Kinderen uit de lagere school opvangen na een overlijden

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kinderen uit de lagere school opvangen na een overlijden"

Transcriptie

1 VCLB Leuven Centrum vr Leerlingenbegeleiding vr Vrij en Gemeentelijk Onderwijs vzw Karel Van Ltharingenstraat Leuven Tel Fax Kinderen uit de lagere schl pvangen na een verlijden VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 1

2 Elk kind dat van dichtbij f veraf met verlies en ruw gecnfrnteerd wrdt, heeft vragen en gevelens waar het mee wrstelt. Vlwassenen hebben dan weer vragen ver de manier waarp ze kinderen kunnen pvangen en ndersteunen bij de verwerking hiervan. We hpen hiervr in deze brchure een paar handreikingen te geven. Deze brchure fcust vral p lagere schlkinderen. Tch zal de basis van deze brchure k bruikbaar zijn bij jngeren en zelfs kleuters. VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 2

3 VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 3

4 1 Wat zijn nrmale reacties p een schkkende gebeurtenis? Het verlijden van een uder f een andere vertruwde vlwassene waar het kind een hechte band met heeft, kan een diepe indruk maken. Net als vlwassenen kunnen kinderen een grte variëteit aan emties velen na een verlijden. De emties kunnen sms k tegenstrijdig zijn, wat vr extra verwarring kan zrgen. Gedragsmatige reacties Agressieve gedragingen Net heel behulpzaam wrden Erg aanhankelijk zijn Regressie (vb. terug in bed plassen) Smmige kinderen hebben de neiging vr de vlwassenen te gaan zrgen. F Let erp dat het kind niet in deze rl blijft hangen! Emtinele reacties Angst: vb. m k de andere uder te verliezen, maar k angst mdat de gevelens die ze ervaren erg heftig kunnen zijn Verdving, vervreemding: je lijkt anders te wrden, herkent jezelf niet meer Opluchting: vb. mdat de uder geen pijn meer heeft Machtelsheid, hulpelsheid Bsheid Schuldgevel: vral jngere kinderen denken sms dat de dd verrzaakt is mdat ze iets stuts hebben gedaan f gedacht. F Maak je kind duidelijk dat je alleen schuld kan hebben aan iets dat je bewust fut det tegenver een ander. Jalezie: Waarm mest mij dit tch verkmen?, het gevel dat anderen meer geluk hebben. Wanhp, schaamte (vb. kinderen schamen zich vr hun eigen gevelens), verdriet. VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 4

5 Om het even Elk kind gaat wat je velt, p zijn eigen het is manier m met F Typisch vr kinderen: nrmaal. die gevelens. Kinderen kunnen ng geen lange, aaneengeslten peride van ruw aan. Dit is te zwaar vr hen. Je zal hen dan k sms plts weer vrlijk zien spelen, net nadat ze je een meilijke vraag hebben gesteld. Sms kunnen ze de gedachte aan het verlijden van de vertruwde persn even van zich afzetten, prberen de kinderen p adem te kmen. Op andere mmenten blijven ze ermee bezig. Dat is ndig m de feiten beter te begrijpen en nder cntrle te krijgen. Het kind zal sms een vraag stellen, even luisteren naar je antwrd, maar dan snel weer verder spelen. VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 5 Dat is nrmaal.

6 2 He gaan de kinderen m met verlies en ruw? Er zijn wat verschillen naargelang de leeftijdsfase. In deze brchure richten we ns vral p lagere schlkinderen: kinderen tussen 6 en 12 jaar. Net zals de lichamelijke en mentale reacties p de gebeurtenis heel individueel zijn, is k de cncrete manier van verwerken vaak erg persnlijk gekleurd. - Spelen: Als we algemene manieren van verwerken binnen deze leeftijdscategrie vinden, dan is het wel dat kinderen meer zullen spelen dan praten. Spelen kunnen we breed pvatten: het gebeuren effectief naspelen, tekeningen maken, dingen pschrijven, iets knutselen, naar muziek luisteren - Vrienden: Vr degenen die al bijna in de puberteit zijn, geldt dat het belang van de eigen vriendengrep grt is. Onderling ver het gebeuren en de eigen emties praten, is vr de kinderen k een hele hulp. - Vlwassenen: Desndanks is het k belangrijk dat de vlwassenen in de mgeving een pen huding aannemen en het kind kunnen pvangen met zijn vragen en twijfels. Schrik niet als er sms, vr ju, gekke vragen naar bven kmen. Wuif dit niet weg, het kind zit p dat mment wel degelijk met die vraag te wrstelen. Het is beter een antwrd te geven dan de vraag als nzin af te den. Zelfs al is je antwrd: Dat weet ik eigenlijk zelf niet, dan ng is dit vr het kind een grtere hulp dan helemaal geen antwrd te krijgen. Kinderen Ok praten met verwerken meer p andere kinderen actieve wijze: is vr hen van Om het even tekenen, welk spelen, VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 6 belang. eerlijk antwrd

7 VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 7

8 3 He praat je met je kind? We vlgen hier de suggesties die k in Klasse vr Ouders 1 werden aangereikt en vullen ze aan met tips vanuit Slachtfferhulp (dienst DSI, Rde Kruis) en het CAW. 3.1 Zrg vr veiligheid Stel je kind gerust. Dit kan dr uit te leggen dat zijn/haar gevelens nrmaal zijn, dr duidelijk te maken dat het zijn/haar gevelens mag uiten en dat vragen stellen mag. F Als kinderen zich veilig en zeker velen, zullen ze vragen durven stellen en gevelens uiten. Ga z veel mgelijk dr met de nrmale activiteiten. Dit biedt kinderen huvast en is ged vr de rust en regelmaat in je gezin. Blijf k p langere termijn beschikbaar vr je kind. Misschien begint het na verlp van tijd, naar aanleiding van iets anders, pnieuw vragen te stellen. Juw reactie is erg belangrijk. Overdrijf niet. Als je zelf bang, angstig, bs bent, neemt je kind dat gedrag ver. Je mag je gevelens tnen, dat is zelfs belangrijk, maar tn k he je daarmee mgaat. Een mama f papa die ndanks eigen verdriet tch beschikbaar blijft, geeft rust en zekerheid aan de kinderen. F Als je het even zelf niet meer aankan m vragen te beantwrden f met de feiten gecnfrnteerd te wrden, wees hierin dan eerlijk. Zeg Nu even niet, ik vind het te meilijk maar geef k duidelijk aan dat je er later zeker p zult terugkmen (eventueel zelfs exact wanneer, vb. na het eten). Belangrijkste is dat je kind het signaal krijgt dat je zijn/haar zrgen ernstig neemt. 3.2 Zrg vr duidelijkheid Durf infrmatie geven. He meilijk het sms k kan zijn, het hebben van duidelijke en crrecte infrmatie is een belangrijk deel van het verwerkingsprces. F In de fantasie wrden de dingen vaak erger dan in werkelijkheid. Stem de infrmatie uiteraard wel af p wat je kind aankan. 1 Klasse vr Ouders, dssier Ruw, via site VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 8

9 3.3 Zrg vr begrip en aanvaarding Kinderen verwerken verlies vaak in spel f tekeningen. Herken dit k als een deel van verwerking en ga er af en te ver in gesprek. Aanvaard k je eigen gevelens en emties, laat zien dat verdriet hebben OK is, maar verdrijf niet m te vermijden dat je kind dit verneemt (zie k 3.1) Smmige kinderen zullen misschien een tijdlang vlugger bs f nredelijk reageren. Dat kan een nrmale reactie zijn. Blijf zelf kalm en geef duidelijk aan wat kan en niet kan: vb. Bs zijn mag, maar ik wil niet dat je met dingen git. Als je kind gekalmeerd is, vertel dan wat je ziet (vertaal het gedrag van je kind): Ik zag dat je bs werd ten je terugdacht aan het busngeval. Het is nrmaal dat je je niet ged velt. Andere kinderen kunnen net heel stil wrden en niets zeggen f vragen. Leg k hier even uit wat je ziet. 3.4 Vlg het eigen temp van het kind Wees beschikbaar maar frceer niet. We herinneren eraan dat kinderen sms een vraag kunnen stellen en dan snel weer verder willen spelen. Dat is nrmaal. Zrg dat je kind weet dat het altijd bij iemand terecht kan, nu en in de tekmst. VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 9

10 4 Wanneer met je je zrgen maken? Bij de meeste kinderen is er geneg veerkracht m, met steun en begrip van hun uders, familie, vriendjes het verlijden van een geliefde te verwerken en een plaats te geven. De gevlgen en reacties die je in de eerste peride zag, nemen geleidelijk af. Bij smmige kinderen echter blijven de gevlgen lang aanslepen: ze blijven bang, hebben bijznder veel last van nachtmerries, blijven verdrietig f trekken zich vlledig terug. Het is aangeraden prfessinele hulp te zeken wanneer: F de reacties na verlp van tijd niet verminderen maar net verergeren F de reacties z hevig zijn dat ze het gewn functineren in de weg staan F de reacties na ngeveer zes maanden 2 ng even heftig blijven 2 Deze termijn werd ns aangereikt dr het Onthaal van Dienst Slachtfferhulp, CAW Leuven VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 10

11 5 Waar vind je hulp? Kinder- en jngerentelefn: CAW (Centrum Algemeen Welzijn) v Vr vlwassenen v Tijdens de kantruren v Redingenstraat Leuven v Tel: v Via het CLB: v tel. 102 v Elke dag tussen 16 en 22 uur (niet p zn- en feestdagen) v Gratis v Anniem v Chatmgelijkheid via: Via je huisarts: v Hij/zij kent k de diverse begeleidingsmgelijkheden in je buurt. v VCLB-Leuven K. Van Ltharingenstraat Leuven v Anker van de schl: raadpleeg v Tel.: 016/ v Zij kennen de begeleidingsmgelijkheden Tele-nthaal: v Tel. 106 v Vr vlwassenen en jngeren v 24uur p 24, 7 dagen p 7 v Chatmgelijkheid via: VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 11

12 6 Beken- en surftips Kinderbeken ver afscheid nemen Het bek van de trst. Klet Janssen In vier hfdstukken (afscheid en verlies, afscheid van het leven, na de dd, geluk en trst) wrden alle aspecten van verdriet en trst uit de deken gedaan. Er wrdt stilgestaan bij de kleine verdrietjes van elke dag (bv. speelged dat kwijtraakt), maar k grt verdriet (bv. verlies van een uder) krijgt een plaats. Vanaf ca. 10 jaar Als vlinders spreken knden. Yvnne Van Emmerik Wat gaat er in een kind m als een klasgentje sterft. Of een kind verliest een brer f zus, misschien een vader f meder f pa f ma! Kan het iets zeggen? Sluit het zich p in een kamer? Huilen kinderen, f wrden ze heel bs? He nemen zij afscheid van die persn die eerst z dichtbij waren en pltseling niet meer? In krte, eenvudige teksten maakt Yvnne de ruw vr kinderen bespreekbaar. Ze zekt naar lichtpuntjes, naar wrden vr verder dan dd. Hud je verdriet niet vast, zegt ze, praat erver. Ok vr uderen kan het herkenning en trst geven. Ik hu je ng even vast. Riet Fiddelaers Jaspers Een herinneringsbek vr kinderen: het is juw bek, jij mag er mee den wat jij wilt. Je mag er in schrijven, tekenen, ft's f plaatjes inplakken, versieren met stickers. Je kunt er een brief in stppen, wat je maar wilt. Maak er maar iets mis van. Zdat je de persn die is weggegaan nit zult vergeten. 3 Deze lijst bevat een selectie uit een ruimere bekenlijst ver ruw en verlies, samengesteld dr VCLB-Leuven. VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 12

13 Ik zal je nit vergeten. Riet Fiddelaers Jaspers Dit herinneringsbek kan kinderen helpen bij het verwerken van hun verdriet. Zij kunnen erin vastleggen wat er gebeurt als iemand, die belangrijk is vr hen, ddgaat. Ok hun herinneringen aan de persn kunnen er een plek in krijgen. Het is bestemd vr kinderen tt 12 jaar. Het is zwel in de gezinssituatie als p schl bruikbaar. 6.2 Aan te raden websites ð (klik p inf, dan p verdriet, verlies en ruw) ð Expertisecentrum mgaan met verlies ð In de Wlken richt zich p verliessituaties die ntstaan dr het verlijden van een belangrijke ander, vral bij kinderen en jngeren. Er wrden brchures, beken en andere materialen ntwikkeld vr ruwenden. ð VZW Missing Yu is een initiatief vr jngeren en jngvlwassenen die een brer, zus, uder, vriend, verlren hebben. ð Stichting Achter de Regenbg ndersteunt kinderen en jngeren bij het verwerken na het verlijden van een dierbare. ð vr kinderen met een uder met kanker en vr iedereen die daarmee te maken heeft ð Greimee is een website vr iedereen die bezig is met het pveden van kinderen; k inf ruw.a. zeer uitgebreide lijst met websites VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 13

14 7 Bibligrafie - Omgaan met een schkkende gebeurtenis, Rde Kruis Vlaanderen - Ben je slachtffer? Flder vr jngeren, CAW en Vlaamse Overheid - Kinderen slachtffer van een schkkende gebeurtenis, CAW Kinderwerking Slachtfferhulp - Kinderen helpen na een schkkende gebeurtenis, Lann zesde druk He praat je ver de busramp? Klasse vr Ouders, Lisa helpt tieners die met vragen zitten VCLB-Leuven december 2013 Team 1 basisnderwijs 14

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen.

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen. PESTEN Deze flder is een hulpmiddel vr ju en je kind m samen te leren ver pesten en he je dit kan stppen. WAT IS PESTEN? Pesten is iemand anders bewust bedreigen, bang maken, uitdagen, uitschelden f pijn

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep.

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep. PROTOCOL ROUWVERWERKING Het stappenplan A. Het bericht kmt binnen Bericht van een ngeluk f verlijden van een leerling - Tezeggen dat er iemand zal terugbellen. Vragen p welk nummer men bereikbaar is en

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

Kindercoach. Jasmijn Kromhout Groep 8b

Kindercoach. Jasmijn Kromhout Groep 8b Kindercach Jasmijn Krmhut Grep 8b Inhud Vrwrd 1 Hfdstuk 1 Wat is een kindercach? 2 Hfdstuk 2 Geschiedenis 3 Hfdstuk 3 De pleiding 4 Hfdstuk 4 De prblemen 5 Hfdstuk 5 Srten kindercaches 6 Interview 7 Nawrd

Nadere informatie

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen:

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen: Stap 2 Wat ga je den? Je gaat een wens kiezen ver wat jij anders wilt in het met elkaar mgaan. Daarna kies je twee manieren waarp jullie die wens gaan waarmaken. Je schrijft k ng p welke kwaliteiten en

Nadere informatie

Stap 1. Wat wil jij?

Stap 1. Wat wil jij? Stap 1. Hi Iemand heeft het idee dat jij wel wat supprt kunt gebruiken. Dat kunnen je uders zijn, een vriend/vriendin een therapeut f iemand anders die ju ged kent. Die iemand wil graag dat jij hulp krijgt

Nadere informatie

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs Cursussen CJG (samenwerking tussen De Meerpaal en het nderwijs in Drnten) Vrtgezet Onderwijs 1 Faalangst (vrtgezet nderwijs) Faalangsttraining is vr jngeren die gespannen zijn en (te) veel nadenken ver

Nadere informatie

Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van een leerling

Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van een leerling Ruwprtcl Widdnckschl Weert Ruwprtcl Widdnckschl Weert verlijden van een leerling In dit prtcl wrdt beschreven he Widdnckschl Weert kan handelen bij het verlijden van een leerling(en) van nze schl. Dit

Nadere informatie

Mama Lief. Elen Lescoat en Orianne Lallemand ISBN 978 90 5924 444 3. Vanaf 3 jaar NUR 273. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens

Mama Lief. Elen Lescoat en Orianne Lallemand ISBN 978 90 5924 444 3. Vanaf 3 jaar NUR 273. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens Elen Lescat en Orianne Lallemand ISBN 978 90 5924 444 3 Vanaf 3 jaar NUR 273 Suggesties: Emy Geyskens Krte inhud 1 Mijn mama is een fee. Haar jurk is een blesem, haar juwelen de zn en zij de miste. Mama

Nadere informatie

Ouders en loopbaankeuzes

Ouders en loopbaankeuzes Vragenlijst kennismakingsgesprek Vul in/kruis aan wat van tepassing is. Naam van de uder: Bereikbaar via telefnnummer: en mail: Hij/zij is O de vader O de meder O iemand anders*, namelijk: *Indien niet

Nadere informatie

Wat kan je lezen in deze brochure? Inleiding. Deel 1. Dyslexie. Deel 2. Ik. Deel 3. Ik heb dyslexie. Quiz en stellingen. Nog meer weten?

Wat kan je lezen in deze brochure? Inleiding. Deel 1. Dyslexie. Deel 2. Ik. Deel 3. Ik heb dyslexie. Quiz en stellingen. Nog meer weten? Vademecum CLB vr basisschlen 17/11/2010 Wat kan je lezen in deze brchure? Inleiding Deel 1. Dyslexie WAT IS DYSLEXIE? WAT IS DE OORZAAK VAN DYSLEXIE? WAAR JE LAST VAN KAN HEBBEN? WAT KAN JE ERAAN DOEN?

Nadere informatie

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen Stap 5 Deel 2 Je met niet alles gelven wat je denkt Lesje 5.2.1 Jezelf lsmaken uit vertuigingen Je hebt eerder al pgeschreven welke gedachtes zijn uitgegreid tt vertuigingen: de beelden ver jezelf en anderen

Nadere informatie

Gedragsprotocol Samenwerkingsschool Balans. Wat is het gedragsprotocol? Uitgangspunt. Pesten of plagen?

Gedragsprotocol Samenwerkingsschool Balans. Wat is het gedragsprotocol? Uitgangspunt. Pesten of plagen? Gedragsprtcl Samenwerkingsschl Balans Wat is het gedragsprtcl? Het gedragsprtcl vrmt de verklaring van het schlbestuur, de directie, de leerkrachten, de leerlingen en de uders waarin is vastgelegd dat

Nadere informatie

Stap 4 Deel 2. 4.2.1 Controle willen houden over wat je denkt en voelt

Stap 4 Deel 2. 4.2.1 Controle willen houden over wat je denkt en voelt Stap 4 Deel 2 De rzaak van stress: de illusie dat we cntrle kunnen hebben als we maar geneg ns best den. 4.2.1 Cntrle willen huden ver wat je denkt en velt Je hebt al gelezen dat gedachten waar je in vastzit,

Nadere informatie

Pestprotocol. Pestprotocol Stichting Allure januari 2012 1

Pestprotocol. Pestprotocol Stichting Allure januari 2012 1 Pestprtcl Elke schl bij Stichting Allure hanteert een Pestprtcl. Het schlspecifieke Pestprtcl is een afgeleide van dit algemeen Pestprtcl. 1. Del van het pestprtcl: Wij vinden dat elk kind dat bij ns naar

Nadere informatie

Uit hetzelfde nest gegroeid.

Uit hetzelfde nest gegroeid. Uit hetzelfde nest gegreid. Marina de Jde Als mijn zus sterft zal het me niets den! Zij laat me vlkmen kud. Ik heb geneg met haar afgezien, het is echt een serpent, je zu eens meten weten, laat een vruw

Nadere informatie

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool PEST PROTOCOL Prins Willem-Alexanderschl Wat is een pestprtcl? Een pestprtcl is een aantal vereenkmsten ver het tegengaan van pesten. Een afspraak tussen de schl, de kinderen en de uders. Waarm een pestprtcl?

Nadere informatie

Protocol: Pestprotocol

Protocol: Pestprotocol Prtcl: Pestprtcl Inleiding Pesten kmt p iedere schl in mindere f meerdere mate vr. Het is een prbleem dat vr de betrkkenen verstrekkende gevlgen kan hebben in de lp van hun levens. Uit nderzek blijkt dat

Nadere informatie

Een natuurlijk proces

Een natuurlijk proces Ik vel het weer. Het is er weer. Sms even, dan de hele tijd. Ik wil je niet kwetsen. Ik wil het niet weer zeggen, maar het is er weer. (Gijs Hrvers) Overprikkeling Veel mensen met autisme hebben gede intellectuele

Nadere informatie

9. Wat was het oorspronkelijke beroep van Domela?

9. Wat was het oorspronkelijke beroep van Domela? Na de maquettezaal km je in het Ferdinand Dmela Nieuwenhuis Museum. Dit museum bestaat uit drie verschillende ruimten: de infrmatie zaal, de studeerkamer en de gang waarin zijn verlijden centraal staat.

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje Pedaggisch beleidsplan 2011-2013 Christelijke Peuterspeelzaal Ltje Inhudspgave 1. Inleiding 2. Visie 3. Delen 4. Uitwerking van de delen 4.1 Liefdevlle benadering 4.2 Bijbelse waarden en nrmen 4.3 Emtinele

Nadere informatie

depressie wat kun je doen als iemand in je omgeving een depressie heeft?

depressie wat kun je doen als iemand in je omgeving een depressie heeft? depressie raakt iedereen wat kun je den als iemand in je mgeving een depressie heeft? INHOUD Inleiding 4 De Depressie Vereniging 5 Tips vr naasten van mensen met een depressie 6 Het prbleem erkennen 6

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren LEERVRAAG 2 Leervraag (wat is /he kan ik vraag) He krijg ik een vllediger beeld van de hulp die Daan krijgt? Activiteiten uit stappenpla n - infrmeren - bserveren - middelen zeken - actie ndernemen - evalueren

Nadere informatie

Goede afspraken maken goede vrienden

Goede afspraken maken goede vrienden Dag van de demcratie Gede afspraken maken gede vrienden Delstellingen Kinderen verkennen eigen standpunt ver klasafspraken. Kinderen verkennen de standpunten van klasgenten ver klasafspraken. De kinderen

Nadere informatie

draaiboek suïcidepreventie

draaiboek suïcidepreventie draaibek suïcidepreventie Algemeen Een draaibek is een handleiding f stappenplan waarin stap vr stap wrdt behandeld wat er p je af kan kmen mcht er zich een bepaalde gebeurtenis f crisis vrden. Elke gebeurtenis

Nadere informatie

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF Onze grep bezekt de vrstelling p: LESBRIEF 1 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Geachte leerkracht, Deze lesbrief is bedeld

Nadere informatie

Visietekst BuO Type 3 Onderwijs en begeleiding aan kinderen met ernstige emotionele- en /of gedragsproblemen

Visietekst BuO Type 3 Onderwijs en begeleiding aan kinderen met ernstige emotionele- en /of gedragsproblemen Visietekst BuO Type 3 Onderwijs en begeleiding aan kinderen met ernstige emtinele- en /f gedragsprblemen Schljaar 2009-2010 Welkm jij. Jij, helemaal jezelf. Nieuw vr ns, nbekend, ged zals je bent. Wij

Nadere informatie

Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszorg Bilzen?

Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszorg Bilzen? Bijlage 1: de vragenlijst Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszrg Bilzen? Ik de een nderzek naar uderenagressie ten aanzien van de hulpverlening vr mijn eindwerk. Dit nderzek de ik mede

Nadere informatie

KINDERRECHTEN 3 de graad

KINDERRECHTEN 3 de graad KINDERRECHTEN 3 de graad Bijlage krantenartikels + vragen bij pdracht 4 Kinderrechten uit het nieuws gegrepen Ter inf: per artikel wrden suggesties van vragen gegeven m de link met het kinderrecht te leggen.

Nadere informatie

TEST INHOUD: HEEFT MIJN KIND EEN EETSTOORNIS? 1. Onderzoek het eetgedrag van uw kind. 2. In welke fase zit mijn kind nu?

TEST INHOUD: HEEFT MIJN KIND EEN EETSTOORNIS? 1. Onderzoek het eetgedrag van uw kind. 2. In welke fase zit mijn kind nu? TEST HEEFT MIJN KIND EEN EETSTOORNIS? INHOUD: 1. Onderzek het eetgedrag van uw kind 2. In welke fase zit mijn kind nu? 3. Heeft mijn kind een geznd BMI? 4. Tips vr uders www.mijnkindheefteeneetstrnis.nl

Nadere informatie

MIJN KIND GAAT NAAR DE KLEUTERKLAS

MIJN KIND GAAT NAAR DE KLEUTERKLAS MIJN KIND GAAT NAAR DE KLEUTERKLAS 1. Is mijn kind klaar vr de kleuterschl? Handige tips m bij te huden Alle kinderen tussen 2,5 en 3 jaar mgen starten in de kleuterklas. Je twijfelt f je kind daar klaar

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

De volgende kenmerken die betrekking hebben op de algemene ontwikkeling kunnen wijzen op een ontwikkelingsvoorsprong.

De volgende kenmerken die betrekking hebben op de algemene ontwikkeling kunnen wijzen op een ontwikkelingsvoorsprong. 1 Checklist kinderen met een ntwikkelingsvrsprng (grep 1 en 2). De vlgende kenmerken die betrekking hebben p de algemene ntwikkeling kunnen wijzen p een ntwikkelingsvrsprng. mndelinge taalvaardigheid gede

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

Dit aanmeldformulier is opgesteld ten behoeve van een zorgvuldige aanmelding van leerlingen. Achternaam :.. Roepnaam :.

Dit aanmeldformulier is opgesteld ten behoeve van een zorgvuldige aanmelding van leerlingen. Achternaam :.. Roepnaam :. Dit aanmeldfrmulier is pgesteld ten beheve van een zrgvuldige aanmelding van leerlingen. Aanmeldfrmulier vr basisschl ndergetekenden melden hun kind aan bij RKBS Panta Rhei te Cevrden (naam/plaats schl)

Nadere informatie

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken?

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken? Actie keuze 5 a. Campagne rkvrij schlplein Jullie Stappenplan hebben vr actie 5 gekzen: Maak het schlplein rkvrij grepjes Maak de twee gebruik nderzekspdracht psters: brnnenpagina Presenteer 1. argumenten

Nadere informatie

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR!

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR! Ontwikkeling van kinderen, stagnatie van de ntwikkeling en drverwijzen Wij prberen er vr te zrgen dat kinderen zich bij nze pvang plezierig velen en zich kunnen ntwikkelen. Om te kunnen berdelen f dit

Nadere informatie

Ouders die heftig strijden hebben vaak te weinig inzicht in het effect van hun strijd op hun kinderen.

Ouders die heftig strijden hebben vaak te weinig inzicht in het effect van hun strijd op hun kinderen. Bijlage 10: SEMINARIE VECHTSCHEIDING VAN HET VLAAMS FORUM KINDERMISHANDELING (11.12.2012). Presentatie signalen uit de werkgrep hgcnflictueuze scheiding IJH Deinze-Eekl-Gent en de bezekruimten. Werktekst

Nadere informatie

Contract gedragsverandering

Contract gedragsverandering Cntract gedragsverandering Stappenplan m je delen te bereiken Tips m je delen te bereiken Cntract vr gedragsverandering (vrbeeld) Del/gedrag Om deel te nemen aan de Dam tt Dam lp met mijn vriendengrep

Nadere informatie

De aandachtspuntenlijst

De aandachtspuntenlijst De aandachtspuntenlijst Wat is de aandachtspuntenlijst? De aandachtspuntenlijst is een verzicht van nderwerpen die aan de rde kunnen kmen tijdens een afspraak met de neurlg. Onderwerpen waarver u meer

Nadere informatie

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:..

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:.. Leer / ntwikkelingslijnen Opleiding Helpende Zrg en Welzijn BOL en BBL NAAM SUDEN:.. 1 2 Uitleg van het leerlijnenbekje Vr je ligt het leerlijnenbekje van je pleiding Helpende Zrg & Welzijn niveau 2. ijdens

Nadere informatie

De Ultieme Sollicitatie Gids.

De Ultieme Sollicitatie Gids. De Ultieme Sllicitatie Gids. Ha Aanstaande Superheld! Hierbij een mie verzameling met nuttige infrmatie. Lees het dr en kijk wat je eruit kunt halen. Sms staan er bepaalde tips f acties dubbel in. Dat

Nadere informatie

Wij zijn een KiVaschool!

Wij zijn een KiVaschool! Elke schl bij Stichting Allure hanteert een Pestprtcl. Dit schlspecifieke Pestprtcl is een afgeleide van het algemeen Pestprtcl Allure. O.B.S.Geert Hlle hanteert de KiVa aanpak. Wij zijn een KiVaschl!

Nadere informatie

Huisbereiding in de kijker

Huisbereiding in de kijker NIEUWSBRIEF NUMMER 5 JANUARI 2010 P1 In dit nummer 1 Inleiding 2 Huisbereiding in de kijker 2 Stppen met rken 4 Zelftest 5 Vrdelen van stppen met rken Inleiding Beste nieuwslezer, 2009 det zijn uittrede,

Nadere informatie

Wegwijzer. Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Informatie voor kinderen en ouders

Wegwijzer. Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Informatie voor kinderen en ouders Wegwijzer Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Infrmatie vr kinderen en uders WELKOM! De kmende tijd kmen jij en je uders een dagbehandeling vlgen in Heideheuvel. In Heideheuvel werken we in een

Nadere informatie

Pestprotocol. Uitleg van de petten van de Kanjertraining VOOR ALLE KINDEREN VOOR HET GEPESTE KIND

Pestprotocol. Uitleg van de petten van de Kanjertraining VOOR ALLE KINDEREN VOOR HET GEPESTE KIND Pestprtcl Dit pestprtcl bestaat uit 4 delen:vr alle kinderen, vr het gepeste kind, vr de pester en, vr de uders. Deze partijen zijn allemaal betrkken bij een situatie waarin gepest wrdt. Uitleg van de

Nadere informatie

Metacognitieve Therapie

Metacognitieve Therapie Metacgnitieve Therapie MODULE 10: TERUGVALPREVENTIE 10.1 terugvalpreventie 10.2 Psychse/schizfrenie: diagnse f stigma? Het begrip psychse, respectievelijk schizfrenie, wekt bij veel mensen een verkeerde

Nadere informatie

SPREEKBEURT KAT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT KAT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KAT l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KAT BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4 ACT in LOB Werkbladen Tlkit De infrmatietrechter Deze tl helpt je m de grte heveelheid infrmatie ver studiekeuze vr jezelf behapbaar te maken. Je kunt p verschillende niveaus met de infrmatie ver studies

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken :

Huiswerk. Waarom geven wij op school huiswerk? Wij vinden huiswerk zinvol, omdat we denken daar het volgende mee te kunnen bereiken : Versie: ktber 2016 Huiswerk Op nze schl wrdt in diverse grepen huiswerk gegeven. Onder huiswerk verstaan we werk dat vanuit de schl meegegeven wrdt en waarvan verwacht wrdt dat het dr de kinderen thuis

Nadere informatie

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas.

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas. Onderzek Ouderbetrkkenheid V.U. : Lieve Van Daele, Grte Markt 1, 9100 Sint-Niklaas Succesvl samenwerken met uders Bundel in te kijken in de leraarskamer http://flb.sint-niklaas.be ONDERZOEK GOK-PROJECT

Nadere informatie

TOP STELLINGENSPEL. Stilstaan bij pesten: estafette stellingenspel (+10)

TOP STELLINGENSPEL. Stilstaan bij pesten: estafette stellingenspel (+10) TOP STELLINGENSPEL Een thematraining is een training waarbij je aan de hand van spelvrmen en een grepsgesprek pesten bespreekbaar maakt binnen de grep. De TOP-campagne biedt drie actieve spellen aan (zie

Nadere informatie

Zorg op K.S.T.S. Temse-Velle

Zorg op K.S.T.S. Temse-Velle Zrg p K.S.T.S. Temse-Velle Beste uders, De zrgwerking p nze schl bestaat al heel wat jaren en is vrtdurend in beweging. Enerzijds mdat de wetgeving i.v.m. zrg verandert, anderzijds mdat leerlingzrg zelf

Nadere informatie

20 jaar kinderrechten!

20 jaar kinderrechten! Er is er een jarig, hera hera! Rechten? Plichten? Wensen? Ken je iemand die jarig is? Je buurjngen f je beste vriend? Jarig zijn is leuk. Vr de jarige zelf, maar k vr de anderen. Er is een feestje. We

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8 Het Cle Kikkerplan Binnen twee weken een klas vl vet cle kikkers Grep 4 tt en met 8 Anne Kijman, Kinderpsychlg NIP/Gz BIG i.s.m Christine de Jngh en Yvnne van der Zanden, leerkrachten Jhannesschl Pijnacker

Nadere informatie

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT WALLABY ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT WALLABY ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT WALLABY ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE WALLABY BIJ ELKAAR

Nadere informatie

Website Wemel : Wie zijn wij?

Website Wemel : Wie zijn wij? Website Wemel : Wie zijn wij? Een wemel is iemand die niet kan stilzitten, die vanbinnen en vanbuiten altijd maar wriemelt en beweegt, die zich niet lang p hetzelfde kan richten, en in heel veel dingen

Nadere informatie

Hoe kan ik als leerkracht gepast omgaan met probleemgedrag van leerlingen uit een type 3-klas?

Hoe kan ik als leerkracht gepast omgaan met probleemgedrag van leerlingen uit een type 3-klas? LEERVRAAG 4 Leervraag (wat is / he kan ik vraag) Activiteiten uit stappenplan - Infrmeren - Observeren - Middelen zeken - Actie ndernemen - Evalueren He kan ik als leerkracht gepast mgaan met prbleemgedrag

Nadere informatie

Paasvakantie 2013. Basisscholen Drongen

Paasvakantie 2013. Basisscholen Drongen Paasvakantie 2013 Basisschlen Drngen De basisschlen van de deelgemeente Drngen rganiseren een netverschrijdende vakantiepvang. We rganiseren in de 2 e Idee Kids vzw. week van de paasvakantie themaweken

Nadere informatie

Groep 6. Werkboek Werkstuk

Groep 6. Werkboek Werkstuk Grep 6 Werkbek Werkstuk Naam: Wat ga je den? In de kmende tijd ga je werken aan een werkstuk. Je met je vrstellen dat je ver juw nderwerp gaat vertellen. Net zals bij een spreekbeurt! Maar nu schrijf je

Nadere informatie

SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KALKOEN BIJ ELKAAR

Nadere informatie

Heb jij het gevoel dat niemand jou begrijpt?

Heb jij het gevoel dat niemand jou begrijpt? Heb jij het gevel dat niemand ju begrijpt? Dan is dit e-bk met tips vr Gevelige Mensen zeker wat vr ju! Als je met juw Geveligheid ged m kunt gaan, maak je het tt juw GAVE! Tips vr hggevelige mensen Bijznder(e)

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar)

Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar) Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar) 2 Inleiding Uw kind heeft een licht traumatisch hfd-/hersenletsel pgelpen dr een ngeval f een klap tegen zijn/haar hfd. Deze flder beschrijft de infrmatie

Nadere informatie

Jij bent de centrale contactpersoon en staat in contact met de permanentieverantwoordelijke van Rode Kruis-Vlaanderen.

Jij bent de centrale contactpersoon en staat in contact met de permanentieverantwoordelijke van Rode Kruis-Vlaanderen. CHECKLIST IN NOOD Jij bent de centrale cntactpersn en staat in cntact met de permanentieverantwrdelijke van Rde Kruis-Vlaanderen. Juw vrnaamste taak is dan k INFORMEREN de ndige infrmatie verzamelen en

Nadere informatie

Kleerkastgriezels. Doelstellingen. Materiaal

Kleerkastgriezels. Doelstellingen. Materiaal Hallween Kleerkastgriezels Delstellingen De kinderen ervaren dat één gebeurtenis sms meerdere rzaken en gevlgen kan hebben. De kinderen ntdekken he vercnsumptie van kledij nefast is vr nze planeet. De

Nadere informatie

Let op!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg. Leerdoelen: Kerndoelen Curriculum watereducatie SLO: NME leergebied: Werkvormen: Vakgebied: Niveau: Tijdsduur:

Let op!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg. Leerdoelen: Kerndoelen Curriculum watereducatie SLO: NME leergebied: Werkvormen: Vakgebied: Niveau: Tijdsduur: Let p!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg Vakgebied: Niveau: Tijdsduur: Bilgie, Aardrijkskunde klas 3 hav/vw ± 140 minuten Niet zwemmen i.v.m. blauwalg, we zien deze brden steeds vaker. Maar wat is blauwalg

Nadere informatie

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk Zrgplan Naam Adres Uitgerekende datum Administratienummer Naam en adres verlskundige praktijk datum tijd Met wie Afsprakenlijst Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens uw zwangerschap zal u nder cntrle

Nadere informatie

OUDERBLIK. Een rugzak vol ideeën voor ouders en school SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS

OUDERBLIK. Een rugzak vol ideeën voor ouders en school SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS OUDERBLIK Een rugzak vl ideeën vr uders en schl SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS 2012 1. Schriftelijke cmmunicatie met anderstalige uders Schriftelijke cmmunicatie gaat ver alle cmmunicatie naar uders

Nadere informatie

Pestprotocol Cazemierschool 2012

Pestprotocol Cazemierschool 2012 Pestprtcl Cazemierschl 2012 Vrwrd De Cazemierschl is een Prtestants Christelijke schl, die werkt vanuit de Jenaplanvisie. Dat betekent dat vr nze schl de algemeen menselijke waarden zals gemeenschapszin,

Nadere informatie

Eenzaamheid. 1. Ter inleiding 2. 2. Wat is eenzaamheid? 2

Eenzaamheid. 1. Ter inleiding 2. 2. Wat is eenzaamheid? 2 Eenzaamheid Idske de Haan- de Jng> 1. Ter inleiding 2 2. Wat is eenzaamheid? 2 3. He ntstaat eenzaamheid 3 a. Externe factren 3 b. Persnlijkheidskenmerken f karakter 4 c. Gedragspatrnen

Nadere informatie

Professional Coaching. Franck Struyf

Professional Coaching. Franck Struyf Prfessinal Caching Franck Struyf Ervaring is niet wat iemand verkmt, maar wat iemand det met wat hem verkmt. (Aldus Huxley) Persnlijke ervaring Mijn naam is Franck Struyf en ik ben life en- prfessinal

Nadere informatie

LOGO Fontys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN

LOGO Fontys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN LOGO Fntys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN met Fntys Hgeschl XXX studiejaar 2009-2010 Vul de vragenlijst in en neem deze mee naar het gesprek met de dcent. 1. Persnlijke gegevens Vr- en

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage

Maatschappelijke Stage Maatschappelijke Stage 2 Inhud 1. Wat is MAS? 1.1 MAS algemeen. 1.2 MAS p het Gren van Prinstererlyceum 1.3 Deadlines 2. Stage zeken 2.1 De stage cördinatr p schl. 2.2 Masactief 3. De frmulieren 3.1 Aanvraagfrmulier

Nadere informatie

Vrij zijn - als een koningskind leven in Gods koninkrijk!

Vrij zijn - als een koningskind leven in Gods koninkrijk! 1 Vrij zijn - als een kningskind leven in Gds kninkrijk! Als de Zn je heeft vrijgemaakt, zul je werkelijk vrij zijn! Jh.8:36 Vrij zijn, dr wat Jezus vr ns heeft gedaan aan het kruis. Dit prgramma hebben

Nadere informatie

Wiegendood 02. Preventie wiegendood 02. Het gebruik van de monitor 03. Eventuele moeilijkheden 04. Voorzorgen 04. De monitor geeft alarm 05

Wiegendood 02. Preventie wiegendood 02. Het gebruik van de monitor 03. Eventuele moeilijkheden 04. Voorzorgen 04. De monitor geeft alarm 05 inhud Wiegendd 02 Preventie wiegendd 02 Het gebruik van de mnitr 03 Eventuele meilijkheden 04 Vrzrgen 04 De mnitr geeft alarm 05 Wat den als je baby erg bleek f blauw ziet f niet lijkt te ademen 05 Praktische

Nadere informatie

SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL

SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE ZOETWATERGARNAAL

Nadere informatie

Je weet nu op welke level je gaat lezen. Dit is wat je te doen staat: Kies een PENGUIN READER uit op jouw level, NIET lager!

Je weet nu op welke level je gaat lezen. Dit is wat je te doen staat: Kies een PENGUIN READER uit op jouw level, NIET lager! Dear Student Je weet nu p welke level je gaat lezen. Dit is wat je te den staat: Kies een PENGUIN READER uit p juw level, NIET lager! Lees het bek Vul de Reading Recrd in. Als je de Reading Recrd naar

Nadere informatie

Topsporter een beroep met toekomst een overheidsproject in samenwerking met de VUB

Topsporter een beroep met toekomst een overheidsproject in samenwerking met de VUB Tpsprter een berep met tekmst een verheidsprject in samenwerking met de VUB Verslag van een bijeenkmst p 24 mei waarbij het kabinet Sprt een nieuw initiatief vrstelde ter ndersteuning van tpsprters die

Nadere informatie

bijlage 1 (voor het steekproefsgewijs verzamelen van borstvoedingscijfers)

bijlage 1 (voor het steekproefsgewijs verzamelen van borstvoedingscijfers) Bijlagen bij het mdel Plan van Aanpak vr de kraamtijd bijlage 1 (vr het steekprefsgewijs verzamelen van brstvedingscijfers) Zrg vr brstveding certificering vraagt bij (re) certificering naar de brstvedingscijfers.

Nadere informatie

o Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

o Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Pestprtcl 1. Del Dit PESTPROTOCOL heeft als del: Alle kinderen meten zich in hun basisschlperide veilig kunnen velen, zdat zij zich ptimaal kunnen ntwikkelen Dr regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis Evaluatie zrgleefplan met cliënt thuis en in het verzrgingshuis Artikel: 2010-003 Datum: 30-11-2010 Auteur: Merel van Uden Prtcl vr halfjaarlijkse evaluatiegesprek ver zrgleefplan van een cliënt met een

Nadere informatie

Coachingsgesprek met gebruikers

Coachingsgesprek met gebruikers Cachingsgesprek met gebruikers Sympsium Perinatale perikelen De Bakermat Dr. Sabine Van Baelen Academisch Centrum vr Huisartsgeneeskunde Randvrwaarden Persn met er klaar vr zijn met het zelf echt willen

Nadere informatie

Raak niet verstrikt in het web. e e. o l. weerbaar.info

Raak niet verstrikt in het web. e e. o l. weerbaar.info l WeesWebWijs Raak niet verstrikt in het web. e f e e G ge Internet is een prachtig medium. Je kunt veel plezier beleven aan het spelen van spelletjes, bekijken van filmpjes en chatten met vrienden. Ok

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

Goede relatie met collega s, maakt leraren gelukkig

Goede relatie met collega s, maakt leraren gelukkig Gede relatie met cllega s, maakt leraren gelukkig He leraren zich velen, f ze het vlhuden in nderwijs en geneg energie krijgen, hangt k af van de kwaliteit van hun relaties met cllega s p schl. Dat blijkt

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

Kenmerken en uitkomsten van professionele echtscheidingsbemiddeling in Vlaanderen

Kenmerken en uitkomsten van professionele echtscheidingsbemiddeling in Vlaanderen Kenmerken en uitkmsten van prfessinele echtscheidingsbemiddeling in Vlaanderen 20 nvember 2015 Prf. Dr. Sfie Vanassche Dr. An Katrien Sdermans Prf. dr. Ken Matthijs Family and Ppulatin Studies, KU Leuven

Nadere informatie

Mediteren voor Musici

Mediteren voor Musici Het Sandelhut Meditatietechnieken, Caching en Training Mediteren vr Musici Lcatie: Het Beekse Bshuis Girlesedijk ngenummerd Hilvarenbeek Pst: Gildelaan 41 5081 PJ Hilvarenbeek Cntact: 06 155 77 510 infrmatie@hetsandelhut.nl

Nadere informatie

Een verhaal schrijven

Een verhaal schrijven Een verhaal schrijven Taalhandeling: Fictie Fictie Fictie 1 Schrijftaak: Een verhaal schrijven Fictie 2 Lesdel: Leerlingen efenen in het schrijven van een ged verhaal. Fictie 3 Fictie 4 Nieuwsbegripnderwerp:

Nadere informatie

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn Infrmatiebrief ver deelname aan het nderzek Fd2Learn Beste leerlingen, uders en/f wettelijk vertegenwrdigers, Dat het eten van vis (rijk aan mega- 3 vetzuren) ged is vr het functineren van de hersenen

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel (volwassenen)

Licht traumatisch hersenletsel (volwassenen) Licht traumatisch hersenletsel (vlwassenen) 2 Inleiding U heeft een licht traumatisch hfd-/hersenletsel pgelpen dr een ngeval f een klap tegen uw hfd. Deze flder beschrijft de infrmatie ver de mgelijke

Nadere informatie

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT RAT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT RAT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN SPREEKBEURT RAT l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE RAT BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

Pesten op onze school: wat weten we er van?

Pesten op onze school: wat weten we er van? deel 2: hfdstuk 4 - Pesten p schl: wat weten we ervan? - 1. Pesten p schl: in de spiegel kijken Hfdstuk 4 Pesten p nze schl: wat weten we er van? 1. Pesten p schl: in de spiegel kijken. De praktijk tnt

Nadere informatie

Obesitas Een onderschatte bedreiging: Publieke perceptie van obesitas in Europa

Obesitas Een onderschatte bedreiging: Publieke perceptie van obesitas in Europa Obesitas Een nderschatte bedreiging: Publieke perceptie van besitas in Eurpa SAMENVATTING PER LAND BELGIË Uitgeverd dr Opinium, een nafhankelijk bureau vr strategische inzichten, in samenwerking met de

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie