkkeersysteem). > Beperkingen De mythes ver het tijdelijk nderbreken van de warmtetever zijn hardnekkig. Bepaalde vaklui beweren bvendien dat een verwarmingsstp niets plevert: wat je wint p het mment dat de temperatuur lager is, verlies je weer wanneer je het gebuw pnieuw p temperatuur met brengen. Dit is nnsens. Verwarmingsstps leiden altijd tt besparingen, die grter f kleiner zullen zijn naargelang de inertie van het gebuw, van het islatieniveau en van de bezettingsduur. Het miskennen van de energetische gevlgen van de regeling (1 C te veel = 7 % meerverbruik) en het feit dat een regelsysteem een van de laatste zaken is die wrden geïnstalleerd, zrgt ervr dat dit een van de eerste psten is die sneuvelt m budgettaire redenen. Dat is uiteraard een vergissing. Een beperkte installatie met enkel thermstatische kranen zals men vaak in kleine gebuwen ziet, vlstaat niet: Thermstatische kranen kunnen niet crrect werken als het verwarmingswater te warm is in verhuding tt de behefte (het pmpen van de kranen, gefluit, beschadiging, ). De warmtetever autmatisch nderbreken kan niet (alle kranen wrden dichtgedraaid). Er is geen bescherming tegen het slechte gebruik van de kranen dr de bewners (mgelijke ververwarming). IN DE PRAKTIJK Er meten maatregelen wrden genmen tijdens de verschillende ntwikkelings- en realisatiefasen van het prject: SCHETS Vr grtere prjecten met men trachten hmgene thermische znes te creëren, nder meer p basis van de bezettingsgraad en de riëntatie van de lkalen. Dit zal een efficiënter beheer per zne mgelijk maken. BLZ 5 VAN 7 EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE JULI 2010

6 VOORONTWERP Het regelsysteem bepalen samen met het ntwerp van de installaties. In nieuwbuw en zware renvatie, de vlgende EPB-eisen respecteren: EPB-eenheid Individuele wning < 400 m² Cultuur en ntspranning, restaurants en cafés, handelszaken, sprt Residentieel gemeenschappelijk, kantren en diensten, nderwijs 400m² Vereiste prgrammeerinrichting Manuele bediening en autmatische prgrammering, van het type ptimizer. Elke zne met wrden uitgerust met een manuele bediening en autmatische prgrammering, van het type ptimizer. Beschikkingen De klk met een gangreserve hebben van tenminste 48u en kunnen wrden geprgrammeerd ver minimum 7 dagen. De znes waarvan de gebruiksprgramma's nderling vr 80 à 100% gelijk zijn, kunnen dr een gemeenschappelijke ptimizer wrden bestuurd. De ttale vlerppervlakte per ptimizer mag echter niet meer dan 5000 m² bedragen. Grepering mgelijk indien gebruiksprgramma's gelijk vr meer dan 80%. De klk met een gangreserve hebben van tenminste 48u en kunnen wrden geprgrammeerd ver minimum 365 dagen. Brn: Ordnnantie van 11/07/2007 van het Brussels Hfdstedelijk Gewest ver de energieprestatie van gebuwen en het binnenklimaat. Bijlage VIII UITVOERINGSONTWERP, DOSSIER VOOR DE BOUWVERGUNNING Let erp dat de vrziene regeling en de verwarmingsketel vereenstemmen. OPLEVERING EN INGEBRUIKNAME Cntrleren f er een schema beschikbaar is met het regelprincipe (en he dit werkt), en een duidelijke handleiding vr de apparaten. Vr grtere prjecten met een cmpetente beheerder wrden aangesteld. Ervr zrgen dat de hydraulische installaties perfect in evenwicht zijn. In principe kmt het niet aan de installateur te m de regelsystemen in te stellen. Hij verteft niet in het gebuw, dus kan hij maar meilijk rdelen ver het ervaren cmfrt en de gewenste wijzigingen. De rl van de gebruikers van het gebuw zal dus heel belangrijk zijn. Minstens een cntrlebezek na een verwarmingsseizen met de installateur in staat stellen m bepaalde parameters te wijzigen p basis van de ervaringen van de bewners. BLZ 6 VAN 7 EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE JULI 2010

7 AANVULLENDE INFORMATIE ANDERE AANDACHTSPUNTEN Hier vlgt een lijst met fiches waarvan de thema s te maken hebben met de keuze van het regelsysteem: ENE14 - De beste manier kiezen m warmte te prduceren ENE16 - Het verdeelnetwerk vr de verwarming ptimaliseren ENE17 - Een adequaat verwarmingslichaam kiezen BIBLIOGRAFIE Algemene infrmatie ver het instellen van de installaties: Wegwijzer vr het energetisch en duurzaam ntwerpen van cllectieve wningen, BIM, 2006 : Typebestekken - Verwarming, BIM: Energie+ : Regelgeving: Ordnnantie van 11/07/2007 van het Brussels Hfdstedelijk Gewest ver de energieprestatie van gebuwen en het binnenklimaat, beschikbaar p de webstie van Leefmilieu Brussel: prfessinnelen > zeken per thema > energie > EPB en binnenklimaat > werkzaamheden EPB > wat zijn EPBwerken? / handige dcumentatie BLZ 7 VAN 7 EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE JULI 2010

EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN

EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN - - EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN PRINCIPES BENADERING Een efficiënt en vrdelig systeem kiezen m warmte uit te stralen Naast de prductiewijze, een kwaliteitsvlle verdeling en een efficiënte regeling,

Nadere informatie

HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN

HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN - - HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN Het algemeen rendement van de verwarmingsinstallatie verbeteren dr te zrgen vr een efficiënte verdeling van de energie PRINCIPES BENADERING Naast

Nadere informatie

EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN

EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN PRINCIPES BENADERING Wintercmfrt gegarandeerd tegen een z laag mgelijk energieverbruik Als je een gebuw buwt f renveert, wil je cmfrt bieden, zwel tijdens de winter als

Nadere informatie

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN KOUDEBRUGGEN BEPERKEN Details ntwerpen die de cntinuïteit van de thermische islatie garanderen, een crrecte tepassing p de werf garanderen en de bestaande kudebruggen pheffen PRINCIPES BENADERING Kudebruggen

Nadere informatie

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een basisschool

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een basisschool Energie besparen dr een crrecte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvrbeeld in een basisschl 1. INLEIDING Veel verwarmingsinstallaties in schlgebuwen draaien p vlle teren, k wanneer er geen

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

DE PRODUCTIE VAN SANITAIR WARM WATER VERBETEREN

DE PRODUCTIE VAN SANITAIR WARM WATER VERBETEREN PRAKTISCHE GIDS VOOR DE RENOVATIE EN DE DUURZAME CONSTRUCTIE VAN KLEINE GEBOUWEN DE PRODUCTIE VAN SANITAIR WARM WATER VERBETEREN Sanitair warm water verwarmen, verdelen en aftappen, rekening hudend met

Nadere informatie

ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE

ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE Zware materialen kiezen en ze in rechtstreeks cntact laten met de mgeving van het lkaal, m te beschikken ver een gede thermische buffer PRINCIPES BENADERING Om tijdens de

Nadere informatie

DE "MANUELE VENTILATIE" OPTIMAAL ORGANISEREN

DE MANUELE VENTILATIE OPTIMAAL ORGANISEREN - - DE "MANUELE VENTILATIE" OPTIMAAL ORGANISEREN Wanneer en he lang meten kamers verlucht wrden wanneer er geen installatie vr hygiënische ventilatie aanwezig is? PRINCIPES CONTEXT De luchtkwaliteit hangt

Nadere informatie

KIES DE BESTE MANIER OM WARMTE TE PRODUCEREN

KIES DE BESTE MANIER OM WARMTE TE PRODUCEREN - KIES DE BESTE MANIER OM WARMTE TE PRODUCEREN Een manier kiezen m warmte te prduceren die een ged energierendement cmbineert met een geringe invled p het milieu PRINCIPES BENADERING Samen met de kwaliteit

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

EEN ZONNEBOILER OVERWEGEN

EEN ZONNEBOILER OVERWEGEN - - EEN ZONNEBOILER OVERWEGEN Een deel van het warm water verwarmen met een znneverwarmingsinstallatie PRINCIPES BENADERING Het energieverbruik m sanitair water p te warmen kan met meer dan 75% wrden verminderd

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - PRAKTISCHE AANBEVELING ENE13 - DE JUISTE ZONWERING

PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - PRAKTISCHE AANBEVELING ENE13 - DE JUISTE ZONWERING - - DE JUISTE ZONWERING Het binnenkmend znlicht tijdens de zmer beperken en prfiteren van de warmte tijdens de winter PRINCIPES BENADERING Het znlicht dat binnenkmt in een gebuw mag dan wel het verwarmingsverbruik

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Zon-Privé gemeente Utrecht

Veelgestelde vragen Zon-Privé gemeente Utrecht Veelgestelde vragen Zn-Privé gemeente Utrecht In dit dcument beantwrden we een aantal veel gestelde vragen. Deze zijn als vlgt gecategriseerd: Zn-Privé actie Utrecht Het plaatsen van znnepanelen p een

Nadere informatie

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken.

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken. 5.2.7 Energie Wat is het thema en waarm is het belangrijk? Het thema energie gaat ver het gebruik van energie in de gebuwde mgeving vr verwarming, keling, verlichting en industriële en agrarische prcessen.

Nadere informatie

Uw partner in hernieuwbare energie

Uw partner in hernieuwbare energie www.svetechniek.be Znnebiler anaf 1999.00 * Inclusief 6% btw,levering en mntage : *Tarief ttaal te betalen 4333 Premie 2334 via netbeheerder te recupereren. Levering en mntage. Exclusief afbraak ude biler,

Nadere informatie

Subsidiereglement Energiezorg op School 2014. Hoofdstuk I: Algemene bepalingen

Subsidiereglement Energiezorg op School 2014. Hoofdstuk I: Algemene bepalingen Subsidiereglement Energiezrg p Schl 2014 Hfdstuk I: Algemene bepalingen Artikel 1.- Stedenfnds De subsidie Energiezrg p Schl past in de Beleidsvereenkmst Stedenfnds tussen de Vlaamse Gemeenschap en de

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost Bijlage 4 Tetsingskader ntwerp levenslpbestendig Zeist-Ost 1. Opzet Het tetsingskader Levenslpbestendig Zeist-Ost bestaat uit een aantel nderdelen. Een algemeen deel gaat ver de levenslpbestendige wijk:

Nadere informatie

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden -

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden - - Bedrijfsvermeldingen, Key-accunts & andere advertentiemgelijkheden - Dr: VvE Media B.V. Versie: 2.1 Datum: 7 mei 2015 Cntactpersn: Dhr. R.H.P. van der Vssen inf@nederlandvve.nl www.nederlandvve.nl ABN

Nadere informatie

Les Hernieuwbare energie

Les Hernieuwbare energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad Les Hernieuwbare energie Werkblad "100% duurzaam", "Hllandse wind", "Kies bigas!": wie de reclames van energiebedrijven bekijkt zu bijna denken

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

Bouwbedrijf Beneens. Stadsestraat 43 2250 Olen

Bouwbedrijf Beneens. Stadsestraat 43 2250 Olen Buwbedrijf Beneens Stadsestraat 43 2250 Olen 1 Alles heeft een levensduur. Alles dient vervangen te wrden. Bill McDnnuch C2C Livespan f Materials 2 3 Renvatie in de Praktijk 4 Renvatie in de Praktijk 5

Nadere informatie

ZORGEN VOOR EEN INTENSIEVE LUCHTVERVERSING

ZORGEN VOOR EEN INTENSIEVE LUCHTVERVERSING Om nline kennis te maken met de nieuwe versie 2016 van de Gids Duurzame Gebuwen, surft u naar: http://www.gidsduurzamegebuwen.brussels - - ZORGEN VOOR EEN INTENSIEVE LUCHTVERVERSING In het kader van een

Nadere informatie

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015 Beleidsregels vrziening jbcaching Participatiewet 2015 1-7-2015 Jbcaching Reginale beleidsregels jbcaching Participatiewet regi Achterhek Inleiding Jbcaching gaat ver het ndersteunen van mensen bij het

Nadere informatie

Een goede toekomst voor uw administratie

Een goede toekomst voor uw administratie Een gede tekmst vr uw administratie Is dit uw situatie nu? Is dit uw situatie straks? De praktijk Bij het gebruik maken van nline- bekhuden, wrdt het vr u mgelijk m 24 uur per dag, 7 dagen in de week infrmatie

Nadere informatie

Opgelet : de betaling van de verschillende premies gebeurt onafhankelijk van de betaling van de bonus.

Opgelet : de betaling van de verschillende premies gebeurt onafhankelijk van de betaling van de bonus. ENERGIEPREMIE C1 BONUS VOLLEDIGE RENOVATIE VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE Besluit van de Brusselse Hfdstedelijke Regering van 11 december 2014 hudende gedkeuring van het uitveringsprgramma betreffende de

Nadere informatie

UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM

UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM DE AANPAK VAN CRM RESULTANTS Ongeveer eens per twee jaar brengt Micrsft een nieuwe versie uit van Micrsft Dynamics CRM. In deze zgenaamde majr releases

Nadere informatie

Aanvraagformulier subsidieregeling isolatiemaatregelen woningen 2015

Aanvraagformulier subsidieregeling isolatiemaatregelen woningen 2015 Aanvraagfrmulier subsidieregeling islatiemaatregelen wningen 2015 Raadhuisplein 2 Pstbus 500 3850 AM Ermel t 0341 56 73 21 Vul dit frmulier in, zet uw handtekening en stuur het p naar de Gemeente Ermel,

Nadere informatie

Muiswerk Verhoudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten.

Muiswerk Verhoudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten. Verhudingen 1 Muiswerk Verhudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhudingen, breuken en prcenten. Delgrep Verhudingen 1 Het prgramma Verhudingen 1 is bedeld vr leerlingen in grep

Nadere informatie

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone Schade prtcl Zuiderpark Stadswalzne Gemeente s-hertgenbsch december 2012 Schadeprtcl Zuiderpark - Stadswalzne In dit dcument staat he de gemeente s-hertgenbsch mgaat met schadeclaims. Het is er p gericht

Nadere informatie

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord.

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord. Tips Digiduif 1. U lgt in p digiduif met uw e-mail adres en wachtwrd. 2. U kiest de knp instellingen. Op de vlgende pagina s kunt u allerlei zaken invullen en aanpassen die bij uw accunt hren. Tevens zit

Nadere informatie

Analytische boekhouding

Analytische boekhouding Analytische Bekhuding Analytische bekhuding 1 Vrbereiding... 2 1.1 Dssier instellingen... 2 1.2 Analytische rekeningen maken... 3 2 Analytisch beken... 4 2.1 Kppeling... 5 2.2 Bekingsvrstellen (mdellen)...

Nadere informatie

ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN

ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN - - ENERGIE-EFFICIËNTE LUCHTVERVERSINGSYSTEMEN Zrgen vr een gede luchtkwaliteit met een z beperkt mgelijke energiekst PRINCIPES BENADERING Om luchtkwaliteit te kunnen garanderen, met er wrden gezrgd vr

Nadere informatie

vaak jarenlange dienstverlening

vaak jarenlange dienstverlening INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat unieke trendvlgende systemen heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a. de

Nadere informatie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie RETS RESpedia Lkale subsidie vr energieprjecten Ec Centre Wales Jake Hllyfield Lkale subsidies vr energiebesparing en duurzame energie Diverse lkale verheden in Wales hebben uiteenlpende maatregelen genmen

Nadere informatie

OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT

OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT - OPTIMALISATIE VAN HET NATUURLIJK LICHT De vrm en de ppervlakte van de peningen bepalen, evenals de binnenhuisinrichting, vr ptimaal lichtcmfrt en gebruik van natuurlijk licht PRINCIPES BENADERING Het

Nadere informatie

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica DEPARTEMENT TOEGEPASTE INGENIEURSWETENSCHAPPEN CAMPUS SCHOONMEERSEN - GENT Uitgebreid vrstel Masterpref Infrmatica Titel van het prject Ontwikkeling uitbreidingsmdules vr cntact center scripting applicatie

Nadere informatie

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar Fabels in islatieland Wat waar is f niet waar Fabels verleven de tijden. Sms is dat ged. Maar het kan k verkeerd uitpakken. Eind jaren '70 bracht Sven (Stichting vrlichting energiebesparing nederland)

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

Resultaten Enquête Bedrijven 2008

Resultaten Enquête Bedrijven 2008 Resultaten Enquête Bedrijven 2008 Gedrag & ervaringen van bedrijven p de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt resultaten met betrekking tt slimme meters Rapprt vr de Vlaamse Reguleringsinstantie vr de Elektriciteits-

Nadere informatie

Schadeverzekeringen Zakelijk Zorgverzekeringen. o o

Schadeverzekeringen Zakelijk Zorgverzekeringen. o o Dienstenwijzer Z zijn wij u graag van dienst Op de dienstverlening van ns kantr is de Wet p het financieel tezicht van tepassing. Eén van de eisen die uit deze wet vlgt is dat wij u tijdig infrmeren ver

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 Groen Licht www.nieuwkortenoord.nl

Nieuwsbrief 1 Groen Licht www.nieuwkortenoord.nl Nieuwsbrief 1 Gren Licht www.nieuwkrtenrd.nl Nieuwsbrief 1 Gren Licht Dit is een nieuwsbrief, speciaal gericht p de actie Gren Licht in Nieuw Krtenrd. Subsidie beschikbaar gesteld dr Prvincie vr Gren Licht

Nadere informatie

Transportbedrijf J. Wessels & Z.N. B.V. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Transportbedrijf J. Wessels & Z.N. B.V. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Transprtbedrijf J. Wessels & Z.N. B.V. Maatschappelijk Verantwrd Ondernemen 2014 2015 1 MVO Maatschappelijk Verantwrd Ondernemen is de laatste jaren meer een vanzelfsprekendheid dan uitzndering gewrden.

Nadere informatie

EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT

EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT - PRAKTISCHE AANBEVELING CSS13 - EEN NIEUWE DEFINITIE GEVEN AAN HET THERMISCH COMFORT Ons gedrag ten pzichte van verwarmings- en kelingsinstallaties in vraag stellen PRINCIPES Het thermisch cmfrt is waarschijnlijk

Nadere informatie

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn Infrmatiebrief ver deelname aan het nderzek Fd2Learn Beste leerlingen, uders en/f wettelijk vertegenwrdigers, Dat het eten van vis (rijk aan mega- 3 vetzuren) ged is vr het functineren van de hersenen

Nadere informatie

Plan van aanpak energiezorg in schoolgebouwen. Barbara De Kezel, Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding 16 november 2015

Plan van aanpak energiezorg in schoolgebouwen. Barbara De Kezel, Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding 16 november 2015 Plan van aanpak energiezrg in schlgebuwen Barbara De Kezel, Steunpunt DuB dienst Energiebegeleiding 16 nvember 2015 Stappenplan inveren van energiezrg 4 grte stappen Plan Analyse van de bestaande situatie

Nadere informatie

EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN

EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN PRINCIPES BENADERING EEN KOUDESTRATEGIE ONTWIKKELEN Gegarandeerd zmercmfrt met een z laag mgelijk energieverbruik De terugkerende hitteglven van de afgelpen jaren heeft ervr gezrgd dat het zmercmfrt een

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

Technische en bouwkundige voorschriften voor meterlokalen

Technische en bouwkundige voorschriften voor meterlokalen Technische en buwkundige vrschriften vr meterlkalen Referentie: SIB10 CCLB 110 Datum:22/10/2010 Pagina 1/9 Inhudstafel 1 INLEIDING... 3 2 AFKORTINGEN... 3 3 TOEGANKELIJKHEID INSTALLATIES... 3 4 LOKAAL...

Nadere informatie

Stap 1. Wat wil jij?

Stap 1. Wat wil jij? Stap 1. Hi Iemand heeft het idee dat jij wel wat supprt kunt gebruiken. Dat kunnen je uders zijn, een vriend/vriendin een therapeut f iemand anders die ju ged kent. Die iemand wil graag dat jij hulp krijgt

Nadere informatie

CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN

CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN XCDC Trading & Cnsultancy B.V.B.A. B-8780 Ostrzebeke 1. Algemeen CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN Vanaf 1 st juli 2014 is de CE MARKERING van buwprducten die nder een geharmniseerde nrm vallen,

Nadere informatie

Effectenbeoordeling inzake parkeerplaatsen

Effectenbeoordeling inzake parkeerplaatsen Effectenberdeling inzake parkeerplaatsen Basisstructuur van het dcument vr de parkings die 3 tt 10 'vertllige' parkeerplaatsen bevatten ten pzichte van de vrschriften van art. 2.3.54, 1 en 2 van het BWLKE

Nadere informatie

U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen.

U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Vragenfrmulier Klant Beeld U heeft ns verzcht, m gezamenlijk, een gedegen vrstel ten aanzien van uw hyptheek uit te brengen. Onze bedrijfsfilsfie is, m samen met nze relaties, een inventarisatie te maken

Nadere informatie

BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE

BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE Begeleiding van leerlingen met ernstige rekenprblemen en/f dyscalculie Delen en uitgangspunten Binnen het Veluws Cllege Crtenbsch hanteren wij het Prtcl Ernstige

Nadere informatie

Eerstelijns ServicePunt B.V.

Eerstelijns ServicePunt B.V. WebsiteService 2015 Eerstelijns ServicePunt B.V. Eerstelijns ServicePunt B.V. Trenallee 20, Videlab Strijp-S 5617 BC Eindhven inf@eerstelijnsservicepunt.nl www.eerstelijnsservicepunt.nl De WebsiteService

Nadere informatie

Beste geïnteresseerde,

Beste geïnteresseerde, INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat unieke trendvlgende systemen heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a. de

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

Meer koopkracht door echte banen

Meer koopkracht door echte banen Meer kpkracht dr echte banen Centen en prcenten vr een gelijkwaardige samenleving Arbeidsvrwaardenagenda FNV in Beweging 2015 Een gelijkwaardige samenleving werkt beter. Een samenleving waarin de verschillen

Nadere informatie

Huisbereiding in de kijker

Huisbereiding in de kijker NIEUWSBRIEF NUMMER 5 JANUARI 2010 P1 In dit nummer 1 Inleiding 2 Huisbereiding in de kijker 2 Stppen met rken 4 Zelftest 5 Vrdelen van stppen met rken Inleiding Beste nieuwslezer, 2009 det zijn uittrede,

Nadere informatie

Waarom en hoe accountants hun verdienmodel moeten aanpassen. Van uren factureren naar value added pricing

Waarom en hoe accountants hun verdienmodel moeten aanpassen. Van uren factureren naar value added pricing Waarm en he accuntants hun verdienmdel meten aanpassen Van uren factureren naar value added pricing Waarm en he accuntants hun verdienmdel meten aanpassen 2 Inhud Inleiding 3 De ntwikkelingen 4 Blijvende

Nadere informatie

Factsheet Zonnepanelen

Factsheet Zonnepanelen Znnepanelen Znnepanelen staan veelvuldig vermeld in kranten, magazines en reclameflders. Ze lijken ht. Bvendien zijn er veel gezamenlijke inkpacties en prijsstunters p internet. In Bsweide zijn nu k de

Nadere informatie

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas.

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas. Onderzek Ouderbetrkkenheid V.U. : Lieve Van Daele, Grte Markt 1, 9100 Sint-Niklaas Succesvl samenwerken met uders Bundel in te kijken in de leraarskamer http://flb.sint-niklaas.be ONDERZOEK GOK-PROJECT

Nadere informatie

EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN

EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN EEN GOEDE LUCHTKWALITEIT VERZEKEREN Verntreinigende stffen vermijden en zrgen vr vldende luchtverversing m de luchtkwaliteit te garanderen PRINCIPES BENADERING De luchtkwaliteit in gebuwen is vaak slechter

Nadere informatie

Project Claes Luc - BPC

Project Claes Luc - BPC X-ECO Ing. Gert Vanden Ber Lenard Meesstraat 16 3970 Lepldsburg 0472-32.20.98 www.x-ec.net Prject Claes Luc - BPC EPB ENERGIE PRESTATIE EN BINNENKLIMAAT Nieuwbuwwning Ligging: Steenweg 273, 3570 Alken

Nadere informatie

Beleidsplan Natuur, Landschap, Infrastructuur en Gebouwen 2010-2015 consistent actief beheer

Beleidsplan Natuur, Landschap, Infrastructuur en Gebouwen 2010-2015 consistent actief beheer Beleidsplan Natuur, Landschap, Infrastructuur en Gebuwen 2010-2015 cnsistent actief beheer Hfdlijnen van beleid, delstellingen en randvrwaarden Vastgesteld p 11 december 2009 1. 1. Inleiding Het Beleidsplan

Nadere informatie

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip).

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Getallen 1 Getallen 1 is een prgramma vr het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Delgrep Rekenen en Wiskunde Getallen 1 Getallen 1 is geschikt vr grep 7 en 8 van de basisschl en de eerste

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 72095942000 VZW Psych. Centrum Caritas Caritasstraat 76 9090 MELLE Telichting bij het dcument pnameverklaring bij pname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met

Nadere informatie

Persoonlijke offerte voor Dhr. V. Oorbeeld

Persoonlijke offerte voor Dhr. V. Oorbeeld Persnlijke fferte vr Dhr. V. Orbeeld Znnestraat 12 1234AB, Znnestad 15 april 2015, s-hertgenbsch Geachte heer Orbeeld, Hartelijk dank dat we u een aanbd p maat mgen den vr Zelfstrm Huur Deze fferte p maat

Nadere informatie

Teamtrainingen en teamdagen

Teamtrainingen en teamdagen Het Sandelhut Meditatietechnieken, Caching en Training Teamtrainingen en teamdagen Lcatie: Het Beekse Bshuis Girlesedijk ngenummerd Hilvarenbeek Pst: Gildelaan 41 5081 PJ Hilvarenbeek Cntact: 06 155 77

Nadere informatie

DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING

DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING PRAKTISCHE HANDLEIDING VOOR DE DUURZAME BOUW EN RENOVATIE VAN KLEINE GEBOUWEN - - DE BINNENHUISVERONTREINIGING BEPERKEN: DE ELEKTROMAGNETISCHE VERONTREINIGING PRINCIPES CONTEXT Externe en interne brnnen

Nadere informatie

Hergebruikinitiatieven

Hergebruikinitiatieven Hergebruikinitiatieven Principe: materialen en verpakkingen hergebruiken vr ze afval wrden Hergebruik betekent de terugwinning en het hergebruik van prducten f nderdelen ervan: hergebruik van de verschillende

Nadere informatie

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen.

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen. 1 Leefbaarheid is een belangrijk, z niet hét thema van de laatste jaren. De wnmgeving wrdt vr mensen steeds belangrijker vr de ervaren wn. Ok vanuit het perspectief van sciale chesie, veiligheid en sciaal-ecnmische

Nadere informatie

IKZ DEEL II : De informatieronde

IKZ DEEL II : De informatieronde Vanuit het standpunt van de zn is de schaduw nzichtbaar (Gethe) IKZ DEEL II : De infrmatiernde Het is méér dan een cliché f butade: m aan een breed kwaliteitsbeleid te werken, heb je écht steun, inbreng

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool PEST PROTOCOL Prins Willem-Alexanderschl Wat is een pestprtcl? Een pestprtcl is een aantal vereenkmsten ver het tegengaan van pesten. Een afspraak tussen de schl, de kinderen en de uders. Waarm een pestprtcl?

Nadere informatie

M200403. Het MKB en de BV. Achtergronden van de keuze van ondernemers. Ro Braaksma. Klaas Bangma

M200403. Het MKB en de BV. Achtergronden van de keuze van ondernemers. Ro Braaksma. Klaas Bangma M200403 Het MKB en de BV Achtergrnden van de keuze van ndernemers R Braaksma Klaas Bangma Zetermeer, 24 maart 2004 Het MKB en de BV Waarm kiezen ndernemers vr een bepaalde rechtsvrm? En in het bijznder:

Nadere informatie

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 Resultaten penbare marktcnsultatie Verkp klster Grt Bijstervelt Gemeente Oirscht BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Oirscht is sinds nvember 2009 eigenaar

Nadere informatie

Pestprotocol Cazemierschool 2012

Pestprotocol Cazemierschool 2012 Pestprtcl Cazemierschl 2012 Vrwrd De Cazemierschl is een Prtestants Christelijke schl, die werkt vanuit de Jenaplanvisie. Dat betekent dat vr nze schl de algemeen menselijke waarden zals gemeenschapszin,

Nadere informatie

geothermie, welke toepassingen en gebouwen?

geothermie, welke toepassingen en gebouwen? gethermie, welke tepassingen en gebuwen? prf. ir. Wim Bydens gedelegeerd bestuurder, studiebureau bydens nv gastdcent Ugent, Faculteit tegepaste wetenschappen vakgrep architectuur en stedenbuw Hasselt

Nadere informatie

BBB BikeBoard: Zo hoort een fiets applicatie te werken

BBB BikeBoard: Zo hoort een fiets applicatie te werken BBB BikeBard app BBB BikeBard: Z hrt een fiets applicatie te werken Na het intrduceren van Bluetth sensren en een vernieuwende smartphnehuder vrig jaar, knden we eigenlijk niet anders dan k een fietsapplicatie

Nadere informatie

BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN LAAG-PENSIOEN

BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN LAAG-PENSIOEN BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN HOOG-LAAG LAAG-PENSIOEN f f LAAG -HOOG HOOG-PENSIOEN Vr pensiengerechtigden die de 65-jarige leeftijd ng niet bereikt hebben U kunt

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

Bureau-ergonomie. Werkhouding: een ergonomische werkomgeving

Bureau-ergonomie. Werkhouding: een ergonomische werkomgeving Bart Van Keymlen & Sfie Lagrin Bureau-ergnmie Werkhuding: een ergnmische werkmgeving Langdurig zitten is een belangrijke rzaak van rugklachten. We ntwaken, we zitten aan de ntbijttafel, p de trein f in

Nadere informatie

Dyslexie en dysorthografie

Dyslexie en dysorthografie Dyslexie en dysrthgrafie Naar schatting heeft 20% van de basisschlleerlingen leerprblemen. Hiervan heeft 10% leesprblemen. 5% zu dyslectisch zijn. Dit wil dus zeggen dat in elke klas van de lagere schl

Nadere informatie

Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding

Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding Dyslexie en dyscalculie en spellingsbegeleiding p het Carlus Clusius Cllege Zwlle Signalering en Begeleiding dyslectische / dyscalculische leerlingen Dyslexie:

Nadere informatie

Stap 4 Deel 2. 4.2.1 Controle willen houden over wat je denkt en voelt

Stap 4 Deel 2. 4.2.1 Controle willen houden over wat je denkt en voelt Stap 4 Deel 2 De rzaak van stress: de illusie dat we cntrle kunnen hebben als we maar geneg ns best den. 4.2.1 Cntrle willen huden ver wat je denkt en velt Je hebt al gelezen dat gedachten waar je in vastzit,

Nadere informatie

SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KALKOEN BIJ ELKAAR

Nadere informatie

Opleiding. Elektromechanica. Code + officiële benaming van de module. Db1 Verwarmings- en koeltechniek 1. Academiejaar 2015-2016.

Opleiding. Elektromechanica. Code + officiële benaming van de module. Db1 Verwarmings- en koeltechniek 1. Academiejaar 2015-2016. Opleiding Elektrmechanica Cde + fficiële benaming van de mdule Db1 Verwarmings- en keltechniek 1 Academiejaar 2015-2016 Semester 1 Studiemvang 6 studiepunten Ttale studietijd: 120 Aantal lestijden 80 Aandeel

Nadere informatie

prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenformulier -

prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenformulier - prijsaanvraag prairietuin - inlichtingenfrmulier - Datum: Gegevens Klant Naam :... Adres :......... Tel /GSM:... Fax:... @:... Particulier Prfessineel Berep:... ON nr:... Handelaar Eigenschappen tuin in

Nadere informatie

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4 ACT in LOB Werkbladen Tlkit De infrmatietrechter Deze tl helpt je m de grte heveelheid infrmatie ver studiekeuze vr jezelf behapbaar te maken. Je kunt p verschillende niveaus met de infrmatie ver studies

Nadere informatie

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen Stap 5 Deel 2 Je met niet alles gelven wat je denkt Lesje 5.2.1 Jezelf lsmaken uit vertuigingen Je hebt eerder al pgeschreven welke gedachtes zijn uitgegreid tt vertuigingen: de beelden ver jezelf en anderen

Nadere informatie

Beste geïnteresseerde,

Beste geïnteresseerde, INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat een unieke trendvlgend systeem heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a.

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie