STAPPENPLAN BIJ EEN PLOTSELING STERFGEVAL

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STAPPENPLAN BIJ EEN PLOTSELING STERFGEVAL"

Transcriptie

1 STAPPENPLAN BIJ EEN PLOTSELING STERFGEVAL Inleiding... 1 Cnsultatie... 1 Stap 1: Het bericht... 1 Stap 2: Sleuteltri... 2 Stap 3: Duidelijkheid... 3 Stap 4: Het infrmeren van de schlgemeenschap... 4 Stap 5: Cntact met de uders/familie van de verledene... 5 Stap 6: Infrmeren van uders... 5 Stap 7: Aangepast rster... 6 Stap 8: Begeleiding tussen verlijden en uitvaart... 6 Stap 9: Administratieve zaken... 7 Stap 10: Individuele begeleiding van leerlingen... 7 Stap 11: Nazrg vr de grepsleerkracht en het team... 8 Stap 12: Terugkijken, evalueren... 9 Inleiding Leerlingen, leerkrachten, directie en nderwijsndersteunend persneel vrmen met elkaar een 'gemeenschap'. Als iemand uit die gemeenschap (pltseling en nverwacht) verlijdt, is dat in de meeste gevallen een gebeurtenis die de hele gemeenschap raakt. Het det een berep p het nderwijsteam m snel en adequaat te reageren, rekening hudend met een veelheid van factren. In dit hfdstuk zijn de ndige acties en aandachtspunten in een stappenplan p een rijtje gezet. De stappen zijn z veel mgelijk p vlgrde uitgewerkt. Een aantal stappen zullen parallel aan elkaar lpen. Cnsultatie In de praktijk kmt het af en te vr dat een leerling f een leerkracht f iemand anders uit de schl (pltseling) verlijdt. Dat betekent dat schlen niet gemakkelijk een 'rutine' pbuwen in het mgaan met dergelijke situaties. Om verhaaste en ngecördineerde acties en reacties te vrkmen, kan het van belang zijn m snel een cntactpersn te raadplegen die ervaring heeft p dit gebied. Z kunt u als schl een berep den p iemand uit het JGZ-team van GGD regi Utrecht. Met name de pedagg is ged tegerust m schlen te begeleiden. Maar k jeugdartsen kunnen hulp verlenen. Stap 1: Het bericht Ieder geval van (pltseling en nverwacht) verlijden is anders. De ddsrzaak kan zeer uiteenlpend zijn: een ngeval, een zelfdding, een hartaanval f hersenbleding. Ok het mment van verlijden varieert: het kan tijdens de les gebeuren, in het weekend, in de avnduren f tijdens de vakantie.

2 Het verlijdensbericht kan p diverse manieren binnenkmen: via het mndelinge circuit; telefnisch; per pst; dr middel van een advertentie in de krant; via een fficiële melding aan directie f administratie via What s-app, Facebk, Twitter f andere sciale media Bij de ntvangst van het bericht van één van de direct betrkkenen (uders, grtuders, kinderen) met gelet wrden p een aantal zaken: A. Het bericht met z spedig mgelijk wrden drgegeven aan: de directie f een (vraf aan te wijzen) directielid. Is laatst genemde afwezig, dan met het bericht drgegeven wrden aan een (vraf aan te wijzen) vervanger; de grepsleerkracht van de betrkken grep; een vertegenwrdiger van de udercmmissie f de cntact-uder van de grep. B. Degene die het bericht ntvangt gaat bij de melder na f de bvenstaande persnen al p de hgte zijn gesteld. Z niet, dan zal de ntvanger van het bericht dit zelf meten den. 'Z spedig mgelijk' betekent k: in het weekend, tijdens de vakantie, tijdens de les f 's avnds laat. C. Als het bericht niet rechtstreeks van de uders, een arts f de plitie kmt, met eerst gecntrleerd wrden f de berichtgeving juist is. In een enkel geval is er namelijk sprake van een valse melding (misplaatste grap, verspannen testand f de naam van een verkeerde persn wrdt drgegeven). De grepsleerkracht f intern begeleider kan het bericht verifiëren bij vrienden f buren en de directie kan dit den bij plitie, huisarts f jeugdarts van de GGD. Vindt het verlijden in het buitenland plaats dan kan er cntact gezcht wrden met het ministerie van buitenlandse zaken f met het cnsulaat van het betreffende land. Dit geldt bijvrbeeld vr verlijden van kinderen f vlwassenen die hun vakantie in het buitenland drbrengen en daar verlijden. D. Bij een pltselinge dd van een leerling f leerkracht p schl is het vanzelfsprekend dat de uders/familie direct wrden geïnfrmeerd, bij vrkeur dr de directeur, eventueel samen met de leerkracht f mentr van het kind. Wanneer uders niet direct bereikbaar zijn, kan hulp van de plitie wrden ingerepen m hen p te spren. Stap 2: Sleuteltri De pltselinge dd van iemand uit de schl vraagt m een ged gecördineerde actie (reactie) van de schl. Daarm is het aan te bevelen een zgenaamd sleuteltri te vrmen dat bestaat uit: de directeur f diens vervanger; de grepsleerkracht/dcent; eventueel de vertegenwrdiger van de udercmmissie; eventuele anderen zals de interne begeleider en een extern deskundige.

3 Dit sleuteltri ntwikkelt en cördineert de activiteiten, stemt de agenda's p elkaar af en is de kmende week vr nderling beraad bereikbaar. Het is van belang m af te spreken wie de eindverantwrdelijkheid heeft. Het tri is verantwrdelijk vr: infrmatie van de betrkkenen; rganisatrische aanpassingen; pvang van leerlingen en cllega's; cntacten met de uders; regelingen in verband met ruwbezek en uitvaart; administratieve afwikkeling; nazrg van de betrkkenen. Van het sleuteltri wrdt een prfessinele pstelling verwacht. Daarm is het van belang m stil te staan bij de eigen gevelens en gedachten tegenver de dd (eventueel de zelfgekzen dd) en de eigen betrkkenheid bij de verledene. Stap 3: Duidelijkheid Allereerst zrgt het sleuteltri vr een duidelijk en cmpleet beeld: wie is er verleden?; wat is er precies gebeurd?; waar is het gebeurd?; he is het gebeurd? Welke infrmatie mag wel naar buiten wrden gebracht na verleg met direct betrkkenen en welke infrmatie (ng) niet? Het tri brengt z ndig de hulpverlening p gang, gaat na f iedereen die p schl zu meten zijn er k is en zrgt ervr dat leerlingen die p de plaats van het ngeval zijn naar schl wrden gehaald. De schl vrmt een centrale schakel in het mgaan met het verlijden van een leerling f persneelslid. De schl vrmt k de uitvalsbasis van waaruit verwerken van de emties plaats kan vinden. Het sleuteltri gaat vervlgens na wie geïnfrmeerd meten wrden ver het verlijden: het persneel (denk k aan hen die p dat mment niet p schl zijn). Vr persneel geldt dat alle p schl werkzame persnen bericht meten ntvangen dus k de leesmeder, de tuinman, de cmputermeder, etc.; de grep van de leerling f leerkracht; brertjes en zusjes, neefjes en nichtjes die p schl zitten; vriendjes en vriendinnetjes in andere grepen; ex-grepsgentjes, k bv. van een andere schl als het kind net van schl is gewisseld; verige leerlingen (denk k aan leerlingen in de gymzaal, p excursie, schlreis, zieke leerlingen e.d.); uders; uderraad; schlbestuur; persnen en instanties die mgelijk cntact pnemen met de familie zals externe hulpverleners, leerplichtambtenaar en GGD; chauffeur en leerlingen die meereisden wanneer de leerling met een busje naar schl kwam (bijvrbeeld in het speciaal nderwijs).

4 Het tri spreekt af wie wie infrmeert en hudt daarvan aantekeningen bij. Z kan geprbeerd wrden mensen die in eerste instantie niet bereikt zijn ngmaals te bereiken. Stap 4: Het infrmeren van de schlgemeenschap De dit in stapjes. Dat betekent dat u eerst het team van leerkrachten en nderwijsassistenten bij elkaar rept vr een bijeenkmst. Daar kunnen leerkrachten hun eigen vragen stellen, hun eigen emties verwerken en steun zeken bij elkaar. Ze kunnen k prberen met elkaar te frmuleren he ze het bericht aan de leerlingen zullen verbrengen. De vlgende stap kan zijn dat u eerst de grep, waarin het verlijden heeft plaatsgevnden infrmeert ver het verlijden. Deze grep kan dan k alvast met elkaar nadenken ver het eventueel inrichten van een gedenkplekje binnen de schl f andere vrmen van ruwverwerking, rituelen en symblen. Als het een pltseling geval van verlijden betreft kan het ged zijn de leerlingen samen met (één van) hun uders uit te ndigen. De uders kunnen dan vr hun eigen kind individueel trst en nabijheid bieden. Verder aandachtspunten zijn: de grepsleerkrachten zullen het slechte nieuws aan hun grep meten vertellen. Vr de één is dit gemakkelijker dan vr de ander. Zrg er daarm vr dat één van de leerkrachten ambulant is en - z ndig - kan bijspringen. Z'n leerkracht kan niet alleen een cllega ndersteunen, maar k zrg besteden aan leerlingen die extra aandacht ndig hebben. Ok met het mgelijk zijn vr de leerkrachten m (tijdelijk) het stkje even aan een ander te geven m hun eigen emties de baas te het kan ndig zijn een vertruwensleerkracht beschikbaar te hebben vr leerlingen vr wie de emties te veel wrden. De leerling kan dan naar die leerkracht gaan m bij te kmen Wrden er veel van dergelijke reacties verwacht van meerdere leerlingen dan kan het een verweging zijn Slachtfferhulp in te schakelen. leerkrachten meten zich realiseren dat dit slechte bericht andere ervaringen kan reactiveren. Oud verdriet wrdt peens weer heel actueel. Dat geldt niet alleen vr de leerlingen, maar k vr de leerkrachten zelf. Het is ged daarin het team ruimte vr te creëren. Anders lpt u de kans dat u als leerkracht stuklpt p uw eigen verdriet, uw eigen emties, etc. In z n peride is het belangrijk vr ieder teamlid m een back-up hebben. Dat kan iemand uit het team zijn, maar k iemand van buiten het team. Even tijd nemen vr uzelf als leerkracht is van tijd tt tijd belangrijk m het hfd bven water te huden in een situatie waar veel van u gevraagd kan wrden. De getrffen grep met als eerste direct aan het begin van de dag geïnfrmeerd wrden. Daarna wrden verige leerlingen geïnfrmeerd. Het kan zijn dat dat aanpassingen vergt in het lesrster. Ok daar zrgt het sleuteltri vr, eventueel in samenwerking met een rstermaker. Met name de getrffen grep blijft zveel mgelijk nder de hede van de grepsleerkracht f leerlingbegeleider. Het is van belang m de pvang zveel mgelijk in de klas te huden. Desalniettemin met er wel een ruimte ingericht wrden waar leerlingen terechtkunnen die alleen maar kunnen f willen huilen f erg verstuur zijn. Daar kan iemand uit het leerkrachtenteam de eerste peride permanent zitten. Of als dit beter wrdt geacht iemand van Slachtfferhulp. Zrg daarbij vr de aanwezigheid van tissues, kffie, thee, limnade en/f kekjes. Als leerlingen persé naar huis willen, met nagegaan wrden f de uders thuis zijn, p de hgte zijn en hun kind kunnen phalen. Kunnen uders hun kind niet phalen, dan

5 met de schl ervr zrgen dat het kind nder begeleiding naar huis gaat f anderszins wrdt pgevangen als het naar huis gaat. Bij melding van een sterfgeval in de vakantie f aan het begin van het weekend met bekeken wrden f de directe vriendenkring nmiddellijk en persnlijk met wrden geïnfrmeerd (dr de grepsleerkracht f leerlingbegeleider). Ok met geprbeerd wrden de leerlingen, het persneel en de uders van de leerlingen p schl te krijgen middels een uitndigingsbrief. Stap 5: Cntact met de uders/familie van de verledene Het is het beste m ng dezelfde dag cntact p te nemen met de uders/familie van de verledene; vraag telefnisch f het gelegen kmt. Z'n bezek is meilijk: he kiest u de juiste wrden, he treft u de juiste tn? Meestal is luisteren belangrijker dan spreken. Z ndig kunnen plitie, huisarts, sciaal verpleegkundige/jeugdarts van de GGD f Slachtfferhulp Nederland hierbij ndersteuning bieden. Bij dit eerste bezek is de aanwezigheid van de directeur f iemand van de schlleiding vanzelfsprekend. Ok de grepsleerkracht f de mentr van het kind kunnen deel uitmaken van die eerste schldelegatie. Daarnaast kunnen andere teamleden die een nauwe band hadden met de verleden leerling f leerkracht meegaan. Z merken de nabestaanden dat de hele schlgemeenschap zich betrkken velt bij het verlijden. Een grepje van ngeveer drie persnen is in eerste instantie geneg Meestal is een eerste bezek heel emtineel. Het is dan niet de juiste tijd m allerlei zaken te regelen. Maak daarm bij het vertrek een vlgende afspraak. Bij een tweede bezek kan gevraagd wrden wat de schl vr de uders/familie kan betekenen. Op dat mment is het bvendien duidelijker wat de ideeën en wensen van de leerlingen, leerkrachten en andere betrkkenen zijn. In verleg met de uders/familie wrdt helder wat kan f niet kan. Ok kunnen er afspraken wrden gemaakt ver een mgelijke ruwadvertentie dr de schl, cndléance- en ruwbezek van leerkrachten en leerlingen, het afscheid nemen van de verleden leerling f leerkracht, bijdragen aan en bijwnen van de uitvaart en een eventuele afscheidsdienst p schl. Belangrijk m in gedachten te huden is f er mgelijk sprake is van verschillende culturen en daardr andere manieren van mgaan met de dd. Spreek af wie er vanuit de schl cntact met de nabestaanden nderhudt en blijft nderhuden. Deze cntactpersn treedt p als spreekbuis van de uders en van de leerkrachten en leerlingen. Stap 6: Infrmeren van uders Ok de uders van de leerlingen meten geïnfrmeerd wrden (eventueel alleen de uders van de getrffen grep). Dit kan het beste dr middel van een brief met daarin infrmatie ver de gebeurtenis, rganisatrische aanpassingen, de zrg vr de leerlingen p schl, cntactpersnen p schl, regels ver aanwezigheid, ruwbezek en aanwezigheid bij de uitvaart, eventuele afscheidsdienst p schl en nazrg van de leerlingen. Meestal wrden er meerdere brieven verznden. In de eerste brief wrdt dan met name aandacht besteed aan de tedracht van het verlijden. In latere brieven kmen meer rganisatrische zaken aan de rde.

6 Stap 7: Aangepast rster Bij een nverwacht sterfgeval tijdens het schljaar met het lesrster vr de eerstkmende week wrden aangepast. Beslten met wrden f rsterwijzigingen vr de hele schl ndig/wenselijk zijn f alleen vr de betreffende grep. Richtlijn is m de schltijden zveel mgelijk aan te huden, maar aanpassingen te maken in de lesinhud als dat wenselijk is (vr de leerlingen en/ f leerkrachten). Als de familie van de verledene daar prijs p stelt, met iedereen die dat wenst in de gelegenheid wrden gesteld de begrafenis/crematie bij te wnen. Als de schl een dag f dagdeel dicht gaat, is testemming ndig van de Rijksinspectie. Stap 8: Begeleiding tussen verlijden en uitvaart Het verlijden van een leerling f leerkracht rept bij veel leerlingen tal van vragen en emties p. Ruim daarm veel tijd in vr vragen, gesprekken en het uiten van emties. Het verlijden van een leerling heeft k praktische cnsequenties. Wat bijvrbeeld te den met een lege stel in de grep, het rapprt dat net was geschreven, de tekening f het pstel? De stelregel is: de niet alsf de leerling nit heeft bestaan. Haal de lege stel niet direct weg, hij kan beter de eerste weken symblisch leeg blijven staan. Creëer samen met de leerlingen een herinneringsplek, waar bv. ft s, een kaars, blemen, attributen van het kind f geliefd speelged staan en k een bek waarin geschreven f getekend kan wrden dr de kinderen. Rapprten en tekeningen/ werkjes/ schriften kunnen het beste persnlijk naar de uders wrden gebracht. Wellicht kan dat samen met tekeningen f verhaaltjes van kinderen in een ds wrden gedaan en symblisch verhandigd wrden een tijdje na de uitvaart van het kind. Het is in ieder geval niet verstandig m dergelijke eigendmmen aan brertjes f zusjes mee te geven. Betreft het een verlijden van een leerkracht f ander persneelslid dan kunnen persnlijke eigendmmen k in een ds wrden gedaan en vergezeld van persnlijke brieven, tekeningen f andere creatieve uitingen van betrkkenheid aan de achtergebleven geliefden wrden vergedragen. Leerlingen die niet z verbaal zijn, uiten zich sms beter p een creatieve manier (bijvrbeeld dr te tekenen). Vr de kleuters kan spelen, bijvrbeeld 'begrafenisje spelen' in de pppenhek, de verwerking bevrderen. Of het vrlezen van prentenbeken. Ok kan gebruik wrden gemaakt van de materialen in de Verdrietkffers van GGD regi Utrecht. Als de nabestaanden dat p prijs stellen, kunnen leerkrachten leerlingen stimuleren m p bezek te gaan. Als leerlingen p ruwbezek gaan, is het van belang m na te gaan f de verleden leerling f leerkracht tnbaar is. Ok na de begrafenis f crematie kunnen nabestaanden het p prijs stellen als er bezek blijft kmen. Spreek dr met de nabestaanden he ze dit vrm willen geven. En bespreek met de leerkrachten en leerlingen in heverre tegemet gekmen kan wrden aan de wensen van de nabestaanden.

7 Wanneer er met de uders drgesprken is wat wel en niet kan en waar leerlingen bij betrkken kunnen wrden, kan de leerkracht met de kinderen aan het werk gaan m bijdragen te leveren vr de dienst(en) (bijvrbeeld teksten schrijven, tekstbekjes maken, muziek maken, blemen dragen, een bek met brieven, tekeningen en cllages vr de nabestaanden maken). Dit is een gede manier m met het nare bericht m te gaan en verdriet te verwerken. Als leerlingen de uitvaart bijwnen, met dit ged wrden vrbereid. Wat kunnen ze verwachten? Per cultuur zijn de rituelen verschillend (zie hfdstuk 9) Vr leerlingen van de basisschl is het gewenst dat hun uders meegaan naar de begrafenis/crematie. Prbeer zveel mgelijk gezamenlijk te vertrekken vanaf de schl (eventueel met speciaal geregeld verver). Ga daarna met zijn allen terug naar de schl m ng even na te praten. Om zveel mgelijk leerlingen en leerkrachten de kans te geven afscheid te nemen van de verledene, kan (in verleg met de nabestaanden) een afscheidsdienst p schl gerganiseerd wrden. Een afscheidsdienst p schl is k een mgelijkheid als leerlingen en leerkrachten niet bij de uitvaart mgen f kunnen zijn. Prbeer - z mgelijk - een dag na de uitvaart weer te starten met de lessen. Blijf daarbij steeds letten p signalen van kinderen die het meilijk hebben. Smmige kinderen stellen hun ruw uit en tnen pas na maanden verdriet. Dit is vral bij leerlingen die al eerder een verlies hebben geleden. Z nu en dan kan de schl ng lessen besteden aan het ruwprces van de leerlingen. Wanneer en he vaak dit met gebeuren is niet te zeggen, er is geen standaard te geven. Smmige leerlingen willen dit helemaal niet en vinden het vreselijk als de ng verse wnden pengereten wrden. Andere leerlingen hebben hieraan juist wel behefte. Stap 9: Administratieve zaken De administratieve zaken meten zrgvuldig afgehandeld wrden. Ga k zrgvuldig m met alles wat er van de verleden leerling f leerkracht ng p schl aanwezig is. Vr de nabestaanden zijn dit heel waardevlle zaken. Geef de eigendmmen z mgelijk persnlijk af, geef ze in ieder geval niet mee aan brertjes f zusjes. Tijdens latere cntacten kunnen k financiële zaken aan de rde kmen zals (gedeeltelijke) restitutie van de uderbijdrage. Stap 10: Individuele begeleiding van leerlingen Smmige kinderen zijn extra kwetsbaar wanneer het gaat m verdriet en ruw. Signalen die kunnen wijzen p (mgelijk ernstige) prblemen zijn: leermeilijkheden; spijbelgedrag, absenties; psychsmatische klachten als hfd- en buikpijn; cncentratiestrnissen; slapelsheid; ander spelgedrag; stemmingswisselingen; angstdrmen; tespelingen p suïcide;

8 slecht eten; wilde verhalen; lustelsheid, meheid; zndebkverschijnselen; prikkelbaarheid; nverschilligheid; veel f niet meer kunnen huilen; agressiviteit; weer duimzuigen; schuldvragen; bedplassen; vreemd lachen; zich terugtrekken; pltselinge gedragsveranderingen zichzelf verwndingen aanbrengen (m.n. bij tieners) Bij deze signalen de vlgende aantekening: Kmt dit gedrag in de eerste weken na het verlijden van een medeleerling f leerkracht vr, dan is er directe geen reden tt bezrgdheid: Het is nrmaal gedrag na een abnrmale gebeurtenis. Neemt het gedrag in extremiteit te f neemt het aantal signalen dat een kind uitzendt te, dan kan het zijn dat actie ndzakelijk wrdt. Ok kan het ndzakelijk zijn extra maatregelen te nemen als het kind bij nverwerkt ud zeer nu extreem gaat reageren p het nieuwe verlijden. Leerlingen hebben vaak in de eerste peride na het verlijden individuele aandacht ndig. Vr kinderen die behefte hebben aan extra ndersteuning kan een wekelijks gesprekje met iemand binnen de schl (bijvrbeeld de grepsleerkracht f de leerlingbegeleider) al veel betekenen. Andere leerlingen vinden het prettig m eerst hun gedachten p papier te zetten alvrens er met iemand ver te praten. Wanneer een leerkracht de geschiedenis van een leerling kent, kan hij/zij het gedrag beter duiden. Het is bijvrbeeld belangrijk te weten dat een leerling jaren geleden een brertje heeft verlren f dat zijn ma nlangs is verleden. Eens te meer een gede reden vr schlen m te werken met een ged leerlingvlgsysteem waarin alle belangrijke gegevens van de leerling zijn vastgelegd. Van een nieuwe leerling is de vrgeschiedenis niet altijd bekend. Het is belangrijk dat de ude schl de infrmatie verdraagt. Sms zal hulp van buitenaf wenselijk f ndig zijn. In verleg met de uders kan de schl besluiten m hulp in te schakelen. Vr verwijsmgelijkheden zie hfdstuk 14. Instanties en websites. Stap 11: Nazrg vr de grepsleerkracht en het team Een leerkracht f andere medewerker die zich intensief heeft bezig gehuden met het verlijden van een kind f cllega kan na de uitvaart in een diep gat vallen. Al die tijd heeft hij f zij zich prfessineel pgesteld als leerkracht, begeleider van de kinderen en vertegenwrdiger van de schl. Een leerkracht kan veel steun ndervinden van het team. Een evaluatie bij een teamvergadering een paar weken na het verlijden van een leerling f persneelslid kan veel duidelijkheid geven en zrgen vr adequaat inspelen p gevelens, gedachten en vragen. Een luisterend r en prechte aandacht zijn veel waard.

9 Stap 12: Terugkijken, evalueren Het is ged m na een tijdje (1-3 maanden) met het hele team aandacht te besteden aan de gebeurtenissen en aan elkaar. Indien ndig kan daarbij een externe deskundige wrden ingeschakeld, bijvrbeeld de pedagg f jeugdarts van GGD regi Utrecht. Evalueer p een dergelijk mment de gang van zaken. Waar zijn we tevreden ver, wat is vr verbetering vatbaar? Ok kunnen de cntacten die er met de nabestaanden zijn geweest nder de lep wrden genmen. He kijken zij terug p de rl en aanpak van de schl? He gaat de schl in de tekmst m met de uders? Welke invled heeft het gebeuren gehad p de leerkrachten, de leerlingen en de lessen? Met name k persnlijke ervaringen van de afgelpen maanden zijn belangrijk m dan te bespreken. Wat heeft de hele situatie van u gevraagd? Kn u de (hulp)vraag aan f had u meer persnlijke bijstand ndig? Ok met er aandacht zijn vr de pvang en begeleiding van de leerlingen. He signaleert u prblemen, wat det u als u signalen krijgt dat het niet ged gaat? Sta tensltte af en te stil bij bepaalde herinneringen, bepaalde dagen zals de verjaaren sterfdag van de verledene f schenk aandacht aan de verledene bij bepaalde gebeurtenissen als een schlreisje f musical. Denk p een dergelijk mment aan de uders/familie, brertjes en zusjes. Een bezekje, kaart, blemen f een ander gebaar kan p een dergelijk mment vr de nabestaanden heel ndersteunend zijn.

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep.

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep. PROTOCOL ROUWVERWERKING Het stappenplan A. Het bericht kmt binnen Bericht van een ngeluk f verlijden van een leerling - Tezeggen dat er iemand zal terugbellen. Vragen p welk nummer men bereikbaar is en

Nadere informatie

Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van een leerling

Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van een leerling Ruwprtcl Widdnckschl Weert Ruwprtcl Widdnckschl Weert verlijden van een leerling In dit prtcl wrdt beschreven he Widdnckschl Weert kan handelen bij het verlijden van een leerling(en) van nze schl. Dit

Nadere informatie

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool PEST PROTOCOL Prins Willem-Alexanderschl Wat is een pestprtcl? Een pestprtcl is een aantal vereenkmsten ver het tegengaan van pesten. Een afspraak tussen de schl, de kinderen en de uders. Waarm een pestprtcl?

Nadere informatie

PROTOCOL bij OVERLIJDEN

PROTOCOL bij OVERLIJDEN PROTOCOL bij OVERLIJDEN Vetbalvereniging Lenermark Lnapark 5 7371 EH Lenen Gld Tel.: 055-5051656 Versie: 27 augustus 2015 1 / 9 1. Inleiding Het prtcl 'Bij verlijden' treedt na vaststelling van het bestuur

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR!

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR! Ontwikkeling van kinderen, stagnatie van de ntwikkeling en drverwijzen Wij prberen er vr te zrgen dat kinderen zich bij nze pvang plezierig velen en zich kunnen ntwikkelen. Om te kunnen berdelen f dit

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

Pestprotocol. Pestprotocol Stichting Allure januari 2012 1

Pestprotocol. Pestprotocol Stichting Allure januari 2012 1 Pestprtcl Elke schl bij Stichting Allure hanteert een Pestprtcl. Het schlspecifieke Pestprtcl is een afgeleide van dit algemeen Pestprtcl. 1. Del van het pestprtcl: Wij vinden dat elk kind dat bij ns naar

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Pestprotocol. Uitleg van de petten van de Kanjertraining VOOR ALLE KINDEREN VOOR HET GEPESTE KIND

Pestprotocol. Uitleg van de petten van de Kanjertraining VOOR ALLE KINDEREN VOOR HET GEPESTE KIND Pestprtcl Dit pestprtcl bestaat uit 4 delen:vr alle kinderen, vr het gepeste kind, vr de pester en, vr de uders. Deze partijen zijn allemaal betrkken bij een situatie waarin gepest wrdt. Uitleg van de

Nadere informatie

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs Cursussen CJG (samenwerking tussen De Meerpaal en het nderwijs in Drnten) Vrtgezet Onderwijs 1 Faalangst (vrtgezet nderwijs) Faalangsttraining is vr jngeren die gespannen zijn en (te) veel nadenken ver

Nadere informatie

Een natuurlijk proces

Een natuurlijk proces Ik vel het weer. Het is er weer. Sms even, dan de hele tijd. Ik wil je niet kwetsen. Ik wil het niet weer zeggen, maar het is er weer. (Gijs Hrvers) Overprikkeling Veel mensen met autisme hebben gede intellectuele

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

hennie 2 augustus 2002 t

hennie 2 augustus 2002 t Rituelen zijn vrmen m verdriet draaglijker te maken. Een ritueel werkt p zichzelf, is eenvudig en direct, kmt tegemet aan de persnlijke nd en biedt huvast in een vergangstijd. Een witte steen kan die rl

Nadere informatie

Wij zijn een KiVaschool!

Wij zijn een KiVaschool! Elke schl bij Stichting Allure hanteert een Pestprtcl. Dit schlspecifieke Pestprtcl is een afgeleide van het algemeen Pestprtcl Allure. O.B.S.Geert Hlle hanteert de KiVa aanpak. Wij zijn een KiVaschl!

Nadere informatie

Zorgroutes interne en externe zorgstructuur in basisscholen Versie oktober 2013

Zorgroutes interne en externe zorgstructuur in basisscholen Versie oktober 2013 Zrgrutes interne en externe zrgstructuur in basisschlen Versie ktber 2013 Inhud 1. Inleiding CJG en zrgrutes gemeenten Westerkwartier 2. Meldcde kindermishandeling en huiselijk geweld 3. Criteria zrgrutes

Nadere informatie

Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht op een veilige omgeving en een plezierige schooltijd. Achtergrond

Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht op een veilige omgeving en een plezierige schooltijd. Achtergrond Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht p een veilige mgeving en een plezierige schltijd Achtergrnd - Wat is pesten? 'Iemand wrdt getreiterd f is het mikpunt van pesterijen als hij f zij herhaaldelijk

Nadere informatie

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas.

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas. Onderzek Ouderbetrkkenheid V.U. : Lieve Van Daele, Grte Markt 1, 9100 Sint-Niklaas Succesvl samenwerken met uders Bundel in te kijken in de leraarskamer http://flb.sint-niklaas.be ONDERZOEK GOK-PROJECT

Nadere informatie

Klachtenregeling CSG Reggesteyn

Klachtenregeling CSG Reggesteyn Klachtenregeling CSG Reggesteyn Opnieuw vastgesteld dr het cllege van bestuur, 20 mei 2008 Instemming dr de Medezeggenschapsraad, 23 juni 2008 Redactinele aanpassingen, 6 juli 2009 Klachtenregeling CSG

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage

Maatschappelijke Stage Maatschappelijke Stage 2 Inhud 1. Wat is MAS? 1.1 MAS algemeen. 1.2 MAS p het Gren van Prinstererlyceum 1.3 Deadlines 2. Stage zeken 2.1 De stage cördinatr p schl. 2.2 Masactief 3. De frmulieren 3.1 Aanvraagfrmulier

Nadere informatie

Protocol: Pestprotocol

Protocol: Pestprotocol Prtcl: Pestprtcl Inleiding Pesten kmt p iedere schl in mindere f meerdere mate vr. Het is een prbleem dat vr de betrkkenen verstrekkende gevlgen kan hebben in de lp van hun levens. Uit nderzek blijkt dat

Nadere informatie

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk Zrgplan Naam Adres Uitgerekende datum Administratienummer Naam en adres verlskundige praktijk datum tijd Met wie Afsprakenlijst Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens uw zwangerschap zal u nder cntrle

Nadere informatie

draaiboek suïcidepreventie

draaiboek suïcidepreventie draaibek suïcidepreventie Algemeen Een draaibek is een handleiding f stappenplan waarin stap vr stap wrdt behandeld wat er p je af kan kmen mcht er zich een bepaalde gebeurtenis f crisis vrden. Elke gebeurtenis

Nadere informatie

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken :

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken : Versie: ktber 2016 Huiswerk Op nze schl wrdt in diverse grepen huiswerk gegeven. Onder huiswerk verstaan we werk dat vanuit de schl meegegeven wrdt en waarvan verwacht wrdt dat het dr de kinderen thuis

Nadere informatie

Kinderen uit de lagere school opvangen na een overlijden

Kinderen uit de lagere school opvangen na een overlijden VCLB Leuven Centrum vr Leerlingenbegeleiding vr Vrij en Gemeentelijk Onderwijs vzw Karel Van Ltharingenstraat 5 3000 Leuven Tel. 016 28 24 00 Fax 016 28 24 99 inf@vclbleuven.be www.vclbleuven.be Kinderen

Nadere informatie

depressie wat kun je doen als iemand in je omgeving een depressie heeft?

depressie wat kun je doen als iemand in je omgeving een depressie heeft? depressie raakt iedereen wat kun je den als iemand in je mgeving een depressie heeft? INHOUD Inleiding 4 De Depressie Vereniging 5 Tips vr naasten van mensen met een depressie 6 Het prbleem erkennen 6

Nadere informatie

Alle secundaire scholen, binnen de regio MidLim, met een klasgroep in de 2de of 3de graad waarin: o o o o o

Alle secundaire scholen, binnen de regio MidLim, met een klasgroep in de 2de of 3de graad waarin: o o o o o Klas-in-zicht Een negatieve grepsdynamiek, leerlingen die niet met elkaar vereen kunnen kmen, een vertrebelde relatie tussen leerlingen en leerkrachten, meilijk les kunnen geven dr strend gedrag, zijn

Nadere informatie

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 Pestprtcl Onderwijs Pestprtcl Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 1 Achtergrnd 1.1 Uitgangspunt Beleid tegen pesten valt binnen het veiligheidsbeleid van Yulius Onderwijs. Ons uitgangspunt is dat nze schl een

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

Openbare basisschool Westerkim Daltonschool Hoofdluisprotocol 15-09-2015

Openbare basisschool Westerkim Daltonschool Hoofdluisprotocol 15-09-2015 Openbare basisschl Westerkim Daltnschl Vermeerstraat 1 5102 DC Dngen 0162-313836 westerkim@bswesterkim.nl www.bswesterkim.nl Hfdluisprtcl 15-09-2015 Inhudspgave Inleiding 3 Wat wrdt er van verschillende

Nadere informatie

Beleid Luisvrije School

Beleid Luisvrije School Beleid Luisvrije Schl Inleiding De Klankhf heeft de bestrijding van luizen mschreven in een beleidsstuk. Het wrd luizen en het hebben ervan betekent niet smerig en nverzrgd, maar is wel knap lastig en

Nadere informatie

Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderopvang

Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderopvang Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderpvang KOM Kinderpvang verzrgt kinderpvang vr kinderen in de leeftijdsgrep 0 tt en met 12 jaar. Alle medewerkers van de stichting zetten zich vlledig in m kwalitatief

Nadere informatie

Voorbehouden en risicovolle handelingen binnen het primair onderwijs. Protocol Medisch Handelen

Voorbehouden en risicovolle handelingen binnen het primair onderwijs. Protocol Medisch Handelen Vrbehuden en risicvlle handelingen binnen het primair nderwijs Prtcl Medisch Handelen J.C. v.d. Wal September 2013 INHOUD Inleiding... 3 1 De leerling wrdt ziek p schl... 4 2 Het verstrekken van medicatie

Nadere informatie

De gastouder schept een vertrouwde en familiare opvang omgeving voor het gastkind

De gastouder schept een vertrouwde en familiare opvang omgeving voor het gastkind Gastuderbureau Kindvriendelijk PEDAGOGISCH BELEID Inleiding Kinderpvang is een kwestie van vertruwen. Vraaguders vertruwen de gastuders en het gastuderbureau hun allerliefste bezit te. Zij meten de zekerheid

Nadere informatie

Samenwerkingsschool Balans

Samenwerkingsschool Balans Samenwerkingsschl Balans DYSLEXIEBELEID_p website.dc - 1-1. Wat is dyslexie De Gezndheidsraad prbeerde jaren geleden tt natinale vereenstemming te kmen dr een glbale mschrijving p te stellen waarin iedereen

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

o Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

o Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Pestprtcl 1. Del Dit PESTPROTOCOL heeft als del: Alle kinderen meten zich in hun basisschlperide veilig kunnen velen, zdat zij zich ptimaal kunnen ntwikkelen Dr regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

handleiding voor begeleiding van mbo-jongeren met eergerelateerde problemen

handleiding voor begeleiding van mbo-jongeren met eergerelateerde problemen handleiding vr begeleiding van mbo-jngeren met eergerelateerde prblemen HANDLEIDING OMGAAN MET EERGERELATEERDE ISSUES VOOR BEGELEIDING VAN MBO-JONGEREN MET EERGERELATEERDE PROBLEMEN Jngeren gaan naar schl

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Gedragsprotocol Samenwerkingsschool Balans. Wat is het gedragsprotocol? Uitgangspunt. Pesten of plagen?

Gedragsprotocol Samenwerkingsschool Balans. Wat is het gedragsprotocol? Uitgangspunt. Pesten of plagen? Gedragsprtcl Samenwerkingsschl Balans Wat is het gedragsprtcl? Het gedragsprtcl vrmt de verklaring van het schlbestuur, de directie, de leerkrachten, de leerlingen en de uders waarin is vastgelegd dat

Nadere informatie

Protocol Wiegendood. Gastouderbureau KoeKoeK. Anja Rijkens & Rianne Doeschot

Protocol Wiegendood. Gastouderbureau KoeKoeK. Anja Rijkens & Rianne Doeschot Gastuderbureau KeKeK Anja Rijkens & Rianne Descht 2 Helaas kmt het in Nederland wel eens vr, dat een baby verlijdt aan wiegendd. Dit zu dus k kunnen gebeuren tijdens de pvanguren. Gastuderbureau KeKeK

Nadere informatie

Gastouderbureau Noorderlicht

Gastouderbureau Noorderlicht Algemene richtlijnen: Vraag- en gastuders wrden geacht kennis te hebben genmen van de werkwijze van ; Gastuders wrden geacht bij aanvang van de pvang te handelen cnfrm het pedaggisch plan; hanteert de

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS Aan de Roer

PESTPROTOCOL OBS Aan de Roer PESTPROTOCOL OBS Aan de Rer Pestprtcl OBS Aan de Rer 1 Inleiding Vr u ligt het Pestprtcl OBS Aan de Rer. Het prtcl geeft leerkrachten van grep 1 tt en met 8 richtlijnen vr het vrkmen, signaleren en aanpakken

Nadere informatie

JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015

JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015 JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015 1 Samenstelling MR Evelien Wubbels: Trea Kamps: Gerda de Ruiter: Geert Kst: Kim van Middendrp: Rik Tiezema: Vrzitter MR* MR-lid* MR-lid*

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk 1 Inleiding 2

INHOUD. Hoofdstuk 1 Inleiding 2 INHOUD Hfdstuk 1 Inleiding 2 Hfdstuk 2 Wat hudt die extra begeleiding in? 4 LWOO Praktijknderwijs Wie kmt ervr in aanmerking? Wie beslist daarver? Hfdstuk 3 Wat hudt het nderzek van het COB in? 7 Welke

Nadere informatie

Klachtenregeling. Bureau Bloei - Valeriaan SP Nootdorp KvK

Klachtenregeling. Bureau Bloei - Valeriaan SP Nootdorp KvK Klachtenregeling Bureau Blei - Valeriaan 8-2631 SP Ntdrp - 015-8891964 - www.bureaublei.nl - inf@bureaublei.nl - KvK 55250955 1 Inhud 1. Intrductie... 3 2. Uitgangspunten... 4 3. Begripsmschrijvingen...

Nadere informatie

Dit aanmeldformulier is opgesteld ten behoeve van een zorgvuldige aanmelding van leerlingen. Achternaam :.. Roepnaam :.

Dit aanmeldformulier is opgesteld ten behoeve van een zorgvuldige aanmelding van leerlingen. Achternaam :.. Roepnaam :. Dit aanmeldfrmulier is pgesteld ten beheve van een zrgvuldige aanmelding van leerlingen. Aanmeldfrmulier vr basisschl ndergetekenden melden hun kind aan bij RKBS Panta Rhei te Cevrden (naam/plaats schl)

Nadere informatie

Godsdienstige stellingname collega

Godsdienstige stellingname collega Gdsdienstige stellingname cllega Je werkt p een penbare basisschl en hebt kinderen van verschillende natinaliteiten in je grep. Een van je cllega's draagt een hfddek. De kinderen uit haar grep scren ged

Nadere informatie

Belangrijke gegevens voor mijn nabestaanden. Uitvaartwensen van. Wilsbeschikking

Belangrijke gegevens voor mijn nabestaanden. Uitvaartwensen van. Wilsbeschikking Belangrijke gegevens vr mijn nabestaanden Uitvaartwensen van Wilsbeschikking Wensen van nu, vr later. Vr de nabestaanden is het een geruststellende gedachte te weten dat, zij de uitvaart hebben kunnen

Nadere informatie

Als u een toelichting wilt geven, op één van uw antwoorden, dan kunt u dat aan het einde van de vragenlijst doen.

Als u een toelichting wilt geven, op één van uw antwoorden, dan kunt u dat aan het einde van de vragenlijst doen. VRAGENLIJST Beste mantelzrger, Deze vragenlijst is bedeld vr u. Dr het invullen van bijgaande vragenlijst krijgt u inzicht in de rzaken van uw belasting. Het maakt u bewust van uw situatie. In de vragenlijst

Nadere informatie

Rollenspel Jezus redt

Rollenspel Jezus redt Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

Pestprotocol Cazemierschool 2012

Pestprotocol Cazemierschool 2012 Pestprtcl Cazemierschl 2012 Vrwrd De Cazemierschl is een Prtestants Christelijke schl, die werkt vanuit de Jenaplanvisie. Dat betekent dat vr nze schl de algemeen menselijke waarden zals gemeenschapszin,

Nadere informatie

Ouderbijdrage Nog niet iedereen heeft de ouderbijdrage mee- of afgegeven op school. Als het lukt, graag afhandelen voor de meivakantie.

Ouderbijdrage Nog niet iedereen heeft de ouderbijdrage mee- of afgegeven op school. Als het lukt, graag afhandelen voor de meivakantie. 2014-2015 Nieuwsbrief nr. 15 april 2015 Schlregels van de maand april In de maand april staan de vlgende twee leefregels centraal: Ik zrg ervr dat mijn werk en tafel er netjes uitzien. Ik gedraag me z

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Omgaan met kindermisbruik in onderwijs of internaat

Omgaan met kindermisbruik in onderwijs of internaat 2010-09-17 Omgaan met kindermisbruik in nderwijs f internaat 1 Inleiding De vrbije maanden werd de Kerk gecnfrnteerd met verschillende klachten rnd kindermisbruik dr haar geestelijken. Smmige geestelijken

Nadere informatie

PREVENTIEVE BASISZORG (fase 0)

PREVENTIEVE BASISZORG (fase 0) PREVENTIEVE BASISZORG (fase 0) hetergene grepen: kinderen uit diverse sciale milieus, een grte verscheidenheid aan rts. De schl gaat adequaat m met verschillen tussen leerlingen: gezien deze verschillen

Nadere informatie

Protocol. Grensoverschrijdend gedrag. binnen de Rafael

Protocol. Grensoverschrijdend gedrag. binnen de Rafael Prtcl Grensverschrijdend gedrag binnen de Rafael April 2014 Prtcl grensverschrijdend gedrag Algemeen Dit prtcl heeft als del een veilig werkklimaat te verschaffen vr medewerkers, leerlingen en derden (bijv.

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 tot en met 2016

Beleidsplan 2014 tot en met 2016 Blessed Generatin Nederland Falkejacht 25 9254 EJ Hurdegaryp Beleidsplan 2014 tt en met 2016 Blessed Generatin Nederland (0511) 47 21 37 - www.blessedgeneratin.nl - inf@blessedgeneratin.nl KvK 01100560

Nadere informatie

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren LEERVRAAG 2 Leervraag (wat is /he kan ik vraag) He krijg ik een vllediger beeld van de hulp die Daan krijgt? Activiteiten uit stappenpla n - infrmeren - bserveren - middelen zeken - actie ndernemen - evalueren

Nadere informatie

Draaiboek bij ziekte en overlijden

Draaiboek bij ziekte en overlijden Datum Draaiboek bij ziekte en overlijden Hoe kan de school handelen bij het overlijden van een leerling? In dit overzicht vindt u een samenvatting van deze informatie in een checklist per onderdeel. Dit

Nadere informatie

Bestemd voor Alle medewerkers, cliënten, kinderen, andere personen die zich op locaties van Stichting D.W.R.P. bevinden.

Bestemd voor Alle medewerkers, cliënten, kinderen, andere personen die zich op locaties van Stichting D.W.R.P. bevinden. MIC-melding Del van de prcedure Het dr een cmmissie analyseren en berdelen van futen en (bijna) ngelukken in de rganisatie m hiervan te leren, z ndig actie te ndernemen en z herhaling f erger te vrkmen

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement Tussen Schoolse Opvang

Huishoudelijk reglement Tussen Schoolse Opvang bs De Merwednk Merwe Dnk 4 6 4207 XB Grinchem Tel: 06-21601220 Fax: 0183 681109 ts@bs-de-merwednk.nl www.bs-de-merwednk.nl Huishudelijk reglement Tussen Schlse Opvang In dit reglement wrden de dagelijkse

Nadere informatie

Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevoel

Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevoel Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevel Omgaan met pesten pagina 1 van 11 Inhudspgave 1. Vrwrd blz. 3 2. Van pesten naar.een wij-gevel blz. 4 3. Stappen bij structureel pestgedrag blz.

Nadere informatie

LOGBOEK van: klas: 1

LOGBOEK van: klas: 1 LOGBOEK van: klas: 1 Inhudspgave Inleiding en inhud van het lgbek Wat is de maatschappelijke stage? Delen van de maatschappelijke stage Waar de je maatschappelijke stage? Kaders waarbinnen de maatschappelijke

Nadere informatie

Kindercoach. Jasmijn Kromhout Groep 8b

Kindercoach. Jasmijn Kromhout Groep 8b Kindercach Jasmijn Krmhut Grep 8b Inhud Vrwrd 1 Hfdstuk 1 Wat is een kindercach? 2 Hfdstuk 2 Geschiedenis 3 Hfdstuk 3 De pleiding 4 Hfdstuk 4 De prblemen 5 Hfdstuk 5 Srten kindercaches 6 Interview 7 Nawrd

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

Voorbereidingsjaar hoger onderwijs voor anderstaligen. Functieprofiel: Leerondersteuner Voorbereidingsjaar Hoger Onderwijs voor Anderstaligen

Voorbereidingsjaar hoger onderwijs voor anderstaligen. Functieprofiel: Leerondersteuner Voorbereidingsjaar Hoger Onderwijs voor Anderstaligen Vrbereidingsjaar hger nderwijs vr anderstaligen Prvincieplein 1 Cntact: Functieprfiel: Leerndersteuner Vrbereidingsjaar Hger Onderwijs vr Anderstaligen Samenvatting Als leerndersteuner begeleid en ndersteun

Nadere informatie

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:..

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:.. Leer / ntwikkelingslijnen Opleiding Helpende Zrg en Welzijn BOL en BBL NAAM SUDEN:.. 1 2 Uitleg van het leerlijnenbekje Vr je ligt het leerlijnenbekje van je pleiding Helpende Zrg & Welzijn niveau 2. ijdens

Nadere informatie

Stap 1. Wat wil jij?

Stap 1. Wat wil jij? Stap 1. Hi Iemand heeft het idee dat jij wel wat supprt kunt gebruiken. Dat kunnen je uders zijn, een vriend/vriendin een therapeut f iemand anders die ju ged kent. Die iemand wil graag dat jij hulp krijgt

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 3. Vrijdag 28 januari 2011. DE PIRAMIDE locatie BREDE SCHOOL MEERWIJK

NIEUWSBRIEF 3. Vrijdag 28 januari 2011. DE PIRAMIDE locatie BREDE SCHOOL MEERWIJK NIEUWSBRIEF 3 Vrijdag 28 januari 2011 DE PIRAMIDE lcatie BREDE SCHOOL MEERWIJK Belangrijke data de kmende peride....... Dinsdag 1 februari CITO Eindtets grep 8 p 1, 2 en 3 februari Maandag 7 februari Juf

Nadere informatie

Pestprotocol ICBS De Trimaran. Pestprotocol. ICBS De Trimaran

Pestprotocol ICBS De Trimaran. Pestprotocol. ICBS De Trimaran Pestprtcl ICBS De Trimaran Pestprtcl ICBS De Trimaran 0 Pestprtcl ICBS De Trimaran Inhud Het pestprtcl... 2 Wat is pesten?... 3 Wat is de vijf sprenaanpak?... 5 He vlgt de schl de sciaal emtinele ntwikkeling?...

Nadere informatie

IB/Directiedag - 21 mei 2014

IB/Directiedag - 21 mei 2014 IB/Directiedag - 21 mei 2014 He geven we vrm aan Passend Onderwijs binnen Passenderwijs? He werken we met de schlen samen? Wat mag u van ns verwachten? Even vrstellen.. Vr elk kind een passend aanbd! Kwalitatief

Nadere informatie

zo gaan wij met elkaar om

zo gaan wij met elkaar om 28 nvember 2011 3 e jaargang nr. 12 z gaan wij met elkaar m We gebruiken het materiaal waar het vr bedeld is fnkelnieuws weer via de mail Omdat we vrige week ver zijn gegaan naar een ander cmputersysteem

Nadere informatie

Wat te doen bij een incident?

Wat te doen bij een incident? Wat te den bij een incident?. Waarschuw de BHV~er Bel de receptie (testel..) 2. Vlg de Instructles van de BHV'er p Als de BHV'er niet reageert ~L~ bij brand druk een handbrandrneider in Iet p eigen veiligheid

Nadere informatie

.1-4- gemeente Eindhouen

.1-4- gemeente Eindhouen .1-4- gemeente Eindhuen Inleiding 3 3 Vr u ligt het Jaarverslag Leerplicht en Straks.nu 2008-2009. Qua vrm en pmaakeen ander jaarverslag dan u gewend bent. De vrij uitgebreide weergave van allerlei zaken

Nadere informatie

Zorgplan. 1.Passend Onderwijs

Zorgplan. 1.Passend Onderwijs Zrgplan 1.Passend Onderwijs Passend Onderwijs betekent dat iedere leerling nderwijs krijgt dat het beste bij zijn f haar talenten en beperkingen past. Ok de leerlingen met een strnis, ernstige ziekte f

Nadere informatie

ARBOBELEIDSPLAN. voor de stichting PCBO BAARN SOEST

ARBOBELEIDSPLAN. voor de stichting PCBO BAARN SOEST ARBOBELEIDSPLAN vr de stichting PCBO BAARN SOEST Inhudspgave 1. Uitgangspunten Arbbeleid in essentie Preventieve zrg Arbdienst 2. Organisatie Arbcmmissie Arbcördinatr Bedrijfshulpverlening 3. Risic-inventarisatie

Nadere informatie

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis Evaluatie zrgleefplan met cliënt thuis en in het verzrgingshuis Artikel: 2010-003 Datum: 30-11-2010 Auteur: Merel van Uden Prtcl vr halfjaarlijkse evaluatiegesprek ver zrgleefplan van een cliënt met een

Nadere informatie

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN ACTIVITEITENPLAN 2014 Activiteitenplan 2014 : INLEIDING In 1997 werd de in Zetermeer pgericht met als del het behartigen van de belangen van huurders van de cmplexen van R.K. Wningbuwstichting De Gede

Nadere informatie

Voor. Introductie. Internet. Installatie. Voorbereiding. Opstart

Voor. Introductie. Internet. Installatie. Voorbereiding. Opstart Vr Intrductie Internet Kennismaking en infrmatiemment Samen uitzeken f Bednet in deze mstandigheden een ged idee is Speedtest uitveren: http://www.bednet.be/speedtest Bednet werkt enkel p bekabeld netwerk!

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje Pedaggisch beleidsplan 2011-2013 Christelijke Peuterspeelzaal Ltje Inhudspgave 1. Inleiding 2. Visie 3. Delen 4. Uitwerking van de delen 4.1 Liefdevlle benadering 4.2 Bijbelse waarden en nrmen 4.3 Emtinele

Nadere informatie

Ouders die heftig strijden hebben vaak te weinig inzicht in het effect van hun strijd op hun kinderen.

Ouders die heftig strijden hebben vaak te weinig inzicht in het effect van hun strijd op hun kinderen. Bijlage 10: SEMINARIE VECHTSCHEIDING VAN HET VLAAMS FORUM KINDERMISHANDELING (11.12.2012). Presentatie signalen uit de werkgrep hgcnflictueuze scheiding IJH Deinze-Eekl-Gent en de bezekruimten. Werktekst

Nadere informatie

Katholieke en Openbare Scholen. voor Praktijkonderwijs. Medicijnbeleid

Katholieke en Openbare Scholen. voor Praktijkonderwijs. Medicijnbeleid Kathlieke en Openbare Schlen vr Praktijknderwijs Medicijnbeleid 1. Inleiding De Kathlieke en Openbare Schl vr Praktijknderwijs bieden passend nderwijs aan vr het praktijknderwijs geïndiceerde leerlingen

Nadere informatie

Paasvakantie 2013. Basisscholen Drongen

Paasvakantie 2013. Basisscholen Drongen Paasvakantie 2013 Basisschlen Drngen De basisschlen van de deelgemeente Drngen rganiseren een netverschrijdende vakantiepvang. We rganiseren in de 2 e Idee Kids vzw. week van de paasvakantie themaweken

Nadere informatie

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8 Het Cle Kikkerplan Binnen twee weken een klas vl vet cle kikkers Grep 4 tt en met 8 Anne Kijman, Kinderpsychlg NIP/Gz BIG i.s.m Christine de Jngh en Yvnne van der Zanden, leerkrachten Jhannesschl Pijnacker

Nadere informatie

Wegwijzer. Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Informatie voor kinderen en ouders

Wegwijzer. Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Informatie voor kinderen en ouders Wegwijzer Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Infrmatie vr kinderen en uders WELKOM! De kmende tijd kmen jij en je uders een dagbehandeling vlgen in Heideheuvel. In Heideheuvel werken we in een

Nadere informatie

IZC protocol 2011-2012 Obs De Voorsprong

IZC protocol 2011-2012 Obs De Voorsprong Lcatie: Ruijsdaelstraat 11 Lcatie: Van Damstraat7 2525 AA Den Haag 2512 PG Den Haag 070-3805157 070-3807733 IZC prtcl 2011-2012 Obs De Vrsprng Vrwaarden: Een lln. wrdt besprken in de IZC indien er sprake

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK

PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK Leerlijn Theater Thema Identiteit Grep 3 en 4 Maart 2016 Cultuurnderwijs p zijn Haags Leerlijn Theater Thema Identiteit Grep 3 en 4 Maart 2016 Deze prjectbeschrijving wrdt

Nadere informatie

HOE TE HANDELEN IN GEVAL VAN MIJN OVERLIJDEN:

HOE TE HANDELEN IN GEVAL VAN MIJN OVERLIJDEN: HE TE HANDELEN IN GEVAL VAN MIJN VERLIJDEN: NAAM PSTCDE/WNPLAATS TELEFN GEBRTEDATUM PARTNER VAN NAAM HUISARTS TELEFN DNRCDICIL: HEB IK INGEVULD EN VERSTUURD BEZIT IK NIET IK HEB EUTHANASIEVERKLARING PGESTELD

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

De aandachtspuntenlijst

De aandachtspuntenlijst De aandachtspuntenlijst Wat is de aandachtspuntenlijst? De aandachtspuntenlijst is een verzicht van nderwerpen die aan de rde kunnen kmen tijdens een afspraak met de neurlg. Onderwerpen waarver u meer

Nadere informatie

Aan de directies, intern begeleiders en leerkrachten grep 8 van de basisschlen in Schiedam, Vlaardingen, Maassluis en Maasland. Schiedam, 23 september 2015 Betreft: Ondersteuningsaanbd bij de vergang primair

Nadere informatie

Stap 1 : Oriënteren op jongerenparticipatie en maatschappelijke stage

Stap 1 : Oriënteren op jongerenparticipatie en maatschappelijke stage >> Stappenplan vr stagebieders Wilt u als rganisatie aan de slag met MaS? Neem dan het stappenplan stapsgewijs dr, zdat u weet f u er echt klaar vr bent m met jngeren te werken en maatschappelijke stage

Nadere informatie