Preventie van Verslaving



Vergelijkbare documenten
Pillen? Praten? Trainen!

Alcoholgebruik en effecten tijdens adolescentie

Stoppen met roken bij jongeren

Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda

HAALBAARHEID EN EFFECTIVITEIT VAN ZELFREGULATIE TRAINING. Sandra Verbeken & Caroline Braet - Zeepreventorium - Ronde Tafel 2017

Pillen? Praten? Trainen! Over de aanvullende rol die cognitieve trainingen kunnen spelen in de psychotherapie

Cognitive Bias Modification (CBM): "Computerspelletjes" tegen Angst, Depressie en Verslaving

Slaaf van het onbewuste? Automatische en controlerende processen bij zwaardrinkende jongeren

Neurocognitive Processes and the Prediction of Addictive Behaviors in Late Adolescence O. Korucuoğlu

Evert Hoogendoorn Strateeg & Gamedesigner, IJsfontein M. +31 (0) T. +31 (0) evert@ijsfontein.nl

Werkgeheugen en executieve functies. Opzet presentatie. 1. Executieve functies. 1. Executieve functies. 1. Werkgeheugen. 1.

Een lastige opdracht Alcoholverslaving of overmatig drinken? En wat eraan te doen?

Effectiviteit van baclofen bij alcoholverslaving

Executieve functies in vogelvlucht (met autisme als voorbeeld)

Behandeling van problematisch middelengebruik van leefstijltraining naar cognitieve gedragstherapie

Evert Hoogendoorn Strateeg / Game Designer

Executieve Functies en Verslaving bij Jongeren

Verslaving en comorbiditeit

Train je verslaving weg!

What Part of Working Memory is not Working in ADHD? The effect of Reinforcement on Short Term Memory and the Central Executive

kun je ze trainen? Executieve Functies: ARTIKELEN

Een nieuwe interventie voor het stimuleren van zelfcontrolevaardigheden bij obese kinderen: executieve functietraining met spelelementen

De effectiviteit van Braingame Brian: samenvatting van het evaluatie-onderzoek

Believing is Seeing: Training van positieve sociale interpretaties in adolescenten

leren en motivatie Drs. M. Reijns, klinisch psycholoog

Alcohol en aandacht. Een wankel evenwicht tussen craving en training

verslavingspreventie binnen het onderwijs

Problemen met executieve functies bij kinderen met DCD: een literatuuroverzicht

Het maakbare brein? Inhoud. Sociale competentie. Waarom van belang?

MRI. fmrt. HELP mijn kind heeft huiswerk! Frontaal kwab. In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen

De trekthermometer. Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ GGZ Drenthe Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ

Mathilde Descheemaeker Adriaan Spruyt Dirk Hermans

Up2U: een behandelmodule voor blijvende gedragsverandering

Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD. Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie

Werkgeheugen - Onderzoek - Praktijk

Het effect van een Positivity Training op gedragstendenties bij depressieve patiënten

Executieve Functies en

Serieus Games Barbara Plovie Hogeschool West-Vlaanderen

Beter bij de Les. Marthe van der Donk, Ariane Tjeenk-Kalff, Anne-Claire Hiemstra-Beernink

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven

Deelsessie: Leren door Gamification Logeion Jaarcongres 2014

Behandeling van Executieve Functies bij kinderen met TOS Bevindingen en implicaties van een pilot-studie

Cognitief functioneren en de bipolaire stoornis

Vroegsignalering bij middelengebruik! En dan? Brijder en Brijder Jeugd Leontien Los & Margriet Katoen

Aandacht.. graag! Elly Kok Marianne van Etten Expertiseteam Fritz Redlschool/UMCU

Artikel. Lara Peeters. Laurens Vreekamp JDE-SEMUX.3V-13. Seminar. Blok C. Aantal woorden: 1221

Virtual Reality Game for Aggression Impulse Management (VR-GAIME)

LVB en verslaving nu en in de toekomst

Dat doet mijn kind toch niet?!

BAMBEA BewegeninAmsterdammet

Hilde Geurts, Wendy Peerlings, Reinout Wiers, Mariët van der Molen Saskia van der Oord en Walter Ma hys

inhoud Slaaf van het onbewuste? In veel psychologische theorieën over verslaving is de centrale vraag: Waarom gebruik je?

Het hertrainen van automatische cognitieve processen bij angsten verslavingsproblematiek

Organogram Werkgebied

Verslaving bij adolescenten met zwakke EF

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Hotel Zeldenrust : Play your way into math!

verslavingspreventie binnen het onderwijs

Vandaag. Achtergrond NAH - oorzaken. Cognitive revalidatie Definitie. Achtergrond NAH - gevolgen

LVB en (cannabis)gebruik

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus Dr. EWM (Lisette) Verhoeven

Dorine Collard (Mulier instituut) Peter-Jan Mol (KCsport) namens het SMART MOVES! consortium 1

Antisociaal gedrag en problematisch middelengebruik. KFZ call

Symbiose tussen cognitievegedragstherapie. Het voorbeeld van MDFT. Henk Rigter

ATLANTIS GAMES BV. Frank Zijlmans, Managing Director. Innovatie en cross sectorale samenwerking door City of Imagineers

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid

Op weg naar een generatie Nix? Vandaag: HBSC-landen in de studie. Trends in middelengebruik onder scholieren. Tom ter Bogt Wilma Vollebergh

Waarom uitstellen zo verleidelijk is. Dr. Esther Aarts

Theorie! Cognitive Bias Modification! Resultaten onderzoek!

De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief

Sociale angst. Faalangst. Project Pasta. Sociale Angst & Faalangst bij Adolescenten. Risicofactoren. Interventies. Sociale Angst bij Jongeren

Persuasive Game Design: Theorie, Product Service Systems, Projects

Neurofeedback: een geschikte behandeling voor autisme?

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Fysieke activiteit en de cognitieve ontwikkeling van kinderen in het basisonderwijs

Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers

Verminderen van suïcidale intrusies met oogbewegingen Jaël van Bentum, MSc

Alcoholgebruik, misbruik & afhankelijkheid

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

PAGE 1. Aandacht voor ADHD Hoe kunnen we effectief behandelen?

Nederlandse Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) in de verslavingszorg

Motiverende gespreksvoering. Noud Frielink Annemarie Kroon

Proefschrift. Cannabis use, cognitive functioning and behaviour problems. Merel Griffith - Lendering. Samenvatting

Denken is niet hetzelfde als doen. Een online interpretatiebias training voor jongeren met een dwangstoornis

5/19/2019. Draagt Montessorionderwijs bij aan executieve functies? Draagt Montessorionderwijs bij aan executieve functies? Hoe zit dat dan? JA!

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP)

Doelmatigheidstoets Master Vitality and Ageing Samenvatting

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

De Toenaderingsbias van Adolescenten met een. Cannabisverslaving

Varkensgames. Haalbaarheid van een alternatief verdienmodel

Van Richtlijn naar Individu. Wim Veling, UMCG

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Transcriptie:

Preventie van Verslaving Hoe een serious game het trainen van executieve functies bij adolescenten kan ondersteunen Drs. Wouter Boendermaker Universiteit van Amsterdam VGCt Najaarscongres 14-11-2013

Verslaving en jongeren Gebruik alcohol en cannabis op jonge leeftijd belangrijk maatschappelijk probleem Jongeren lopen extra risico omdat hersenen nog in ontwikkeling zijn verzwakte cognitieve functies slechtere schoolprestaties latere verslavingsproblemen

Dual Process Model van Verslaving Model veronderstelt disbalans tussen: Te sterk ontwikkelde automatische reacties op drugsgerelateerde cues Verzwakte cognitieve controleprocessen Gelukkig kunnen we dit (her)trainen: Cognitive Bias Modification (CBM) Automatische geheugenassociaties Selectieve aandachtsprocessen Toenaderings- of vermijderingsgedrag Executieve Functies (EF) trainen: Werkgeheugen Inhibitie Cognitieve flexibiliteit Diverse online projecten: www.impliciet.eu Wiers, R.W., Bartholow, B.W., Wildenberg, E. van den, Thush, C., Engels, R.C.M.E., Sher, K.J., Grenard, J., Ames, S.L., & Stacy, A.W. (2007). Automatic and controlled processes and the development in addictive behaviors in adolescents: A review and a model. Pharmacology, Biochemistry and Behavior, 86, 263-283.

Probleemgebied Hoewel effectief bij langdurige gebruikers is preventie bij adolescenten vaak lastiger Drinken / blowen is populair Ze ervaren hun middelengebruik vaak niet als problematisch Algemene afkeer van gedragsverandering De trainingen zijn (vrij) saai, kennen veel herhaling en duren lang Geen (intrinsieke) motivatie om te trainen Dus: Maak het leuk(er) dmv spel-elementen: Serious games Mijn onderzoek: Combinatietraining EF & CBM in virtuele wereld

Gamificatie: hoe dan? Ruwweg twee manieren om deze game-trainingen op te zetten: 1. Losse trainings-paradigma s vergamen Intrinsieke motivatie Maar: evidence based? 2. Game om de trainingen heen, trainen voor game-punten Makkelijker te realiseren, paradigma s blijven intact Maar: extrinsieke motivatie Wij hebben beide methoden getest

Online game-wereld: CityBuilder Punten verdienen met training, uitgeven in virtuele wereld Doel: bouw je eigen virtuele stad, vervul opdrachten, haal bonussen, vergelijk met je vrienden, etc. Breed en modulair: diverse trainingen aan/uitzetten in 1 game Online: goed bereikbaar voor breed publiek Grafische ondersteuning verzorgd door Elisabeth Enthoven

Losse game (inhibitie): Ninja Mouse Direct gelinkt aan inhibitie paradigma (go/no-go) Gekoppeld aan alcohol / cannabis stimuli (plaatjes) Elke actie in de game is leuk, maar paradigma vrijwel gelijk Diverse levels maken de game langer Cheese Ninja Game ontwikkeld i.s.m. UvA master student Game Design, Antonios Georgiadis Demo s tijdens Fun Fair!

(Voorlopige) Resultaten Diverse pilots (20-80 ppn) met normale jongeren: Beide game-typen wijzen uit dat jongeren de training (zowel EF als CBM) leuker vinden in een spelomgeving Bovendien trainen ze langer door nadat ze klaar zijn Maar: Nog geen klinische effecten, daarom nu twee grotere RCT s gericht op alcohol en cannabis Elk > 150 regelmatige gebruikers, 16-18 jaar, MBO niveau Combinatietraining inhibitie, aandacht en toenadering fmri studie gaat kijken naar contingenties tussen punten en game wereld bij inhibitietraining

Discussiepunten Enkele interessante bevindingen: Ondanks motiverende game elementen blijft lastig: veel trials, veel sessies (Werkgeheugen 25 sessies x 60 trials!) Hoe maak je een game zó lang leuk? Leuk vs. leuker hoe hoog leggen we de lat? Vergelijking met commerciële games oneerlijk maar onvermijdelijk Kosten (minigame ca. 50k, shell game ca. 300k!) Methode: 3D/VR maakt nog veel duurder Combinatie beide game typen optimaal?

Conclusies Serious games kunnen cognitieve training leuker maken, ook voor deze lastige doelgroep Zowel intrinsieke als extrinsieke elementen lijken succesvol Maar: Nog diverse praktische problemen op te lossen Games vormen niet de perfecte oplossing. Ze zijn primair een aanvulling op, en zeker geen vervanging van bv. CGT

Tot slot Veel dank aan (o.a.): Reinout Wiers Pier Prins Thomas Gladwin Sebastiaan Dovis Antonios Georiadis Elisabeth Enthoven Frank Nack (UvA Game studies) Elly Konijn (VU CAMERA LAB) Wellant College Rijnsburg Vele masterstudenten Demonstraties: Fun Fair stand 24 Vragen?