AVANS Hogeschool, Breda

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AVANS Hogeschool, Breda"

Transcriptie

1 AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: Varianten: voltijd/duaal Visitatiedatum: 24 september 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2009

2 2/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

3 Inhoud Inhoud 3 Deel A: Onderwerpen Voorwoord Inleiding Werkwijze Oordeelsvorming Oordelen per facet en onderwerp 10 Deel B: Facetten 13 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 15 Onderwerp 2 Programma 18 Onderwerp 3 Inzet van personeel 29 Onderwerp 4 Voorzieningen 32 Onderwerp 5 Interne kwaliteitszorg 34 Onderwerp 6 Resultaten 37 Deel C: Bijlagen 41 Bijlage 1: Onafhankelijkheidsverklaring panelleden 42 Bijlage 2: Deskundigheden panelleden 49 Bijlage 3: Bezoekprogramma 53 Bijlage 4: Overzichtslijst van door de opleiding ter inzage gelegd materiaal 57 Bijlage 5: Domeinspecifieke referentiekader en opleidingscompetenties 59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 3/59

4 4/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

5 Deel A: Onderwerpen NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 5/59

6 6/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

7 1.1 Voorwoord Dit rapport is het verslag van het panel dat in opdracht van NQA de opleiding Management, Economie en Recht van AVANS Hogeschool heeft onderzocht. Het beschrijft de werkwijze, de bevindingen en de conclusies. Het onderzoek heeft plaatsgevonden in het kader van de accreditatie van hogere beroepsopleidingen. Het onderzoek is begonnen in juni 2009, toen het zelfevaluatierapport bij NQA is aangeleverd. Als onderdeel van het onderzoek heeft het panel de opleiding gevisiteerd op 24 september Het panel bestond uit: De heer drs. H.M.H. Reumkens MLD (domeindeskundige, voorzitter); De heer drs. H.C.W.M van Raak (domeindeskundige); De heer M. Keijser (studentpanellid); De heer drs. L.S. van der Veen (NQA-auditor); Mevrouw L. Schutte (NQA-junior auditor). Dit panel voldoet aan de eisen zoals gesteld in het document Protocol ter beoordeling van de werkwijze van visiterende en beoordelende instanties van de NVAO (oktober 2007). Het panel beschikt over relevante werkvelddeskundigheid en over vakdeskundigheid. Onder vakdeskundigheid wordt verstaan het vertrouwd zijn met de meest recente ontwikkelingen en vertrouwd met lesgeven en beoordeling en toetsing minstens op het niveau/oriëntatie van de te beoordelen opleiding. Daarnaast beschikt het panel over onderwijsdeskundigheid, studentgebonden deskundigheid en visitatiedeskundigheid (zie bijlage 2). Het rapport bestaat uit drie delen: Deel A: een hoofdrapport, het Onderwerprapport, waarin de oordelen van het panel over de basiskwaliteit van de opleiding op onderwerpniveau worden uitgesproken met daarbij de overwegingen waarop die oordelen zijn gebaseerd. Het gaat hier om oordelen in de gradatie positief/negatief. Tevens wordt hier het eindoordeel geformuleerd. Deel B: een Facetrapport waarin op facetniveau door het panel oordelen en argumenten ter onderbouwing van dat oordeel worden gegeven. De oordelen gaan uit van de vierpuntsschaal (onvoldoende, voldoende, goed en excellent) conform het voorschrift van de NVAO. Uitzondering hierop is facet 2.6, als gevolg van aanvullende instructies van de NVAO wordt hier het oordeel voldaan of niet voldaan gegeven. Dit Facetrapport vormt de basis van het Onderwerprapport. Deel C: hierin zijn alle relevante bijlagen opgenomen. 1.2 Inleiding Avans Hogeschool verder in dit rapport aangeduid als Avans of de hogeschool heeft verschillende vestigingen in Breda, Den Bosch en Tilburg. De hogeschool is ontstaan door een fusie van de Hogeschool s-hertogenbosch en de Hogeschool Brabant. Deze instellingen waren in 2002 bestuurlijk gefuseerd onder de naam Stichting Brabantse Hogescholen (SBH); vóór die tijd bestonden er diverse samenwerkingsverbanden. De hogeschool draagt sinds januari 2004 de naam Avans Hogeschool. NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 7/59

8 Binnen Avans Hogeschool vormt de reguliere voltijdse opleiding Management Economie en Recht en de duale opleiding Management Economie en Recht (variant bank & verzekeringen) sinds 2004 samen met de opleidingen Accountancy, Bedrijfseconomie en Personeel & Arbeid, de Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM). Begin 2007 is de inschrijving voor de duale opleiding mogelijk gemaakt en in september 2007 zijn de eerste 12 studenten begonnen aan de postpropedeutische fase van de duale opleiding. De opleiding Management, Economie en Recht behoort tot de sector Hoger Economisch Onderwijs (HEO) en meer specifiek het domein Business Administration (BA). Bij de opleiding MER studeerden in september studenten en het aantal medewerkers (vast MER docententeam, studieadviseurs en ondersteuning) bedraagt 14,11 FTE. 1.3 Werkwijze De beoordeling van de opleiding door het panel verliep volgens de werkwijze zoals die is neergelegd in het Beoordelingsprotocol van NQA. Deze werkwijze wordt hieronder beschreven. Het onderzoek vond plaats op basis van het domeinspecifieke referentiekader dat voor de opleiding geldt (zie facet 1.1). NQA onderscheidt drie fasen in het visiteren: de voorbereidingsfase, het eigenlijke bezoek door het panel en de rapportagefase. Hieronder volgt een korte toelichting per fase. De voorbereidingsfase Allereerst heeft een NQA-auditor het zelfevaluatierapport gecontroleerd op kwaliteit en compleetheid (de validatie) en daarmee op bruikbaarheid voor de visitatie. Vervolgens bereidden de panelleden zich in de periode september 2009 inhoudelijk voor op het bezoek d.d. 24 september Zij bestudeerden het zelfevaluatierapport (en bijlagen), formuleerden hun voorlopige oordelen op basis van argumenten en zij formuleerden vraagpunten. Zij gaven hun bevindingen door aan de NQA-auditor. Op basis van een overzicht van voorlopige oordelen inventariseerde de NQA-auditor tenslotte kernpunten en prioriteiten voor materialenonderzoek en gesprekken. Tijdens een voorbereidende vergadering is het bezoek door het panel voorbereid. De opleiding heeft in haar zelfevaluatierapport kenbaar gemaakt voor welk domeinspecifiek referentiekader zij kiest. De NQA-auditor heeft met de domeindeskundigen in het panel bekeken of sprake is van adequate domeinspecifieke doelstellingen, of dat nadere aanvulling dan wel nadere specificatie nodig is. In het facetrapport is aangegeven op welke landelijke beroeps- en opleidingsprofielen het domeinspecifieke kader (en het opleidingsprogramma) is gebaseerd. Het bezoek door het panel NQA heeft een bezoekprogramma ontwikkeld voor de (dag-)indeling van het bezoek door het panel dat is aangepast aan de specifieke situatie van de opleiding (bijlage 3). Er vonden 8/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

9 gesprekken plaats met het opleidingsmanagement, docenten, studenten, afgestudeerden en met werkveldvertegenwoordigers. Aan het begin en tijdens het bezoek heeft het panel ter inzage gevraagd materiaal bestudeerd. Tussen de gesprekken door heeft het panel ruimte ingelast om de bevindingen uit te wisselen en te komen tot gezamenlijke en meer definitieve (tussen-)oordelen. De bevindingen zijn door de panelleden beargumenteerd. Aan het einde van het bezoek heeft de voorzitter een mondelinge terugkoppeling gegeven van enkele indrukken en ervaringen van het panel, zonder expliciete oordelen uit te spreken. De fase van rapporteren Door NQA is, op basis van de bevindingen van het panel, een tweeledige rapportage opgesteld, bestaande uit een facetrapport en een onderwerprapport, waarin de kwaliteit van de opleiding is beoordeeld. Met dit rapport kan de opleiding accreditatie aanvragen bij de NVAO. De opleiding heeft in november 2009 een concept van het Facetrapport (deel B) voor een controle op feitelijke onjuistheden ontvangen. Naar aanleiding daarvan zijn enkele wijzigingen aangebracht. In het Onderwerprapport (deel A) wordt door NQA een oordeel op de onderwerpen en op de opleiding als geheel gegeven. Dit rapport is in november 2009 voor een controle op feitelijke onjuistheden aan de opleiding voorgelegd. Het definitieve rapport is door het panel vastgesteld in december 2009 Het visitatierapport is uiteindelijk in december 2009 ter beschikking gesteld aan de opleiding, die het samen met de accreditatieaanvraag kan indienen bij de NVAO. 1.4 Oordeelsvorming In dit hoofdstuk wordt per onderwerp een oordeel uitgesproken op basis van weging van de facetten die van dat onderwerp deel uitmaken. Bij deze weging spelen de beslisregels zoals die door NQA in het Beoordelingsprotocol zijn geformuleerd en nader uitgewerkt in de notitie Handreiking voor oordeelsvorming een belangrijke rol. Tevens is bij de beoordeling rekening gehouden met accenten die de opleiding eventueel legt, het domeinspecifieke kader en een vergelijking met andere relevante opleidingen op een aantal aspecten. Het eindoordeel is voorzien van een aanvullende tekst als sprake is van: weging van de oordelen op facetniveau; benchmarking; generieke bevindingen die het facetniveau overschrijden; bepaalde accenten respectievelijk best practices. In de oordelen per onderwerp wordt steeds een herhaling gegeven van de oordelen op de facetten gevolgd door een weging die leidt tot het eindoordeel. De (uitgebreide) argumentatie is te vinden in het facetrapport. Daar waar een argumentatie/beoordeling voor duaal afwijkt van de voltijd, is dit expliciet vermeld. Indien niet vermeld, gelden voor de duaalopleiding dezelfde argumentatie/oordelen als voor de voltijdopleiding, aangezien de duaalopleiding inhoudelijk voornamelijk is gebaseerd op dezelfde module-inhouden als de voltijdopleiding. Volgorde en onderwijsmethodieken kunnen daarbij verschillen. NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 9/59

10 1.5 Oordelen per facet en onderwerp Totaaloverzicht van oordelen op facet- en onderwerpniveau Onderwerp/Facet Voltijd Opleiding Management, Economie & Recht Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding Duaal 1.1 Domeinspecifieke eisen Voldoende Voldoende 1.2 Niveau bachelor Goed Goed 1.3 Oriëntatie HBO bachelor Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 2 Programma 2.1 Eisen HBO Goed Goed 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Goed Goed 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma Goed Goed 2.4 Studielast Goed Goed 2.5 Instroom Voldoende Voldoende 2.6 Duur Voldaan Voldaan 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud Goed Goed 2.8 Beoordeling en toetsing Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 3 Inzet van personeel 3.1 Eisen HBO Voldoende Voldoende 3.2 Kwantiteit personeel Voldoende Voldoende 3.3 Kwaliteit personeel Goed Goed Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 4 Voorzieningen 4.1 Materiële voorzieningen Goed Goed 4.2 Studiebegeleiding Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 5 Interne kwaliteitszorg 5.1 Evaluatie resultaten Goed Goed 5.2 Maatregelen tot verbetering Goed Goed 5.3 Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en het beroepenveld Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief Onderwerp 6 Resultaten 6.1 Gerealiseerd niveau Goed Goed 6.2 Onderwijsrendement Voldoende Voldoende Totaaloordeel Positief Positief 10/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

11 Doelstellingen opleiding Facet 1.1 is voor beide varianten met voldoende beoordeeld. Facetten 1.2 en 1.3 zijn voor beide varianten met goed beoordeeld. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Programma De facetten 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.7 en 2.8 zijn voor beide varianten met goed beoordeeld. Facet 2.5 is voor beide varianten met voldoende beoordeeld. Aan facet 2.6 is voor beide varianten voldaan. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Inzet van personeel De facetten 3.1 en 3.1 zijn voor beide varianten met voldoende beoordeeld. Facet 3.3 voor beide varianten met een goed Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Voorzieningen Facet 4.1 is voor beide varianten met goed beoordeeld. Facet 4.2 is voor beide varianten met voldoende beoordeeld. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Interne kwaliteitszorg De facetten 5.1 en 5.2 zijn voor beide varianten met goed beoordeeld. Facet 5.3 is voor beide varianten met voldoende beoordeeld. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Resultaten Facet 6.1 is voor beide varianten met goed beoordeeld. Facet 6.2 is voor beide varianten met voldoende beoordeeld. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Totaaloordeel Op grond van voorgaand schema en de inhoudelijke onderbouwing daarvan blijkt dat de opleiding op de zes onderwerpen positief scoort. De conclusie is dat het totaaloordeel over de opleiding POSITIEF is. NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 11/59

12 12/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

13 Deel B: Facetten NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 13/59

14 14/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

15 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding Facet 1.1 Domeinspecifieke eisen Voldoende Criterium - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk). Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding Management, Economie & Recht (MER) behoort tot het domein Business Administration en hanteert de landelijke domeincompetenties van de Bachelor of Business Administration als eindkwalificaties. De opleiding hanteert het beroepsprofiel van het LOO-MER uit 2008 als uitgangspunt voor de specifieke MER-context waarbinnen de landelijke domeincompetenties beheerst moeten worden. Deze zijn beschreven in het document Management, Economie en Recht, Competentieprofiel voor de HBO Bacheloropleiding, juni De acht BA-competenties (Business Administration) liggen ten grondslag aan het competentieprofiel van de MER. Voorts hanteert de opleiding de Body of Knowledge and Skills (BoKS), Body of Knowledge and Skills sector HEO, juni Met de BoKS gaat de HBO-raad per competentie dieper in op achterliggende basiskennis- en deskundigheidsgebieden. De BoKS is samen met de opleidingen en relevante werkveldvertegenwoordigers opgesteld. De opleiding hanteert de volgende competenties: 1 Het ontwikkelen van een visie op veranderingen en trends in de externe omgeving (ook internationaal) en deze binnen de organisatie communiceren. 2 Het ontwikkelen van relaties, netwerken en ketens met als doel het creëren van toegevoegde waarde voor de organisatie. 3 Analyseren van beleidsvraagstukken, vertalen in beleidsdoelstellingen en -alternatieven, het voorbereiden van besluitvorming en het implementeren van genomen besluiten. 4 Leiding geven aan een bedrijfsonderdeel, bedrijfsprocessen of een project. 5 Toepassen van human resource management. 6 Het inzetten, inrichten, beheersen en verbeteren van bedrijfs- of organisatieprocessen met ondersteuning van ICT. 7 Het analyseren van interne processen en de bedrijfs- of organisatieomgeving vanuit een integrale benadering om samenhang en wisselwerking te versterken. 8 Geven van adviezen en verlenen van diensten op juridisch en financieel terrein aan belanghebbenden. 9 Ontwikkelen, implementeren en evalueren van een veranderingsproces. En 2 algemene domeincompetenties: 10 Sociale en communicatieve competentie( interpersoonlijk, organisatie). 11 Zelfsturende competentie (intrapersoonlijk, beroepsbeoefenaar of professional). NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 15/59

16 De opleiding heeft de landelijke domeincompetenties van de BBA besproken met haar Werkveldadviesraad (WAR). De WAR heeft ingestemd met de landelijke domeincompetenties BBA als basis voor de invulling van de opleiding en heeft adviezen meegegeven over welke onderdelen mee moeten worden genomen in het nieuwe curriculum. Terugkoppeling vanuit de WAR heeft onder meer geleid tot invoering van de module Office Management. De opleiding geeft voorts aan onder werkgevers/opdrachtgevers enquêtes uit te zetten, waarin zij naar de relevantie van de competenties vraagt voor de functie van de afgestudeerde/afstudeerder. Hieruit valt af te leiden dat de competenties als relevant tot zeer relevant worden beschouwd. In het zelfevaluatierapport geeft de opleiding aan dat het landelijke opleidingsprofiel, dat is gebaseerd op het competentieprofiel aansluit bij recente ontwikkelingen als Corporate Governance en Compliance, Innovatie en Verandering, Kwaliteitszorg, Programmamanagement en Internationalisering. De opleiding hanteert voor de duale variant dezelfde doelen. Wel zijn er specifieke beroepsafspraken gemaakt, die onder meer betrekking hebben op de diverse functies die de duale studenten gedurende hun werkperioden moeten kunnen vervullen. De opleiding werkt hierbij samen met de Rabobank en Content Executive. Bij de profilering van de variant MER bank- en verzekeringswezen, heeft de opleiding de WAR om advies gevraagd en heeft aansluiting gezocht bij de eisen van de Wet op het financieel toezicht (Wft). De opleiding verzorgt en examineert ook de door CDFD (College Deskundigheid Financiële Dienstverlening) erkende Wft modulen. De opleiding neemt deel aan het Landelijk Opleidingsoverleg (LOO-MER). Doelstelling van het LOO-MER is het maken van gemeenschappelijke afspraken over het beroepsprofiel en aanverwante onderwerpen, zoals de invulling van de landelijke domeincompetenties. Het panel heeft bij de bestudering van het materiaal en in de gesprekken met het opleidingsmanagement geconstateerd dat de opleiding geen expliciete vergelijking heeft gemaakt van haar eindkwalificaties met die van verwante opleiding(en) in binnen- en buitenland. De opleiding geeft aan dat de opleiding middels onder meer haar deelname binnen het landelijk overleg bedoelde vergelijking wel heeft gemaakt. Het panel is van oordeel dat deze vergelijking beperkt is en dat er geen sprake is van een duidelijke profilering/positionering ten opzichte van verwante opleiding(en). Het panel is van oordeel dat de opleiding een dergelijke vergelijking had kunnen maken met bijvoorbeeld buitenlandse managementopleidingen. Het panel komt op basis van het ontbreken van een duidelijke profilering/positionering in binnen- en buitenlandse context voor beide varianten tot het oordeel voldoende. 16/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

17 Facet 1.2 Niveau bachelor Goed Criterium - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een bachelor. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding hanteert voor de aanduiding van het bachelorniveau de Dublin descriptoren. In een matrix in het document Opleidingskader MER 2009 maakt de opleiding zichtbaar hoe de competenties gerelateerd zijn aan de descriptoren. Het panel heeft de matrix bestudeerd en stelt vast dat de eindkwalificaties aansluiten bij de Dublin descriptoren, geldend als algemene, internationaal geaccepteerde beschrijving van de kwalificaties van een bachelor. De matrix laat zien dat de eerste BA-competentie (Ontwikkelen van een visie op veranderingen en trends in de externe omgeving en ontwikkelen van relaties, netwerken en ketens) gekoppeld is aan de descriptoren Kennis en Inzicht, Toepassen van Kennis en Inzicht en Oordeelsvorming. Bij BA-competentie 6 (Ontwikkelen, implementeren en evalueren van een veranderingsproces) komen de descriptoren Toepassen van Kennis en Inzicht, Oordeelsvorming en Communicatie aan de orde. Elke competentie wordt onderverdeeld in drie niveaus: niveau 1 Het vermogen om op basis van aangeleverde gegevens onder begeleiding een eenvoudige totaaltaak (het aangegeven beroepsproduct) uit te voeren in een eenvoudige situatie. Niveau 2 Het vermogen om onder indirecte begeleiding een totaaltaak (het aangegeven beroepsproduct) uit te voeren in een meer complexe situatie. Niveau 3 Het vermogen om zelfstandig op basis van specialistische kennis een advies uit te brengen in complexe situaties. In de propedeuse wordt niveau 1 gerealiseerd, in de hoofdfase niveau 2 en 3. Facet 1.3 Oriëntatie HBO bachelor Goed Criteria - De eindkwalificaties zijn mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties. - De eindkwalificaties weerspiegelen het niveau van beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor een hbo-opleiding vereist is of dienstig is. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Bij dit facet worden de argumenten van de facetten 1.1 en 1.2 meegenomen, waaruit blijkt dat de opleidingscompetenties de landelijke domeincompetenties en landelijke opleidingscompetenties weerspiegelen. Via de WAR en het LOO-MER bewaakt de opleiding de actualiteit van het beroepsprofiel. De opleiding leidt op voor functies bij de overheid of het bedrijfsleven. Het aantal mogelijke branches en werkvelden in de marktsector, waar afgestudeerden terecht NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 17/59

18 kunnen is divers. De functies van afgestudeerden kunnen worden onderscheiden in adviesfuncties, managementondersteunende functies en leidinggevende- en resultaatgerichte functies. Voorbeelden van startfuncties zijn medewerker kwaliteitszorg, office manager, subsidieadviseur, medewerker arbeidsvoorwaarden en rechtspositie, auditor van processen en kwaliteitssystemen (ISO, INK) en bedrijfsadviseur Kamer van Koophandel. Onderwerp 2 Programma Facet 2.1 Eisen HBO Goed Oordeel afhankelijk van beantwoording van vragen Criteria - Kennisontwikkeling door studenten vindt plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek. - Het programma heeft aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied/de discipline. - Het programma waarborgt de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding heeft in 2006 een nieuw curriculum ingevoerd. Aangezien ten tijde van de visitatie alleen nog het vierde jaar volgens het oude programma werd gegeven, is het accent in de visitatie gelegd op het nieuwe curriculum, dat immers al drie jaar functioneert. In de Boekenlijst MER heeft de opleiding de verplichte literatuur vermeld. Vakdocenten bepalen de literatuur. Door middel van onderling overleg, bewaken vakdocenten de afstemming van gebruik van literatuur. Tevens komt de opleiding door studenten die gaan afstuderen binnen bedrijven in contact met nieuwe literatuur. Binnen de verplichte literatuur worden ook syllabi gehanteerd, opgesteld door het IFK (Instituut voor Fiscale Kennisoverdracht). Het IFK staat garant voor de actualiteit van de syllabi als het gaat om de aansluiting bij alle Wft (Wet financieel toezicht) genoemde eindtermen. Het panel heeft de literatuurlijst bestudeerd en stelt vast dat over het algemeen de relevante basisliteratuur wordt gehanteerd. De beroepspraktijk is het uitgangspunt voor het curriculum van de opleiding. In elk blok leveren studenten een beroepsproduct op. Studenten leggen zelf contact met de bedrijven. Naarmate de studie vordert, is er meer contact met bedrijven. In het gesprek met het panel, geven studenten aan dat zij dit een positief aspect vinden. In het begin van de studie wordt het zoeken van bedrijven door studenten als lastig ervaren. Studenten voelen een drempel om bedrijven te benaderen, maar naarmate zij hierin meer geoefend zijn is dit eenvoudiger. 18/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

19 Voor de duale variant geldt dat de beroepspraktijk een centrale rol speelt. Studenten volgen het eerste studiejaar het reguliere voltijdse programma. Vanaf het tweede kwartaal in het tweede studiejaar schakelen duale studenten naar de duale variant banken verzekeringswezen en moeten zij een werkplek hebben bij een van de partijen waarmee de opleiding een convenant heeft gesloten. De opleiding werkt met realistische taakomgevingen en geeft deze vorm via beroepsproducten, stages, werk in de praktijk (duale opleiding), praktijkopdrachten, afstudeeropdrachten en projecten binnen bedrijven, zoals vermeld in de Studiegids AAFM Zo schrijven studenten in blok C een exportplan in relatie tot duurzaam ondernemen in samenwerking met de organisatie NVU en is er een buddyprogramma, waarbij studenten van het tweede jaar een derdejaarsstudent als buddy toegewezen krijgen. Naast het ontvangen van ondersteuning bij studievragen, gaan studenten van het tweede jaar ook op bezoek bij het stagebedrijf van de buddy. Uit het gesprek met studenten blijkt dat zij het buddyproject waarderen en als toegevoegde waarde zien voor hun studieloopbaan. Vanaf de start van de opleiding werken studenten aan opdrachten om beroepswerkzaamheden uit te voeren, zoals het schrijven van een beleidsplan, een onderzoeksvoorstel maken of een advies schrijven. In de loop van de opleiding krijgt de student meer vrijheid en zelfstandigheid in de vormgeving en uitvoering van de opdrachten. De opbouw van het curriculum kenmerkt zich door een toenemende professionalisering van de student. Toenemende zelfsturing en toenemende gerichtheid op het beroepenveld staan centraal. In het eerste jaar is er een brede oriëntatie in een breed beroepenveld. Vervolgens vindt toepassingen in projecten plaats, waarbij het beroepenveld een steeds centralere rol krijgt en de opdrachten toenemen in complexiteit. In het derde jaar gaan studenten op stage. Studenten zoeken zelf een stageplaats, die geaccordeerd wordt door de opleiding. Het sluitstuk van de opleiding is het afstuderen in een authentieke beroepsomgeving, vergelijk facet 6.1. De opleiding heeft overleg met de WAR over actuele ontwikkelingen in het beroepenveld en de WAR buigt zich over het curriculum. Voor het traject van de duale variant geldt dat de hogeschool een convenant heeft gesloten met de Rabobank voor de bank- en verzekeringswezen uitstroom. Zeer recentelijk was de ING ook betrokken bij de duale variant, deze samenwerking is beëindigd. Uit het gesprek met het werkveld blijkt dat het werkveld invloed op het curriculum heeft. Zo is onder andere de module Office Management op basis van input vanuit het beroepenveld geïntroduceerd (zie facet 1.1). Ook via docentstages, waarbij docenten ervaringen opdoen in de praktijk en zich hebben op eventuele hiaten tussen opleiding en de praktijk, vergelijk facet 3.1, komen actuele ontwikkelingen in het curriculum. Ook ontwikkelingen vanuit het brede vakgebied worden door de opleiding verwerkt in het onderwijsprogramma, met name in de blokken van jaar 3 en in de minoren. Zo besteedt de opleiding bijvoorbeeld aansluitend bij managementtechnieken vanuit Azië, aandacht aan Lean Management., maar ook aan Activity Based Management, E-HRM, Innovatiemanagement en ontwikkelingen binnen Supply Chain Mangement. Bij duaal en B&V-wezen geldt dat de W.F.T.-certificaten steeds betreking hebben op de actuele stand van zaken, waarbij de actualiteit geborgd wordt door het behalen van PE-punten. NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 19/59

20 Via gastcolleges, die eens per kwartaal worden georganiseerd, komen studenten in aanraking met beroepsfunctionarissen die directe ervaringen uit de beroepspraktijk inbrengen. Zo wordt er bijvoorbeeld een college verzorgd door een bank over klantbenadering en marketing en wordt door een innovatienetwerk-organisatie een college verzorgd over innovatie, tevens is er een uitwisseling met een docent uit Finland. Studenten komen in contact met het uitvoeren van (toegepast) onderzoek in het kader van het schrijven van adviesopdrachten en het uitvoeren van projecten in het kader van beroepsproducten. Deze vinden vooral in het derde en vierde jaar zowel binnenschools als buitenschools plaats. Studenten geven in het gesprek met het panel aan dat zij de koppeling theorie met praktijk zien en dat de theorie uit voorgaande modulen terug komt. Internationalisering staat in het nieuwe landelijk competentieprofiel genoemd als een belangrijke ontwikkeling in de omgeving. Dit is beschreven in het document Management Economie en Recht, Competentieprofiel voor de HBO Bacheloropleiding, De opleiding speelt hierop in doordat studenten in het buitenland stage- of afstudeeropdrachten kunnen verrichten of een semester studeren in het buitenland tijdens de specialisatiefase (beschreven in Opleidingskader MER 2009). De MER heeft contacten met zusterscholen in Finland, Hongarije, Duitsland, Zweden, België, Polen, Italië en Frankrijk. Daarnaast kan een student in het kader van het Erasmusprogramma van de Europese Unie een studiesemester aan een andere universiteit of hogeschool binnen de Europese Unie volgen. Voor alle studenten van de opleiding wordt een meerdaagse excursie georganiseerd naar Brussel en Straatsburg en studenten kunnen een Engelstalige minor volgen over European Union Policies. Verder biedt de opleiding het vak Engels via twee verplichte trainingen en één keuzetraining aan. Verplichte training richt zich op mondelinge- en schriftelijke vaardigheden. Beide trainingen leiden op voor niveau B2 van het Europees Raamwerk voor Moderne Vreemde Talen volgens het principe content- based language learning. De keuzetraining richt zich op schrijfvaardigheid of spreekvaardigheid op niveau C1, het een na hoogst haalbare niveau. Het panel heeft studiemateriaal van de opleiding bestudeerd en stelt vast dat de beroepstaken en projecten actueel en relevant voor het beroepenveld zijn. De actuele beroepspraktijk komt ook terug in readers en casuïstiek, zo stelt het panel vast. Uit het Studenttevredenheidsonderzoek 2008 (STO) blijkt dat studenten tevreden zijn over de praktijkgerichtheid van de opleiding en over de voorbereiding die de opleiding biedt op de beroepspraktijkvorming. Studenten tonen zich ook in het gesprek met het panel hierover tevreden. 20/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

21 Facet 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Goed Criteria - Het programma is een adequate concretisering van de eindkwalificaties, qua niveau, oriëntatie en domeinspecifieke eisen. - De eindkwalificaties van de doelstellingen zijn adequaat vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het programma. - De inhoud van het programma biedt studenten de mogelijkheden om de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding werkt met het leerlijnenmodel van de Bie. Deze is onderverdeeld in een integrale leerlijn (projecten, werken aan beroepsproduct), conceptuele leerlijn (kennis), vaardigheden leerlijn (trainingen) en (individuele) studieloopbaanlijn (zelfsturing). De integrale leerlijn wordt qua studiepunten steeds omvangrijker in de loop van de opleiding. Studenten leren steeds integraler te werken aan competenties en steeds meer zelfstandig te werken en te leren. Per blok is aangegeven hoe deze leerlijnen terugkomen, aan welke competenties er gewerkt wordt en op welk competentieniveau. De kern vormt de integrale leerlijn met als toets het beroepsproduct. Het beroepsproduct neemt in complexiteit toe naarmate de opleiding vordert. De integrale leerlijn is leidend voor de invulling van de conceptuele leerlijn en de vaardigheden leerlijn. Competentieontwikkeling vindt plaats in alle leerlijnen. De opleiding heeft dit beschreven in Opleidingskader MER 2009 en Opleidingsprofiel en Curriculumblauwdruk MER Zoals uit de eerste bullet blijkt, heeft het programma een concentrische opbouw (vergelijk facet 1.2). Het programma is opgebouwd rondom onderwijsblokken. Elk studiejaar is onderverdeeld in vier onderwijsblokken. In de Studiegids AAFM en Opleidingsprofiel en Curriculumblauwdruk, 2009 is de opbouw van het curriculum inclusief leerdoelen, werkvormen en toetsvorm beschreven. De dekking van de competenties in het curriculum, heeft de opleiding beschreven in Opleidingsprofiel en Curriculumblauwdruk, Het panel is positief over de uitwerking van competenties naar de onderwijsblokken en leerdoelen. Tegelijkertijd ziet het panel in de onderwijsblokken een duidelijke beschrijving hoe leerdoelen bijdragen aan de competenties en merkt op dat het kader goed in elkaar zit. De MER-studenten volgen de blokken 1+2 van de propedeuse gemeenschappelijk met studenten van de opleidingen Accountancy, Bedrijfseconomie en Personeel & Arbeid. Blok 3 is een MER-eigen blok, blok 4 wordt gevolgd samen met de studenten van de opleiding Personeelsmanagement. Onderdeel van de propedeuse is ook de introductieweek, waarin maatschappij en beroepsoriëntatie aan bod komt. In het tweede studiejaar kiest de student de richting bedrijfskunde of zakelijke dienstverlening. Het derde jaar van de opleiding bestaat uit 2 blokken (blokken 9 en 10) verplichte stage (28 EC) en de blokken 11 (Office Management) en 12 (Advies- en onderzoeksvaardigheden en Bedrijfsoverdracht MKB). De opleiding heeft de eisen en uitgangspunten van de stage beschreven in Stagegids 2 AAFM NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 21/59

22 In de eerste helft van het vierde studiejaar volgen studenten een minor. Studenten kunnen kiezen uit de volgende mogelijkheden: een minor uit de Minorcatalogus van Avans, een minor binnen de MER waarbij de student zich kan verdiepen of verbreden (Persoonlijke Financiële Planning MER of Strategie in Beweging), het volgen van de doorstroomminor bij de Universiteit van Tilburg, te weten Personeel Wetenschappen en Organisatie Wetenschappen of Recht en Management. Tevens kan de student kiezen voor een andere minor, na goedkeuring van de examencommissie van de AAFM. In plaats van een minor, kunnen studenten ook kiezen om een half jaar in het buitenland te studeren. In de tweede helft van het vierde studiejaar werken studenten aan het afstuderen. Voor de duale variant geldt dat zij, net als bij de voltijdopleiding, uitgaat van vier leerlijnen en een concentrische opbouw kent. Het programma is het eerste studiejaar gelijk aan de voltijdse variant. In het eerste kwartaal van het tweede studiejaar volgt de duale student nog grotendeels hetzelfde programma als de voltijd student. Het verschil is dat de duale student minder tijd besteedt aan het beroepsproduct, in plaats daarvan volgt de student de module Wft. Vanaf het tweede kwartaal van jaar 2 staat de integrale leerlijn centraal. De integrale leerlijn wordt vormgegeven door de werkperiodes van de duale student. De (individuele) studieloopbaan leerlijn wordt in het bijzonder vorm gegeven tijdens de werkperiode. Elk kwartaal stelt de student een Persoonlijk OntwikkelingsPlan (POP) en Persoonlijk Activiteitenplan (PAP) op en houdt het portfolio bij. De student bespreekt het portfolio elk kwartaal met de schoolcoach. In het tweede studiejaar ligt het accent meer op kennis en basisfuncties. In het derde studiejaar ligt het accent meer op het verwerven van adviesfuncties. In het vierde studiejaar volgen duale studenten de minor management en adviesvaardigheden. Studenten kunnen een ander minor volgen na goedkeuring van de examencommissie en de bank. Het laatste half jaar werken duale studenten aan het afstuderen. Uit het STO 2008 blijkt dat studenten tevreden zijn over het niveau van de opleiding. Facet 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma Goed Criterium - Studenten volgen een inhoudelijk samenhangend opleidingsprogramma. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opbouw en samenhang van het curriculum wordt beschreven in het Opleidingskader MER De onderwijscommissie is verantwoordelijk voor de horizontale- en verticale samenhang. De horizontale samenhang wordt in het programma aangebracht doordat elk blok (kwartaal) thematisch is opgezet. Alle onderwijsactiviteiten van het blok staan in het teken van dat thema. Het bestudeerde materiaal en de gesprekken tijdens de visitatie bevestigen dit beeld. De colleges en de opdrachten staan met elkaar in verband. 22/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

23 Studenten zijn bezig met concrete praktijksituaties in projecten, werk (stage), colleges en trainingen, waarbij het beroepsproduct centraal staat. Het panel ziet een goede balans tussen theorie en praktijk. Dit zorgt voor samenhang. De verticale samenhang wordt in het programma aangebracht doordat de complexiteit, vergelijk facet 1.2 en 2.2, en zelfstandigheid per jaar toeneemt. Uit het gesprek met studenten blijkt dat zij de samenhang herkennen. Ze zien eerder geleerde materie terug in een complexere situatie. Materiaalbestudering wijst uit dat er sprake is van een goede inhoudelijke opbouw van de vakgebieden. De opleiding werkt met het didactische model van de Bie, vergelijk facet 2.2. Vanaf de propedeuse gaat de ontwikkeling van zelfstandig werken naar zelfverantwoordelijk leren. Naarmate de opleiding vordert, neemt docentsturing af en is er sprake van een toenemende studentsturing in het curriculum. Voor de duale variant geldt, dat de werkperiode groeit naar open taken en meer verantwoordelijkheden met steeds meer ruimte voor eigen invulling, aansluitend op de ontwikkeling van oriënterend naar ondernemend. Samenhang van het binnen- en buitenschools curriculum wordt geborgd door het convenant met de werkgever en via de WAR en de gerichtheid op de te bereiken competenties. Uit het STO 2008 blijkt dat studenten tevreden zijn over de samenhang en inhoud van het programma. Facet 2.4 Studielast Goed Criterium - Het programma is studeerbaar doordat factoren, die betrekking hebben op dat programma en die de studievoortgang belemmeren zoveel mogelijk worden weggenomen. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Elk studiejaar is verdeeld in vier thema s van 10 weken. Per periode zijn er zeven weken voor onderwijs/opdracht/project en drie weken voor afronding. Het panel vindt het positief dat een aantal studiedrempels is ingebouwd: - BSA: ten minste 45 EC na het eerste jaar exclusief vrijstellingen, na het tweede jaar propedeuse behaald. - Stage: het propedeutisch examen is met goed gevolg afgelegd, de student heeft aan alle studieonderdelen van het tweede jaar deelgenomen en in dat tweede jaar minimaal 26 EC behaald. - Afstuderen: stage afgerond + deelgenomen aan alle onderwijseenheden van verdiepingsfase + maximaal één onderwijseenheid van 15 EC niet behaald (niet uit tweede jaar). De regelingen voor het bindend studieadvies zijn opgenomen in de OER AAFM In de OER is vastgelegd dat toetsuitslagen binnen 15 werkdagen bekend zijn. De student heeft vervolgens 20 werkdagen de kans om de toets en de beoordeling in te zien. NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 23/59

24 Studieresultaten van studenten zijn in te zien via Osiris. Studenten kunnen de resultaten daar zelf in opzoeken. Studenten geven aan dat blok 3 een struikelblok is in verband met het nieuwe vak fiscaal recht. Studenten melden dat het noodzakelijk is in dit blok goed bij te blijven. De opleiding geeft dit voor aanvang van het blok ook duidelijk aan, aldus studenten. Blok 6 werd eveneens door studenten aangemerkt als een struikelblok. Daarbij blijkt met name de module strategisch management. Studenten geven aan dat de opleiding veel aanpassingen heeft gedaan ten aanzien van de studeerbaarheid van deze blokken. De informatie wordt duidelijker gepresenteerd en de hoeveelheid te bestuderen lesstof is aangepast, waardoor deze blokken nu goed studeerbaar zijn. Studenten merken op dat het niveau van de blokken na de aanpassing niet verlaagd is. Uit het gesprek met studenten blijkt, dat de gemiddelde studielast 25 uur per week is. Studenten geven aan dat de studielast studentafhankelijk is. De student met een vooropleiding op mbo-niveau, moet meer moeite doen dan een student met vooropleiding vwo. Studenten hebben in de propedeuse gemiddeld 25 contacturen per week, daarna aflopend naar 8 contacturen per week. Uit evaluaties blijkt dat studenten niet voldoende tevreden zijn over het aantal contacturen. De opleiding heeft hierop met ingang van studiejaar bij diverse onderwijsblokken, met name in de propedeuse, het aantal contacturen verhoogd. Uit het STO 2008 blijkt dat studenten de studielast voldoende verspreid vinden over het studiejaar. Facet 2.5 Instroom Voldoende Criterium - Het programma sluit qua vorm en inhoud aan bij de kwalificaties van de instromende studenten: vwo, havo, middenkaderopleiding of specialistenopleiding (WEB) of daarmee vergelijkbare kwalificaties, blijkend uit toelatingsonderzoek. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De toelatingseisen zijn door de opleiding vastgelegd in de onderwijs- en examenregeling (OER), op haar website en in de voorlichtingsbrochure. Studenten zijn toelaatbaar tot de opleiding wanneer zij beschikken over een van de volgende diploma s: havo, vwo, mbo niveau 4, hbo of wo. De opleiding stelt aanvullende eisen aan profielen voor havisten of vwo ers. Voor aspirant-studenten die ouder zijn dan 21 en niet aan de toelatingseisen voldoen, is er een 21+-regeling (toelatingsonderzoek). Studenten met een buitenlands diploma dat gelijkwaardig is aan de vooropleidingseisen, kunnen geen tentamens of examens afleggen voordat het staatsexamen NT2 niveau 4 (Nederlands als tweede taal) met succes is afgelegd. De examencommissie van de AAFM waardeert de buitenlandse diploma s en waar nodig wordt het NUFFIC geraadpleegd. 24/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

25 Studenten voor de duale variant, zijn toelaatbaar indien zij een werkplek voor de eerste periode hebben bij de hiervoor genoemde bank, een positief advies hebben van de toelatingscommissie en de basismodule Wet Financieel Toezicht behaald hebben. Voorafgaand aan jaar 3, is er een toetsmoment waarbij de student wordt beoordeeld op geschiktheid voor het vervolg van het duale traject. Studieduurverkorting (half jaar) is mogelijk voor studenten met een mbo-opleiding (niveau 4). In de propedeuse nemen zij deel aan de blokken 3 en 4 en aan Maatschappij en Beroepsoriëntatie (introductie). In de postpropedeuse beginnen zij met blok 5 en vervolgen dan het normale traject. Studieduurverkorting (één jaar) is mogelijk voor studenten met een vwo diploma en voor studenten met een mbo 4 diploma plus diploma met de variant Financiële dienstverlening, Accountancy, Euro marketing en Management of Manager internationale handel. In de propedeuse volgen zij blok 3. Als onderdeel van hun studieloopbaan (SLB) leerlijn van het tweede jaar, zijn zij verplicht om 1 EC in te vullen met deelname aan de introductieweek MER in januari. Het panel is over het algemeen positief over de aansluiting voor wat betreft vorm en inhoud van de opleiding bij de vooropleiding van studenten. De opleiding heeft eerder diverse turbo-varianten gekend en heeft deze teruggebracht tot twee verkortingen. Het panel is positief over het terugbrengen van de verkortingen. Ten aanzien van de vworoute merkt het panel op dat de vwo-instroom in een later studiejaar soms moeilijkheden ondervindt door het missen van onderliggende kennis als gevolg van een vrijstelling. Als voorbeeld werd in het gesprek met studenten het vak boekhouden aangegeven, dit vak komt op het vwo niet aan de orde. Uit het gesprek met het opleidingsmanagement blijkt dat de opleiding nu meer terughoudend is met het verlenen van vrijstellingen, onder andere door een strengere selectie bij de instroom, waardoor een groter deel verplicht is voor alle studenten. Dit geldt ook voor de genoemde vwo-instroom. Tevens geeft de opleiding aan ten aanzien van de vwo-instroom per september 2009 extra voorzieningen te hebben getroffen in de propedeuse. Zo wordt voorzien in een aanvullend programma op het gebied van boekhouden en verzorgt de opleiding extra lessen met begeleiding (peer mentoring). Voor de volgende vakgebieden wordt de begeleiding aangeboden: Algemene Economie, Bedrijfseconomie (in meerdere blokken),rekenvaardigheid, Taalvaardigheid, en Belastingrecht De EVC-procedure MER van Avans voldoet aan de eisen van de EVC-code en is erkend door het Kenniscentrum EVC. De hogeschool heeft de Code of Conduct getekend. Om een goede aansluiting op de vooropleiding te bevorderen begeleidt in de propedeuse de studiebegeleider de student. Na afloop van iedere periode, vindt een gesprek plaats over de studieresultaten tussen de studiebegeleider en de student. Deficiënties worden opgespoord door middel van een diagnostische toets. De academie heeft een instroomcoördinator die contacten onderhoudt met de toeleverende scholen. In het kader hiervan worden meeloopdagen, workshops en projectwerken georganiseerd. Doel is dat aankomende studenten beter weten wat zij kunnen verwachten als zij beginnen met de opleiding MER. NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 25/59

26 Aankomende studenten kunnen kennismaken met de opleiding via voorlichtingsdagen, open dagen en voorlichtingen op scholen. De AAFM heeft in 2009 een PR pool gevormd waarin medewerkers en studenten participeren. Deze groep wordt getraind voor voorlichtingsactiviteiten op scholen, open dagen, het geven van gastlessen, proefstudeerdagen enzovoort. Uit het STO 2008 en het gesprek met studenten blijkt dat studenten voldoende tevreden zijn over de aansluiting op de vooropleiding. Het panel komt op dit facet voor beide varianten tot het oordeel voldoende vanwege de opmerkingen van het panel ten aanzien van de vwo-route. Facet 2.6 Duur Voldaan Criterium - De opleiding voldoet aan formele eisen met betrekking tot de omvang van het curriculum: hbo-bachelor: 240 studiepunten. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De totale formele studieduur van de opleiding bedraagt 240 EC, bestaande uit een major van 210 EC en een minor van 30 EC. Elk studiejaar bestaat uit 60 EC. De verdeling van studiepunten over de onderwijseenheden is opgenomen in de OER AAFM Facet 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud Goed Criteria - Het didactisch concept is in lijn met de doelstellingen. - De werkvormen sluiten aan bij het didactisch concept. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: In het zelfevaluatierapport geeft de opleiding aan dat binnen de MER-opleiding van Avans de uitgangspunten competentiegericht, studentgericht, leer- procesgericht en omgevingsgericht, centraal staan. Pijlers van het opleidingsmodel zijn: de ondernemende student, het competentiegericht onderwijs en sociaal constructivisme als leertheorie. De opleiding heeft dit beschreven in Opleidingskader MER Het didactisch model van de AAFM gaat ervan uit dat competenties integraal aangeleerd worden; het realiseren van een beroepsproduct in een realistische setting met een praktische en theoretische verantwoording. Het programma is opgebouwd uit vier leerlijnen, vergelijk facet 2.1. Bij de ontwikkeling van ieder blok vormt de integrale leerlijn met als toets het beroepsproduct de kern. Deze leerlijn is leidend voor de invulling van de conceptuele leerlijn en de vaardigheden leerlijn. 26/59 NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du)

27 Het programma is zo vormgegeven dat de student steeds meer sturing geeft aan zijn eigen leerproces en dat de sturing die uitgaat van de docent en van de opdrachtspecificaties geleidelijk afneemt. Om het didactisch concept vorm te geven, hanteert de opleiding een variatie aan werkvormen: stages, werk in de praktijk (duaal), praktijkopdrachten, individueel assessment, projecten, workshops, werkcolleges, games, afstudeeropdrachten, student company (de stichting jong ondernemen). De opleiding biedt de werkvormen zo aan, dat de studenten de ontwikkeling van zelfstandig werken naar zelfverantwoordelijk leren kan maken. De opleiding houdt bij de keuze van de werkvormen rekening met de fase van de opleiding; propedeusefase en hoofdfase. Het panel herkent de werkvormen in het materiaal en is van mening dat ze aansluiten op de leerdoelen. Het panel stelt dat de visie op onderwijs en het leren goed doordacht is, duidelijk vastgelegd is, en is hier zeer positief over. Het panel constateert dat het leren gefaseerd gebeurt met een toenemende complexiteit. De lijnen zijn structureel en de visie is conceptueel goed uitgewerkt. Uit het STO 2008 en uit het gesprek met studenten blijkt dat studenten tevreden zijn over de werkvormen en de werkvormen stimuleren tot zelfstandig leren. Facet 2.8 Beoordeling en toetsing Goed Criterium - Door de beoordelingen, toetsingen en examens wordt adequaat getoetst of de studenten de leerdoelen van (onderdelen van) het programma hebben gerealiseerd. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het toetsbeleid van de opleiding is vastgelegd in Toetsing en toetsbeleid AAFM 2005 en Opleidingskader MER Uitgangspunt van het toetsbeleid is dat dit consistent is met de onderwijsvisie. Voor de beoordelingsvormen bekijkt de opleiding waar op een samenhangende manier kennis, houdingen en vaardigheden ingezet worden om opgaven en problemen op te lossen. De competenties zijn geformuleerd aan de hand van de eisen die kunnen worden gesteld aan de beginnende beroepsbeoefenaar. De integrale leerlijn wordt vormgegeven door het beroepsproduct. De toets van een beroepsproduct bestaat uit een eindbeoordeling van het beroepsproduct c.q. een verslag, beoordeling van een eindpresentatie, een casustoets of een criterium gericht interview. De opleiding gaat hierbij uit van groepstoetsing of individuele toetsing en betrekt bij de beoordeling regelmatig het bedrijfsleven als adviseur. Bij het toetsen van de vaardigheden leerlijn maakt de opleiding onderscheid in toetsing van vakinhoudelijke vaardigheden, sociaal communicatieve vaardigheden en leervaardigheden. De laatste twee hebben te maken met de algemene domeincompetenties. Toetsing van de vaardigheden gebeurt formatief en summatief. Toetsing binnen de studieloopbaan leerlijn gebeurt door middel van een persoonlijk ontwikkelingsplan, (reflectie) verslagen, portfolio, jaarverslag en persoonlijk gesprek. In de conceptuele leerlijn is toetsing erop gericht dat de student leert redeneren als een professional en kennis van het relevante NQA - visitatie AVANS Hogeschool: hbo-bacheloropleiding Management, Economie & Recht (vt/du) 27/59

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs 2 december 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 pagina 2 1 Inleiding Dit beoordelingskader bevat een aantal facetten

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Management, Economie & Recht HBO-bachelor Croho: 34435 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 maart 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2009 2/55

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Tilburg

AVANS Hogeschool, Tilburg AVANS Hogeschool, Tilburg Opleiding: Technische Bedrijfskunde; hbo-bachelor Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2008

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: HBO-Rechten, bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 39205 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 8 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch Opleidingen: Management Economie & Recht Ad Financiële Dienstverlening Croho: Visitatiedatum: 30 juni 2009 34435 hbo-bachelor MER vt/dt 80038 Associate degree FD dt Netherlands

Nadere informatie

Naam/Datum/Versie document advies/verbeterpunten. Avans documenten

Naam/Datum/Versie document advies/verbeterpunten. Avans documenten Document / Informatie P = Prettig ; N = Noodzakelijk Algemene input voor schrijven zelfevaluatie 1. (P) Interne rapport tussentijdse audit op onderwijskwaliteit/accre-ditatiewaardigheid Suggesties NQA

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Locaties: Varianten: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor, croho: 34435 Arnhem / Nijmegen voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 23 april 2009 Netherlands

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim

Christelijke Hogeschool Windesheim Christelijke Hogeschool Windesheim Opleiding: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor, croho: 34435 Locatie: Zwolle Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Eindhoven

Fontys Hogescholen, Eindhoven Fontys Hogescholen, Eindhoven Opleiding: Management Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Visitatiedatum: 25 juni 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Financiële Dienstverlening (AVD) Bedrijfskunde MER (AVD) Bedrijfskunde (AVD)

Financiële Dienstverlening (AVD) Bedrijfskunde MER (AVD) Bedrijfskunde (AVD) Financiële Dienstverlening (AVD) Bedrijfskunde MER (AVD) Bedrijfskunde (AVD) Onderwijs- en Examenregeling AVD 17-18 deel B (opleidingsspecifiek) Academie voor Deeltijd Vastgesteld per 9 juni 2017 Instemming

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek Studiejaar 2013-2014 Algemeen 1. Deze bijlage bij het algemene gedeelte van de Onderwijs- en examenregeling van Codarts is van toepassing

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool ,nvao r nederlands-vlaam se accreditatie organisatie S uif Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool datum

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda

Avans Hogeschool, Breda Avans Hogeschool, Breda Opleidingen: Accountancy & Bedrijfseconomie HBO Bachelor; Croho: 34406 & 34401 Varianten: voltijd en duaal Visitatiedatum: 29 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Commerciële Economie, hbo-bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Arnhem en Nijmegen Visitatiedatum: 19 juni 2007 Netherlands Quality

Nadere informatie

FINANCE & CONTROL (VOORHEEN BEDRIJFSECONOMIE)

FINANCE & CONTROL (VOORHEEN BEDRIJFSECONOMIE) FINANCE & CONTROL (VOORHEEN BEDRIJFSECONOMIE) 2018-2019 1 PROGRAMMA Jouw profiel Studiejaren Beroepsprofiel Studieprogramma Studievereniging BE Adam Financiële opleidingen HvA Na je opleiding Wat biedt

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim

Christelijke Hogeschool Windesheim Christelijke Hogeschool Windesheim Opleidingen: Accountancy en Bedrijfseconomie, hbo-bachelor; Varianten: Accountancy voltijd/deeltijd/duaal Bedrijfseconomie voltijd Visitatiedatum: 27 juni 2006 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem en Nijmegen

Hogeschool Arnhem en Nijmegen Hogeschool Arnhem en Nijmegen Opleiding: Management in Zorg, hbo-bachelor Locatie: Nijmegen Croho: 34538 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Varianten: Civiele Techniek voltijd en duaal Visitatiedata: 29 en 30 september 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA visitatie Avans Hogeschool vestiging

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 5 februari 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, mei 2007

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Opleiding: Luchtvaarttechnologie, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 5 en 6 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Elektrotechniek, hbo-bachelor; Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 27 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2008

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

FINANCE & CONTROL - BEDRIJFSECONOMIE

FINANCE & CONTROL - BEDRIJFSECONOMIE FINANCE & CONTROL - BEDRIJFSECONOMIE 2018-2019 PROGRAMMA Jouw profiel Na je opleiding: beroepen Opbouw studiejaren Studieprogramma Studievereniging BE Adam Verschil financiële opleidingen Wat biedt F&C?

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 4 juli 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Integrale veiligheid, hbo bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 12 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda

Avans Hogeschool, Breda Avans Hogeschool, Breda Opleiding: Management in de Zorg; hbo-bachelor Varianten: deeltijd Croho: 34538 Visitatiedatum: 26 september 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007 2/55 NQA

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland. Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd

Hogeschool Zeeland. Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Hogeschool Zeeland Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 28 mei 2009 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

AVANS Hogeschool. HBO-Bachelor Civiele Techniek

AVANS Hogeschool. HBO-Bachelor Civiele Techniek AVANS Hogeschool HBO-Bachelor Civiele Techniek Netherlands Quality Agency (NQA) December 2010 2/57 NQA - Avans Hogeschool: audit bestaande hbo-bacheloropleidingen Civiele Techniek Managementsamenvatting

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Opleiding: Integrale Veiligheid, hbo-bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 3 juni 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO

Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO 2016-2017 Opleidingsdeel voor de bachelor lerarenopleidingen voortgezet onderwijs van Driestar hogeschool (onderdeel van Driestar educatief)

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) DEEL 1: AVANS GENERIEK

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) DEEL 1: AVANS GENERIEK ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) DEEL 1: AVANS GENERIEK 1 De inhoud van de Onderwijs- en Examenregelingen Hoofdstuk 1 ALGEMEEN 1.1 Algemene bepalingen 1 Avans Hogeschool kent, conform artikel 7.59. van

Nadere informatie

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Beste student, U heeft onlangs alle onderdelen van uw bacheloropleiding Wijsbegeerte afgerond en kunt nu het BA-diploma aanvragen. Het bestuur van het Instituut voor

Nadere informatie

AVANS Hogeschool. Commerciële Economie, hbo bachelor. Deeltijd (crohonummer: 34402/B) Visitatiedatum: 22 mei 2007

AVANS Hogeschool. Commerciële Economie, hbo bachelor. Deeltijd (crohonummer: 34402/B) Visitatiedatum: 22 mei 2007 AVANS Hogeschool Opleiding: Locaties: Variant: Commerciële Economie, hbo bachelor Breda en Den Bosch Deeltijd (crohonummer: 34402/B) Visitatiedatum: 22 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleidingen: Informatica en Technische Informatica; hbo-bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 34479 (I) en 34476 (TI) Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum:

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag

Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag Visitatiedatum: 31 oktober 2006 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Groningen

Hanzehogeschool Groningen, Groningen Hanzehogeschool Groningen, Groningen Opleiding: Elektrotechniek; hbo-bachelor Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 15 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli 2008

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Pedagogiek hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden en Zwolle Croho: 35158 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 juni 2009 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Fontys Hogescholen. Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven

Fontys Hogescholen. Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven Fontys Hogescholen Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven Visitatiedatum: 8 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard

Hogeschool Zuyd, Sittard Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Small Business & Retail Management Niveau: hbo bachelor Croho: 34422 Varianten: voltijd/duaal Visitatiedatum: 26 en 27 september 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

PVA Jaar 2. Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b

PVA Jaar 2. Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b PVA Jaar 2 Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b Inhoudsopgave blz. Voorblad - Inhoudsopgave 2 Plan van aanpak tweede jaar 3-4 Bijlage 1: Algemene domeincompetenties 5-6 (wat heb ik geleerd) Bijlage 2: Belangrijkste

Nadere informatie

Overstapregelingen HBO Bachelor SPD Bedrijfsadministratie per 1 september 2017 Tevens van toepassing op de opleidingen:

Overstapregelingen HBO Bachelor SPD Bedrijfsadministratie per 1 september 2017 Tevens van toepassing op de opleidingen: 1 Overstapregelingen HBO Bachelor SPD Bedrijfsadministratie per 1 september 2017 Tevens van toepassing op de opleidingen: Praktijkdiploma Assistent Controller HBO Associate Degree Financieel Management

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Delft

Hogeschool INHOLLAND, Delft Hogeschool INHOLLAND, Delft Opleiding: Plattelandsvernieuwing, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 20 en 21 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus 2005 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND. Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal. Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005

Hogeschool INHOLLAND. Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal. Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005 Hogeschool INHOLLAND Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2005 2 NQA - visitatie

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2015-2016 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Croho: 34405 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 10 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/63

Nadere informatie

luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool

luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool m a o v nederlands - ulaamse accreditatieorganisatie luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool datum 31

Nadere informatie

Deze versie treedt in werking op 1 september 2016 en vervangt alle voorgaande versies.

Deze versie treedt in werking op 1 september 2016 en vervangt alle voorgaande versies. III FACULTEIT COMMUNICATIE EN JOURNALISTIEK Vastgesteld door de faculteitsdirectie op 14 maart 2016. Instemming van de facultaire medezeggenschapsraad op 4 juli 2016. Deze versie treedt in werking op 1

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO 2015-2016

Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO 2015-2016 Onderwijs- en examenregeling Hoofdstuk 3 Opleidingsdeel LVO 2015-2016 Opleidingsdeel voor de bachelor lerarenopleidingen voortgezet onderwijs van Driestar hogeschool (onderdeel van Driestar educatief)

Nadere informatie

Informatie werkplekleren

Informatie werkplekleren Informatie werkplekleren Pabo Venlo 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Stagedagen Blz. 4 Stageweken Blz. 4 Jaaroverzicht 2014-2015 Blz. 5 Opleidingsprogramma Blz. 6 Propedeusefase Hoofdfase Afstudeerfase

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Media,

Nadere informatie

AVANS Hogeschool; s-hertogenbosch

AVANS Hogeschool; s-hertogenbosch AVANS Hogeschool; s-hertogenbosch Opleiding: Bestuurskunde/Overheidsmanagement hbo-bachelor Croho: 34464 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 11 juni 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Opleiding tot Leraar Basisonderwijs; hbo-bachelor Croho: 34808 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 7 en 8 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De Associate degree Human Resource Management (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Mensen zijn het belangrijkste

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologe en Religiewetenschappen. Deel 2 (opleidingsspecifiek deel): Bachelor Theologie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologe en Religiewetenschappen. Deel 2 (opleidingsspecifiek deel): Bachelor Theologie ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2016-2017 Faculteit der Filosofie, Theologe en Religiewetenschappen Deel 2 (opleidingsspecifiek deel): Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt in werking op 1 september

Nadere informatie

AVANS Hogeschool. HBO-Bachelor Personeel en Arbeid (voltijd) Breda

AVANS Hogeschool. HBO-Bachelor Personeel en Arbeid (voltijd) Breda AVANS Hogeschool HBO-Bachelor Personeel en Arbeid (voltijd) Breda Netherlands Quality Agency (NQA) December 2010 2/67 NQA - Avans: audit bestaande hbo-bacheloropleiding Personeel en Arbeid (voltijd) Breda

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Tilburg

Avans Hogeschool, Tilburg Avans Hogeschool, Tilburg Opleidingen: Varianten: Bouwkunde, Bouwtechnische Bedrijfskunde en Civiele Techniek voltijd en duaal Visitatiedata: 4 en 5 november 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht,

Nadere informatie

De onderwijs- en examenregeling

De onderwijs- en examenregeling De onderwijs- en examenregeling Algemeen In de onderwijs- en examenregeling (OER) wordt informatie gegeven over het onderwijs van een opleiding of een groep van opleidingen. Heeft de OER betrekking op

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Croho: Opleiding: Croho: Accountancy, hbo-bachelor 34406; varianten: voltijd/deeltijd/duaal Fiscale Economie, hbo-bachelor 34409; varianten: voltijd Visitatiedatum:

Nadere informatie

Basso r M.17 1 d1 519

Basso r M.17 1 d1 519 Sidrapolimare «81(1(11M/010 \lag M. 10.0 805 01.1101() Basso r M.17 1 d1 519 ~1~1~~~ ~01~~1~11~~11~ Netherlands Quality Agency I \I Q A Netherlands Quality Agency NQA avans AVANS Hogeschool, Breda HBO-Bacheloropleiding:

Nadere informatie

Juridische Hogeschool Avans-Fontys

Juridische Hogeschool Avans-Fontys Juridische Hogeschool Avans-Fontys Opleiding: HBO-Rechten, hbo-bachelor Locaties: Tilburg en Den Bosch Croho: 39205 Varianten: vt (Tilburg, Den Bosch), dt (Tilburg) Visitatiedatum: 25 september 2007 Netherlands

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool Rotterdam. Postbus HA ROTTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool Rotterdam. Postbus HA ROTTERDAM College van Bestuur Hogeschool Rotterdam Postbus 25035 3001 HA ROTTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, locatie Breda

AVANS Hogeschool, locatie Breda AVANS Hogeschool, locatie Breda Opleiding: Communicatie; hbo-bachelor Croho: 34405 Varianten: Deeltijd Visitatiedatum: 15 oktober 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2009 2/55 NQA -

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Commerciële Economie, bachelor (incl. specialisatieprogramma SportMarketing & Management) Croho: 34402 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 16 mei

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd. Visitatiedatum: 4 juni 2007

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd. Visitatiedatum: 4 juni 2007 Hogeschool Rotterdam Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 4 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2007 2/54 NQA - visitatie

Nadere informatie

AVANS Hogeschool. HBO-Bachelor Bouwkunde en Bouwtechnische Bedrijfskunde

AVANS Hogeschool. HBO-Bachelor Bouwkunde en Bouwtechnische Bedrijfskunde AVANS Hogeschool HBO-Bachelor Bouwkunde en Bouwtechnische Bedrijfskunde Netherlands Quality Agency (NQA) December 2010 2/61 NQA - Avans Hs.: audit bestaande hbo-bachelor Bouwkunde en Bouwtechnische Bedrijfskunde

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

Hogeschool HBO Nederland

Hogeschool HBO Nederland Hogeschool HBO Nederland Opleiding: Variant: Locaties: Management, Economie & Recht; voltijd hbo-bachelor; Amsterdam, Arnhem, Breda, Groningen, Rotterdam, Utrecht, Weert en Zwolle Visitatiedatum: 2 november

Nadere informatie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie Toetsvormen Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie 1 Waarom wordt er getoetst? Om te beoordelen in hoeverre de student in staat is te handelen zoals op academisch

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport Hogeschool Dirksen B.V. De heer D. van der Mark, directeur Postbus 3090 6802 DB ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Breda, 's-hertogenbosch, Tilburg. De handleiding. voor het schrijven van een opleidingskader

Breda, 's-hertogenbosch, Tilburg. De handleiding. voor het schrijven van een opleidingskader Breda, 's-hertogenbosch, Tilburg De handleiding voor het schrijven van een opleidingskader Zie ook Format voor het schrijven van een opleidingskader Colofon datum Januari 2015 Status Definitief Auteurs

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Opleiding: Bestuurskunde & Overheidsmanagement hbo-bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34464 Visitatiedatum: 25 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM College van bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding hbo-master Integraal Leiderschap

Nadere informatie

Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Avans Hogeschool s-hertogenbosch Avans Hogeschool s-hertogenbosch Opleiding: Technische Informatica; hbo-bachelor Variant: voltijd Croho: 34475 Visitatiedatum: 28 maart 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, augustus 2007 2/70

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

Bijlagen 3 t/m 6 bij OER Academie Voor Deeltijd opleiding Communicatie

Bijlagen 3 t/m 6 bij OER Academie Voor Deeltijd opleiding Communicatie Communicatie (COM) Bijlagen 3 t/m 6 bij OER Academie Voor Deeltijd 2016-2017 opleiding Communicatie Bijlage 3: Competenties Competentie overzicht opleiding Communicatie Dit zijn de competenties die de

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem Nijmegen

Hogeschool Arnhem Nijmegen Hogeschool Arnhem Nijmegen Opleiding: Accountancy, hbo bachelor Croho: 34406 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Visitatiedatum: 28 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/61

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Groningen

Hanzehogeschool Groningen, Groningen Hanzehogeschool Groningen, Groningen Opleiding: Management Economie & Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 14 mei 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Personeel en Arbeid, hbo-bachelor; Croho: 34609 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 9 januari 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, april 2008

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda

Avans Hogeschool, Breda Avans Hogeschool, Breda Opleiding: Communication & Multimedia Design, hbo-bachelor Croho: 34092 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 27 september 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007

Nadere informatie

Fontys Hogeschool, Venlo

Fontys Hogeschool, Venlo Fontys Hogeschool, Venlo Opleiding: International Business Economics, hbo-bachelor; Varianten: voltijd Visitatiedatum: 22 februari 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2006 2 NQA -

Nadere informatie