Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hogeschool van Arnhem en Nijmegen"

Transcriptie

1 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleidingen: Informatica en Technische Informatica; hbo-bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: (I) en (TI) Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 29 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2008

2 2/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

3 Inhoud Inhoud 3 Deel A: Onderwerpen Voorwoord Inleiding Werkwijze Oordeelsvorming Oordelen per facet en onderwerp 12 Deel B: Facetten 15 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 17 Onderwerp 2 Programma 21 Onderwerp 3 Inzet van personeel 33 Onderwerp 4 Voorzieningen 37 Onderwerp 5 Interne kwaliteitszorg 41 Onderwerp 6 Resultaten 46 Deel C: Bijlagen 49 Bijlage 1: Onafhankelijkheidsverklaring panelleden 50 Bijlage 2: Deskundigheden panelleden 57 Bijlage 3: Bezoekprogramma 62 Bijlage 4: Overzichtslijst van door de opleiding ter inzage gelegd materiaal 64 Bijlage 5: Domeinspecifieke referentiekader en opleidingscompetenties 68 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 3/71

4 4/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

5 Deel A: Onderwerpen NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 5/71

6 6/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

7 1.1 Voorwoord Dit rapport is het verslag van het panel dat in opdracht van NQA de opleidingen Informatica en Technische Informatica van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen heeft onderzocht. Het beschrijft de werkwijze, de bevindingen en de conclusies. Het onderzoek heeft plaatsgevonden in het kader van de accreditatie van hogere beroepsopleidingen. Het onderzoek is begonnen in maart 2008, toen het zelfevaluatierapport bij NQA is aangeleverd. Als onderdeel van het onderzoek heeft het panel de opleiding gevisiteerd op 29 mei Het panel bestond uit: De heer ir. H. Wagter (dagvoorzitter, domeinpanellid); Mevrouw drs. A.E.N. Hacquebard (domeinpanellid); De heer D.P. Arntzenius (studentpanellid); Mevrouw drs. I.G.A. Smid (NQA-auditor); De heer P. van Achteren (NQA-junior-auditor). Dit panel voldoet aan de eisen zoals gesteld in het document Protocol ter beoordeling van de werkwijze van visiterende en beoordelende instanties van de NVAO (oktober 2007). Het panel beschikt over relevante werkvelddeskundigheid en over vakdeskundigheid. Onder vakdeskundigheid wordt verstaan het vertrouwd zijn met de meest recente ontwikkelingen en vertrouwd met lesgeven en beoordeling en toetsing minstens op het niveau/oriëntatie van de te beoordelen opleiding. Daarnaast beschikt het panel over onderwijsdeskundigheid, studentgebonden deskundigheid en visitatiedeskundigheid (zie bijlage 2). Het rapport bestaat uit drie delen: Deel A: een hoofdrapport, het Onderwerprapport, waarin de oordelen van het panel over de basiskwaliteit van de opleidingen op onderwerpniveau worden uitgesproken met daarbij de overwegingen waarop die oordelen zijn gebaseerd. Het gaat hier om oordelen in de gradatie positief/negatief. Tevens wordt hier het eindoordeel geformuleerd. Deel B: een Facetrapport waarin op facetniveau door het panel oordelen en argumenten ter onderbouwing van dat oordeel worden gegeven. De oordelen gaan uit van de vierpuntsschaal (onvoldoende, voldoende, goed en excellent) conform het voorschrift van de NVAO. Uitzondering hierop is facet 2.6, als gevolg van aanvullende instructies van de NVAO wordt hier het oordeel voldaan of niet voldaan gegeven. Dit Facetrapport vormt de basis van het Onderwerprapport. Deel C: hierin zijn alle relevante bijlagen opgenomen. 1.2 Inleiding De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) is in 1996 ontstaan uit een fusie van de HEAO-Arnhem, de Hogeschool Gelderland en de Hogeschool Nijmegen. Bij de hogeschool staan circa studenten ingeschreven en werken ruim medewerkers, daarmee behoort de HAN tot één van de grotere hogescholen van Nederland. De hogeschool biedt in de steden Arnhem en Nijmegen onderdak aan 66 bacheloropleidingen en 10 masteropleidingen. NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 7/71

8 Deze opleidingen zijn ondergebracht bij vier faculteiten en één academie: De faculteit Economie en Management De faculteit Educatie De faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij De faculteit Techniek De Informatica en Communicatie Academie. De HAN heeft totale jaarlijkse instroom van 8065 studenten. Met ingang van september 2005 wordt hogeschoolbreed gewerkt volgens de doelstellingen van het project HAN Onderwijsflexibilisering (HOF). De HAN wil hiermee het onderwijs en de onderwijsorganisatie innoveren. Zij doet dit door het onderwijs meer vraaggestuurd in te richten, waardoor de student meer verantwoordelijkheid krijgt voor het eigen leerproces. De opleidingen Informatica (I) en Technische Informatica (TI) maken deel uit van de Informatica en Communicatie Academie (ICA). ICA bestaat sinds 2001 en verzorgt de bachelor- en masteropleidingen van de HAN op het gebied van informatica, media en communicatie. Naast de opleidingen I en TI biedt ICA de bacheloropleidingen Bedrijfskundige Informatica (BI), Communicatiesystemen (CS) en Communicatie en Multimedia Design (CMD) en de masteropleiding Information System Development (ISD) aan. De opleidingen worden aan aangeboden in Arnhem. Met ingang van september 2007 kunnen studenten de gezamenlijke ICT-propedeuse volgen in Nijmegen. ICA telt in het studiejaar studenten en 100 medewerkers. De opleidingen van ICA worden uitgevoerd binnen eenzelfde organisatiestructuur met één curriculumcommissie en één beroepenveldcommissie, waarin alle opleidingen vertegenwoordigd worden. ICA valt qua rapportage onder de faculteit Techniek, maar functioneert naar buiten toe als een zelfstandige eenheid met een eigen profilering. De opleidingen I en TI worden in twee varianten aangeboden: voltijd en deeltijd. De opleidingen hebben een gezamenlijke propedeuse die wordt aangeboden in Arnhem en Nijmegen. De hoofdfase van de opleidingen wordt verzorgd in Arnhem. Beide opleidingen zijn op dezelfde wijze georganiseerd en kennen hetzelfde didactisch concept. De opleidingen verschillen van elkaar als het gaat om de inhoud van het onderwijsprogramma. De deeltijdopleidingen zijn, met uitzondering van de didactiek en de studieduur, gelijk aan de voltijdopleidingen. Beide opleidingen werken met ingang van het studiejaar volgens het semestermodel. Met de invoering van het semestermodel is het onderwijs van alle ICAopleidingen competentiegericht vormgegeven en kan de student in de hoofdfase door middel van flexibele leerroutes in de vorm van keuzesemesters en minors zijn eigen invulling geven aan de opleiding. De flexibele hoofdfase bestaat uit drie keuzesemesters, een stage, een minor en een afstudeeropdracht. 8/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

9 Opleiding Informatica De opleiding Informatica is in 2001 bij de start van ICA voortgekomen uit de opleiding Hogere Informatica van de HAN. De opleiding leidt studenten op voor een beroep in de ICT. Afgestudeerden van de opleiding ontvangen de titel Bachelor of ICT en zijn specialist in het maken van één of meerdere typen software. Afgestudeerden zijn werkzaam als programmeur, applicatieontwikkelaar, ICT-consultant of software-architect. De opleiding telt in het studiejaar in totaal 470 studenten, waarvan 398 studenten de voltijdopleiding en 72 studenten de deeltijdopleiding volgen. De opleiding heeft 45 docenten met een aanstellingsomvang van 21 fte. De student/docent ratio voor het cursusjaar van de voltijdopleiding is 1:22 en voor de deeltijdopleiding 1:24. De gemiddelde jaarlijkse instroom van de voltijdstudenten is 100 en van deeltijdstudenten 25. Opleiding Technische Informatica De opleiding Technische Informatica is in 2003 gestart. De deeltijdvariant is in 2005 gestart. De opleiding leidt studenten op voor een beroep in de proces-, product- en productieautomatisering. Afgestudeerden van de opleiding ontvangen de titel Bachelor of ICT en houden zich bezig met technische bedrijfsprocessen, technische informatiesystemen en embedded software. Afgestudeerden zijn onder meer werkzaam als technisch systeemanalist/ontwerper, systeemspecialist en embedded software engineer. De opleiding telt in het studiejaar in totaal 73 studenten, waarvan 59 studenten de voltijdopleiding en 14 studenten de deeltijdopleiding volgen. De opleiding heeft 14 docenten met een aanstellingsomvang van 3,5 fte. De student/docent ratio voor het cursusjaar van de voltijdopleiding is 1:23 en voor de deeltijdopleiding 1:24. De gemiddelde jaarlijkse instroom van de voltijdstudenten is 20 en van deeltijdstudenten Werkwijze De beoordeling van de opleiding door het panel verliep volgens de werkwijze zoals die is neergelegd in het Beoordelingsprotocol van NQA. Deze werkwijze wordt hieronder beschreven. Het onderzoek vond plaats op basis van het domeinspecifieke referentiekader dat voor de opleiding geldt (zie facet 1.1). NQA onderscheidt drie fasen in het visiteren: de voorbereidingsfase, het eigenlijke bezoek door het panel en de rapportagefase. Hieronder volgt een korte toelichting per fase. De voorbereidingsfase Allereerst heeft een NQA-auditor het zelfevaluatierapport gecontroleerd op kwaliteit en compleetheid (de validatie) en daarmee op bruikbaarheid voor de visitatie. Vervolgens bereidden de panelleden zich in de periode april-mei 2008 inhoudelijk voor op het bezoek van 29 mei Zij bestudeerden het zelfevaluatierapport (en bijlagen), formuleerden in een beoordelingsformat hun voorlopige oordelen op basis van argumenten en zij formuleerden vraagpunten. Zij gaven hun bevindingen door aan de NQA-auditor. Op basis van een overzicht van voorlopige oordelen inventariseerde de NQA-auditor tenslotte kernpunten en prioriteiten voor materialenonderzoek en gesprekken. Tijdens een voorbereidende vergadering is het bezoek door het panel voorbereid. NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 9/71

10 De opleidingen hebben in het zelfevaluatierapport kenbaar gemaakt voor welk domeinspecifiek referentiekader zij kiezen. De NQA-auditor heeft met de domeindeskundigen in het panel bekeken of sprake is van adequate domeinspecifieke doelstellingen, of dat nadere aanvulling dan wel nadere specificatie nodig is. In het facetrapport is aangegeven op welke landelijke beroeps- en opleidingsprofielen het domeinspecifieke kader (en het opleidingsprogramma) is gebaseerd. Het bezoek door het panel NQA heeft een bezoekprogramma ontwikkeld voor de (dag-)indeling van het bezoek door het panel dat is aangepast aan de specifieke situatie van de opleidingen (bijlage 3). Er vonden gesprekken plaats met het opleidingsmanagement, docenten, studenten, afgestudeerden en met werkveldvertegenwoordigers. Aan het begin en tijdens het bezoek heeft het panel ter inzage gevraagd materiaal bestudeerd. Tussen de gesprekken door heeft het panel ruimte ingelast om de bevindingen uit te wisselen en te komen tot gezamenlijke en meer definitieve (tussen-)oordelen. De bevindingen zijn door de panelleden beargumenteerd. Aan het einde van het bezoek heeft de voorzitter een mondelinge terugkoppeling gegeven van enkele indrukken en ervaringen van het panel, zonder expliciete oordelen uit te spreken. De fase van rapporteren Door NQA is, op basis van de bevindingen van het panel, een tweeledige rapportage opgesteld, bestaande uit een facetrapport en een onderwerprapport, waarin de kwaliteit van de opleiding is beoordeeld. Met dit rapport kunnen de opleidingen accreditatie aanvragen bij de NVAO. De opleidingen hebben in augustus 2008 een concept van het Onderwerprapport (deel A) en het Facetrapport (deel B) voor een controle op feitelijke onjuistheden ontvangen. Naar aanleiding daarvan zijn enkele wijzigingen aangebracht. Het rapport is in september 2008 nogmaals voor een controle op feitelijke onjuistheden aan de opleidingen voorgelegd. Het definitieve rapport is door het panel vastgesteld in oktober Het visitatierapport is uiteindelijk in oktober 2008 ter beschikking gesteld aan de opleidingen, die het samen met de accreditatieaanvraag kunnen indienen bij de NVAO. 1.4 Oordeelsvorming In dit hoofdstuk wordt per onderwerp een oordeel uitgesproken op basis van weging van de facetten die van dat onderwerp deel uitmaken. Bij deze weging spelen de beslisregels zoals die door NQA in het Beoordelingsprotocol zijn geformuleerd en nader uitgewerkt in de notitie Handreiking voor oordeelsvorming een belangrijke rol. Tevens is bij de beoordeling rekening gehouden met accenten die de opleidingen eventueel leggen, het domeinspecifieke kader en een vergelijking met andere relevante opleidingen op een aantal aspecten. Het eindoordeel is voorzien van een aanvullende tekst als sprake is van: weging van de oordelen op facetniveau; benchmarking; generieke bevindingen die het facetniveau overschrijden; bepaalde accenten respectievelijk best practices. 10/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

11 In de oordelen per onderwerp wordt steeds een herhaling gegeven van de oordelen op de facetten gevolgd door een weging die leidt tot het eindoordeel. De (uitgebreide) argumentatie is te vinden in het facetrapport. Daar waar een argumentatie/beoordeling voor de deeltijd afwijkt van de voltijd, is dit expliciet vermeld. Indien niet vermeld, gelden voor de deeltijdopleiding dezelfde argumentatie/oordelen als voor de voltijdopleiding, aangezien de deeltijdopleiding inhoudelijk voornamelijk zijn gebaseerd op dezelfde module-inhouden als de voltijdopleiding. Volgorde en onderwijsmethodieken kunnen daarbij verschillen. NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 11/71

12 1.5 Oordelen per facet en onderwerp Totaaloverzicht van oordelen op facet- en onderwerpniveau opleiding Informatica Onderwerp/Facet Opleiding Informatica Varianten Voltijd Deeltijd Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 1.1 Domeinspecifieke eisen Goed Goed 1.2 Niveau bachelor Goed Goed 1.3 Oriëntatie HBO bachelor Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 2 Programma 2.1 Eisen HBO Goed Goed 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Goed Goed 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma Goed Goed 2.4 Studielast Goed Goed 2.5 Instroom Goed Goed 2.6 Duur Voldaan Voldaan 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud Goed Goed 2.8 Beoordeling en toetsing Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 3 Inzet van Personeel 3.1 Eisen HBO Goed Goed 3.2 Kwantiteit personeel Goed Goed 3.3 Kwaliteit personeel Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 4 Voorzieningen 4.1 Materiële voorzieningen Voldoende Voldoende 4.2 Studiebegeleiding Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 5 Interne kwaliteitzorg 5.1 Evaluatie resultaten Goed Goed 5.2 Maatregelen tot verbetering Goed Goed 5.3 Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en het beroepenveld Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 6 Resultaten 6.1 Gerealiseerde niveau Voldoende Voldoende 6.2 Onderwijsrendement Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief 12/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

13 Totaaloverzicht van oordelen op facet- en onderwerpniveau opleiding Technische Informatica Onderwerp/Facet Opleiding Technische Informatica Varianten Voltijd Deeltijd Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 1.1 Domeinspecifieke eisen Goed Goed 1.2 Niveau bachelor Goed Goed 1.3 Oriëntatie HBO bachelor Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 2 Programma 2.1 Eisen HBO Goed Goed 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Goed Goed 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma Goed Goed 2.4 Studielast Goed Goed 2.5 Instroom Goed Goed 2.6 Duur Voldaan Voldaan 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud Goed Goed 2.8 Beoordeling en toetsing Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 3 Inzet van Personeel 3.1 Eisen HBO Goed Goed 3.2 Kwantiteit personeel Goed Goed 3.3 Kwaliteit personeel Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 4 Voorzieningen 4.1 Materiële voorzieningen Voldoende Voldoende 4.2 Studiebegeleiding Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 5 Interne kwaliteitzorg 5.1 Evaluatie resultaten Goed Goed 5.2 Maatregelen tot verbetering Goed Goed 5.3 Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en het beroepenveld Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 6 Resultaten 6.1 Gerealiseerde niveau Voldoende Voldoende 6.2 Onderwijsrendement Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 13/71

14 Doelstellingen opleiding Aan de facetten Domeinspecifieke eisen, Niveau bachelor en Oriëntatie HBO-bachelor is bij beide opleidingen het oordeel goed toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleidingen Informatica en Technische Informatica derhalve positief. Programma Aan zes van de acht facetten is bij beide opleidingen het oordeel goed toegekend, te weten: Eisen HBO, Relatie doelstellingen en inhoud programma, Samenhang in opleidingsprogramma, Studielast, Instroom en Afstemming tussen vormgeving en inhoud. Het facet Duur is bij beide opleidingen met voldaan beoordeeld. Aan het facet Beoordeling en toetsing is bij beide opleidingen het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleidingen Informatica en Technische Informatica derhalve positief. Inzet van personeel Aan de facetten Eisen HBO, Kwantiteit personeel en Kwaliteit personeel is bij beide opleidingen het oordeel goed toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleidingen Informatica en Technische Informatica derhalve positief. Voorzieningen Aan de facetten Materiële voorzieningen en Studiebegeleiding is bij beide opleidingen het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleidingen Informatica en Technische Informatica derhalve positief. Interne kwaliteitszorg Aan de facetten Evaluatie resultaten, Maatregelen tot verbetering, Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en beroepenveld is bij beide opleidingen het oordeel goed toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleidingen Informatica en Technische Informatica derhalve positief. Resultaten Aan de facetten Gerealiseerd niveau en Onderwijsrendement is bij beide opleidingen het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleidingen Informatica en Technische Informatica derhalve positief. Totaaloordeel Op grond van voorgaand schema en de inhoudelijke onderbouwing daarvan blijkt dat de opleidingen op de zes onderwerpen positief scoren. De conclusie is dat het totaaloordeel over de opleidingen Informatica en Technische Informatica positief is. 14/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

15 Deel B: Facetten NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 15/71

16 16/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

17 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding Facet 1.1 Domeinspecifieke eisen I vt: Goed I dt: Goed TI vt: Goed TI dt: Goed Criteria - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk). Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het curriculum van de opleidingen I en TI is gebaseerd op het landelijk Beroeps- en opleidingsprofiel HBO-I. Dit profiel is in 2000 door een samenwerkingsverband van ICTopleidingen binnen het hoger onderwijs, het HBO-I platform, uitgebracht. In het profiel wordt een beschrijving gegeven van het beroepenveld van de ICT er: de bedrijfskundige informaticus, de informaticus en de technische informaticus. Per opleiding is een aparte set van eindkwalificaties opgenomen. In 2004 is het profiel door de HBO-I stichting herzien en is een nieuwe publicatie uitgebracht van het beroepsprofiel voor de ICT er: Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving (2004). Voor beide profielen geldt dat zij het resultaat zijn van overleg en input van diverse actoren, waaronder beroepenveld, hbo-instellingen, universiteiten en bedrijven uit de ICT-sector. Het beroeps- en opleidingsprofiel uit 2004 bevat inhoudelijk geen essentiële verschillen ten opzichte van het profiel uit In het profiel uit 2004 worden echter geen aparte eindkwalificaties meer beschreven: deze zijn ingebed in de contextbeschrijvingen van de bouwstenen. Deze laatste komen overeen met de beschreven activiteiten uit het profiel van Het landelijk Beroeps- en opleidingsprofiel HBO-I (2000 en 2004) is vastgesteld door de HBO-raad en geaccordeerd door circa 60 bedrijven uit het werkveld van de HBO-I stichting. Deze stichting representeert circa 55 ICT-opleidingen in het hbo. De HBO-I stichting kent een werkveldcommissie die participeert in of meekijkt met ontwikkelingen en publicaties van de HBO-I stichting. Sinds april 2008 heeft de HBO-I stichting een Raad van Advies. Doel van de Raad van Advies is de structurele relatie met toekomstige werkgevers van afgestudeerde hbo-ict student te versterken. Het beroeps- en opleidingsprofiel Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving (2004) gaat uit van de tien algemene bouwstenen die kenmerkend zijn voor iedere hbo-bachelor, ofwel de tien hbo-kernkwalificaties, en vijf specifieke domeinbouwstenen die kenmerkend zijn voor de Bachelor of ICT. De vijf domeinbouwstenen zijn: analyseren, adviseren, ontwerpen, realiseren en beheren. De bouwstenen zijn ontleend aan de levenscyclus van informatiesystemen. In het beroeps- en opleidingsprofiel Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving (2004) is voor elk van de tien algemene bouwstenen en voor elk van de vijf domeinspecifieke bouwstenen een omschrijving van de competenties voor de bachelor of ICT opgenomen. Daarnaast zijn per domeinspecifieke bouwsteen NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 17/71

18 contextbeschrijvingen/illustraties opgenomen van beroepssituaties. De illustraties beschrijven onder andere de organisatie waarbinnen de Bachelor of ICT functioneert, de opdracht en het professionele product dat de Bachelor of ICT oplevert, de achtergrond, opleiding en/of ervaring van de Bachelor of ICT, de taken en activiteiten die de ICT er moet uitvoeren en het groeiperspectief voor de Bachelor of ICT. Tot slot is per contextbeschrijving/illustratie aangegeven welke andere bouwstenen relevant zijn. De opleidingen I en TI werken met ingang van september 2005 met het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel Bachelor of ICT uit ICA heeft dit profiel in 2005 zodanig aangepast, dat zowel het domein ICT als het domein Communications hiermee wordt afgedekt. De opleidingen van ICA werken met een competentieprofiel dat bestaat uit zes domeincompetenties (analyseren/onderzoeken, adviseren, ontwerpen, realiseren/testen, invoeren/evalueren, beheren) en vier algemene competenties (communiceren, planmatiger werken, samenwerken, zichzelf sturen en reflecteren). Deze tien competenties zijn nader omschreven en voorzien van indicatoren voor het eindniveau van de opleiding in het document Competenties ICA-generiek (2005). Het panel is van mening dat de door de ICA opgestelde competenties helder zijn geformuleerd en goed aansluiten bij het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel. Het competentieprofiel van ICA is besproken met en goedgekeurd door de beroepenveldcommissie van ICA. Deze commissie bestaat uit vertegenwoordigers die werkzaam zijn in het beroepenveld en die aantoonbare kennis van en ervaring hebben in dit beroepenveld. Uit de notulen van de beroepenveldcommissie blijkt dat de commissie het competentieprofiel van de ICA-opleidingen heeft besproken en dat de commissie hiermee heeft ingestemd. ICA doet veel aan het actueel houden van de (competenties van de) opleidingen. Door verschillende contacten met vertegenwoordigers uit het beroepenveld en door participatie in het landelijk overleg van de HBO-I stichting houdt ICA voeling met actuele ontwikkelingen en veranderingen in het beroepenveld en vakgebied en onderhoudt zij contacten met bedrijfsleven, overheid en met andere ICT-opleidingen in Nederland. Het panel stelt vast dat de opleidingen I en TI zich onderscheiden van soortgelijke opleidingen in Nederland door het keuzesemestermodel. Hierdoor hebben studenten van beide opleidingen een ruime keuze in beroepscontexten, waarin zij zich kunnen specialiseren. De breedte van het aanbod aan keuzesemesters is groot, omdat ook de opleidingen BI, CS en CMD door ICA worden aangeboden. Dit biedt voor de student semesterkeuzes in een breed palet aan beroepscompetenties. Studenten komen door de structuur van het semestermodel al vroeg in de opleiding in contact met ICT ers die zich richten op andere, maar verwante competenties. Daarnaast worden via het lectoraat Data Architectures innovatieve concepten op het gebied van applicatie-generatie al op curriculumniveau aangereikt aan studenten. De opleidingen geven aan dat uit internationale contacten (studiereizen naar ICTbedrijven en Universiteiten in Silicon Valley in 2005 en in Tokio in 2007 en een curriculumreview voor IT Bandung Indonesie in 2003) is gebleken dat de ICA-curricula zich onderscheiden op het gebied van projectmatig werken; een ICA-student werkt ongeveer 50% van zijn studietijd in projectgroepen, terwijl dit in USA, Tokio en Bandung minder dan 25% blijkt te zijn. Daarnaast zijn er nog geen vergelijkbare internationale beroepsprofielen. Het Beroeps- en opleidingsprofiel uit 2004 is door de HBO-I stichting 18/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

19 uitgebreid vergeleken met verschillende internationale beroepsprofielen op het gebied van de ICT, onder andere beroepsprofielen uit Duitsland, Engeland en de Verenigde Staten. Hieruit is gebleken dat de opbouw en constructie van de profielen sterk uiteen lopen en er geen sprake is van één profiel dat als standaard voor Europa of de wereld functioneert. Facet 1.2 Niveau bachelor I vt: Goed I dt: Goed TI vt: Goed TI dt: Goed Criteria - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een bachelor. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Hiervoor is reeds beschreven welke tien competenties de opleidingen hanteren voor de invulling van het programma van I en TI. De opleidingen hanteren voor de toetsing van het bachelorniveau de Dublin descriptoren en de tien generieke hbo-kernkwalificaties zoals beschreven in de Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving (2004) van de HBO-I-stichting. Hiervoor is reeds aangegeven dat in het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving (2004) is geschetst hoe de geformuleerde landelijke competenties zich verhouden tot de tien generieke hbo-kernkwalificaties. Teneinde de relatie met de Dublin descriptoren inzichtelijk te maken, is door de opleidingen in een bijlage bij het zelfevaluatierapport (Schema relatie Dublin descriptoren met competenties ICA) een schema opgenomen waarin de Dublin descriptoren worden gekoppeld aan de generieke hbo-kernkwalificaties en de opleidingscompetenties I en TI. Uit het schema is op te maken dat, bijvoorbeeld, de descriptor Communicatie overeenkomt met de hbo-kernkwalificaties sociaal communicatieve bekwaamheid en basiskwalificering voor managementfuncties. De Dublin descriptor Communicatie en de twee hbo-kernkwalificaties worden afgedekt door de opleidingscompetenties Adviseren, Communiceren en Samenwerken. Voor elk van de opleidingscompetenties wordt beschreven wat de competentie inhoudt. Uit het schema wordt duidelijk dat alle Dublin descriptoren vertegenwoordigd zijn in de opleidingscompetenties. Het bachelorniveau wordt ook geborgd door de door de student op te leveren opdrachten en de afstudeeropdracht, waarin de opgedane kennis en vaardigheden worden getoetst en bewezen. Het panel concludeert dat de opleidingen afdoende aantonen dat de beoogde eindkwalificaties aansluiten bij de algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een bachelor. NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 19/71

20 Facet 1.3 Oriëntatie HBO bachelor I vt: Goed I dt: Goed TI vt: Goed TI dt: Goed Criteria - De eindkwalificaties zijn mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties. - De eindkwalificaties weerspiegelen het niveau van beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor een hbo-opleiding vereist is of dienstig is. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Hiervoor is reeds aangegeven welke competenties de opleidingen hanteren en hoe deze tot stand zijn gekomen. Het panel is daar positief over. Volgens het zelfevaluatierapport beogen de opleidingen I en TI Bachelors of ICT af te leveren die startbekwaam zijn om automatiserings- en informatiseringsbehoeften te analyseren en ICT-systemen te ontwerpen, bouwen en implementeren die voorzien in die behoeften. De opleiding I richt zich hierbij met name op informatiesystemen en de opleiding TI op systemen voor product- en productieautomatisering. Startbekwaam houdt volgens de opleidingen in dat de afgestudeerde Bachelor of ICT in staat is te functioneren in een multidisciplinair team, zelfstandig taken kan uitvoeren, klant- en probleemgericht werkt, methodisch kan handelen, open staat voor technologische ontwikkelingen, reflecteert op zijn beroepsmatig handelen en indien nodig bijstuurt. Voor beide opleidingen zijn de opleidingscompetenties, het beroepsprofiel, de beroepsperspectieven, de programmering en de onderwijspraktijk beschreven in het Opleidingsstatuut In het zelfevaluatierapport en in het Opleidingsstatuut is voor beide opleidingen een beschrijving opgenomen van het beroepsprofiel van de informaticus en van de technisch informaticus. Het beschreven beroepsprofiel is ontleend aan het landelijk beroeps- en opleidingsprofiel uit 2004 (zie facet 1.1) en goedgekeurd door de beroepenveldcommissie. In beide profielen wordt, naast de beschrijving van het profiel, aangegeven welke aspecten van belang zijn binnen het werkgebied van een informaticus danwel een technisch informaticus en wordt ingegaan op de overeenkomsten en verschillen tussen de informaticus en de technisch informaticus. In het Opleidingsstatuut wordt een overzicht gegeven van mogelijke beroepen voor de afgestudeerde Informaticus. Voorbeelden van beroepen zijn software engineer, systeemontwikkelaar, informatieanalist, ICT-consultant en applicatiebeheerder. Mogelijke doorgroeifuncties zijn hoofd-automatisering en softwarearchitect. In Opleidingsstatuut wordt een overzicht gegeven van mogelijke beroepen voor de afgestudeerde Technisch informaticus. Voorbeelden van beroepen zijn technisch systeemanalist/ontwerper, systeemspecialist, embedded software engineer, en control engineer. Mogelijke doorgroeifuncties zijn manager technische automatisering, technisch consultant en projectleider technische systemen. 20/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

21 Uit analyse van de resultaten van de HBO-Monitor 2006 blijkt dat studenten I en TI terechtkomen in functies die ook in het beroepsprofiel van de opleidingen zijn genoemd. De belangrijkste branches waarin studenten I na hun studie terechtkomen zijn: netwerkbeheer, computerbeveiliging en -automatisering, ontwikkelen, produceren en uitgeven van software. De belangrijkste branches waarin studenten TI na hun studie terechtkomen zijn: softwareconsultancy, ontwikkelen, produceren en uitgeven van software en detailhandel computers. De hbo-oriëntatie wordt geborgd in het landelijk overleg van de HBO-I stichting, in het overleg met het beroepenveld en door de contacten van docenten met de beroepspraktijk. Het panel concludeert dat de competenties van de opleidingen goed aansluiten bij de beschreven startfuncties. Onderwerp 2 Programma Facet 2.1 Eisen HBO I vt: Goed I dt: Goed TI vt: Goed TI dt: Goed Criteria - Kennisontwikkeling door studenten vindt plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek. - Het programma heeft aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied/de discipline. - Het programma waarborgt de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Beroepstaken zijn het uitgangspunt en de bouwstenen van het curriculum en leiden tot beroepsproducten. De kern en uitwerking van de beroepstaken en beroepsproducten is beschreven in de Propedeuse- en Hoofdfase OWE-beschrijvingen. Het uitvoeren van beroepstaken leidt tot het opleveren van een beroepsproduct of diensten. Door het centraal stellen van de beroepstaken en beroepsproducten verankert de opleiding de beroepspraktijk in het programma. Bij het beschrijven van de beroepstaken en het kiezen van de beroepsproducten consulteert de opleiding de beroepenveldcommissie. In gesprek met het panel geeft de beroepenveldcommissie aan dat zij zich vindt in de opgestelde beroepstaken en -producten. In de Propedeuse- en Hoofdfase OWE-beschrijvingen vinden studenten per onderwijseenheid welke leerbronnen, software en andere benodigde faciliteiten zij behoeven. De opleiding geeft hierin een compleet overzicht van de benodigde vakliteratuur, dat voor een deel Engelstalig is. Het panel heeft de vakliteratuur NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 21/71

22 bestudeerd en is van mening dat het niveau en de relevantie goed is. Ook is het panel positief over de mate waarin gebruik gemaakt wordt van Engelstalige literatuur. In ruim de helft van de projecten die studenten doen in de hoofdfase wordt gewerkt met opdrachtgevers uit de beroepspraktijk. In de andere semesters wordt gewerkt met praktijkgerichte casussen vanuit de opleiding. Daarnaast komen studenten in aanraking met de beroepspraktijk door stage en afstuderen. Elk jaar organiseert ICA het Dig-e-vent. Dit is een tweedaags evenement over communicatie en informatica. Tijdens dit evenement maken scholieren, studenten, alumni en het MKB kennis met ICT tijdens workshops, lezingen en tentoonstellingen. De opleiding maakt regelmatig gebruik van gastdocenten. In vrijwel elk semester worden zij ingezet. In gesprek met het panel noemen de studenten de praktijkgerichtheid van zowel de docenten als het programma een pluspunt van de opleiding. Studenten komen in aanraking met (toegepast) onderzoek tijdens de studie doordat docenten artikelen inbrengen waarbij onderzoeksresultaten gebruikt worden. Tevens wordt via de lectoraten Data Architectures en Embedded Systems in het onderwijs gebruik gemaakt van onderzoeksresultaten. Een concreet voorbeeld hiervan is de door studenten I en TI ontwikkelde rollator met navigatie. Op dit moment is het lectoraat Embedded Systems niet meer actief en wordt het lectoraat Human Computer Interaction opgezet. De ontwikkeling van beroepsvaardigheden wordt door de opleidingen op verschillende wijzen geborgd, onder andere door overleg met de beroepenveldcommissie,opdrachten, stages en afstudeeropdrachten endoor contacten van docenten met de beroepspraktijk. De ICA-brede onderwijscurriculumgroep (OCG) is verantwoordelijk voor de borging van de ontwikkeling van de beroepsvaardigheden De actualiteit van de verplichte literatuur wordt gewaarborgd door jaarlijks de boekenlijst te actualiseren. De opleidingen onderhouden contacten met verschillende uitgevers en blijven zo op de hoogte van nieuwe uitgaven. Ook wordt tijdens de semesters gebruik gemaakt van relevante recente artikelen waarmee de actualiteit van het programma op peil gehouden wordt. Om actuele ontwikkelingen in het beroepenveld te signaleren, te bespreken en indien gewenst te verwerken, onderhoudt de opleiding op verschillende niveaus contacten met het beroepenveld. De OCG waarborgt de aansluiting van het programma op de actuele ontwikkelingen. Op niveau van de onderwijseenheid is het Ontwikkelteam verantwoordelijk voor de aansluiting van het studiemateriaal en de leerstof op de actualiteit. In het recente verleden hebben besprekingen geleid tot het opnemen van het semester Ubiquitous Computing en wordt Agile Development gepraktiseerd in projectwerk van de semesters DDOA en DIS. De beroepenveldcommissie heeft als een van haar taken het adviseren van onderwijsteams met betrekking tot de actuele ontwikkelingen op de betreffende deskundigheidsgebieden. Deze adviezen worden meegenomen in de bijstelling van het onderwijs. De directie van de opleiding heeft zitting in het landelijk opleidingsoverleg van de HBO-I stichting, waar onder andere recente wijzigingen en ontwikkelingen worden toegelicht. 22/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

23 Uit het Studenttevredenheidsonderzoek 2007 blijkt dat 66,7% van de Informatica- en 75% van de Technische Informatica studenten vinden dat de opleiding voldoende gericht is op de beroepspraktijk. In de HBO-Monitor 2006 waarderen de studenten van beide opleidingen de voorbereiding op actuele beroepspraktijk met een 6,8. Deeltijd: Deeltijdstudenten beschikken veelal over werkervaring waarmee zij vrijstelling kunnen aanvragen voor de stage op basis van eerder verworven competenties. Facet 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma I vt: Goed I dt: Goed TI vt: Goed TI dt: Goed Criteria - Het programma is een adequate concretisering van de eindkwalificaties, qua niveau, oriëntatie en domeinspecifieke eisen. - De eindkwalificaties van de doelstellingen zijn adequaat vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het programma. - De inhoud van het programma biedt studenten de mogelijkheden om de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleidingen kennen een propedeutische fase en een hoofdfase. Om het diploma in ontvangst te nemen, dienen studenten de volgende onderdelen te hebben afgerond: de propedeuse (60 EC), drie keuzesemesters (3 x 30 EC), de stage (30 EC), de minor (30 EC) en de afstudeeropdracht (30 EC). De studenten van de opleidingen Informatica en Technische Informatica volgen een gezamenlijke propedeuse. De courses die de studenten in de propedeuse volgen, staan beschreven in het document Propedeuse OWE-beschrijvingen. De propedeuse bestaat uit zes courses en een project. De propedeuse is zodanig ingericht dat de student inzicht krijgt in zowel de inhoud van de opleidingen, als inzicht in het toekomstige beroepenveld. De hoofdfase is ingericht op basis van het Semestermodel, dat ICA-breed gehanteerd wordt. Dit model houdt in, dat de studenten in de hoofdfase keuzes maakt voor de contexten waarin hij zich de competenties eigen gaat maken. Hiervoor dienen de zogenaamde keuzesemesters. De keuzesemesters (30 EC) zijn opgebouwd uit twee courses voor verwerving van kennis en vaardigheden en een project dat sterk is gericht op de toepassing van de in de courses opgedane kennis en vaardigheden in een beroepstaak. De keuzesemesters staan beschreven in het document Hoofdfase OWE-beschrijvingen. In deze beschrijvingen laat de opleiding zien aan welke leerdoelen en competenties de student werkt en op welk niveau de student bezig is met het verwerven van de opleidingscompetenties. Tevens is er een omschrijving van de course opgenomen, de inhoud van de lessen, de gebruikte werkvormen, een literatuurlijst, de te gebruiken software en wordt aangegeven welke indicatoren bijdragen aan het behalen van de competentie. NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 23/71

24 De keuzemogelijkheden van de student voor keuzesemesters zijn begrensd door de opleiding die de student volgt. Elke opleiding binnen ICA heeft drie of vier semesters als kern gelabeld. Een kernsemester van een opleiding is een semester met een beroepstaak die typerend is voor het beroepsprofiel. Van deze kernsemesters moet de student er minimaal twee volgen. Daarnaast heeft elke opleiding een aantal verwante semesters aangewezen, hierbij geldt dat de beroepstaak van het semester relevant is voor de beroepsbeoefenaar maar niet typerend is. Als derde keuzesemester kiest de student een kernsemester of een verwant semester. Door het verplicht stellen van minimaal twee kernsemesters, een verwant semester, stage en afstuderen borgt de opleiding dat de studenten alle competenties van de opleiding (I danwel TI) verwerft. In een competentiematrix laten de opleidingen zien hoe de 10 competenties van de opleiding in de onderwijseenheden naar voren komen. Voor iedere course wordt aangegeven op welk niveau van competentieverwerving de student werkt. Hierbij onderscheiden de opleidingen er drie, waarbij niveau 3 het uitstroomniveau van de student vertegenwoordigt. Ter illustratie: De competentie adviseren komt op niveau 1 aan de orde in de propedeuse in de onderwijseenheden ICT-Infrastructure en Product Quality. Bij ICT-Infrastructure bijvoorbeeld ontwikkelt de student een globaal voorstel voor een nieuwe organisatiestructuur, maakt hij een onderbouwde selectie uit verschillende netwerkinfrastructuur alternatieven en toont hij aan dat hij in staat is relaties te leggen tussen verschillende benaderingen van beheer, gegeven een bedrijfsorganisatie. Adviseren komt op niveau twee aan de orde bij onder meer de onderwijseenheden Automate a Process Control (kernsemester TI) en Create a Rich Internet Application (kernsemester I). Het derde niveau komt onder meer aan de orde in het project dat hoort bij de onderwijseenheid Create a Rich Internet Application, maar kan ook bereikt worden door de keuze voor een verwant keuzesemester als Align Business and ICT. Het panel stelt vast dat de niveauopbouw adequaat is weergegeven in de competentiematrix. De studiebegeleider begeleidt de studenten bij het maken van keuzes van semesters en bewaakt de competentieverwerving van de student. Studenten houden in een portfolio bij welke competenties ze hebben verworven. Het panel constateert dat het opleidingsprogramma dekkend is voor de opleidingscompetenties. De vertaling van competenties naar indicatoren wordt door het panel positief gewaardeerd. Daarnaast is het panel positief over de opzet van het semestermodel. Curricula voor invoering semestermodel (2005) Het hiervoor beschreven semestermodel is vanaf het cohort in werking getreden. De opleiding geeft in de bijlagen van haar zelfevaluatierapport in een zogenaamde dekkingsmatrix weer hoe de oude beroepscompetenties in het programma aan de orde kwamen. Het panel constateert dat de competenties adequaat naar de onderwijseenheden zijn vertaald. 24/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

25 Facet 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma I vt: Goed I dt: Goed TI vt: Goed TI dt: Goed Criteria - Studenten volgen een inhoudelijk samenhangend opleidingsprogramma. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: In het maandelijks overleg van de Onderwijsteams is de samenhang van het programma een maandelijks terugkerend onderwerp. In de OCG komt de samenhang van het programma twee keer per jaar aan de orde via een vastgestelde procedure. Het programma van de opleidingen is inhoudelijk samenhangend vormgegeven, door het centraal stellen van een beroepstaak in elk semester, met daaraan gekoppeld een aantal beroepsproducten die de student oplevert. In de propedeutische fase wordt een gemeenschappelijke basis gelegd voor het domein ICT. De semesters in de hoofdfase zijn zelfstanding gepositioneerd: doordat de student zelf een keuze kan maken voor drie keuzesemesters, is er geen inhoudelijke concentrische samenhang tussen deze semesters. Door te werken met kern- en verwante semesters (zie 2.2.) volgt de student altijd semesters die relevant zijn voor het beroep van de informaticus of technisch informaticus en biedt de opleiding aan haar studenten een grote keuzevrijheid. De samenhang van de onderwijseenheden in de hoofdfase is georganiseerd door in de courses beroepstaakgerichte kennis en vaardigheden bij te brengen. Daarna is er transfer van deze kennis en vaardigheden naar beroepsproducten in een project. Met transfer bedoelt de opleiding dat de student hetgeen hij geleerd heeft in een bepaalde situatie toepast in een andere situatie. De projecten die worden aangeboden door de opleidingen worden veelal opgesteld in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven. Met deze opzet vergroot de opleiding de samenhang tussen theorie en praktijk. Het programma van de opleidingen hangt verticaal samen doordat de student in de propedeuse en in de hoofdfase aan de zelfde set competenties werkt. De niveauopbouw zorgt voor een toename van complexiteit naarmate de studie vordert. De samenhang tussen het binnen- en buitenschools curriculum krijgt vorm doordat studenten de opgedane kennis en vaardigheden toepassen in stages. In het Studenttevredenheidsonderzoek 2007 antwoordt 81,4% van de I-studenten en 75% van de TI studenten dat de opleiding een samenhangend geheel van studieonderdelen aanbiedt. Curricula voor invoering semestermodel (2005) Voor de invoering van het semestermodel werd niet gewerkt met keuzesemesters. De studenten volgende een vast programma dat concentrisch is opgebouwd. De verschillende onderwijseenheden sluiten aan bij een van de inhoudelijke peilers van de opleidingen en hangen inhoudelijk met elkaar samen, omdat ze elkaar qua inhoud en niveau opvolgen. NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 25/71

26 Facet 2.4 Studielast I vt: Goed I dt: Goed TI vt: Goed TI dt: Goed Criteria - Het programma is studeerbaar doordat factoren, die betrekking hebben op dat programma en die de studievoortgang belemmeren zoveel mogelijk worden weggenomen. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De studielast en de evenwichtige spreiding daarvan worden bewaakt door middel van evaluaties onder studenten en door middel van overleg binnen de docententeams. In het Studenttevredenheidsonderzoek 2007 geven studenten aan 35 tot 40 uur per week aan hun studie te besteden. De opleidingen roosteren voor voltijdstudenten twintig contacturen per week in. Voor de deeltijdstudenten worden per week zeven contacturen ingeroosterd. De les- en tentamenroosters zijn aan het begin van het studiejaar voor het gehele studiejaar bekend. Studenten hebben vaste lestijden, op vaste momenten in de week. Zo blijkt uit het Jaarrooster in het Opleidingsstatuut ICA. Iedere student krijgt aan het einde van het eerste jaar een bindend studieadvies. Als de student op dat moment minder dan 37,5 EC heeft behaald krijgt de student aan negatief bindend studieadvies (NBSA) en mag de student de studie niet voortzetten. Ook als de student zijn propedeuse aan het einde van het tweede studiejaar niet heeft behaald, krijgt de student een NBSA. Ook heeft de opleiding toelatingseisen opgesteld om toegelaten te worden tot de stage. De student moet, voordat hij start met de stage, de propedeuse en minimaal één keuzesemester van de hoofdfase met succes hebben afgesloten. Met de start van het afstudeerproject mag de student één onderwijseenheid nog open hebben staan. Elke student die één van de ingangsvoorwaarden niet dreigt te halen, wordt opgeroepen voor een gesprek met de studieloopbaanbegeleider. Met de betreffende student wordt, indien gewenst, een studievoortgangsplan gemaakt. In het gesprek dat de studenten met het panel heeft gevoerd, wordt door de studenten geen struikelvak aangewezen. Uit het Studentevredenheidsonderzoek 2007 blijkt dat studenten van zowel I als TI zich positief uitlaten over de stelling: De opleiding is te doen binnen de gestelde studietijd. Ook uit de gesprekken die het panel voerde met studenten I en TI komt dit beeld naar voren. 26/71 NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt)

27 Facet 2.5 Instroom I vt: Goed I dt: Goed TI vt: Goed TI dt: Goed Criteria - Het programma sluit qua vorm en inhoud aan bij de kwalificaties van de instromende studenten: vwo, havo, middenkaderopleiding of specialistenopleiding (WEB) of daarmee vergelijkbare kwalificaties, blijkend uit toelatingsonderzoek. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleidingen geven in het zelfevaluatierapport aan te streven naar een goede aansluiting tussen de opleiding en de verschillende kwalificaties van instromende studenten. ICA wordt geconfronteerd met diverse groepen instromende studenten en biedt om die reden een aantal instroomvarianten (reguliere voltijdvariant, voltijdvariant met verkorte propedeuse, voltijdvariant zonder propedeuse, deeltijdvariant), zodat studenten het traject kunnen kiezen dat het beste aansluit bij hun vooropleiding en eventuele werkervaring. Aspirant studenten die in de gezamenlijke propedeuse van de opleidingen I en TI willen instromen moeten in het bezit zijn van een diploma havo, vwo of mbo (niveau 4) of een diploma dat hieraan gelijkwaardig is. Kandidaten die 21 jaar of ouder zijn en niet aan de toelaatbaarheidsvoorwaarden voldoen, kunnen een toelatingsonderzoek doen. Dit onderzoek bestaat uit een toets Nederlands en wiskunde en een gesprek met de examencommissie. Het merendeel van de instromende studenten heeft als vooropleiding een mbo-opleiding. Voor het bevorderen van een goede aansluiting op de vooropleiding spelen de studieloopbaanbegeleiders (SLB ers) een belangrijke rol. Zij voeren in het eerste studiejaar met alle studenten studieloopbaangesprekken. Het eerste is een kennismakingsgesprek, daarna volgen voortgangsgesprekken. Tijdens deze gesprekken komt een groot aantal onderwerpen ter sprake zoals studiehouding, het werken met projecten, leerstijl, verwachtingen en motivatie en aansluitingsproblemen. Via het hogeschoolbrede instroommanagement is ICA betrokken bij verschillende activiteiten die de aansluiting tussen vo/mbo en de opleiding kunnen bevorderen. Voorbeelden hiervan zijn de loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) met profielkeuzedagen en proefstuderen. Tevens zijn de opleidingen actief in een netwerk van informatiedocenten in het vo en op vier ROC s, waar een doorlopende leerlijn ICT is opgezet met behulp van een aantal docenten van de opleidingen I en TI. Daarnaast bieden de opleidingen mbo-studenten die in hun laatste leerjaar zitten en die deelnemen aan de doorlopende leerweg de mogelijkheid tot deelname aan courses van de propedeuse. Hierdoor kunnen zij vrijstellingen krijgen en de propedeuse sneller afronden. Tot slot beschikt de HAN over een coördinator aansluiting mbo/vo-hbo. Deze is verantwoordelijk voor het instroommanagement en draagt zorg voor een optimale aansluiting tussen de vooropleiding en de opleiding. De opleidingen geven in het zelfevaluatierapport aan dat een project Evaluatie propedeuse is uitgevoerd. Op grond van dit project wordt herziening van de propedeuse dit studiejaar overwogen en zullen veranderingen worden doorgevoerd in NQA - visitatie HAN: Cluster Informatica/Technische Informatica hbo-bachelor (vt/dt) 27/71

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Visitatiedatum: 25 juni 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: HBO-Rechten, bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 39205 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 8 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Elektrotechniek, hbo-bachelor; Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 27 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2008

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Tilburg

AVANS Hogeschool, Tilburg AVANS Hogeschool, Tilburg Opleiding: Technische Bedrijfskunde; hbo-bachelor Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2008

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Bedrijfseconomie, hbo bachelor; Croho: 34401 Varianten: voltijd en deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Bedrijfseconomie, hbo bachelor; Croho: 34401 Varianten: voltijd en deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Bedrijfseconomie, hbo bachelor; Croho: 34401 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 20 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. HBO-Bachelor Bedrijfskundige Informatica

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. HBO-Bachelor Bedrijfskundige Informatica Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO-Bachelor Bedrijfskundige Informatica Netherlands Quality Agency (NQA) Juni 2010 2/65 NQA HAN: audit bestaande hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica Managementsamenvatting

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. HBO-Bacheloropleidingen Chemie Biologie en Medisch laboratoriumonderzoek

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. HBO-Bacheloropleidingen Chemie Biologie en Medisch laboratoriumonderzoek Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO-Bacheloropleidingen Chemie Biologie en Medisch laboratoriumonderzoek Netherlands Quality Agency (NQA) september 2010 2/67 NQA - HAN: audit bestaande hbo-bachelor geclusterde

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim

Christelijke Hogeschool Windesheim Christelijke Hogeschool Windesheim Opleiding: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor, croho: 34435 Locatie: Zwolle Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Eindhoven

Fontys Hogescholen, Eindhoven Fontys Hogescholen, Eindhoven Opleiding: Management Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Heerlen

Hogeschool Zuyd, Heerlen Hogeschool Zuyd, Heerlen Opleiding: Technische Informatica, HBO Bachelor Croho: 34475 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 21 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/51 NQA - visitatie

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Visitatiedatum: 16 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Groningen

Hanzehogeschool Groningen, Groningen Hanzehogeschool Groningen, Groningen Opleiding: Elektrotechniek; hbo-bachelor Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 15 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli 2008

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 5 februari 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, mei 2007

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Locaties: Varianten: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor, croho: 34435 Arnhem / Nijmegen voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 23 april 2009 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Commerciële Economie, hbo-bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Arnhem en Nijmegen Visitatiedatum: 19 juni 2007 Netherlands Quality

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Lerarenopleidingen Algemene Vakken; hbo-bachelor, Croho-nummers z.o.z. Locatie: Nijmegen Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 20, 21, en 22 april 2009

Nadere informatie

Deze versie treedt in werking op 1 september 2016 en vervangt alle voorgaande versies.

Deze versie treedt in werking op 1 september 2016 en vervangt alle voorgaande versies. III FACULTEIT COMMUNICATIE EN JOURNALISTIEK Vastgesteld door de faculteitsdirectie op 14 maart 2016. Instemming van de facultaire medezeggenschapsraad op 4 juli 2016. Deze versie treedt in werking op 1

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard

Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard Opleiding: Leraar voortgezet onderwijs 1e graad Lichamelijke Opvoeding hbo-bachelor Croho: 35025 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 2 april 2008 Netherlands

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda

Avans Hogeschool, Breda Avans Hogeschool, Breda Opleidingen: Bedrijfskundige Informatica (BI) Informatiedienstverlening en management (IDM) Informatica (INF) Technische Informatica (TI) Varianten: Alle opleidingen voltijd, deeltijd

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim

Christelijke Hogeschool Windesheim Christelijke Hogeschool Windesheim Opleidingen: Accountancy en Bedrijfseconomie, hbo-bachelor; Varianten: Accountancy voltijd/deeltijd/duaal Bedrijfseconomie voltijd Visitatiedatum: 27 juni 2006 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem en Nijmegen

Hogeschool Arnhem en Nijmegen Hogeschool Arnhem en Nijmegen Opleiding: Management in Zorg, hbo-bachelor Locatie: Nijmegen Croho: 34538 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport Hogeschool Dirksen B.V. De heer D. van der Mark, directeur Postbus 3090 6802 DB ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Hanzehogeschool, Groningen

Hanzehogeschool, Groningen Hanzehogeschool, Groningen Opleiding: Technische Informatica, hbo-bachelor Croho: 34475 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 15 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2008 NQA - visitatie

Nadere informatie

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Integrale veiligheid, hbo bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 12 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Personeel en Arbeid, hbo-bachelor; Croho: 34609 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 9 januari 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, april 2008

Nadere informatie

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD HBO-ICT INFORMATICA BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 2014-2015 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT DE VIERJARIGE DEELTIJDOPLEIDING

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar

Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar Opleiding: Technische bedrijfskunde; hbo-bachelor Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 1 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 24 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Fiscale Economie, HBO bachelor; Croho: 34409 Varianten: voltijd en deeltijd Locaties: Arnhem en Nijmegen Visitatiedatum: 14 juni 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Ergotherapie hbo bachelor Croho: 34574 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 31 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem Nijmegen

Hogeschool Arnhem Nijmegen Hogeschool Arnhem Nijmegen Opleiding: Accountancy, hbo bachelor Croho: 34406 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Visitatiedatum: 28 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/61

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland. Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd

Hogeschool Zeeland. Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Hogeschool Zeeland Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 28 mei 2009 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Pedagogiek hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden en Zwolle Croho: 35158 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 juni 2009 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

A. Nadere facultaire invulling van onderstaande artikelen uit de HU-OER 2015-2016

A. Nadere facultaire invulling van onderstaande artikelen uit de HU-OER 2015-2016 10 FACULTAIRE OER: FACULTEIT COMMUNICATIE EN JOURNALISTIEK Vastgesteld door de faculteitsdirecteur op 2 maart 2015 Met nstemming van de facultaire medezeggenschapsraad A. Nadere facultaire invulling van

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Fontys Hogescholen. Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven

Fontys Hogescholen. Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven Fontys Hogescholen Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven Visitatiedatum: 8 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Opleiding: Integrale Veiligheid, hbo-bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 3 juni 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Media,

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus 5375 6802 EJ ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar. Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005

Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar. Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005 Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar Opleiding: Varianten: Werktuigbouwkunde voltijd en deeltijd Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2005 2 NQA visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Visitatiedatum: 11 september 2007

Visitatiedatum: 11 september 2007 Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Accountancy; bachelor, croho: 34406 Locaties: Alkmaar, Amsterdam/Diemen, Rotterdam Opleiding: Bedrijfseconomie; bachelor, croho: 34401 Locaties: Alkmaar, Amsterdam/Diemen,

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 4 juli 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Opleiding: Bestuurskunde & Overheidsmanagement hbo-bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34464 Visitatiedatum: 25 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag

Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag Visitatiedatum: 31 oktober 2006 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Opleiding: Luchtvaarttechnologie, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 5 en 6 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda. HBO-Bachelor Technische Informatica

Avans Hogeschool, Breda. HBO-Bachelor Technische Informatica Avans Hogeschool, Breda HBO-Bachelor Technische Informatica Netherlands Quality Agency (NQA) Juli 2011 2/57 NQA Avans, Breda: Audit bestaande hbo-bacheloropleiding Technische Informatica Managementsamenvatting

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Management & Innovation, hbo-master Locatie: Nijmegen Croho: 70036 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 24 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Industrieel Product Ontwerpen, HBO bachelor; Locatie: Arnhem Croho: 34389 Varianten: Voltijd Visitatiedatum: 7 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem en Nijmegen

Hogeschool Arnhem en Nijmegen Hogeschool Arnhem en Nijmegen Opleiding: Communicatie Systemen, hbo-bachelor Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 29 maart en 4 september 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2006

Nadere informatie

A. Nadere facultaire invulling van onderstaande artikelen uit de HU-OER 2014-2015

A. Nadere facultaire invulling van onderstaande artikelen uit de HU-OER 2014-2015 10 FACULTAIRE OER: FACULTEIT COMMUNICATIE EN JOURNALISTIEK Vastgesteld door de faculteitsdirecteur op 27 januari 2014 Instemming van de facultaire medezeggenschapsraad op..2014 A. Nadere facultaire invulling

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Croho: 34405 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 10 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/63

Nadere informatie

Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Avans Hogeschool s-hertogenbosch Avans Hogeschool s-hertogenbosch Opleiding: Technische Informatica; hbo-bachelor Variant: voltijd Croho: 34475 Visitatiedatum: 28 maart 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, augustus 2007 2/70

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sitard

Hogeschool Zuyd, Sitard Hogeschool Zuyd, Sitard Opleiding: MZD bachelor; deeltijd Croho: 34538 Opleiding: PBM, bachelor; voltijd Croho: 34125 Visitatiedatum: 14 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleidingen: Lerarenopleidingen Algemene Vakken; hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden, Groningen Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 8, 9 en 10 september 2009 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool INHolland, Amsterdam

Hogeschool INHolland, Amsterdam Hogeschool INHolland, Amsterdam Opleiding: Pedagogiek; hbo-bachelor Croho: 35158 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 28 mei 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2009 2/69 NQA

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Embedded Systems Engineering Variant: HBO-bachelor voltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Embedded Systems Engineering Variant: HBO-bachelor voltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Embedded Systems Engineering Variant: HBO-bachelor voltijd Visitatiedatum: 24 april 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Management, Economie & Recht HBO-bachelor Croho: 34435 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 maart 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2009 2/55

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/duaal Visitatiedatum: 24 september 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Delft

Hogeschool INHOLLAND, Delft Hogeschool INHOLLAND, Delft Opleiding: Plattelandsvernieuwing, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 20 en 21 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus 2005 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Opleidingskunde, hbo bachelor Varianten: Voltijd en deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Opleidingskunde, hbo bachelor Varianten: Voltijd en deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Opleidingskunde, hbo bachelor Varianten: Voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 8 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli 2007

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Elektrotechniek, hbo-bachelor; Croho: 34267 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 5 maart 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2008

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Varianten: Civiele Techniek voltijd en duaal Visitatiedata: 29 en 30 september 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA visitatie Avans Hogeschool vestiging

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht, Instituut Archimedes

Hogeschool Utrecht, Instituut Archimedes Hogeschool Utrecht, Instituut Archimedes Opleiding: Lerarenopleidingen; hbo-bachelor Locatie: Utrecht Croho s: z.o.z. Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 14, 15 en 16 september 2009 Netherlands

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor; Croho: 34402 Varianten: Voltijd / Deeltijd / Duaal

Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor; Croho: 34402 Varianten: Voltijd / Deeltijd / Duaal Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor; Croho: 34402 Varianten: Voltijd / Deeltijd / Duaal Visitatiedatum: 22 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Opleiding tot Leraar Basisonderwijs; hbo-bachelor Croho: 34808 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 7 en 8 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Bedrijfswiskunde; hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden Croho: 35168 Varianten: voltijd/deeltijd

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Bedrijfswiskunde; hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden Croho: 35168 Varianten: voltijd/deeltijd Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Bedrijfswiskunde; hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden Croho: 35168 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 juni 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. HBO-Bachelor Logistiek en Economie Logistiek en Technische Vervoerskunde

Hogeschool Rotterdam. HBO-Bachelor Logistiek en Economie Logistiek en Technische Vervoerskunde Hogeschool Rotterdam HBO-Bachelor Logistiek en Economie Logistiek en Technische Vervoerskunde Netherlands Quality Agency (NQA) juli 2010 2/85 NQA - HRO: audit bestaande hbo-bacheloropleidingen LE en LTV

Nadere informatie

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Opleiding: Docent Beeldende Kunst & Vormgeving, hbo-bachelor; Croho: 39100 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 11 september 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Personeel en Arbeid

Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Personeel en Arbeid Hogeschool Arnhem en Nijmegen Personeel en Arbeid Netherlands Quality Agency (NQA) september 2010 2/57 NQA HAN: audit bestaande hbo-bacheloropleiding Personeel en Arbeid Managementsamenvatting Dit rapport

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, hbo-bachelor; Visitatiedatum: 10 oktober 2006

Hogeschool Rotterdam. Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, hbo-bachelor; Visitatiedatum: 10 oktober 2006 Hogeschool Rotterdam Opleiding: Varianten: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, hbo-bachelor; voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 10 oktober 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2006

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Croho: Opleiding: Croho: Accountancy, hbo-bachelor 34406; varianten: voltijd/deeltijd/duaal Fiscale Economie, hbo-bachelor 34409; varianten: voltijd Visitatiedatum:

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Groningen

Hanzehogeschool Groningen, Groningen Hanzehogeschool Groningen, Groningen Opleiding: Opleiding voor Logopedie; hbo-bachelor Croho: 34578 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 20 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2008

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM College van bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding hbo-master Integraal Leiderschap

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND. Visitatiedatum: 8 november 2006

Hogeschool INHOLLAND. Visitatiedatum: 8 november 2006 Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Personeel en Arbeid, bachelor Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Alkmaar, Amsterdam, Den Haag, Haarlem, Rotterdam en Utrecht. Visitatiedatum: 8 november 2006 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Pedagogiek; hbo-bachelor Locatie: Nijmegen Croho: 35158 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 14 mei 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Huidtherapie, hbo-bachelor. Farmakunde, hbo-bachelor. Visitatiedatum: 16 maart 2006

Hogeschool Utrecht. Huidtherapie, hbo-bachelor. Farmakunde, hbo-bachelor. Visitatiedatum: 16 maart 2006 Hogeschool Utrecht Opleiding: Variant: Opleiding: Varianten: Huidtherapie, hbobachelor voltijd Farmakunde, hbobachelor voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 16 maart 2006 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg

Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg 5 Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg Master Special Educational Needs, bestaande uit 4 opleidingen: - de opleiding leraar speciaal onderwijs algemeen (LSO dt); - de opleiding leraar speciaal

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleidingen: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo-bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 26 april 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2006

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Informatica

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht

Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht Opleiding: hbo-master Dovenstudies/ Leraar Nederlandse Gebarentaal Croho: 44104 Variant: deeltijd Visitatiedatum: 18 december 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 12 september 2007 Netherlands Quality

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND. Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal. Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005

Hogeschool INHOLLAND. Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal. Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005 Hogeschool INHOLLAND Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2005 2 NQA - visitatie

Nadere informatie

Fontys Hogeschool Eindhoven

Fontys Hogeschool Eindhoven Fontys Hogeschool Eindhoven Opleiding: Varianten: Accountancy, hbo-bachelor; voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 21 maart 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2006 2 NQA - visitatie Fontys

Nadere informatie

AVANS Hogeschool. HBO-Bachelor Civiele Techniek

AVANS Hogeschool. HBO-Bachelor Civiele Techniek AVANS Hogeschool HBO-Bachelor Civiele Techniek Netherlands Quality Agency (NQA) December 2010 2/57 NQA - Avans Hogeschool: audit bestaande hbo-bacheloropleidingen Civiele Techniek Managementsamenvatting

Nadere informatie

Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs

Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs 12 november 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Handreiking voor specifieke invulling van de standaarden

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard

Hogeschool Zuyd, Sittard Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Small Business & Retail Management Niveau: hbo bachelor Croho: 34422 Varianten: voltijd/duaal Visitatiedatum: 26 en 27 september 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Commerciële Economie, bachelor (incl. specialisatieprogramma SportMarketing & Management) Croho: 34402 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 16 mei

Nadere informatie