Grid groeit door van klassiek naar smart

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Grid groeit door van klassiek naar smart"

Transcriptie

1 Grid groeit door va klassiek aar smart Ee smart grid is ee elektriciteitsetwerk dat itelliget de acties va alle aa het et gekoppelde gebruikers e opwekkers itegreert. Doel is efficiëtie, betrouwbaarheid e betaalbaarheid. Daarbij zij aast techische hardware, ict, commerciële marktpartije, wetgevig e stadaardisatie óók sociale vereiste e overheidsregulerig aa de orde. Hoe doorslaggeved zij smart grids voor de geweste verduurzamig va oze eergievoorzieig? Wat is gewest, wat is reëel e wat zij de termije, kase e risico s? Met ee KEMA-rapport oder de arm vroege we drie deskudige om hu meig. Drie deskudige i discussie Op uitodigig va Eergie+ heeft ee pael va drie deskudige zich geboge over het oderwerp smart grids. Dirk Jase (directeur itelliget etbeheer bij Nuo-afsplitsig Liader), Peter Vaesse (KEMA-cosultat future eergy systems) e Robert Kuipers (IBM eergy & utility leader NL) gige met elkaar i discussie over cetrale regie, slimme meters, cosumete otwikkelige, de effecte va afsplitsig tusse etbeheerders e stroomleveraciers, e og veel meer boeiede aspecte. Ee verslag va deze bijeekomst leest U verderop i deze Bradstof. Dirk Jase Peter Vaesse Robert Kuipers Ce t r a l e p l a i g z o a l s e e a a t a l j a r e gelede bestaat iet meer. Nu speelt de afsplitsig va etbeheerders e leveraciers e kemerkt de markt zich door overames e fusies, wat Europabreed tot ee beperkt aatal spelers zal leide. Tegelijk moet het elektriciteitsetwerk va Europa duurzame/ CO 2 -vrije elektriciteitsleverig op kue gaa eme va alle spaigsiveaus. Verwacht wordt dat i 2010 wid, zo, biomassa e micro techologieë 15 procet va alle opwekkig toelevere. Bij de presetatie va Eergy Policies of IEA Coutries oemde miister Maria va der Hoeve (EZ) het belag om smart grids te otwikkele. Fudametele koerswijzigig Reflectios o Smart Grids for the Future is de titel va het rapport dat KEMA eid vorig jaar publiceerde. Ee zogeaamd reflectio paper i opdracht va het Miisterie va EZ. De belagrijkste boodschappe luide als volgt: Grootschalige opwekkig va duurzame eergie e de toeame va decetrale opwek vrage om ee ieuw otworpe elektriciteitset. Ee trasitie aar smart grids is ee fudametele koerswijzigig die het klassieke et achter zich laat, om ieuwe cocepte, techieke, cosumete e zakelijke mogelijkhede te kue omarme. Sommige deskudige omschrijve deze otwikkelig als ee oderdeel va ee derde idustriële revolutie. Smart grids combiere het bekede e het iovatieve. Het itegreert cetrale opwekkig met ieuwe vorme va opwek e distributie. Het biedt cosumete ee bredere keus e de mogelijkheid om zich te otwikkele va passieve gebruiker tot actieve participat. Smart grids zij doorslaggeved voor het kue realisere va eergie- e milieubeleid. Ee succesvolle trasitie aar smart grids vraagt veel meer da allee techologische aadacht. Het succes is grotedeels ook afhakelijk va commerciële e beleidsmatige dimesies. De succesvolle trasitie aar smart grids gaat over ee route met vele hiderisse. Allee met ee strategische beaderig zij deze horde te eme. De grootste veratwoordelijkheid ligt bij de overheid, bestuurders, etwerkbedrijve e adere stakeholders. Zij kue de hiderisse slechte e kue icetives itroducere die ee succesvolle trasitie stimulere. r 2 MAART

2 Positie va Nederlad: Nederlad heeft ee goed track record als het gaat om ee proactieve aapak va eergiekwesties e geiet i Europa ee groot respect als ee lad met oog voor de Europese e modiale dimesie. Dit is ee goed uitgagsput voor groei, costateert KEMA i haar rapport. Gelet op de positie va Nederlad formuleert KEMA ee aatal kase e risico s. We zette ze hier op ee rij. Kase voor Nederlad Itellectueel vermoge e vaardighede. Track record voor iovatie. Ee goede uitgagspositie met ee sterk etwerk e ee hoge leverigskwaliteit. Water e wid biede aazielijke mogelijkhede. Er zij mogelijkhede voor opslag va elektriciteit. Er zij mogelijkhede voor afvag e opslag va CO 2. De stakeholders fuctioere volges mechaisme die hu ut door de tijd hebbe beweze. Nederlad heeft iteratioale ivloed e ee actief egagemet, i Europa e modiaal. De Nederladse faciliteite voor research e developmet zij va wereldiveau. Gas blijft beschikbaar voor de middellag termij. Risico s voor Nederlad De bestaade itercoectors aar buurlade kue leide tot ogeweste grid-iteractie. Nederlad is dichtbevolkt. Dat maakt het zoeke aar ieuwe eergie-ifrastructuur extra moeilijk. Cetrale regie óf Gods water over Gods akker? Hoe tover je het gevestigde vaderladse elektriciteitset om tot ee smart grid waari decetrale eergieopwekkig op alle spaigsiveaus past? Va groot widmolepark tot klei zoepaeel. I maart 2008 adviseerde KEMA daartoe ee breed keisplatform te vorme dat alle stakeholders vertegewoordigt. Maar op zo wijs platform, laat staa ee cetrale regievisie, heeft os polderlad og weiig zicht. Ge s p r o k e o v e r s m a r t g r i d: be s ta at er e i g e lijk ook ee dom grid? Dirk Jase va Liader vidt het huidige elektriciteitset bepaald iet dom, al is het pakweg 100 jaar gelede otworpe. Het is eevoudig, robuust, storigsogevoelig e EMC iert. Met gemiddeld slechts ogeveer 30 storigsmiute per jaar i Nederlad (Ebi: i miute per huishoude). Daar zij adere lade stikjaloers op. Robert Kuipers va IBM e Peter Vaesse va KEMA valle hem bij e vide het hoogspaigset ee uiterst modere ifrastructuur. Slim of dom moet je over de tijd bekijke, is de algemee opvattig. Met alle modere otwikkelige, begit het et misschie wel wat dom te worde, maar met voldoede itelligetie zij dom e slim og lag goed te combiere. Bovedie ka toevoegig va te veel software het et ook storigsgevoeliger make. Dat wil iemad. Het et is voor de fucties va u voldoede robuust. Voor de leverigszekerheid werd vroeger i de middespaig het -1 pricipe gehateerd. Laagspaigsette werde voor het huishoudelijk gebruik voldoede zwaar uitgevoerd. Allee als iederee elektrisch gaat autorijde (e oplade) e de woig elektrisch gaat verwarme, tja, daar is het iet op toegesede e ook iet voor otworpe. Regie De itroductie va slimme ette levert voordele op voor verschillede stakeholders. De vraag is allee of deze voordele zo groot 12 r 2 MAART 2009

3 kase e risico s Nederlad otbeert soms ee heldere visie e duidelijk beleid voor het stimulere va veraderig. Icosistete beleidsprioriteite taste het vertrouwe aa. Als stimulerig voor ee te korte periode gegaradeerd ka worde, is dit ogustig voor het zekerstelle va fiacierige. Progressie zal stilvalle als (obedoelde) hiderisse (commercieel e qua regelgevig) iet worde weggeome. Progressie zal stilvalle als de idustrie de techology-push iet ka bijbee. Nederladse etwerkbedrijve moete beslist ee rol spele op het Europese platform, vooral i demostratieprojecte. Stimulerede boodschap De doorgroei va het klassieke et aar smart grids op basis va ieuwe architectuur e ieuwe cocepte oemt KEMA ee fudametele veraderig met ee stimulerede e optimistische boodschap. Zij schetst ee toekomst met grote voordele voor alle stakeholders i de hele kete, va de overheid tot e met de eidgebruikers i woige e bedrijve. Maar i het rapport is ook sprake va ee duidelijke uitdagig: De trasitieroute op Europees iveau zal gee makkelijke zij. Het is cruciaal om krachtdadig te aticipere op potetiële probleme e je te realisere dat dit proces eige tijd vergt. Als dat lukt, zal de trasitie ee proces zij zoder ooverkomelijke hiderisse. Nederlad heeft de mogelijkhede om i Europa de leidig te eme e zo te bouwe aa ee uiek exportpotetieel, ook buite Europa. zij dat ee va deze stakeholders zelf iitiatief gaat eme. Robert Kuipers verwacht daar weiig va e pleit daarom voor ee cetrale regie, vooral door EZ, aagevuld met oafhakelijke keisistitute. Hij ziet ee parallel met de huidige itroductie va slimme meters. Doordat hier gee goede cetrale regiefuctie is geweest zij we u a jare prate og iet echt ver. Het gaat er u om gedecetraliseerde opwekkig op de verschillede spaigsiveaus te itegrere, beadrukt Dirk Jase. Bijzoder hierbij is dat de beschikbaarheid va deze broe af hagt va iet beïvloedbare factore zoals zo, wid e de prijs op de APX. De ette levere eergie e moete ook op grote schaal eergie kue opeme. Daarvoor moet itelligetie aa de ette worde toegevoegd. Maximaal efficiët vauit het et miljoee elektrische auto s s achts oplade, is aderzijds ee uitdagig die sturig vraagt. Vaesse reageert dat dit laatste voorbeeld juist decetrale sturig vergt, waarbij je beter de vraag op het aabod kut aapasse, i plaats va omgekeerd zoals tot vadaag gebruikelijk is. Dit geeft ee betere beuttig va de etcapaciteit. Beut beschikbare eergie decetraal e pas de vraag er op aa. Kuipers vult het eerdere put aa dat trasitie aar duurzame opwekkig mooi is, maar vraagt zich af of de BV Nederlad wel zelf moet ivestere i zoecelle of i slimme elektriciteitsmeters bij particuliere. Dat was i 2007 toch iet de ambitie? E va ee trasitieplatform, zoals KEMA aabevole heeft aa EZ, is het og evemi gekome. De regie va zowel vraag- als aabodkat baart Kuipers e Vaesse zorge. Zo komt het Nederladse wideergieaadeel ook iet bove 10 á 12 procet uit. Da pakke Duitslad e Frakrijk hu eergievoorzieig toch strakker aa, al blijft daarbij kereergie qua duurzaamheid ee belade begrip. Wie moet i Nederlad de regierol voor smart grids ivulle? Va etbeheerderszijde ziet Jase ee proactieve faciliterede rol. Na de splitsig ket de etbeheerder ekel aasluitige, gee klate, laat staa wat ee klat met de eergie doet. Deze cotacte zij voorbehoude aa de leveraciers die afsprake make met klate over prijs e hoeveelheid. Va de etbeh e e r d e r w o r d t e e betrouwbare e betaalbare tras portdiest tege ee vast capaciteitstarief verlagd. Bovedie kede iteret ook ooit cetrale regie. Als het móet, zou EZ d e cet r a le reg ierol kue vervulle, beadrukt Kuipers. r 2 MAART

4 Slimme meter iet voor Voor de cosumet kome de slimme elektriciteitsmeter e de elektrische auto (sel) dichterbij. Biedt de slimme meter, gelet op de koste e bate, voldoede prikkelig e mogelijkhede tot gedragsveraderig, bij zowel cosumete als etbeheerders? Misschie is lokale elektriciteitsopslag ee optie om de mogelijkhede aa te vulle. Vo o r kl e i e c o su m e t e is h e t m e t e i g e zoe- of wideergie bepaald iet gemakkelijk om hu ivesterige terug te verdiee. Zeker zolag zij hu evetuele overcapaciteit iet of tege ee slechte vergoedig kwijt kue aa het ladelijk elektriciteitset. Aa de adere kat zitte Teet e de etbedrijve ermee hoe zij op het hoog-, midde- e laagspaigset allerlei trasitie- e cogestievraagstukke tege beheersbare koste kue oplosse. Volges KEMA-cosultat Vaesse loopt de etaakoppelig va de écht kleie decetrale opwekkig teeide. Duitslad heeft al ee ieuwe terugleverwet waarbij cosumete pakweg 25 eurocet krijge voor elke kilowattuur die zij va hu zoecelpaele zélf gebruike e iet teruglevere aa het et. Zo blijft de laagspaigsstroom lokaal. Bovedie koste betrouwbare slimme meters om te zie wie hoeveel teruglevert, e/of zelf gebruikt va de eige productie, óók geld. Vaesse bespeurt ee tred dat het allee voor grotere PV-systeme vaaf 25 á 40 kwadraatmeter og lucratief zal zij om terug te levere. Daaraast kome er grotere systeme op laag- e middespaig op grote gebouwe zoals de Floriade. Miisysteme zij eigelijk puur og aatrekkelijk voor privé-gebruik voor mese die eergiebewust zij. Evetueel ter opschalig aa te vulle met lokale kleie opslagsysteme. Wat moet er u gebeure om zake i gag te zette? Kijked aar de recete historie va Nederlad ku je cocludere dat grote selle veraderige allee worde doorgevoerd als drie factore tegelijkertijd samekome: ee ramp, ee vet e ee pla. Maar de drie gespreksparters zie dit op korte termij iet gebeure. Passief Tegelijk speelt of cosumete wel voldoede prikkel tot gedragsveraderig ervare. De huidige etifrastructuur heeft gee ekel probleem als op elk woigdak 400 watt aa zoepaele zou ligge, aldus de deskudige. Maar mese hebbe vaak adere iteresses e zij vaak passief. De pakweg euro aa jaarlijkse eergiekoste per gezi, uitgesplitst zo 800 aa elektriciteit e aa gas, porre auwelijks op tot veraderig. Va de stimuli levert mij iets op, idealisme e moete, verwacht IBMdeskudige Kuipers daarom voor trasitie Splitsig e regie voor optimale eergie leveratie De splitsig va stroomleveraciers e etbeheerders zou tot verdere eergieoptimalisatie leide. E cosumete bewuster make. Toch, odaks legio demostratieprojecte, is er relatief og steeds weiig doorzettig e verieuwig op de eergiemarkt. Ook bij cosumete, die de splitsig misschie eerder raar vide. Of zij de stroomleveraciers te lief voor elkaar? Eerzijds stimuleert de splitsig de creativiteit bij alle partije, maar het leidt er wel toe dat de etbeheerders voor etoptimalisatie u met álle stroomleveraciers afsprake moete make. I Nederlad zij er dat misschie al dertig. Hoe daarmee de cosumet te verleide mider e op adere tijdstippe stroom te gebruike? Jase va Liaderetbeheer weet het og iet. Temeer etbeheerders slechts ederig dieaar zij e leveraciers de stroomprijze vaststelle. IBM-leidsma Kuipers ka daar og overhee: ook leveraciers kue weiig met prijze spele. Ter oderscheid is leveracier Oxxio daarom i 2004 met de uitrol va slimme meters gestart. Imiddels geiete daar circa huishoudes va. Net als va Oxxio s website met besparigstips. Hoegeaamd doe adere leveraciers hier og steeds weiig aa. Het lijkt erop dat de meer traditioele leveraciers slimme meters iet als ee mogelijkheid zie om ieuwe klate te wie maar afwachte totdat het wettelijke kader gereed is. Het lijkt of leveraciers veel te lief voor elkaar zij. KEMA-cosultat Vaesse vult aa dat deze jaarlijks gemiddeld mider da 100 euro bruto per huishoude verdiee, met ee hoop rompslomp. E dat verdiee aa 14 r 2 MAART 2009

5 simpele cosumet het meeste va moete. Aders blíjft maar over commuicatie gepraat worde, zoals de atioale overheid al vijf jaar doet over de slimme meter. De grootste voordele va slimme meters valle volges Kuipers iet bij etbeheerders maar juist bij leveraciers va eergie waardoor va etbeheerders gee iitiërede rol verwacht ka worde. I het huidige marktmodel, waar de veratwoordelijkheid voor istallatie va slimme meters bij etbeheerders ligt, otbreekt ee stevige regierol. Ee goede les voor itroductie va slimme etwerke, aldus de IBM-ma. Daarom zal tóch het miisterie iitiatief moete eme tot ee goed trasitiepla. Voordele daarva ziet Kuipers i het Washigtose Peisulaproject. Daar maakte slimme meters de op techieksufjes beluste cosumete zodaig bewust va hu hoge cosumptie, dat deze daalde e dure aaleg va extra stroomaavoer overbodig werd. Daartegeover stelt Liader-etbeheerder Jase het succes va Google op iteret, dat liever op marktvraag ispeelde da cetrale regie accepteerde. Evezo ziet hij de Nederladse smart gridotwikkelige die betrekkig hebbe op applicaties bij klate eerder orgaisch geleidelijk uitgroeie, al zou dat og 20 jaar dure. De etbeheerders zulle, dekt Jase, wel met veel eergie smart gridotwikkelige toepasse i LSe MS-ette die de performace va ette verhoge e de itegratie va decetrale opwek facilitere. Bij de cosumet zulle werkafsprake gemaakt moete worde, bijvoorbeeld voor het straks elektrisch oplade va auto s. Al zou dat i stede wellicht beter kue op speciale plaatse bijvoorbeeld i combiatie met parkeermeters da via verlegsoere vauit de voordeur. Als daardoor de kabelbelastig toeeemt, zal het kabelet lokaal orgaischerwijs verzwaard worde. Ook als ieuwbouwwoige met idividuele warmtepompe va 8 kw uitgerust worde zal Liader bij het otwerp het et verzware. De bewoers worde hiervoor iet extra belast omdat zij betale voor de aageslote capaciteit. Deze meerkoste worde i Nederlad gesocialiseerd. stroom wordt alsmaar mider. Zakelijke klate levere veel meer op. Die hure bovedie warmtepompe e grote verwarmigsketels. Omgekeerd kue eevoudige cosumete slechts margiaal bespare met veel bezuiigigstips e shopgedrag richtig leveraciers. Zelfs als hu doorsee eergiekoste 200 euro stijge, prikkelt he dat weiig tot actie. Optimalisatie Blijft over wat daaraast te doe valt aa eergieoptimalisatie. Vóór de splitsig was er itegrale afstemmig. Nu doe etbeheerder e stroomleveracier dat apart. E profitere vooral de leveracier e de lokale producet va etwerkverbeterige. Mider de beheerder Toch beseft me same dat slimme meters e adere IT etverlieze vermidere e capaciteitsprobleme kue beperke. Op verzoek va presidet Obama heeft IBM ee oderzoek verricht i de VS aar werkgelegeheid-effecte va itroductie va ee slim eergieetwerk. Ivesterig va 10 miljard zou de Vereigde State liefst ee half miljoe bae oplevere. Hier drigt zich opieuw de vraag op wie i Nederlad zoiets moet regissere. r 2 MAART

6 Smart grid op hoogspaig e i de toekomst Het hoogspaigset blijkt met zij moitorig op millisecode, remote sturig e belastigsturig al heel smart. Maar hoe helpt dat als voor offshore wideergieparke somtijds elektriciteitscetrales gedimd moete worde? Hier lijkt cetrale regie ootkoombaar. Over 10 jaar zij er wellicht massa s elektrische auto s, vele adere slimme toepassige met besturigs- e opslagmogelijkhede, e is de etcapaciteit ode fors opgekrikt. E dit alles misschie zelfs oder (ee vorm va) cetrale regie. Va l a a g s pa i g w e t e w e g r o f w e g w e i i g, behalve het klateverbruik, meet Jase. Hoogspaig daaretege wordt op millisecode gemoitord om etverlieze te miimalisere. Dat is al heel smart grid. Maar wie bepaalt of zogezegd ee bepaalde elektriciteitscetrale produceert óf dat er stroom va offshore wideergie op het et 16 r 2 MAART 2009

7 wordt toegelate, heeft op zich weiig te doe met smart grid. Weliswaar speelt dat ee rol. Zoals i Deemarke waar u overschot aa widelektriciteit wordt omgezet i warmte i warmtedistributie etwerke. Smart gridtoepassige kue da ee sei afgeve voor het wegwerke va ee tijdelijk stroomaabod als er weiig vraag is. Of voor het matche met ader stroomaabod. I die gevalle móet er wel ee atioale regisseursrol zij hóe op zo sei te reagere e te commuicere richtig de evetueel verschillede leveraciers. Bijvoorbeeld kue cetraal etbeheerder TeeT of ee stroomleveracier die rol vervulle, maar dat hóeft iet. Verder ka hier ook gekeke worde hoe grootschalige elektriciteitsopslag al via kabels i Noorwege plaatsvidt. Het middespaigssegmet ka og zivol smarter. Daarover zij Vaesse, Kuipers e Jase het ees. Oder erkeig dat smart grid eigelijk ee cotaierbegrip is, waar heel veel toepassige oder kue valle. Al zal dat ee hele klus worde met ladelijk zo middespaigsruimtes. Liader gaat zich al steeds meer richte op performaceverbeterig i de middespaig e het mogelijk make va de itegratie va decetrale opwek. Of daarbij da cetrale regie óf allerlei ivetieve marktideeë moete kome kijke, daarover verschille de meige weer. Toekomst Waar zij we over 10 jaar? Volges Kuipers moet itroductie va ee slim etwerk geïitieerd worde door ee cetrale regiefuctie waari belage va de BV Nederlad vertegewoordigd worde, aagevuld met oafhakelijke expertise. Als eerste moet dit orgaa ee roadmap make waarbij voordele voor diverse stakeholders ee belagrijk criterium zij voor het zette va eerste stappe. Verbeterig va outage detectie beede ms-iveau is hier ee goed voorbeeld va. Jase dekt dat elektriciteitsverbruik e daarmee de etifrastructuur fors zulle groeie. Met mogelijk ee groeispurt door ee boomig otwikkelig rod elektrische auto s. E geïtegreerde decetrale elektriciteitsproductie, met ee push aa zoeeergie. Vaesse ziet gee regiepersoo. Wel steeds meer eergie-achtige toepassige voor de cosumet bij doe-het-zelfzake, waaroder goedkope iverters e batterijsysteme. E ee trasitieomslag a ee (bija) ramp zoals bij de dijke i 1995, bijvoorbeeld vawege massaal elektrisch rijde (e lade) waarbij het elektriciteitsverbruik sel misschie wel ee factor 2 á 3 stijgt. I elk geval ee sector met vraagstukke waar de betrokkee iet kue klage over ee gebrek aa veraderig e uitdagig. Slotsom Terugkijked op alle visie, meige e stellige i deze Bradstof, trekt de redactie va Eergie + de volgede coclusies. Reacties va lezers zij vazelfspreked welkom. Stuur ze o.v.v. Reactie Bradstof aar: Uitgeverij Æeas Postbus AC Boxtel De redactie heeft de vrijheid om reacties (of dele daaruit) te publicere als igezode stuk Th. Carlyle: Elk groots werk is i eerste istatie omogelijk. Harry E. Fosdick: De wereld gaat zo sel; wie iets omogelijk oemt wordt oderbroke door iemad die het al doet. Voor de slimme meter bestaat og gee Europese stadaard, voor ee slim et wordt het heel lag wachte daarop. Va ééweg aar tweeweg commuicatie vraagt om cosumete die er voordeel bij hebbe of het leuk vide. Het verschil i hoogte tusse de time of use tarieve moet iteressat zij voor cosumete om gedrag te wijzige. De trasitie komt pas op gag bij moete e strakke regie. Slimme ette met slimme meters kue etverzwarig e groei va productievermoge bij groeiede vraag afzwakke. Resultate worde seller gehaald bij het ispele op marktvrage da bij ee cetrale regievoerig. De slimme meter is iet slim geïtroduceerd, met het slimme et zulle we dat slimmer moete doe. What is i it for me ka stakeholders aazette tot actie. Smart grids kue NL-iovatie weer aa de top brege. Juist va ee ederige dieaar (als ee etbeheerder) wordt verwacht dat deze slim hadelt. Ee slimme cosumet ka het best aa zichzelf levere. r 2 MAART

Verbeterbeleid. Avonturijn

Verbeterbeleid. Avonturijn Verbeterbeleid Avoturij 2 Als u ee keer mider tevrede over os bet... Ee verbeterput Odaks dat wij os best doe de opvag va uw kid zo goed mogelijk te verzorge, ka het voorkome dat u ees wat mider tevrede

Nadere informatie

DE PASSER. Een nieuw Strategisch Beleidsplan: Samen beter, beter samen! RESPONZ Passend antwoord op speciaal onderwijsvragen

DE PASSER. Een nieuw Strategisch Beleidsplan: Samen beter, beter samen! RESPONZ Passend antwoord op speciaal onderwijsvragen JANUARI 2016, NUMMER 7 DE PASSER RESPONZ Passed atwoord op speciaal oderwijsvrage Ifobulleti over relevate otwikkelige voor medewerkers Ee ieuw Strategisch Beleidspla: Same beter, beter same! THEMANUMMER

Nadere informatie

Evaluatie pilot ipad onder docenten

Evaluatie pilot ipad onder docenten Evaluatie pilot ipad oder docete Oderwerp equête Geëquêteerde Istellig Evaluatie pilot ipad Docete OSG Sigellad locatie Drachtster Lyceum Datum aamake equête 19-06-2012 Datum uitzette equête 21-06-2012

Nadere informatie

SCHELDETHEATER. Terneuzen. Het ideale decor voor iedere ontmoeting, voor elk evenement,zakelijk en particulier

SCHELDETHEATER. Terneuzen. Het ideale decor voor iedere ontmoeting, voor elk evenement,zakelijk en particulier SCHELDETHEATER Tereuze Het ideale decor voor iedere otmoetig, voor elk eveemet,zakelijk e particulier 1 Meer da ee mooi gebouw Elk eveemet ee succes Het multifuctioele gebouw is uitermate geschikt voor

Nadere informatie

Hoe los ik het op, samen met Thuisvester? Ik heb een klacht

Hoe los ik het op, samen met Thuisvester? Ik heb een klacht Klachte? Hoe los ik het op, same met Thuisvester? Ik heb ee klacht Thuisvester doet haar uiterste best de beste service te verlee aa haar huurders. We vide ee goede relatie met oze klate erg belagrijk.

Nadere informatie

consultancy ontwerp project management exploitatie onderhoud audits optimalisatie opleidingen Uw bedrijfswater in ervaren handen

consultancy ontwerp project management exploitatie onderhoud audits optimalisatie opleidingen Uw bedrijfswater in ervaren handen cosultacy otwerp project maagemet exploitatie oderhoud audits optimalisatie opleidige Uw bedrijfswater i ervare hade Over Aquaplus Als dochteroderemig va de Vlaamse waterzuiveraar Aquafi, heeft Aquaplus

Nadere informatie

Klanten binden door excellente dienstverlening

Klanten binden door excellente dienstverlening Klate bide door excellete diestverleig Customer excellece als oderscheided vermoge De wijze waarop cosumete aar diestverleig kijke, veradert met hoge selheid. Steeds meer cosumete gebruike de digitale

Nadere informatie

consultancy ontwerp project management exploitatie onderhoud audits optimalisatie opleidingen Uw bedrijfswater in ervaren handen

consultancy ontwerp project management exploitatie onderhoud audits optimalisatie opleidingen Uw bedrijfswater in ervaren handen cosultacy otwerp project maagemet exploitatie oderhoud audits optimalisatie opleidige Uw bedrijfswater i ervare hade Over Aquaplus cosultacy otwerp project maagemet exploitatie oderhoud audits optimalisatie

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde A. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. wiskunde A. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Exame HAVO 2013 tijdvak 2 woesdag 19 jui 13.30-16.30 uur wiskude A Bij dit exame hoort ee uitwerkbijlage. Dit exame bestaat uit 21 vrage. Voor dit exame zij maximaal 80 pute te behale. Voor elk vraagummer

Nadere informatie

Op zoek naar een betaalbare starterswoning? Koop een eigen huis met korting

Op zoek naar een betaalbare starterswoning? Koop een eigen huis met korting Op zoek aar ee betaalbare starterswoig? Koop ee eige huis met kortig Op zoek aar ee betaalbare starterswoig? Koop ee eige huis met kortig Pagia Ee eige huis waar u zich helemaal thuis voelt. Dat wil iederee!

Nadere informatie

Evaluatierapport. Tevredenheidsonderzoek NMV Nederlandse Montessori Vereniging 2005. Eindrapportage. BvPO

Evaluatierapport. Tevredenheidsonderzoek NMV Nederlandse Montessori Vereniging 2005. Eindrapportage. BvPO Evaluatierapport Tevredeheidsoderzoek NMV Nederladse Motessori Vereigig 2005 Eidrapportage BvPO Bureau voor praktijkgericht oderzoek, Groige BvPO BUREAU VOOR PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK POSTBUS 9505, 9703

Nadere informatie

Enquête social media gebruik ROC West-Brabant

Enquête social media gebruik ROC West-Brabant Equête social media gebruik ROC West-Brabat Jauari / februari 2012 I jauari 2012 is ee studeteequête geoped, met als thema social media i het oderwijs. De equête is door 514 mbo-studete igevuld. Afhakelijk

Nadere informatie

Effectief document- en risicobeheer

Effectief document- en risicobeheer Tekee voor efficiecy Effectief documet- e risicobeheer Met KOVO s techisch iformatiecetrum (TIC) altijd toegag tot actuele tekeige e documete é voldoe aa de eise va wet- e regelgevig. Succesvol documetbeheer

Nadere informatie

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030. Systeemintegratie en de rol van energieopslag

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030. Systeemintegratie en de rol van energieopslag ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 Systeemitegratie e de rol va eergieopslag INHOUDSOPGAVE Ileidig Aapak project Dieste die geleverd kue worde met eergieopslag systeme Scearioaalyse e ecoomische aalyse

Nadere informatie

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 Systeemitegratie e de rol va eergieopslag CONTACT DETAILS DNV GL Utrechtseweg 310, 6812 AR Arhem Postbus 9035, 6800 ET Arhem Nederlad T +31 26 356 9111 F +31 26 443 4025

Nadere informatie

imtech Arbodienst (versie 2.0)

imtech Arbodienst (versie 2.0) imtech Arbodiest (versie 2.0) veilig e gezod werke (Gezodheids)risico s bij autorijde Buite de verkeersveiligheid e de oderhoudsstaat va de auto ka ook het lagdurig zitte i de auto tot (gezodheids)klachte

Nadere informatie

Buren en overlast. waar je thuis bent...

Buren en overlast. waar je thuis bent... Bure e overlast waar je thuis bet... Goed wooklimaat HEEMwoe vidt het belagrijk dat bewoers prettig woe i ee fije buurt. De meeste buurtbewoers kue het goed met elkaar vide. Soms gaat het sameleve i ee

Nadere informatie

Bruggen naar ingenieurswetenschappen

Bruggen naar ingenieurswetenschappen Brugge aar igeieursweteschappe Master i de igeieursweteschappe voor bachelors e masters i de idustriële weteschappe Faculteit Igeieursweteschappe Idustrieel igeieur Sta je graag met beide voete i de praktijk

Nadere informatie

Regelingen ten behoeve van decentrale units.

Regelingen ten behoeve van decentrale units. Regelige te behoeve va decetrale uits. Wat is er aders t.o.v. ee regelig voor ee cetrale istallatie? Eigelijk helemaal iets! Het product is leided e daarmee bepaled voor de greze waarbie de istallatie

Nadere informatie

we willen graag zelf klussen in onze nieuwe woning.

we willen graag zelf klussen in onze nieuwe woning. ZELF AANGEBRACHTE VOORZIENINGEN we wille graag zelf klusse i oze ieuwe woig. ECHT WEL. Zelf uw woig aar wes veradere De woig die u va os huurt, wilt u atuurlijk aar uw eige smaak irichte. U kiest zelf

Nadere informatie

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Enquete studenten Farel College Instituut Archimedes Online Evaluatie Instrument juli 2014

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Enquete studenten Farel College Instituut Archimedes Online Evaluatie Instrument juli 2014 Equete studete Farel College Pagia 1 va 11 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Istituut Archimedes Equete studete Farel College juli 201 Alle rechte voorbehoude.

Nadere informatie

Strategic Workforce Management

Strategic Workforce Management Strategic Workforce Maagemet Ee strategische focus op persoeelsplaig is belagrijker da ooit. Itroductie Het is aa de orde va de dag; persoeel wordt otslage e de werkloosheid stijgt, maar tegelijkertijd

Nadere informatie

Verwarmingsenergie uit de lucht gegrepen.

Verwarmingsenergie uit de lucht gegrepen. DUURZAME ENERGIE LUCHT WATER-WARMTEPOMPEN Verwarmigseergie uit de lucht gegrepe. Gratis omgevigswarmte uit de lucht gebruike met warmtepomptechiek voor verwarmig e warm water. 09 2015 STIEBEL ELTRON zit

Nadere informatie

Een toelichting op het belang en het berekenen van de steekproefomvang in marktonderzoek.

Een toelichting op het belang en het berekenen van de steekproefomvang in marktonderzoek. 006 Wolters-Noordhoff bv Groige/Houte De steekproefomvag Ee toelichtig op het belag e het berekee va de steekproefomvag i marktoderzoek. Ihoud 1 Ileidig Eerst ekele defiities 3 Steekproefomvag e respose

Nadere informatie

RAADS IN FORMATIE BRIE F

RAADS IN FORMATIE BRIE F RAADS IN FORMATIE BRIE F gemeete WOERDEN Va: college va burgemeester e wethouders Datum: 1 december 2011 Portefeuillehouder(s): Titia Cosse Portefeuille(s): portefeuille Moumete e Archeologie Cotactpersoo:

Nadere informatie

Stuur aan op kwaliteit!

Stuur aan op kwaliteit! Va der Velde is ee wettig gedepoeerde merkaam. Va der Velde Marie Systems. Stuur aa op kwaliteit! ex Fl Hydrospoiler e r e el tu o R St ra al bu Dorpsstraat 67a Postbus 2061 2930 AB Krimpe a/d Lek Nederlad

Nadere informatie

Pedicure bij Rameau. Verzorgde voeten lopen het prettigst. Om in aanmerking te komen voor vergoeding zijn gemachtigd voor te schrijven:

Pedicure bij Rameau. Verzorgde voeten lopen het prettigst. Om in aanmerking te komen voor vergoeding zijn gemachtigd voor te schrijven: Verzorgde voete lope het prettigst Pedicure behadelige worde bij diabetes e reuma patiëte door ekele zorgverzekeraars vergoed. Om i aamerkig te kome voor vergoedig zij gemachtigd voor te schrijve: Huisartse

Nadere informatie

Geld verdienen. met duurzaamheid. Mijn klant vraagt daar helemaal niet om Waarom consumenten de keuzes maken die ze maken

Geld verdienen. met duurzaamheid. Mijn klant vraagt daar helemaal niet om Waarom consumenten de keuzes maken die ze maken Geld verdiee met duurzaamheid Praktische odersteuig voor het MKB dat zich richt op het duurzaam verbouwe va idividuele koopwoige. Mij klat vraagt daar helemaal iet om Waarom cosumete de keuzes make die

Nadere informatie

TAF GoedGezekerd AOV. De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft

TAF GoedGezekerd AOV. De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft TAF GoedGezekerd AOV De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes i hade heeft Als zelfstadig oderemer bet u gewed aa het eme va risico s. Daarbij beoordeelt u per situatie hoe groot het risico is dat u wilt

Nadere informatie

VERDIENEN MET DUURZAAMHEID

VERDIENEN MET DUURZAAMHEID GELD VERDIENEN MET DUURZAAMHEID PRAKTISCHE ONDERSTEUNING VOOR HET MKB DAT ZICH RICHT OP HET DUURZAAM VERBOUWEN VAN INDIVIDUELE KOOPWONINGEN. Mij klat vraagt daar helemaal iet om Waarom cosumete de keuzes

Nadere informatie

SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE!

SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE! SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE! 6 maart 2015, Proviciehuis Lelystad Het etwerkplatform voor iovaties, treds e otwikkelige i zorg e welzij. Voor iformatie e registratie: www.beterezorgmijidee.l Op vrijdag

Nadere informatie

1) Levenscyclus kosten

1) Levenscyclus kosten Titel va de presetatie 7-6- 10:08 Eergie e koste i de tijd. Doel va de presetatie sta klerks Izicht e vaardighede bijbrege over eergiebesparig, meerivesterig e terugverdiee. idelig 1) Levescyclus koste

Nadere informatie

Provinciale Staten VOORBLAD

Provinciale Staten VOORBLAD Proviciale State VOORBLAD Oderwerp SIS-ummer Agederig (advies Griffie) Digitale bereikbaarheid PS2012-852 Commissie MIE 28 ovember 2012 Proviciale State Behadelwijze x Kaderstelle Cotrolere Advisere PS

Nadere informatie

Spatial 360. Licht als accent. Zachte en uniforme lichtspreiding

Spatial 360. Licht als accent. Zachte en uniforme lichtspreiding Spatial 360 Licht als accet Zachte e uiforme lichtspreidig 10% va de lichtopbregst va de armature wordt gebruikt om wade e plafod aa te lichte Beperkte lumiatieverschille tusse armatuur, Spatial 360 TM

Nadere informatie

Waar moet je aan denken? Verhuizen. Stap 1: Hoe zeg ik de huur op?

Waar moet je aan denken? Verhuizen. Stap 1: Hoe zeg ik de huur op? Verhuize Waar moet je aa deke? Verhuize Bij verhuize komt heel wat kijke. Naast het ipakke va spulle e doorgeve va adreswijzigige, is het ook belagrijk dat u same met Thuisvester ee aatal zake regelt.

Nadere informatie

Mobile Business Efficiënt communiceren met uw zakenrelaties

Mobile Business Efficiënt communiceren met uw zakenrelaties Mobile Busiess Efficiët commuicere met uw zakerelaties Uiek! Exteded Fleet Obeperkt belle aar alle Mobistar-ummers e vaste lije! Ik kies voor mij bedrijf Het geheim achter efficiët zakedoe? De juiste beslissige

Nadere informatie

Monitor Convenant Professionalisering en begeleiding onderwijspersoneel in primair en voortgezet onderwijs. Nulmeting bij besturen en directeuren

Monitor Convenant Professionalisering en begeleiding onderwijspersoneel in primair en voortgezet onderwijs. Nulmeting bij besturen en directeuren Moitor Coveat Professioaliserig e begeleidig oderwijspersoeel i primair e voortgezet oderwijs Nulmetig bij besture e directeure Jos va Kuijk Gerrit Vrieze Tessa Marx Jauari 2008 Moitor Coveat Professioaliserig

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013 Olie Rapport Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Stadaard Rapport HBOspiegel.l 10-9-2013 Dit rapport is automatisch gegeereerd: 11-9-2013 14:0:03 DigiDoc Web Hostig Aalyse: Aalyse: ROCMN - Tech College

Nadere informatie

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Convenant Samenwerken Waterketen Noord-Holland

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Convenant Samenwerken Waterketen Noord-Holland P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d Coveat Samewerke Waterkete Noord-Hollad Coveat Samewerke Waterkete Noord-Hollad P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Odergetekede College va Gedeputeerde

Nadere informatie

Analyse wijze en stimuleren van invullen Nationale Studenten Enquête 2012. Pascal Brenders 19 juni 2013

Analyse wijze en stimuleren van invullen Nationale Studenten Enquête 2012. Pascal Brenders 19 juni 2013 Aalyse wijze e stimulere va ivulle atioale Studete Equête 20. Pascal Breders 19 jui 2013 Aaleidig Studiekeuze3 is veratwoordelijk voor de uitvoerig va de atioale Studete Equête (SE). De atioale Studete

Nadere informatie

Haal het maximale uit jezelf. valkenburg. m a s t e r e x p e r i e n c e. p r o g r a m m a 2012-2015 1

Haal het maximale uit jezelf. valkenburg. m a s t e r e x p e r i e n c e. p r o g r a m m a 2012-2015 1 Haal het maximale uit jezelf valkeburg m a s t e r e x p e r i e c e p r o g r a m m a 2012-2015 1 Maximaal redemet voor mes e orgaisatie De Valkeburg Master Experiece is bedoeld voor mese die het maximale

Nadere informatie

Waterdichte argumenten voor Ubiflex loodvervanger! Ik stel me niet bloot aan lood

Waterdichte argumenten voor Ubiflex loodvervanger! Ik stel me niet bloot aan lood Waterdichte argumete voor Ubiflex loodvervager! Ik stel me iet bloot aa lood Met de Ubiflex loodvervager valt veel wist te behale! Ubiflex va Ubbik is dé loodvervager die wordt toegepast i alle bouwdetails

Nadere informatie

Lesje Keniaanse cultuur

Lesje Keniaanse cultuur ieuwsbrief@looijetomate.l 30 maart 2012 Lesje Keiaase cultuur Door Michiel Botebal begoe met het samestelle va het team e het orgaisere va de reis. Toe ik de reis voor ee groot gedeelte had geregeld, liet

Nadere informatie

SUNRAIN. Terraszonweringen SUNRAIN

SUNRAIN. Terraszonweringen SUNRAIN Terraszowerige Ook bij rege va het terras geiete? We kee het allemaal: de barbecue-avod of het verjaardagsfeestje op het terras staat al lag op de ageda, maar iemad ka zegge of het weer da meespeelt. Ee

Nadere informatie

Overlijden: uw rechten in Duitsland en Nederland

Overlijden: uw rechten in Duitsland en Nederland Regelige e voorzieige CODE 1.1.3.46 Overlijde: uw rechte i Duitslad e Nederlad brochure broe Bureau voor Duitse Zake, www.svb.l/bdz Ihoudsopgave Overlijde Uw rechte i Duitslad e Nederlad Deskudig e betrouwbaar

Nadere informatie

Ubiflex, de slimme voordelige loodvervanger. Ik stel me niet bloot aan lood

Ubiflex, de slimme voordelige loodvervanger. Ik stel me niet bloot aan lood Ubiflex, de slimme voordelige loodvervager Ik stel me iet bloot aa lood Met de Ubiflex loodvervager valt veel wist te behale! Ubiflex va Ubbik is dé loodvervager die wordt toegepast i alle bouwdetails

Nadere informatie

Sloopbesluit en verhuizen

Sloopbesluit en verhuizen Sloopbesluit e verhuize waar je thuis bet... Wat kut u verwachte als uw woig wordt gesloopt Op verschillede plaatse werkt HEEMwoe aa de verbeterig va de wijk. Soms heeft dat grote gevolge voor u als huurder.

Nadere informatie

We kennen in de wiskunde de volgende getallenverzamelingen:

We kennen in de wiskunde de volgende getallenverzamelingen: Masteropleidig Fiacial Plaig Kwatitatieve Methode Relevate wiskude We kee i de wiskude de volgede getalleverzamelige: De atuurlijke getalle: N = {0,,,,4, } De gehele getalle: Z = {, -,-,-,0,,,, } (egels:

Nadere informatie

Stochastische loadflow. Beschrijving model belasting.

Stochastische loadflow. Beschrijving model belasting. Stochastische loadflow. eschrijvig model belastig. 95 pmo 5-- Phase to Phase V Utrechtseweg 3 Postbus 68 AC Arhem T: 6 356 38 F: 6 356 36 36 www.phasetophase.l 95 pmo INHOUD Ileidig...3 eschrijvig belastig...

Nadere informatie

REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING

REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING I de voorwaarde va de REAAL Woohuisverzekerig leest u: Wat u va os mag verwachte e wat wij va u verwachte (pagia 2). Voor welke schade wij wel e iet betale

Nadere informatie

Periodiciteit bij breuken

Periodiciteit bij breuken Periodiciteit bij breuke Keuzeodracht voor wiskude Ee verdieede odracht over eriodieke decimale getalle, riemgetalle Voorkeis: omrekee va ee breuk i ee decimale vorm Ileidig I deze odracht leer je dat

Nadere informatie

I d e n t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i n g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i n e m a x i m u m

I d e n t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i n g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i n e m a x i m u m I d e t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i e m a x i m u m Cliet Logo Crowdfudig Ee ieuw fiacierigsmodel voor start-ups? Ileidig Olags werd de restauratie

Nadere informatie

Betrouwbaarheid. Betrouwbaarheidsinterval

Betrouwbaarheid. Betrouwbaarheidsinterval Betrouwbaarheid Ee simulatie beoogt éé of i.h.a. twee of meerdere sceario s te evaluere e te vergelijke, bij Mote Carlo (MC) simulatie voor ee groot aatal istelwaarde, voor éé of meerdere parameters. Hierbij

Nadere informatie

Hoe werkt het? Zelf uw woning aanpassen

Hoe werkt het? Zelf uw woning aanpassen Woig aapasse Hoe werkt het? Zelf uw woig aapasse Prettig woe beteket woe i ee huis aar uw smaak. Om og fijer te kue woe, wille veel huurders kleie of grote veraderige aabrege i hu huis. Thuisvester begrijpt

Nadere informatie

Bindend advies. Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen. c. d. Partijen. : A te B, in deze vertegenwoordigd door C vs.

Bindend advies. Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen. c. d. Partijen. : A te B, in deze vertegenwoordigd door C vs. c. d. Stichtig Zorgverzekerige f I- I J /' Bided advies Partije, Zaak Zaakummer Zittigsdatum : A te B, i deze vertegewoordigd door C vs. D te E : Hulpmiddelezorg, MOTOmed : 2006,02175 : 2 mei 2007 Geschillecommissie

Nadere informatie

Welkom bij Avonturijn

Welkom bij Avonturijn Hoofdkatoor Ruurlo: Nieuwe Weg 5-01 7261 NL Ruurlo Telefoo (0573) 760 200 ifo@avoturij.l www.avoturij.l Welkom bij Avoturij Uitgave: oktober 2015 Niets i deze uitgave mag gekopieerd of gebruikt worde zoder

Nadere informatie

VAIO-Link Online Service Gids

VAIO-Link Online Service Gids VAIO-Lik Olie Service Gids "Wij behadele iedere idividuele klacht met zorg, aadacht e respect e we zorge ervoor dat iedere klat ee goed gevoel heeft over de ervarig die hij had of zal hebbe met het VAIO-Lik

Nadere informatie

Kompakt 2.0-serie. Slimme en eigentijdse oplossingen voor dakhellingen 15-55!

Kompakt 2.0-serie. Slimme en eigentijdse oplossingen voor dakhellingen 15-55! Kompakt 2.0-serie Slimme e eigetijdse oplossige voor dakhellige 15-55! BRILJANTE OPLOSSINGEN VOOR ALLE DAKHELLINGEN 15-55! Als tooaageved producet va dakdoorvoere heeft Ubbik de beproefde e oderscheide

Nadere informatie

WOONHUISVERZEKERING. In de voorwaarden van de Thomas Assuradeuren Woonhuisverzekering

WOONHUISVERZEKERING. In de voorwaarden van de Thomas Assuradeuren Woonhuisverzekering Cambuur Fapolis Pakket Uw Woohuisverzekerig I de voorwaarde va de Thomas Assuradeure Woohuisverzekerig leest u: Wat u va os mag verwachte e wat wij va u verwachte (pagia 2). Voor welke schade wij wel e

Nadere informatie

Schoenen voor diabetes en reuma

Schoenen voor diabetes en reuma Schoee voor diabetes e reuma Comfortschoee gemaakt voor de extra kwetsbare voet Officieel gee vergoedig via zorgverzekeraar. Echter bij ekele zorgverzekeraars is door middel va idividuele aavraag vergoedig

Nadere informatie

CONTACT GEBOUW EN ICT. Integratie door vraaggestuurde aanpak RELATIEMAGAZINE VAN ASCOM

CONTACT GEBOUW EN ICT. Integratie door vraaggestuurde aanpak RELATIEMAGAZINE VAN ASCOM Nummer 1-2010 CONTACT RELATIEMAGAZINE VAN ASCOM GEBOUW EN ICT Itegratie door vraaggestuurde aapak IN DIT NUMMER: Nieuws op beveiligigsgebied p. 2 Maatwerk BHV-oplossig ieuw pad Rabobak p. 3 De bidigskracht

Nadere informatie

Mag systeem. Vloerreiniging

Mag systeem. Vloerreiniging NL Mag systeem Vloerreiigig Mag systeem Cocept Eé houder voor alles! Dat was er og ooit: Bij het Mag systeem past éé houder bij alle mopmethode. Zo ka ter plekke telkes de optimale werkbreedte, textielkwaliteit

Nadere informatie

Natuur en klimaatverandering

Natuur en klimaatverandering Natuur e klimaatveraderig Leefgebiede worde voedselrijker, droger, zouter e warmer Natuurgebiede Zuid-Hollad heeft aar verhoudig weiig bos e ope atuurlijk terrei: 6% tege ladelijk 12%. Rede temeer om er

Nadere informatie

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden Formaliteite bij overlijde Iformatie voor abestaade NFOINFOINFOIN FOINFOINFOINF 2 Ileidig Omdat ee aaste uit uw familie of vriedekrig is overlede e het u moeilijk valt u uw aadacht te richte op de formaliteite

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A vwo 2010 - I

Eindexamen wiskunde A vwo 2010 - I Eidexame wiskude A vwo - I Beoordeligsmodel Maratholoopsters maximumscore 3 uur, 43 miute e 3 secode is 98 secode De selheid is 495 98 (m/s) Het atwoord: 4,3 (m/s) maximumscore 3 Uit x = 5 volgt v 4,4

Nadere informatie

SUNRAIN. www.leiner.de

SUNRAIN. www.leiner.de SUNRAIN www.leier.de SUNRAIN Terraszowerige Ook bij rege va het terras geiete? We kee het allemaal: de barbecue-avod of het verjaardagsfeestje op het terras staat al lag op de ageda, maar iemad ka zegge

Nadere informatie

PageScope Enterprise Suite. Afdruk- en gebruikersbeheer van A tot Z. i-solutions PageScope Enterprise Suite

PageScope Enterprise Suite. Afdruk- en gebruikersbeheer van A tot Z. i-solutions PageScope Enterprise Suite Eterprise Suite Afdruk- e gebruikersbeheer va A tot Z i-solutios Eterprise Suite Eterprise Suite Cetraal e gestroomlijd beheer, absolute efficiëtie I de hededaagse zakewereld staat tijd cetraal. Iederee

Nadere informatie

REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING

REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING REAAL GOED GEREGELD PAKKET UW WOONHUISVERZEKERING I de voorwaarde va de REAAL Woohuisverzekerig leest u: Wat u va os mag verwachte e wat wij va u verwachte (pagia 2). Voor welke schade wij wel e iet betale

Nadere informatie

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Enquete studenten op ROC Midden Nederland. Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument IO: Gitta.

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Enquete studenten op ROC Midden Nederland. Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument IO: Gitta. Equete studete op ROC Midde Nederlad. Pagia 1 va 1 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Equete studete op ROC Midde Nederlad. IO: Gitta.verhoeve juli 214 Alle

Nadere informatie

Energieleverende monumentale binnenstad

Energieleverende monumentale binnenstad Eergieleverede moumetale biestad Bestaade gebouwe iet zomaar afbreke, maar hergebruike e ipasse i ieuwe plae, dát is de ieuwe tred. Ee logische keuze: het is kapitaalverietigig om oude gebouwe af te breke

Nadere informatie

www.hbospiegel.nl Hogeschool Van Hall Larenstein 16-11-13 Open Dag Wageningen 'Wageningen (Larenstein)' Online Evaluatie Instrument december 2013

www.hbospiegel.nl Hogeschool Van Hall Larenstein 16-11-13 Open Dag Wageningen 'Wageningen (Larenstein)' Online Evaluatie Instrument december 2013 16-11-13 Ope Dag Wageige: Pagia 1 va 11 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Va Hall Larestei 'Wageige (Larestei)' 16-11-13 Ope Dag Wageige december 2013 Alle rechte voorbehoude. CopyRight

Nadere informatie

Proeftentamen IBK1LOG01

Proeftentamen IBK1LOG01 Proeftetame IBK1LOG01 Opgave 1 ( 20 pute) Beatwoord de oderstaade vrage met waar of iet waar: 1.De bereikbaarheid va iformatie over ee product bij ee iteretwikel is ee voorbeeld va pre-trasactie elemet

Nadere informatie

Product-Data-Blad. Aqua Load 110. Modulair boileroplaadsysteem voor veel warm water

Product-Data-Blad. Aqua Load 110. Modulair boileroplaadsysteem voor veel warm water Product-Data-Blad Aqua Load 110 Modulair boileroplaadsysteem voor veel warm water Aqua Load 110 Modulair boileroplaadsysteem voor veel warm water Ideale brug tusse cv-circuit e boiler Met de Aqua Load

Nadere informatie

Postgraduaat Community Service Engineering

Postgraduaat Community Service Engineering Postgraduaat Commuity Service Egieerig Techologie voor empowermet, leveskwaliteit, performate socialprofitorgaisaties Faculteit Idustriële Igeieursweteschappe Faculteit Igeieursweteschappe i.s.m.thomas

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013 Olie Rapport Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Stadaard Rapport HBOspiegel.l 10-9-2013 Dit rapport is automatisch gegeereerd: 11-9-2013 13:53:17 DigiDoc Web Hostig Aalyse: Aalyse: ROCMN - ICT College

Nadere informatie

Rekenen met levensduurkosten

Rekenen met levensduurkosten Colibri Advies www.colibri-advies.l Rekee met levesduurkoste ir. Martie va de Boome MBA Colibri Advies -4-25 Pagia va 5 Rekee met levesduurkoste Auteur: Martie va de Boome - Colibri Advies BV. Materiaal

Nadere informatie

Een andere kijk op Financiële Rekenkunde Wim Pijls, Erasmus Universiteit Rotterdam

Een andere kijk op Financiële Rekenkunde Wim Pijls, Erasmus Universiteit Rotterdam Ee adere kijk op Fiaciële Rekekude Wim Pijls, Erasmus Uiversiteit Rotterdam. Ileidig Het vak Fiaciële Rekekude levert vawege zij sterk wiskudig karakter ogal wat probleme op i het oderwijs. Veel leerlige

Nadere informatie

Product-Data-Blad. Gasabsorptiewarmtepomp. Duurzaam verwarmen met maximaal rendement. Gas HP

Product-Data-Blad. Gasabsorptiewarmtepomp. Duurzaam verwarmen met maximaal rendement. Gas HP Product-Data-Blad Gasabsorptiewarmtepomp Gas HP Duurzaam verwarme met maximaal redemet Gasabsorptiewarmtepomp Duurzaam verwarme met maximaal redemet De Remeha Gasabsorptiewarmtepomp Remeha zet al jare

Nadere informatie

ZUIVEREN EN HERGEBRUIK. Het water dat we in onze productievestigingen gebruiken, wordt gezuiverd voordat we het teruggeven aan de natuur.

ZUIVEREN EN HERGEBRUIK. Het water dat we in onze productievestigingen gebruiken, wordt gezuiverd voordat we het teruggeven aan de natuur. Water is éé va de meest kostbare grodstoffe é het belagrijkste igrediët i oze producte. Bovedie gebruike we het tijdes oze productieprocesse om te koele, te wasse e te spoele. Logisch dus dat Coca-Cola

Nadere informatie

OOM Verzekeringen. De specialistische verzekeraar

OOM Verzekeringen. De specialistische verzekeraar Jaa rov erzi cht 201 2 Bra dv erze keri ge e g i r e k dverze a l e t i Bu De specialistische verzekeraar Kercijfers verzekerigsactiviteite (x 1.000) Resultate 2012 2011 Omzet Bruto verdiede premie Ziektekoste

Nadere informatie

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack Uiek! Exteded Fleet Obeperkt belle aar alle Mobistar-ummers e vaste lije! Oe Office Voice Pack Vaste e mobiele telefoie i éé pack I alle vrijheid commuicere e zakedoe Mobistar biedt geïtegreerde oplossige

Nadere informatie

Het water dat we in Dongen gebruiken, wordt voorgezuiverd voordat het door het waterschap nagezuiverd. aan de natuur teruggegeven wordt.

Het water dat we in Dongen gebruiken, wordt voorgezuiverd voordat het door het waterschap nagezuiverd. aan de natuur teruggegeven wordt. Water is éé va de meest kostbare grodstoffe é het belagrijkste igrediët i oze producte. Bovedie gebruike we het tijdes oze productieprocesse om te koele, te wasse e te spoele. Om ee koploper i waterefficiëtie

Nadere informatie

DEN HOLLANDER ADVOCATEN anno 1934

DEN HOLLANDER ADVOCATEN anno 1934 ao 1934 Per telefax vooraf: 0167-54 34 99 Aatal pagia's: 4 AANTEKENEN gemeete Steeberge Postbus 6 4650 AA STEENBERGEN Behadeld door : A.P. Corelisse E-Mail B Gem.STEENBERGEN apcorelisse@dehollader.l 7

Nadere informatie

Deel I. Kenmerken van ADHD. Hoofdstuk 1. Wat we weten over de stoornis ADHD. 1.1 De basiskenmerken

Deel I. Kenmerken van ADHD. Hoofdstuk 1. Wat we weten over de stoornis ADHD. 1.1 De basiskenmerken Deel I hoofdstuk 1 Deel I Wat we wete over de stooris ADHD Hoofdstuk 1 Kemerke va ADHD Altijd druk? De letters ADHD staa volges sommige vooral voor: Alle Dage Heel Druk. Dat klopt lag iet altijd. Niet

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013 Olie Rapport Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Stadaard Rapport HBOspiegel.l 10-9-01 Dit rapport is automatisch gegeereerd: 11-9-01 16:0:4 DigiDoc Web Hostig Aalyse: Aalyse: ROCMN - Participatie opleidige

Nadere informatie

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack ieuw! Exteded Fleet Obeperkt belle aar alle Mobistar-ummers e vaste lije! Oe Office Voice Pack Vaste e mobiele telefoie i éé pack I alle vrijheid commuicere e zakedoe Mobistar biedt geïtegreerde oplossige

Nadere informatie

industriële meet- en regeltechniek

industriële meet- en regeltechniek idustriële meet- e regeltechiek Meet- e Regeltechiek NEDERLAND Itercotrol Meet- & Regeltechiek B.V. T +31.26.4425204 F +31.26.4461294 ifo@itercotrol.eu www.itercotrol.eu Itercotrol Scheepvaart- & Trasporttechiek

Nadere informatie

Stand van zaken, april 2008. bibliotheekvernieuwing in Noord-Holland

Stand van zaken, april 2008. bibliotheekvernieuwing in Noord-Holland Stad va zake, april 2008 bibliotheekverieuwig i Noord-Hollad P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Ihoudsopgave 5 1 Voorwoord 7 2 Ileidig 2.1 Rapport va commissie Meijer e start bibliotheekverieuwigsproces

Nadere informatie

Pompen n Afsluiters n Systemen. Uw succes is ons doel.

Pompen n Afsluiters n Systemen. Uw succes is ons doel. Pompe Afsluiters Systeme Uw succes is os doel. 2 Ileidig Alles i éé had Totaaloplossige va KSB. Als betrouwbare e jarelage parter va oze klate hebbe wij altijd oog voor uw succes. U geeft de doelstellig

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over asbest in en om uw woning

Alles wat u moet weten over asbest in en om uw woning Alles wat u moet wete over asbest i e om uw woig is meestal iet gevaarlijk. Maar waeer da wel? Dat kut u leze i deze folder. We legge uit wat asbest precies is, welke soorte er zij, welke gezodheidsrisico

Nadere informatie

Geen taken naast lesgeven. Beperkt aantal verschillende

Geen taken naast lesgeven. Beperkt aantal verschillende Draaiboek 2013-2014 Scala College Alphe aa de Rij maatregele werksituatie doel i werk cocretiserig va doele Werkdruk vermidere optimaliserig va orgaisatorische radvoorwaarde e werksituatie maatregel die

Nadere informatie

GPS rittenregi stratie. Berijder/MKB Berijder Berijder/ MKB

GPS rittenregi stratie. Berijder/MKB Berijder Berijder/ MKB Berijders Vergelijkig ritregistratiesysteme Algemee Bet u op zoek aar ee ritregistratiesysteem? Da is het verstadig om te begie met de beslissig of u ee igebouwd systeem wilt of ee los systeem. Leveraciers:

Nadere informatie

Scootmobiel rijden. Vertrouwd, veilig en zelfverzekerd deelnemen aan het verkeer. rijbewijs rijbewijs. www. scootmobielrijden.nl

Scootmobiel rijden. Vertrouwd, veilig en zelfverzekerd deelnemen aan het verkeer. rijbewijs rijbewijs. www. scootmobielrijden.nl Scootmobiel rijde S S rijbewijs rijbewijs Vertrouwd, veilig e zelfverzekerd deeleme aa het verkeer. www. scootmobielrijde.l Overal ka het gedrag va weggebruikers verschille. Let daarop bij voetgagerspromeades.

Nadere informatie

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Enquete project Cross Your Borders Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument juli 2014

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Enquete project Cross Your Borders Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument juli 2014 Equete project Cross Your Borders Pagia 1 va 7 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Equete project Cross Your Borders juli 2014 Alle rechte voorbehoude. CopyRight

Nadere informatie

ACO DRAIN. Monolithische goten. Zekerheid, stabiliteit en hoge functionaliteit ACO Drain Monolithische goten. www.aco.nl

ACO DRAIN. Monolithische goten. Zekerheid, stabiliteit en hoge functionaliteit ACO Drain Monolithische goten. www.aco.nl Moolithische gote Zekerheid, stabiliteit e hoge fuctioaliteit ACO Drai Moolithische gote. www.aco.l Wij zorge voor de afwaterig De ACO-groep staat wereldwijd voor kwaliteit, ervarig e iovatie op het gebied

Nadere informatie

Eindrapport Leerlingtevredenheidsonderzoek Floracollege Eindexamenklassen 2013

Eindrapport Leerlingtevredenheidsonderzoek Floracollege Eindexamenklassen 2013 Eidrapport Leerligtevredeheidsoderzoek Floracollege Eidexameklasse 2013 Juli 2013 Ihoudsopgave Samevattig 3 Vrage over schoolwerk 5 Vrage over jezelf 6 Vrage over docete 8 Vrage over de metor 11 Vrage

Nadere informatie

Efficiënt communiceren met uw zakenrelaties 09/2012

Efficiënt communiceren met uw zakenrelaties 09/2012 Mobile Busiess Mobile Busiess Efficiët commuicere met uw zakerelaties 9040413 09/2012 Ik kies voor mij bedrijf Het geheim achter efficiët zakedoe? De juiste beslissige eme, odersteud door ee optimale commuicatie.

Nadere informatie

www.rocspiegel.nl Zadkine dienstverlening bij Zadkine Zadkine Online Evaluatie Instrument locatie: Marconistraat april 2014

www.rocspiegel.nl Zadkine dienstverlening bij Zadkine Zadkine Online Evaluatie Instrument locatie: Marconistraat april 2014 diestverleig bij Zadkie Pagia 1 va 10 www.rocspiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Zadkie Zadkie diestverleig bij Zadkie locatie: Marcoistraat april 2014 Alle rechte voorbehoude. CopyRight 2014 DigiDoc ROCspiegel.l

Nadere informatie

Internationale mobiliteit: kennisvermenigvuldiging door Hogeschool Utrecht (HU)

Internationale mobiliteit: kennisvermenigvuldiging door Hogeschool Utrecht (HU) Iteratioale mobiliteit: keisvermeigvuldigig door Hogeschool Utrecht (HU) 17 jui 2010 Elske Bares, Ige Saders, Bart Faber Barbara Krop, Ivar Ros Aaleidig Steeds meer buiteladse studete Extra aadacht vauit

Nadere informatie