Richtlijnen voor leidinggevenden: 1. bij agressie bij (arbeids-) conflicten bij seksuele intimidatie bij pesten...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Richtlijnen voor leidinggevenden: 1. bij agressie... 2 2. bij (arbeids-) conflicten... 4 3. bij seksuele intimidatie... 7 4. bij pesten..."

Transcriptie

1 Richtlijnen vr leidinggevenden: 1. bij agressie bij (arbeids-) cnflicten bij seksuele intimidatie bij pesten... 9 Richtlijnen vr medewerkers, cllega s en melders: 5. he te handelen bij agressie he te handelen bij (abeids-)cnflicten he te handelen bij seksuele intimidatie he te handelen bij pesten

2 1. RICHTLIJN vr LEIDINGGEVENDEN bij Dit is een richtlijn vr leidinggevenden he te handelen bij agressie p de werkplek. De richtlijn is samengesteld nder verantwrdelijkheid van het Netwerk Universitaire Vertruwenspersnen Nederland. Gebruik van deze tekst dr derden buiten de deleinden van het Netwerk UVP is niet tegestaan. AGRESSIE Definitie Van agressie is sprake als het gaat m vrvallen waarbij een persn psychisch f fysiek wrdt lastig gevallen, bedreigd f aangevallen. De uitingsvrmen van agressie kunnen verschillend zijn: verbaal (schelden, beledigen, vijandige bdschappen uitzenden, bedreigingen); psychisch (lastig vallen, nder druk zetten, intimideren, bedreigen en irriteren); fysiek (dreigende huding aannemen, schppen, slaan, bijten, vastgrijpen). We nderscheiden twee vrmen van agressie: agressie als uiting van bsheid f wede en instrumentele agressie. Bij agressie uit wede is er van sprake van verbaal f fysiek explsief gedrag. Bij instrumentele agressie gaat het m strategisch gedrag m anderen te manipuleren, macht uit te efenen m situaties naar eigen hand te zetten en m een sfeer van nzekerheid te creëren waardr de nrmale gang van zaken beïnvled wrdt. De agressie is dan instrument m zaken vr elkaar te krijgen. Taak leidinggevende De Arbwet bevat vrschriften ter verzekering van de veiligheid, ter bescherming van de gezndheid en ter bevrdering van het welzijn van werknemers. Samengevat dient de leidinggevende zrg te dragen vr een veilig en prettig werkklimaat. Omdat seksuele intimidatie in de wet als een p menselijk gedrag gebaseerd risic vr de arbeidsmstandigheden wrdt gezien, betekent dit dat de taak van de leidinggevende verder gaat dan alleen bescherming van een individuele werknemer in vrkmende gevallen. De leidinggevende dient actief en preventief maatregelen te treffen m werknemers tegen agressie te beschermen. Als u als leidinggevende zelf agressie cnstateert: Spreek de pleger aan p zijn1 gedrag; maak cncrete afspraken ver verbetering van het gedrag, leg die vast en laat vr gezien tekenen; spreek een tijdpad af en evalueer de afspraken; wijs de pleger p de cnsequenties van zijn gedrag en leg dat vast; gebruik het functineringsgesprek m pnieuw te evalueren; 1 Waar hij staat wrdt hij f zij bedeld, waar zijn staat wrdt zijn f haar bedeld. 2

3 schakel de vertruwenspersn in vr advies ver de aanpak; neem zndig cntact p met de bedrijfsarts, het bedrijfsmaatschappelijk werk f persneelszrg; leg zaken vast in het persneelsdssier; tref indien ndig in verleg met P&O en/f de juridische afdeling disciplinaire maatregelen. Als een medewerker met een klacht naar u tekmt: Realiseer u dat de klager een grte drempel heeft genmen en neem hem serieus; vraag wat hij wil met de klacht; nderzek feiten en ga te werk als hierna nder als iemand bij u agressie meldt. Iemand meldt bij u agressie waarbij het ver cllega s gaat: Kies geen partij; cncentreer u p het gedrag; verzamel snel infrmatie; ntdek verschillen in het relaas en/f de beleving van partijen; ga af p de feiten en niet p de emties; pas hr en wederhr te; keur het gedrag af znder een rdeel en geef aan he u wilt dat de mgangsvrmen p de werkvler zijn en handel verder als nder zelf agressie cnstateren. Wat det u preventief? Realiseer u dat u een vrbeeldfunctie hebt en handel daarnaar maak het beleid ten aanzien van ngewenst gedrag bekend in de werkeenheid; vraag tijdens functineringsgesprekken als vast nderdeel naar de beleving van de werksfeer; wees alert p de werksfeer en peil regelmatig he medewerkers die ervaren; wees alert p (langdurig) ziekteverzuim; vraag naar het vrkmen van agressie in de RI&E. 3

4 2. RICHTLIJN vr LEIDINGGEVENDEN bij (ARBEIDS-) CONFLICTEN Dit is een richtlijn vr leidinggevenden die meten handelen inzake een arbeidscnflict p de werkplek. De richtlijn is samengesteld nder verantwrdelijkheid van het Netwerk Universitaire Vertruwenspersnen Nederland. Gebruik van deze tekst dr derden buiten de deleinden van het Netwerk UVP is niet tegestaan. Definitie Van een arbeidscnflict is sprake als binnen de grenzen van een arbeidsrganisatie, een individu f grep zich dr een ander individu f grep gefrustreerd velt f gedwarsbmd. Dit kan betrekking hebben p arbeidsinhud, arbeidsverhudingen arbeidsmstandigheden f arbeidsvrwaarden. Taak leidinggevende De leidinggevende dient te zrgen vr een veilig en prettig werkklimaat. De leidinggevende heeft in deze een tweeledige verantwrdelijkheid: m cnflicten tussen medewerkers aan de rde te stellen en partijen te bewegen m (zelf) tt een plssing te kmen, maar daarnaast k m cnflicten die met (de stijl van) het leidinggeven zelf te maken hebben niet te negeren. Dit laatste vergt de med m te erkennen dat er een cnflict is en dat men er zelf een rl in speelt. Het kan dan ndig zijn m advies f ndersteuning te vragen, bijvrbeeld van een hgere leidinggevende f van de persneelscnsulent. Om cnflicten te vrkmen zijn de vlgende aandachtspunten van belang: De stijl van leidinggeven is van grte invled p het al f niet ntstaan van cnflicten. Medewerkers die velen dat ze steun en vertruwen van hun leidinggevende hebben zijn beter in staat met belangentegenstellingen en verschillende visies m te gaan. Waardering en erkenning bevrderen zelfvertruwen en mtivatie. Het ntbreken van vertruwen daarentegen kan een brn van arbeidscnflicten vrmen. Het is dan k zaak m p dit punt verntrustende uitslagen van persneelenquêtes, signalen van medewerkers, welzijnsnderzeken en medewerkerstevredenheidsnderzeken zeer serieus te nemen en tijdig maatregelen te nemen. Wat kunt u preventief den? Cmmuniceer helder en pen. Benem psitieve en negatieve functineringsaspecten en leg deze vast. Wees duidelijk ver materiele aspecten en arbeidsvrwaarden, spreek verwachtingen uit en wek geen valse verwachtingen. Wees helder ver verantwrdelijkheden en leg deze vast. Besteed aandacht aan het tekmstperspectief van de medewerker dr werkplannen, pleidings- en begeleidingsplannen. Infrmeer medewerkers tijdig ver ntwikkelingen binnen de rganisatie. 4

5 Interventiemgelijkheden bij arbeidscnflicten. Als bij uw medewerkers een (nderling) cnflict dreigt: ga met hen in gesprek, verwacht dat zij het plssen en maak duidelijke afspraken ver de vrtgang. Leg een en ander vast en vraag zndig de persneelsafdeling m ndersteuning. Als u zelf een cnflict hebt met een van uw medewerkers: benem dit als (ptentieel) cnflict en spreek samen af welke weg u zult vlgen m eruit te kmen. Bedenk dat u in een machtiger psitie verkeert en dat dat bedreigend kan zijn vr de medewerker. Wie kunt u (samen) m ndersteuning vragen? De persneelscnsulent, f de bedrijfsmaatschappelijk werker kan adviseren ver de te vlgen werkwijze. Bij acute, heftige cnflicten: regel zndig en niet znder verleg met persneelscnsulent f uw eigen leidinggevende- een time-ut m nare escalaties te vrkmen en even een afkelperide in te buwen. Zrg daarbij wel vr duidelijke afspraken ver de verdere aanpak van het cnflict (wanneer vindt een vlgend gesprek plaats, met wie etc). Het inrepen van een bemiddelaar als beide partijen dat willen is een mgelijkheid. Op verschillende werkplekken is een interne f externe mediatir beschikbaar. Cnflict met ziekmelding Z mgelijk wijst de leidinggevende er bij een arbeidscnflict p dat ziekmelding niet de bedeling is en wrdt een time-ut vrgesteld. Als een medewerker zich tch ziek meldt naar aanleiding van een arbeidscnflict is het wenselijk de bedrijfsarts in te schakelen vr een rdeel, bij vrkeur binnen 48 uur. Sms is de situatie behrlijk uit de hand gelpen en gaat de ziekmelding gepaard met veel emties en lichamelijke klachten zals meheid, hfdpijn en slecht slapen. In feite zijn dit lgische reacties p de cnflictsituatie en het heft dan k niet te betekenen dat betrkkene "ziek" f arbeidsngeschikt is. De bedrijfsarts berdeelt dan k vral f er wel f niet medische beperkingen zijn die de medewerker verhinderen zijn eigen werkzaamheden te verrichten en legt dit rdeel schriftelijk vast. Cnflict tijdens reïntegratie Als tijdens het reïntegratietraject een cnflict ntstaat, is het belangrijk m dit tijdig te signaleren en aan te pakken. Het Sciaal Medisch Overleg (SMO) is dan het aangewezen verlegrgaan m tt plssingen te kmen. Ok hier is het van belang m ziekte en cnflict uit elkaar te huden en iemand anders het cnflict te laten begeleiden. Ingevlge de Wet Verbetering Prtwachter met een en ander ged gedcumenteerd wrden. Als een cnflict dreigt te ntstaan ver de vraag f er wel vldende reïntegratieinspanningen wrden verricht, f ver de invulling van het begrip passende arbeid kan hierver, dr zwel werkgever als werknemer, bij het UWV een deskundigenrdeel wrden gevraagd. 5

6 De rl van de bedrijfsarts Als een medewerker zich tch ziek meldt naar aanleiding van een arbeidscnflict is het wenselijk dat de bedrijfsarts actief ingeschakeld wrdt. De bedrijfsarts zal de verantwrdelijkheid vr het plssen van het cnflict bij de werkgever en werknemer leggen, maar kan een adviserende rl spelen. Hij berdeelt f er wel f niet medische beperkingen zijn die de medewerker verhinderen zijn eigen werkzaamheden te verrichten en legt dit rdeel schriftelijk vast. Extra s Ga bij een eventuele berdeling van het cnflict af p de feiten en niet p de emties. Schakel z ndig in een vreg stadium de hulp van een bemiddelaar in; dit kan het machtsevenwicht tussen partijen herstellen. Let er p dat beide partijen instemmen met de keuze van de bemiddelaar. 6

7 3. RICHTLIJN vr LEIDINGGEVENDEN bij SEKSUELE INTIMIDATIE Dit is een richtlijn vr leidinggevenden die meten handelen inzake seksuele intimidatie p de werkplek. De richtlijn is samengesteld nder verantwrdelijkheid van het Netwerk Universitaire Vertruwenspersnen Nederland. Gebruik van deze tekst dr derden buiten de deleinden van het Netwerk UVP is niet tegestaan. Definitie Van seksuele intimidatie is sprake wanneer een persn bepaald gedrag f de aandacht van een ander als ngewenst seksueel getint ervaart. Deze aandacht kan verbaal (pmerkingen, insinuaties) en/f nn-verbaal (kijken, bepaalde gebaren) en/f fysiek (aanraken) zijn. Taak leidinggevende De Arbwet bevat vrschriften ter verzekering van de veiligheid, ter bescherming van de gezndheid en ter bevrdering van het welzijn van werknemers. Samengevat dient de leidinggevende zrg te dragen vr een veilig en prettig werkklimaat. Omdat seksuele intimidatie in de wet als een p menselijk gedrag gebaseerd risic vr de arbeidsmstandigheden wrdt gezien, betekent dit dat de taak van de leidinggevende verder gaat dan alleen bescherming van een individuele werknemer in vrkmende gevallen. De leidinggevende dient actief en preventief maatregelen te treffen m werknemers tegen seksuele intimidatie beschermen f seksueel grensverschrijdend gedrag aan te pakken. Als u als leidinggevende zelf seksuele intimidatie cnstateert: Spreek de pleger aan p zijn 2 gedrag; maak cncrete afspraken ver verbetering van het gedrag, leg die vast en laat vr gezien tekenen; spreek een tijdpad af en evalueer de afspraken; wijs de pleger p de cnsequenties van zijn gedrag en leg dat vast; gebruik het functineringsgesprek m pnieuw te evalueren; schakel de vertruwenspersn in vr advies ver de aanpak; neem zndig cntact p met de bedrijfsarts, het bedrijfsmaatschappelijk werk f persneelszrg; leg zaken vast in het persneelsdssier; tref indien ndig in verleg met P&O en/f de juridische afdeling disciplinaire maatregelen Als een medewerker met een klacht naar u tekmt: Realiseer u dat de klager een grte drempel heeft genmen en neem hem serieus; 2 Waar hij staat wrdt hij f zij bedeld, waar zijn staat wrdt zijn f haar bedeld. 7

8 vraag wat hij wil met de klacht; vraag naar de feiten en ga niet af p emties vraag de melder m een (schriftelijk) verslag te geven van vrkmende situaties met wrdgebruik, tijdstip, plaatsbepaling en cncrete mschrijvingen en handel verder als nder als iemand bij u seksuele intimidatie meldt. Als iemand bij u seksuele intimidatie dr f van een cllega meldt: Kies geen partij; cncentreer u p het gedrag; verzamel snel infrmatie; zek verschillen in het relaas en/f de beleving van partijen; ga af p de feiten en niet p de emties; pas hr en wederhr te; keur het gedrag af znder een rdeel en geef aan he u wilt dat de mgangsvrmen p de werkvler zijn en handel verder als nder zelf seksuele intimidatie cnstateren. Wat det u preventief? Realiseer u dat u een vrbeeldfunctie hebt en handel daarnaar; maak het beleid ten aanzien van ngewenst gedrag bekend in de werkeenheid; vraag tijdens functineringsgesprekken als vast nderdeel naar de beleving van de werksfeer; wees alert p de werksfeer en peil regelmatig he medewerkers die ervaren; wees alert p (langdurig) ziekteverzuim; vraag naar het vrkmen van seksuele intimidatie in de RI&E. 8

9 4. RICHTLIJN vr LEIDINGGEVENDEN bij PESTEN Dit is een richtlijn vr leidinggevenden he te handelen bij pesten p de werkplek. De richtlijn is samengesteld nder verantwrdelijkheid van het Netwerk Universitaire Vertruwenspersnen Nederland. Gebruik van deze tekst dr derden buiten de deleinden van het Netwerk UVP is niet tegestaan. Definitie Van pesten is sprake als iemand herhaaldelijk het gevel krijgt dat hij/zij buiten geslten wrdt, gekleineerd wrdt, dat er vervelende pmerkingen f net niet leuke grapjes gemaakt wrden, gerddeld f nndig kritiek gegeven wrdt en/f dat hij/zij geïsleerd wrdt f raakt. Taak leidinggevende De leidinggevende dient te zrgen vr een veilig en prettig werkklimaat. (Arbwet 1998). Standaard handelwijze Als je als leidinggevende zelf pesten cnstateert spreek de pester(s) aan p zijn gedrag maak cncrete afspraken ver verbetering van het gedrag en leg die vast spreek een tijdpad af en evalueer de afspraken wijs de pester(s) p de cnsequenties van zijn/haar gedrag en leg dat vast gebruik k het functineringsgesprek m pesten aan de rde te stellen schakel de vertruwenspersn in vr advies ver de aanpak neem cntact met derden als dat nuttig is (bedrijfsarts, bedrijfsmaatschappelijk werk, persneelszrg) maak een dssier tref in verleg met P&O en de juridische afdeling maatregelen als het gedrag niet verbetert; denk aan de vlgende disciplinaire maatregelen (hier link leggen naar disciplinaire maatregelen tudelft)!: waarschuwing, schriftelijke berisping, schrsing, ntslag. Iemand meldt pesten als het ver een cllega f derden gaat: kies geen partij cncentreer u p het gedrag verzamel snel infrmatie ntdek verschillen in het relaas en/f de beleving van partijen pas hr en wederhr te zie verder nder 1 9

10 Wat de je preventief vraag in functineringsgesprekken als vast nderdeel naar de werksfeer vraag medewerkers geregeld naar hun beleving van de werksfeer vraag medewerkers bijvrbeeld in een teamverleg geregeld naar hun beleving van de werksfeer en hun rdeel van de cllega-vriendelijkheid en veiligheid van de werkplek maak het beleid ten aanzien van ngewenst gedrag bekend in de werkeenheid realiseer je dat je een vrbeeldfunctie hebt en handel daarna Extra s keur het pestgedrag af znder waarderdeel f criminalisering ga af p de feiten en niet p de emties 10

11 Richtlijnen vr medewerkers, cllega s en melders: 5. He te handelen bij agressie 6. He te handelen bij (abeids-)cnflicten 7. He te handelen bij seksuele intimidatie 8. He te handelen bij pesten 5. RICHTLIJN HOE TE HANDELEN bij AGRESSIE Dit is een richtlijn he te handelen bij agressie p de werkplek. De richtlijn is samengesteld nder verantwrdelijkheid van het Netwerk Universitaire Vertruwenspersnen Nederland. Gebruik van deze tekst dr derden buiten de deleinden van het Netwerk UVP is niet tegestaan. Definitie Van agressie is sprake als het gaat m vrvallen waarbij een persn psychisch f fysiek wrdt lastig gevallen, bedreigd f aangevallen. De uitingsvrmen van agressie kunnen verschillend zijn: verbaal (schelden, beledigen, vijandige bdschappen uitzenden, bedreigingen); psychisch (lastig vallen, nder druk zetten, intimideren, bedreigen en irriteren); fysiek (dreigende huding aannemen, schppen, slaan, bijten, vastgrijpen). We nderscheiden twee vrmen van agressie: agressie als uiting van bsheid f wede en instrumentele agressie. Bij agressie uit wede is er sprake van verbaal f fysiek explsief gedrag. Bij instrumentele agressie gaat het m strategisch gedrag m anderen te manipuleren, macht uit te efenen m situaties naar eigen hand te zetten en m een sfeer van nzekerheid te creëren waardr de nrmale gang van zaken beïnvled wrdt. De agressie is dan instrument m zaken vr elkaar te krijgen. Wat kunt u zelf bij agressie als uiting van wede? Uw nn-verbale huding is van belang: blijf zelf kalm en neem een neutrale, geïnteresseerde huding aan; laat de persn rustig uitrazen, laat blijken dat u luistert, maar ga niet in discussie; wacht tt de persn een beetje gekalmeerd is en neem dan de leiding ver het gesprek; 11

12 vat het prbleem samen m te laten blijken dat u het ged hebt begrepen en bespreek mgelijke plssingen; hu vast aan de regels in de rganisatie en deel dit vriendelijk maar cnsequent mee. Wat kunt u verder ng den? Meldt dit incident bij uw leidinggevende en bespreek het p het werkverleg. ; neem cntact p met de bedrijfsbeveiligingsdienst; ingeval van fysieke agressie: alarmeer cllega s; de meteen aangifte bij de plitie; als u nadat de zaak pgelst is, het gevel heeft dat u er verder ver zu willen praten, neem dan cntact p met de vertruwenspersn. Wat kunt u beter niet den bij een wede uitbarsting van een ander? In discussie gaan; naar de ander wijzen f hem aanraken. Wat kunt u den m instrumentele agressie het hfd te bieden? Lp niet weg, maar ga k geen gevecht aan; laat de ander niet zien dat u nder de indruk bent van de agressie. Een gede reactie is m p een assertieve manier uw eigen pvattingen te verwrden, znder het gevecht te willen winnen f het gedrag te verrdelen: hu vast aan uw eigen mening en km steeds weer terug p uw eigen bdschap. In de herhaling zit uw kracht; meestal kalmeert iemand als u gewn luistert; spreek de pleger bij zijn vrnaam aan; kijk hem recht in de gen; spreek rustig en met vaste stem; spreek hem aan met een ik-bdschap; als zijn lichaamstaal agressief f bedreigend is, reageer dan tegenvergesteld dr k nn-verbaal een niet-agressieve huding aan te nemen. Wat kunt u beter niet den bij instrumentele agressie? Laat de situatie niet p zijn belp; geef niet te, de ervaring leert dat tegeven tt verdere agressie leidt; laat u niet leiden dr uw emties p dat mment; vraag bedenktijd en km later p de situatie terug. Wie schakelt u in en wanneer? Meld incidenten altijd bij uw leidinggevende; bespreek het incident p een werkverleg f bespreek het met uw cllega s; meld bij fysiek geweld het incident aan de beveiligingsdienst en de zndig aangifte bij de plitie; neem er geen genegen mee als het incident wrdt gebagatelliseerd f afgedaan; neem cntact p met de leidinggevende van uw baas als deze de agressr is; 12

13 neem cntact p met de naast hgere leidinggevende als uw baas het incident niet serieus neemt; bespreek de situatie met de vertruwenspersn vr advies en caching; schakel indien ndig derden in zals de bedrijfsarts, bedrijfsmaatschappelijk werk f een mediatr. Tensltte Accepteer agressief gedrag niet! Uw werkgever is verplicht u te beschermen tegen agressie en de gevlgen ervan. Leg vast p papier wat er gebeurt: de wrden die gebruikt wrden, de mmenten waarp het gebeurd, he vaak het vrkmt, welk effect het p u hebt. Bewaar mails waaruit het gedrag blijkt. Laat u niet vermeesteren dr het prbleem, blijf kalm en geef p een assertieve manier uw eigen pvattingen weer znder de strijd aan te gaan en znder te willen winnen. Bedenk: (verbaal) geweld is een teken van nmacht van de agressr. Hij f zij heeft een prbleem, niet u. 13

14 6. RICHTLIJN HOE TE HANDELEN bij (ABEIDS-)CONFLICTEN Dit is een richtlijn vr medewerkers he te handelen bij een cnflict p het werk. De richtlijn is samengesteld nder verantwrdelijkheid van het Netwerk Universitaire Vertruwenspersnen Nederland. Gebruik van deze tekst dr derden buiten de deleinden van het Netwerk UVP is niet tegestaan. Richtlijn NUVP-1RICHTLIJN Definitie Van een arbeidscnflict heeft sprake als binnen de grenzen van een arbeidsrganisatie, een individu f grep zich dr een ander individu f grep gefrustreerd velt f gedwarsbmd. Dit kan betrekking hebben p arbeidsinhud, arbeidsverhudingen arbeidsmstandigheden f arbeidsvrwaarden. Wanneer met je actie ndernemen: als een meningsverschil verandert in een cnflict; als het cnflict je werk f de werksfeer beïnvledt; als je prestaties als gevlg van het cnflict nder de maat zijn; als je lichamelijke f psychische klachten krijgt als gevlg van een cnflict; als je ziekmelden ng de enige uitweg lijkt. Wat kun je zelf? Bespreek bij twijfel aan jezelf de situatie met iemand die je in vertruwen kan nemen; wees selectief in met wie je het cnflict bespreekt; berdeel f je rnd de tafel kunt gaan zitten m het bespreekbaar te maken; meld het prbleem bij je leidinggevende, de hgere leidinggevende f de persneelscnsulent en vraag m advies, ndersteuning, begeleiding f bemiddeling; spreek een time-ut af bij een acuut, heftig cnflict; laat een time-ut altijd schriftelijk bevestigen dr de verantwrdelijke leidinggevende; zrg dat gemaakte afspraken en/f plssingen vastgelegd wrden; spreek af m na verlp van tijd te evalueren f het inderdaad pgelst is. Wat kun je beter niet den? Het cnflict aanwakkeren dr er met iedereen ver te praten; het gewne cntact met de cnflictpartner vermijden; jezelf ziek melden ndrdacht je baan pzeggen. Wie schakel je in en wanneer? Schakel derden in als er deskundige begeleiding van buitenaf ndig is f als je behefte hebt aan een secnd pinin; schakel de vertruwenspersn in vr advies en caching; 14

15 meld dat er een cnflict is en vraag advies aan de persneelscnsulent, het bedrijfsmaatschappelijk werk f de bedrijfsarts als je werk beïnvled wrdt; hu er rekening mee dat als het tt bemiddeling kmt, beide partijen meten instemmen met de gekzen bemiddelaar m de begeleiding kans van slagen te geven. Extra s Om cnflicten te vrkmen zijn de vlgende aandachtspunten van belang: cmmuniceer pen en helder; ver structureel en pen verleg p allerlei niveaus: werkverleg, vrtgangsgesprekken, functineringsgesprekken. 15

16 7. RICHTLIJN HOE TE HANDELEN bij SEKSUELE INTIMIDATIE Dit is een richtlijn he te handelen vr melders van seksuele intimidatie p de werkplek. De richtlijn is samengesteld nder verantwrdelijkheid van het Netwerk Universitaire Vertruwenspersnen Nederland. Gebruik van deze tekst dr derden buiten de deleinden van het Netwerk UVP is niet tegestaan. Definitie Van seksuele intimidatie is sprake wanneer een persn bepaald gedrag f de aandacht van een ander als ngewenst seksueel getinte aandacht ervaart. Deze aandacht kan verbaal (pmerkingen, insinuaties) en/f nn-verbaal (kijken, bepaalde gebaren) en/f fysiek (aanraken) zijn. Wanneer met u actie ndernemen? Als u last heeft van seksuele getinte pmerkingen f aanrakingen; als u nn-verbaal gedrag van de ander als seksueel intimiderend ervaart; als u last heeft van intiem f seksistisch gedrag van cllega s nderling; als de sfeer p het werk bedrven wrdt; als u zich niet veilig velt p de werkplek; als uw werk, uw berdeling f de wijze waarp er met u mgegaan wrdt, beïnvled wrdt dr uw weigering p avances in te gaan. Wat kunt u zelf? Spreek de pleger aan (bijvrbeeld: ik vel mij ngemakkelijk als je pmerkingen maakt ver ) benem het gedrag dat u hindert z cncreet mgelijk; beschrijf precies m welke pmerkingen f handelingen het gaat; geef aan he je wél bejegend wil wrden; zek steun bij een cllega en tets uw idee bij een buitenstaander. Wat kunt u verwachten? Omdat het bij seksuele intimidatie vaak m subjectieve ervaringen gaat, kun je heel verschillende reacties van de pleger verwachten. Wees daarp vrbereid. Bijvrbeeld: Iemand kan ntkennen dat hij 3 het als seksuele intimidatie bedeld heeft; iemand kan uw mening bagatelliseren en u kinderachtig f preuts nemen; iemand kan zielig den ( je ruïneert mijn carrière met je aantijgingen... ); iemand kan agressief wrden en u beschuldigen van valse aangifte; óf degene neemt u serieus en zegt dat hij er in het vervlg rekening mee zal huden. Hij was zich niet bewust van het effect van zijn gedrag. 3 Waar hij staat wrdt hij f zij bedeld, waar zijn staat wrdt zijn f haar bedeld. 16

17 Wat kunt u den als de ander negatief reageert? Blijf bij uw bdschap; ga niet in discussie (buig niet vr bsheid); herhaal steeds uw eigen bdschap. Wat met u zeker niet den? Denken dat het aan uzelf ligt; denken dat u preuts f kleinzielig bent; denken dat het vanzelf wel ver gaat. Wat kunt u den als een cllega van u dit verkmt? Uw cllega serieus nemen; het pnemen vr uw cllega in intimiderende situaties; niet afwachten f uw cllega zelf wat det; vragen f hij het gedrag acceptabel f hinderlijk vindt; met gedvinden van uw cllega de leidinggevende infrmeren. Wie schakelt u in en wanneer? Schakel uw leidinggevende in als u een machtsstrijd verwacht; schakel uw leidinggevende in als de pleger hiërarchisch bven u staat; schakel de leidinggevende van uw baas in als deze de pleger is; schakel de vertruwenspersn in vr advies en caching ndig hebt schakel zndig de bedrijfsarts, het bedrijfsmaatschappelijk werk en/f persneelszrg in; de aangifte bij de plitie als het m strafbare feiten als stalking, aanranding f verkrachting gaat. Tensltte Leg vast p papier wat er gebeurt: de wrden die gebruikt wrden, de mmenten waarp het gebeurt, he vaak het vrkmt, welk effect het p u heeft. Wees niet bang, ga niet gelven wat die ander zegt. laat je niet vermeesteren dr het prbleem bewaar mailtjes f sms-jes als bewijs laat ngewenste mailtjes in een aparte bx binnen kmen (bij lastig vallen/ stalking) Z kun je ze bewaren en hef je ze niet zelf te lezen 17

18 8. RICHTLIJN HOE TE HANDELEN bij PESTEN Dit is een richtlijn he te handelen vr melders van pesten p de werkplek. De richtlijn is samengesteld nder verantwrdelijkheid van het Netwerk Universitaire Vertruwenspersnen Nederland. Gebruik van deze tekst dr derden buiten de deleinden van het Netwerk UVP is niet tegestaan. Definitie Herhaaldelijk het gevel krijgen dat je buiten geslten en/f gekleineerd wrdt, dr vervelende pmerkingen aan juw adres, net-niet-leuke grapjes, nndige kritiek en/f rddelen. Wanneer met u actie ndernemen: als u er last van heeft; als u zelf het mikpunt bent; als u ziet dat het anderen verkmt; als u zich nveilig velt; als de werksfeer beïnvled wrdt en als uw prestaties er nder lijden. Wat kunt u zelf den? Aangeven dat u er last van hebt; degene aanspreken die u pest en aangeven dat de ander met stppen met zijn 4 gedrag. En als u dat niet durft? Praat er dan eerst ver met iemand die u in vertruwen kunt nemen; stap naar uw leidinggevende; als de leidinggevende niets met de melding det, schakel dan de vertruwenspersn in; als het uw leidinggevende is die pest, schakel dan de vertruwenspersn in. Wat kunt u beter niet den? Denken dat het aan uzelf ligt; zwijgen; hetzelfde gedrag gaan vertnen. Wie kunt u inschakelen en wanneer? Schakel uw leidinggevende in; schakel de vertruwenspersn in vr advies en caching; 4 veral waar hij staat wrdt hij f zij bedeld 18

19 schakel z ndig derden in zals de bedrijfsarts, persneelszrg, bedrijfsmaatschappelijk werk. Tensltte Leg vast p papier wat er gebeurt: de wrden die gebruikt wrden, de mmenten waarp het gebeurt, he vaak het vrkmt, welk effect het p u heeft; wees niet bang, ga niet gelven wat die ander zegt; laat u niet vermeesteren dr het prbleem; denk niet dat ziekmelden een plssing is. 19

Protocollen ongewenst gedrag

Protocollen ongewenst gedrag Bijlage 1 Protocollen ongewenst gedrag RICHTLIJN HOE TE HANDELEN BIJ PESTEN Als je herhaaldelijk het gevoel krijgt dat je buitengesloten en/of gekleineerd wordt, er vervelende opmerkingen aan jouw adres

Nadere informatie

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0.

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0. Verzuim Beleid Opgemaakt dr Human Resurce Management Delgrep Alle werknemers Ingangsdatum 4 juli 2014 Versie 0.1 www.smallsteps.inf clfn Verzuimbeleid Visie en aanpak verzuim Delgrep: alle werknemers Versie:

Nadere informatie

Een natuurlijk proces

Een natuurlijk proces Ik vel het weer. Het is er weer. Sms even, dan de hele tijd. Ik wil je niet kwetsen. Ik wil het niet weer zeggen, maar het is er weer. (Gijs Hrvers) Overprikkeling Veel mensen met autisme hebben gede intellectuele

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers Handreiking functinerings- en berdelingsgesprekken griffiers September 2014 Functineringsgesprek Als de griffier is aangesteld, is het verstandig m met elkaar te blijven reflecteren p het functineren.

Nadere informatie

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool PEST PROTOCOL Prins Willem-Alexanderschl Wat is een pestprtcl? Een pestprtcl is een aantal vereenkmsten ver het tegengaan van pesten. Een afspraak tussen de schl, de kinderen en de uders. Waarm een pestprtcl?

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba.

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba. Agressiemanagement Bedrijven, rganisaties en schlen krijgen steeds vaker met agressie te maken. Wanneer je met mensen werkt, bestaat er immers de kans p cnflicten. Z n cnflict kan escaleren in bedreigingen,

Nadere informatie

Richtlijn voor leidinggevenden: Hoe te handelen bij pesten?

Richtlijn voor leidinggevenden: Hoe te handelen bij pesten? Richtlijn voor leidinggevenden: Hoe te handelen bij pesten? Definitie Van pesten is sprake als iemand herhaaldelijk het gevoel krijgt dat: hij wordt buitengesloten of gekleineerd; er vervelende opmerkingen

Nadere informatie

Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszorg Bilzen?

Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszorg Bilzen? Bijlage 1: de vragenlijst Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszrg Bilzen? Ik de een nderzek naar uderenagressie ten aanzien van de hulpverlening vr mijn eindwerk. Dit nderzek de ik mede

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Pestprotocol Cazemierschool 2012

Pestprotocol Cazemierschool 2012 Pestprtcl Cazemierschl 2012 Vrwrd De Cazemierschl is een Prtestants Christelijke schl, die werkt vanuit de Jenaplanvisie. Dat betekent dat vr nze schl de algemeen menselijke waarden zals gemeenschapszin,

Nadere informatie

Protocol: Pestprotocol

Protocol: Pestprotocol Prtcl: Pestprtcl Inleiding Pesten kmt p iedere schl in mindere f meerdere mate vr. Het is een prbleem dat vr de betrkkenen verstrekkende gevlgen kan hebben in de lp van hun levens. Uit nderzek blijkt dat

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR!

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR! Ontwikkeling van kinderen, stagnatie van de ntwikkeling en drverwijzen Wij prberen er vr te zrgen dat kinderen zich bij nze pvang plezierig velen en zich kunnen ntwikkelen. Om te kunnen berdelen f dit

Nadere informatie

8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding

8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding 8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding Aangepast d.d. 10 januari 2014. Ziektemelding Persneelsleden dienen zich uiterlijk vr 7.30 uur s mrgens ziek te melden bij de schldirecteur en ingeval van

Nadere informatie

De aandachtspuntenlijst

De aandachtspuntenlijst De aandachtspuntenlijst Wat is de aandachtspuntenlijst? De aandachtspuntenlijst is een verzicht van nderwerpen die aan de rde kunnen kmen tijdens een afspraak met de neurlg. Onderwerpen waarver u meer

Nadere informatie

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen.

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen. PESTEN Deze flder is een hulpmiddel vr ju en je kind m samen te leren ver pesten en he je dit kan stppen. WAT IS PESTEN? Pesten is iemand anders bewust bedreigen, bang maken, uitdagen, uitschelden f pijn

Nadere informatie

Pedagogisch klimaat en autisme. Pedagogisch klimaat en de Klimaatschaal. Groepsprocessen bij jongeren: rol van de leerkracht.

Pedagogisch klimaat en autisme. Pedagogisch klimaat en de Klimaatschaal. Groepsprocessen bij jongeren: rol van de leerkracht. Pedaggisch klimaat en autisme dr Ad Dnkers Klimaatschaal SIGA Dinsdag 9 december 2014 Inleiding Even vrstellen.. Pedaggisch klimaat en de Klimaatschaal Grepsprcessen bij jngeren: rl van de leerkracht.

Nadere informatie

LOGBOEK van: klas: 1

LOGBOEK van: klas: 1 LOGBOEK van: klas: 1 Inhudspgave Inleiding en inhud van het lgbek Wat is de maatschappelijke stage? Delen van de maatschappelijke stage Waar de je maatschappelijke stage? Kaders waarbinnen de maatschappelijke

Nadere informatie

o Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

o Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Pestprtcl 1. Del Dit PESTPROTOCOL heeft als del: Alle kinderen meten zich in hun basisschlperide veilig kunnen velen, zdat zij zich ptimaal kunnen ntwikkelen Dr regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht op een veilige omgeving en een plezierige schooltijd. Achtergrond

Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht op een veilige omgeving en een plezierige schooltijd. Achtergrond Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht p een veilige mgeving en een plezierige schltijd Achtergrnd - Wat is pesten? 'Iemand wrdt getreiterd f is het mikpunt van pesterijen als hij f zij herhaaldelijk

Nadere informatie

Procedures rond ongewenst gedrag binnen de provincie Zeeland: 1. Hulp van buiten 2. Begeleidingscommissie 3. Vertrouwenspersonen

Procedures rond ongewenst gedrag binnen de provincie Zeeland: 1. Hulp van buiten 2. Begeleidingscommissie 3. Vertrouwenspersonen Prcedures rnd ngewenst gedrag binnen de prvincie Zeeland: 1. Hulp van buiten 2. Begeleidingscmmissie 3. Vertruwenspersnen 1. Hulp van buiten Werknemers kunnen k hulp van buiten de rganisatie inrepen. Veelal

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

Klachtenregeling CSG Reggesteyn

Klachtenregeling CSG Reggesteyn Klachtenregeling CSG Reggesteyn Opnieuw vastgesteld dr het cllege van bestuur, 20 mei 2008 Instemming dr de Medezeggenschapsraad, 23 juni 2008 Redactinele aanpassingen, 6 juli 2009 Klachtenregeling CSG

Nadere informatie

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 Pestprtcl Onderwijs Pestprtcl Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 1 Achtergrnd 1.1 Uitgangspunt Beleid tegen pesten valt binnen het veiligheidsbeleid van Yulius Onderwijs. Ons uitgangspunt is dat nze schl een

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

Gedragsprotocol Samenwerkingsschool Balans. Wat is het gedragsprotocol? Uitgangspunt. Pesten of plagen?

Gedragsprotocol Samenwerkingsschool Balans. Wat is het gedragsprotocol? Uitgangspunt. Pesten of plagen? Gedragsprtcl Samenwerkingsschl Balans Wat is het gedragsprtcl? Het gedragsprtcl vrmt de verklaring van het schlbestuur, de directie, de leerkrachten, de leerlingen en de uders waarin is vastgelegd dat

Nadere informatie

re-integratie jobcaoching praktijkleerwerktraject De Pastorie diverse branches social return

re-integratie jobcaoching praktijkleerwerktraject De Pastorie diverse branches social return jbcaching praktijkleerwerktraject De Pastrie scial return Stichting MatchWinners Rermnd jbcaching praktijkleerwerktraject De Pastrie scial return Stichting Matchwinners Rermnd 1. Intr Sinds 2009 biedt

Nadere informatie

BETER IN BEDRIJF. Voel je Beter in Bedrijf! Uw organisatie Beter in Bedrijf. Verzuimbegeleiding & Arboadvies

BETER IN BEDRIJF. Voel je Beter in Bedrijf! Uw organisatie Beter in Bedrijf. Verzuimbegeleiding & Arboadvies BETER IN BEDRIJF Vel je Beter in Bedrijf! Uw rganisatie Beter in Bedrijf Verzuimbegeleiding & Arbadvies Beter in Bedrijf levert, naast reguliere arbdienstverlening, vral maatwerk in verzuimbegeleiding

Nadere informatie

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken :

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken : Versie: ktber 2016 Huiswerk Op nze schl wrdt in diverse grepen huiswerk gegeven. Onder huiswerk verstaan we werk dat vanuit de schl meegegeven wrdt en waarvan verwacht wrdt dat het dr de kinderen thuis

Nadere informatie

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen Stap 5 Deel 2 Je met niet alles gelven wat je denkt Lesje 5.2.1 Jezelf lsmaken uit vertuigingen Je hebt eerder al pgeschreven welke gedachtes zijn uitgegreid tt vertuigingen: de beelden ver jezelf en anderen

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

Stap 1. Wat wil jij?

Stap 1. Wat wil jij? Stap 1. Hi Iemand heeft het idee dat jij wel wat supprt kunt gebruiken. Dat kunnen je uders zijn, een vriend/vriendin een therapeut f iemand anders die ju ged kent. Die iemand wil graag dat jij hulp krijgt

Nadere informatie

Kindercoach. Jasmijn Kromhout Groep 8b

Kindercoach. Jasmijn Kromhout Groep 8b Kindercach Jasmijn Krmhut Grep 8b Inhud Vrwrd 1 Hfdstuk 1 Wat is een kindercach? 2 Hfdstuk 2 Geschiedenis 3 Hfdstuk 3 De pleiding 4 Hfdstuk 4 De prblemen 5 Hfdstuk 5 Srten kindercaches 6 Interview 7 Nawrd

Nadere informatie

Pestprotocol. Uitleg van de petten van de Kanjertraining VOOR ALLE KINDEREN VOOR HET GEPESTE KIND

Pestprotocol. Uitleg van de petten van de Kanjertraining VOOR ALLE KINDEREN VOOR HET GEPESTE KIND Pestprtcl Dit pestprtcl bestaat uit 4 delen:vr alle kinderen, vr het gepeste kind, vr de pester en, vr de uders. Deze partijen zijn allemaal betrkken bij een situatie waarin gepest wrdt. Uitleg van de

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

Vier beproefde manieren om de pot met goud, leren van elkaars ervaringen, open te maken

Vier beproefde manieren om de pot met goud, leren van elkaars ervaringen, open te maken Vier beprefde manieren m de pt met gud, leren van elkaars ervaringen, pen te maken Het leren van ervaringen vraagt m het nderzeken van die ervaringen, het liefst in een grep samen met anderen. Dit kan

Nadere informatie

Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevoel

Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevoel Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevel Omgaan met pesten pagina 1 van 11 Inhudspgave 1. Vrwrd blz. 3 2. Van pesten naar.een wij-gevel blz. 4 3. Stappen bij structureel pestgedrag blz.

Nadere informatie

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kp van Nrd-Hlland Er is sprake van hgbegaafdheid, blijkens uit: Een ttale intelligentie gelijk f hger dan 130 N.B.: bij een intelligentienderzek wrdt nrmaliter

Nadere informatie

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8 Het Cle Kikkerplan Binnen twee weken een klas vl vet cle kikkers Grep 4 tt en met 8 Anne Kijman, Kinderpsychlg NIP/Gz BIG i.s.m Christine de Jngh en Yvnne van der Zanden, leerkrachten Jhannesschl Pijnacker

Nadere informatie

Kanker en werk: Ervaringen van werkgevers

Kanker en werk: Ervaringen van werkgevers NFK prject Kanker p de werkvler, ndersteuning van werkgevers Kanker en werk: Ervaringen van werkgevers Tamara Raaijmakers, prjectleider vrlichting en arbeid NFK juli 2011 Wat vr gevlgen heeft kanker vr

Nadere informatie

Zorgroutes interne en externe zorgstructuur in basisscholen Versie oktober 2013

Zorgroutes interne en externe zorgstructuur in basisscholen Versie oktober 2013 Zrgrutes interne en externe zrgstructuur in basisschlen Versie ktber 2013 Inhud 1. Inleiding CJG en zrgrutes gemeenten Westerkwartier 2. Meldcde kindermishandeling en huiselijk geweld 3. Criteria zrgrutes

Nadere informatie

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep.

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep. PROTOCOL ROUWVERWERKING Het stappenplan A. Het bericht kmt binnen Bericht van een ngeluk f verlijden van een leerling - Tezeggen dat er iemand zal terugbellen. Vragen p welk nummer men bereikbaar is en

Nadere informatie

depressie wat kun je doen als iemand in je omgeving een depressie heeft?

depressie wat kun je doen als iemand in je omgeving een depressie heeft? depressie raakt iedereen wat kun je den als iemand in je mgeving een depressie heeft? INHOUD Inleiding 4 De Depressie Vereniging 5 Tips vr naasten van mensen met een depressie 6 Het prbleem erkennen 6

Nadere informatie

handleiding voor begeleiding van mbo-jongeren met eergerelateerde problemen

handleiding voor begeleiding van mbo-jongeren met eergerelateerde problemen handleiding vr begeleiding van mbo-jngeren met eergerelateerde prblemen HANDLEIDING OMGAAN MET EERGERELATEERDE ISSUES VOOR BEGELEIDING VAN MBO-JONGEREN MET EERGERELATEERDE PROBLEMEN Jngeren gaan naar schl

Nadere informatie

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces list Veranderaanpak Inhud en Prces AdMva 2011 www.admva.nl www.arbcatalgusvvt.nl list Veranderaanpak Inhud en Prces www.arbcatalgusvvt.nl Clfn Sturen p Werkdrukbalans en Energie AdMva 2011 Erna van der

Nadere informatie

De cursist heeft inzicht en praktische handvatten om weerbaar te zijn bij conflicten, agressie, stress

De cursist heeft inzicht en praktische handvatten om weerbaar te zijn bij conflicten, agressie, stress Del: De cursist heeft inzicht en praktische handvatten m weerbaar te zijn bij cnflicten, agressie, stress De cursist kmt tt een functinele zelfanalyse De cursist kan functinele feedback geven aan cllega

Nadere informatie

Eenzaamheid. 1. Ter inleiding 2. 2. Wat is eenzaamheid? 2

Eenzaamheid. 1. Ter inleiding 2. 2. Wat is eenzaamheid? 2 Eenzaamheid Idske de Haan- de Jng> 1. Ter inleiding 2 2. Wat is eenzaamheid? 2 3. He ntstaat eenzaamheid 3 a. Externe factren 3 b. Persnlijkheidskenmerken f karakter 4 c. Gedragspatrnen

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje Pedaggisch beleidsplan 2011-2013 Christelijke Peuterspeelzaal Ltje Inhudspgave 1. Inleiding 2. Visie 3. Delen 4. Uitwerking van de delen 4.1 Liefdevlle benadering 4.2 Bijbelse waarden en nrmen 4.3 Emtinele

Nadere informatie

1 Uit: Pedagogisch kader kindercentra 4-13 jaar

1 Uit: Pedagogisch kader kindercentra 4-13 jaar 1 Uit: Pedaggisch kader kindercentra 4-13 jaar Deel I / hdst. 5 Relaties in de grep De grep als leermgeving De buitenschlse pvang is een fantastische preftuin vr de sciale ntwikkeling van kinderen. Ze

Nadere informatie

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs Cursussen CJG (samenwerking tussen De Meerpaal en het nderwijs in Drnten) Vrtgezet Onderwijs 1 Faalangst (vrtgezet nderwijs) Faalangsttraining is vr jngeren die gespannen zijn en (te) veel nadenken ver

Nadere informatie

Protocol. Grensoverschrijdend gedrag. binnen de Rafael

Protocol. Grensoverschrijdend gedrag. binnen de Rafael Prtcl Grensverschrijdend gedrag binnen de Rafael April 2014 Prtcl grensverschrijdend gedrag Algemeen Dit prtcl heeft als del een veilig werkklimaat te verschaffen vr medewerkers, leerlingen en derden (bijv.

Nadere informatie

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk Zrgplan Naam Adres Uitgerekende datum Administratienummer Naam en adres verlskundige praktijk datum tijd Met wie Afsprakenlijst Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens uw zwangerschap zal u nder cntrle

Nadere informatie

Metacognitieve Therapie

Metacognitieve Therapie Metacgnitieve Therapie MODULE 10: TERUGVALPREVENTIE 10.1 terugvalpreventie 10.2 Psychse/schizfrenie: diagnse f stigma? Het begrip psychse, respectievelijk schizfrenie, wekt bij veel mensen een verkeerde

Nadere informatie

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen:

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen: Stap 2 Wat ga je den? Je gaat een wens kiezen ver wat jij anders wilt in het met elkaar mgaan. Daarna kies je twee manieren waarp jullie die wens gaan waarmaken. Je schrijft k ng p welke kwaliteiten en

Nadere informatie

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:..

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:.. Leer / ntwikkelingslijnen Opleiding Helpende Zrg en Welzijn BOL en BBL NAAM SUDEN:.. 1 2 Uitleg van het leerlijnenbekje Vr je ligt het leerlijnenbekje van je pleiding Helpende Zrg & Welzijn niveau 2. ijdens

Nadere informatie

Justitieasssitent (M/V)

Justitieasssitent (M/V) MOD WVG afdeling Persneel Kning Albert II-laan 35 bus 30 1030 BRUSSEL T 02 553 31 52 F 02 553 34 77 persneel@wvg.vlaanderen.be FUNCTIEBESCHRIJVING ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone Schade prtcl Zuiderpark Stadswalzne Gemeente s-hertgenbsch december 2012 Schadeprtcl Zuiderpark - Stadswalzne In dit dcument staat he de gemeente s-hertgenbsch mgaat met schadeclaims. Het is er p gericht

Nadere informatie

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4 ACT in LOB Werkbladen Tlkit De infrmatietrechter Deze tl helpt je m de grte heveelheid infrmatie ver studiekeuze vr jezelf behapbaar te maken. Je kunt p verschillende niveaus met de infrmatie ver studies

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS Aan de Roer

PESTPROTOCOL OBS Aan de Roer PESTPROTOCOL OBS Aan de Rer Pestprtcl OBS Aan de Rer 1 Inleiding Vr u ligt het Pestprtcl OBS Aan de Rer. Het prtcl geeft leerkrachten van grep 1 tt en met 8 richtlijnen vr het vrkmen, signaleren en aanpakken

Nadere informatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie Duurzaam inzetbaar in een vitale rganisatie Vitaliteit en bevlgenheid vrmen sleutelbegrippen vr het ptimaal en duurzaam inzetten van medewerkers. Vitale medewerkers bruisen van energie, velen zich fit

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel (volwassenen)

Licht traumatisch hersenletsel (volwassenen) Licht traumatisch hersenletsel (vlwassenen) 2 Inleiding U heeft een licht traumatisch hfd-/hersenletsel pgelpen dr een ngeval f een klap tegen uw hfd. Deze flder beschrijft de infrmatie ver de mgelijke

Nadere informatie

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode samen beslist beter besluiten Training Faciliteren dr middel van de mderatiemethde Training Techniek Resultaat Tepasbaar. Dynamisch. Interactief. Visueel. Zelfdcumenterend. Overzichtelijk. Betrkkenheid.

Nadere informatie

Functiefamilie: Directie

Functiefamilie: Directie Bijlage 3 bij Regeling ntwikkelen, functineren en berdelen (Cmpetenties per functieprfiel) Functiefamilie: Directie Cmpetentie: Netwerken De mate waarin de persn relaties en/f samenwerkingsverbanden binnen

Nadere informatie

KSK OOSTHOVEN. SPORTIEF CHARTER VOOR OUDERS en SPELERS. Onze jeugd, de toekomst van onze club!

KSK OOSTHOVEN. SPORTIEF CHARTER VOOR OUDERS en SPELERS. Onze jeugd, de toekomst van onze club! KSK OOSTHOVEN SPORTIEF CHARTER VOOR OUDERS en SPELERS Onze jeugd, de tekmst van nze club! KSK Osthven Sprtief Charter vr Ouders en Spelers Inhudstabel Inleiding... 3 Spelers... 3 Ouders... 4 KSKOsthven

Nadere informatie

ct tussen AO-afspraak. ichting

ct tussen AO-afspraak. ichting Handvat VerZUimprOtOCOl Bijlage 4 bij VNG-brief CvA/2i 02004415 Leeswijzer: vetgedrukte tekst is verplicht vr de sectr gemeenten p grnd van wetgeving f De verige tekst kan als handvat gebruikt wrden vr

Nadere informatie

De burgemeester, het college en de raad van de gemeente Muiden;

De burgemeester, het college en de raad van de gemeente Muiden; Vrbeeld handvest De burgemeester, het cllege en de raad van de gemeente Muiden; Gelet p artikel 169, tweede en derde lid, en artikel 180, tweede en derde lid, Gemeentewet; Hebben de vlgende uitgangspunten

Nadere informatie

Pestprotocol. Pestprotocol Stichting Allure januari 2012 1

Pestprotocol. Pestprotocol Stichting Allure januari 2012 1 Pestprtcl Elke schl bij Stichting Allure hanteert een Pestprtcl. Het schlspecifieke Pestprtcl is een afgeleide van dit algemeen Pestprtcl. 1. Del van het pestprtcl: Wij vinden dat elk kind dat bij ns naar

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar)

Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar) Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar) 2 Inleiding Uw kind heeft een licht traumatisch hfd-/hersenletsel pgelpen dr een ngeval f een klap tegen zijn/haar hfd. Deze flder beschrijft de infrmatie

Nadere informatie

Raak niet verstrikt in het web. e e. o l. weerbaar.info

Raak niet verstrikt in het web. e e. o l. weerbaar.info l WeesWebWijs Raak niet verstrikt in het web. e f e e G ge Internet is een prachtig medium. Je kunt veel plezier beleven aan het spelen van spelletjes, bekijken van filmpjes en chatten met vrienden. Ok

Nadere informatie

DGT ACTIE AANTEKENINGEN BIJ INSCHATTEN EN BEHANDELEN VAN ACUUT SUÏCIDE RISICO

DGT ACTIE AANTEKENINGEN BIJ INSCHATTEN EN BEHANDELEN VAN ACUUT SUÏCIDE RISICO DGT ACTIE AANTEKENINGEN BIJ INSCHATTEN EN BEHANDELEN VAN ACUUT SUÏCIDE RISICO Naam Cliënt: Naam Therapeut: Cntact datum: Datum van invullen: Redenen vr het invullen van de aantekeningen: 1. Acuut (f geschiedenis

Nadere informatie

Omgaan met kindermisbruik in onderwijs of internaat

Omgaan met kindermisbruik in onderwijs of internaat 2010-09-17 Omgaan met kindermisbruik in nderwijs f internaat 1 Inleiding De vrbije maanden werd de Kerk gecnfrnteerd met verschillende klachten rnd kindermisbruik dr haar geestelijken. Smmige geestelijken

Nadere informatie

Baan in Beeld. Outplacementprogramma Goud

Baan in Beeld. Outplacementprogramma Goud Baan in Beeld. Outplacementprgramma Gud De utplacementprgramma s van Baan in Beeld zijn bestemd vr medewerkers die een rganisatie gaan verlaten en nieuw werk zeken. Om aan de unieke behefte van uw medewerker

Nadere informatie

Conceptkader Begeleiding in de opleidingsschool BELEIDSKADER BEGELEIDING IN DE SCHOOL STARTENDE LERAREN WAT JE VAN ONS KUNT VERWACHTEN:

Conceptkader Begeleiding in de opleidingsschool BELEIDSKADER BEGELEIDING IN DE SCHOOL STARTENDE LERAREN WAT JE VAN ONS KUNT VERWACHTEN: Pagina1 Cnceptkader Begeleiding in de pleidingsschl BELEIDSKADER BEGELEIDING IN DE SCHOOL STARTENDE LERAREN WAT JE VAN ONS KUNT VERWACHTEN: 1. SCHOOLCULTUUR Lerende rganisatie Gezamenlijke verantwrdelijkheid

Nadere informatie

Pestprotocol ICBS De Trimaran. Pestprotocol. ICBS De Trimaran

Pestprotocol ICBS De Trimaran. Pestprotocol. ICBS De Trimaran Pestprtcl ICBS De Trimaran Pestprtcl ICBS De Trimaran 0 Pestprtcl ICBS De Trimaran Inhud Het pestprtcl... 2 Wat is pesten?... 3 Wat is de vijf sprenaanpak?... 5 He vlgt de schl de sciaal emtinele ntwikkeling?...

Nadere informatie

Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van een leerling

Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van een leerling Ruwprtcl Widdnckschl Weert Ruwprtcl Widdnckschl Weert verlijden van een leerling In dit prtcl wrdt beschreven he Widdnckschl Weert kan handelen bij het verlijden van een leerling(en) van nze schl. Dit

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

SOEPEL ALS RIET, STERK ALS ROTS Workshop op de Icoba Studiedag Wees wijs: voorkom agressie 03/05/2011 Gent 13/05/2011 Hasselt 15/06/2011 Leuven

SOEPEL ALS RIET, STERK ALS ROTS Workshop op de Icoba Studiedag Wees wijs: voorkom agressie 03/05/2011 Gent 13/05/2011 Hasselt 15/06/2011 Leuven SOEPEL ALS RIET, STERK ALS ROTS Wrkshp p de Icba Studiedag Wees wijs: vrkm agressie 03/05/2011 Gent 13/05/2011 Hasselt 15/06/2011 Leuven Dr Suzanne Cautaert Terra Training & Caching www.terratraining.be

Nadere informatie

Coachend feedback geven. 2-daagse training rond feedback geven en ontvangen

Coachend feedback geven. 2-daagse training rond feedback geven en ontvangen 2-daagse training rnd feedback geven en ntvangen Wat is de kern van deze training? Tijdens deze intensieve praktijkpleiding zmen we in p een van de belangrijkste (én meilijkste) cmmunicatievaardigheden:

Nadere informatie

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF Onze grep bezekt de vrstelling p: LESBRIEF 1 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Geachte leerkracht, Deze lesbrief is bedeld

Nadere informatie

Gedragsprotocol ICBS de Horizon. Juni 2014

Gedragsprotocol ICBS de Horizon. Juni 2014 Gedragsprtcl ICBS de Hrizn. Juni 2014 Inhud Gedragsprtcl ICBS de Hrizn in Rilland. 1. Uitgangspunten. blz 3 2. Definities blz 3 3. Directe aanpak van rdeverstringen, ruzies. blz 4 4. Werken aan sciaal

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

07 A Rolverdeling arbodienst / Amsterdam Thuiszorg, maart 2003

07 A Rolverdeling arbodienst / Amsterdam Thuiszorg, maart 2003 A(rb) Aktiviteiten Rl Amsterdam Thuiszrg Rl arbdienst K(ritische) P(restatie) I(ndicatren) arbdienst Vertruwenspersn ngewenst gedrag (pesten, discriminatie, agressie, seksuele intimidatie) Het arbeidsmstandigheden

Nadere informatie

Goede afspraken maken goede vrienden

Goede afspraken maken goede vrienden Dag van de demcratie Gede afspraken maken gede vrienden Delstellingen Kinderen verkennen eigen standpunt ver klasafspraken. Kinderen verkennen de standpunten van klasgenten ver klasafspraken. De kinderen

Nadere informatie

Coachingsgesprek met gebruikers

Coachingsgesprek met gebruikers Cachingsgesprek met gebruikers Sympsium Perinatale perikelen De Bakermat Dr. Sabine Van Baelen Academisch Centrum vr Huisartsgeneeskunde Randvrwaarden Persn met er klaar vr zijn met het zelf echt willen

Nadere informatie

Inventarisatie van wensen & verwachtingen over gezondheidsactiviteiten Leefstijl vragenlijst

Inventarisatie van wensen & verwachtingen over gezondheidsactiviteiten Leefstijl vragenlijst Inventarisatie van wensen & verwachtingen ver gezndheidsactiviteiten Leefstijl vragenlijst Let p: Deze vragenlijst dient vr verspreiding p maat gemaakt te wrden vr uw bedrijf. Ver daar waar [bedrijfsnaam]

Nadere informatie

Inleiding. Wij verwachten u op: Datum: Tijdstip:

Inleiding. Wij verwachten u op: Datum: Tijdstip: De plakpref Inleiding Om meer te weten te kmen ver de rzaak van uw huidklachten heeft uw behandelend arts een plakpref aangevraagd. In deze brchure kunt u nder andere lezen wanneer en waar u wrdt verwacht,

Nadere informatie

Godsdienstige stellingname collega

Godsdienstige stellingname collega Gdsdienstige stellingname cllega Je werkt p een penbare basisschl en hebt kinderen van verschillende natinaliteiten in je grep. Een van je cllega's draagt een hfddek. De kinderen uit haar grep scren ged

Nadere informatie

Verandertrajecten voor individuele medewerkers

Verandertrajecten voor individuele medewerkers Het Sandelhut Meditatietechnieken, Caching en Training Verandertrajecten vr individuele medewerkers Lcatie: Het Beekse Bshuis Girlesedijk ngenummerd Hilvarenbeek Pst: Gildelaan 41 5081 PJ Hilvarenbeek

Nadere informatie

De denkstijltest. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

De denkstijltest. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu De denkstijltest Wat is het? Uw manier van denken bepaalt in sterke mate he u zich velt en he u handelt. Dat geldt vr individuen, maar k vr teams en rganisaties. MindSnar is een methde waarmee denkstijlen

Nadere informatie

De gastouder schept een vertrouwde en familiare opvang omgeving voor het gastkind

De gastouder schept een vertrouwde en familiare opvang omgeving voor het gastkind Gastuderbureau Kindvriendelijk PEDAGOGISCH BELEID Inleiding Kinderpvang is een kwestie van vertruwen. Vraaguders vertruwen de gastuders en het gastuderbureau hun allerliefste bezit te. Zij meten de zekerheid

Nadere informatie

Chic, zo n gedragspatroongrafiek!

Chic, zo n gedragspatroongrafiek! Chic, z n gedragspatrngrafiek! Leerdelen: De leerlingen kunnen nder begeleiding de verwevenheid tussen ecnmische, sciale en eclgische aspecten in duurzaamheidsvraagstukken herkennen. De leerlingen krijgen

Nadere informatie

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis Evaluatie zrgleefplan met cliënt thuis en in het verzrgingshuis Artikel: 2010-003 Datum: 30-11-2010 Auteur: Merel van Uden Prtcl vr halfjaarlijkse evaluatiegesprek ver zrgleefplan van een cliënt met een

Nadere informatie

Arbo Rapport. Darren Arendse M2a1 66753

Arbo Rapport. Darren Arendse M2a1 66753 Arb Rapprt Darren Arendse M2a1 66753 Inhudspgave Inleiding blz 3 Hfdstuk 1 Arb- wet blz 4 Hfdstuk 2 Nrmen en Richtlijnen vr beeldschermwerkplekken blz 5 Hfdstuk 3 Verbeterpunten werkplaats blz 6 Hfdstuk

Nadere informatie

1. SW OFFICE (ALGEMEEN)

1. SW OFFICE (ALGEMEEN) 1. SW OFFICE (ALGEMEEN) SW Office is een belangrijk instrument, niet alleen m inzicht te krijgen, maar k m infrmatie te geven ver het gebruik van de dienstverlening aan de klanten van WnenPlus. In verleg

Nadere informatie