Samenwerking waarover? Richtlijnen en zorgstandaarden Cardiovasculair risicomanagement (zorgstandaard) Samenwerking e en e lijn Prof dr Piet ter Wee Afdeling Nefrologie Hypertensie Diabetes mellitus (zorgstandaard) Chronische nierschade (CNS) LTA chronische nierschade Samenwerking met wie? Ketenzorg Binnen de afdelingen: multidisciplinair Artsen Verpleegkundigen verpleegkundig specialisten (nefrologie-, vasculair-, diabetes-) Diëtisten Maatschappelijk werkenden e en e lijn Huisartsassistenten A renal life CKD PD HD Tx HD 3 e lijn (UMC s) 3 Richtlijn en LTA CNS (9) LTA CNS n.a.v. NSN nier check (= dipstick) Richtlijn CNS n.a.v. adviesraad - bekendheid chronische nierschade - herziening richtlijn chronische nierinsufficiëntie - KDOQI Afstemming LTA CNS 9 6 3 Waarom vroege opsporing (theorie) CNS Start dialyse Normale leeftijdsafhankelijke afname Late interventie Vroege interventie Follow-up (jaren) 6
Bekendheid CNS Afwijkingen in urinesediment!! Bekendheid CNS Een 7 jarige dame heeft een serum kreatininegehalte van µmol/l Vraag: Heeft deze mevrouw een normale nierfunctie? A. Ja B. Nee C. Weet niet 7 Bekendheid: serum kreatinine Geschatte : empirische algoritmes 7 6 Screat + anthropometrische modelling kreatinine aanvoer/spiermassa: Ontwikkeld in CKD cohorten met slechte nierfunctie MDRD Cockroft-Gault 3 Slechte performance voor > 6 ml/min CREAT GESLACHT Momenteel vaakst gebruikt: MDRD = 7 * (serum creatinine in mg/dl) -. * (age) -.3 (*.7 if female) 6 9 Stadium en prevalentie van CNS Stadium e Microalbuminurie Estimated prevalence Netherlands NHANES USA > 9 positief.3 3.3 6-9 positief 3. 3 3 3-9 Positief A Negatief B..3.9 3. - 9 positief/negatief.. < (incl ESRD) positief/negatief.. Totaal.6. K/DOQI Guidelines Am J Kidney Dis 3 Hallan SI et al; J Am Soc Nephrol 6 De Zeeuw et al; Kidney Int
Uitgangspunten beleid bij CNS (3 ): behandeling is afhankelijk van risico De nierfunctie als risicofactor voor cardiovasculaire complicaties zonder micro-albuminurie leeftijd <3 3- -6 > 6 > 7 HR 6-7 HR HR <6 HR HR HR met micro-albuminurie leeftijd <3 3- -6 > 6 > 7 HR HR 6-7 HR HR HR <6 HR HR HR Age-Standardized Rates of Death from Cardiovascular Event According to the Estimated among,,9 Ambulatory Adults metproteïnurie >,- g/dag leeftijd <3 3- -6 > 6 > 7 HR HR HR Hr 7-7 HR HR HR HR 6-7 HR HR HR HR <6 HR HR HR HR 3 Go, A. et al. N Engl J Med ;3:96-3 Micro-albuminurie als cardiovasculair risicofactor Proteïnurie als cardiovasculair risicofactor CHD Stroke Amputation 6 ASVD U-Prot < mg/l U-Prot -3 mg/l U-Prot >3 mg/l Hillege HL et al. Circulation 6;3:67-67 Miettinen et al. Sroke 996;7:33 6 Proteïnurie als risicofactor voor ESRD: interactie met RR Afname (ml/min/jaar) 6 Laag middel hoog proteïnurie (g/dag) hoog middel laag Roken en hart- en vaatziekten INTERHEART OR (99 CI).9..9 3.3 3..3 6..9 333.7 6 6 3 6 Smk DM HTN all +O +PS All RFs Ruggenenti P et al. Kidney Int 99;3:9-6 Yusuf et al the Lancet Interheart 36 937-9 7 3
Incidentie van renale en cardiovasculaire gebeurtenissen per stadium CNS Dus: Chronische nierschade geeft risico op: Incidence rate per person years (logarithmic scale), ESRD CVD Verhoogd risico op nierfalen Cardiovasculaire complicaties Verhoogde kans op infecties, no CKD stage / stage 3 stage stage K/DOQI stage De Jong et al. Clin J Am Soc Nephrol 9 Doel samenwerking e en e lijn: Tijdig herkennen CNS Voorkomen Nierfalen Cardiovasculaire complicaties Behandelen symptomen (volume, jicht, jeuk..) Voorkomen additionele schade (bepaalde medicatie niet, rontgencontrastvaanpassen medicatie!) Voorkomen onnodige verwijzingen Maar: LTA alleen niet genoeg! Nog veel werk! Implementatie = scholing Regelen verwijzingen ehealth Telemedicine Mail (!?!?) Gezonde nieren (deels NSN-project) Verschillende steden afspraken (Den Haag, Amersfoort) Verschillende steden nog nadere afspraken Updaten/herzien richtlijnen ESA s Hypertensie Diabetesregulatie Calciumfosfaathuishouding 3
6