Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!"

Transcriptie

1 Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg, zoals de GGD Hollands Noorden en Brijder Verslavingszorg, de Politie Noord- Holland Noord, het Openbaar Ministerie en het Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord hebben gezamenlijk het initiatief genomen om de problematiek van alcohol- en druggebruik bij de jeugd op de politieke agenda te zetten. Deze aanpak kreeg een extra impuls toen rijk en gemeenten in 2007 een convenant sloten, met afspraken over alcoholmatiging en veiligheid. In 2008 is vervolgens een convenant gesloten, tussen een groot aantal basisscholen in West-Friesland en de gemeenten, met afspraken over structurele alcoholvoorlichting op de basisscholen door middel van het project Alcohol een ander verhaal. Alcohol een ander verhaal (AEAV) AEAV is een lesmethode voor alcoholvoorlichting voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs. Het is onderdeel van het door het Trimbos instituut ontwikkelde preventieprogramma De gezonde school en genotmiddelen (www.dgsg.nl). Als voorbereiding op de uitvoering van AEAV in de klas wonen de leerkrachten een korte voorbereidende bijeenkomst bij die verzorgd wordt door Brijder Verslavingszorg. AEAV bestaat uit drie verhaallijnen, waarbij het accent meer of minder op kennis of gedrag ligt. De leerkracht kiest één van deze verhaallijnen. In 2008/2009 is alle leerkrachten aanbevolen om de verhaallijn Het Voorlichtingsbureau te gebruiken. Kenmerkend voor de lesmethode AEAV is dat de leerlingen zelf zeer actief zijn, op zoek gaan naar informatie, leren zich een mening te vormen en rollenspellen uitvoeren. Het project sluit af met een ouderavond. De kinderen nodigen hun ouders hiervoor uit en presenteren wat ze gemaakt en geleerd hebben. Op de ouderavond is ook een medewerker van Brijder Verslavingszorg aanwezig om informatie te geven over alcohol en opvoeding aan de ouders. Een goed begin is het halve werk! Vier op de tien basisscholen heeft AEAV uitgevoerd. Bijna 00 leerlingen en 900 ouders zijn bereikt met de alcoholvoorlichting. Leerlingen geven AEAV een dikke 8 en doen meer kennis op over de gevolgen van alcohol. Leerkrachten zijn positief kritisch over AEAV. Ouders worden zich meer bewust van de gevolgen van alcohol drinken op jonge leeftijd Ouders praten vaker met hun kind over alcoholgebruik en maken hierover ook afspraken. Alle ouders en de helft van de leerkrachten zijn het ermee eens dat scholen aandacht besteden aan alcoholvoorlichting. Aanbevelingen» AEAV verdient de aandacht op alle basisscholen.» Het betrekken van ouders is en blijft belangrijk.

2 Het evaluatieonderzoek: doel en aanpak Opzet vergelijkend onderzoek Doel van het evaluatieonderzoek is het krijgen van inzicht in de effecten, de waardering, het Voor het vergelijkend onderzoek naar de effecten van AEAV zijn negen experimentele scholen uit bereik en de uitvoering van AEAV. De drie gemeenten vergeleken met acht resultaten worden gebruikt om de keuze voor controlescholen uit drie andere gemeenten in AEAV te verantwoorden en om de uitvoering West-Friesland. Op alle scholen is een van AEAV in de toekomst te verbeteren. Het evaluatieonderzoek is uitgevoerd door de GGD Hollands Noorden in samenwerking met Brijder Verslavingszorg en de scholen. Voor alle scholen in West-Friesland en Schagen is bijgehouden of zij AEAV hebben uitgevoerd in het schooljaar 2008/2009 en zo ja, hoeveel leerlingen het programma hebben doorlopen en hoeveel ouders aanwezig waren op de ouderavond (bereik). Op alle deelnemende voormeting en een nameting na drie tot vier weken gehouden onder alle leerlingen van groep 8. Op beide momenten hebben de leerlingen in de klas een vragenlijst ingevuld met vragen over kennis, intentie, sociale invloed en self-efficacy. De resultaten van de voormeting verschilden niet tussen de experimentele en de controlegroep en de groepen zijn dus vergelijkbaar. Zeven procent van de kinderen geeft aan af en toe, maar niet elke week alcohol te drinken. scholen is middels vragenlijsten aan leerlingen, In de experimentele groep werd AEAV leerkrachten en ouders gevraagd wat zij vonden van AEAV (uitvoering en waardering). Om de respons te bevorderen konden scholen meedoen aan een posterwedstrijd. Op een kleiner aantal scholen is een vergelijkend onderzoek uitgevoerd naar de effecten van AEAV op kennis, houding, sociale invloed en self-efficacy (zie tekst naast dit kader). uitgevoerd tussen de voor- en nameting. In de controlegroep werd in dezelfde periode geen aandacht besteed aan alcoholvoorlichting. Bij de samenstelling van de experimentele en de controlegroep is rekening gehouden met de grondslag van de school en het opleidingsniveau van de moeder. Hierdoor zijn de groepen zo vergelijkbaar mogelijk. Beide groepen bevatten scholen op Rooms Katholieke, Openbare of Protestants Christelijke grondslag en in beide groepen is 35% tot 40% van de moeders laag opgeleid (ten hoogste VMBO). Voor alle leerlingen is toestemming van de ouders verkregen voor deelname aan het onderzoek. 96% van de leerlingen heeft meegedaan en twee maal een vragenlijst ingevuld. Alle deelnemende leerlingen kregen als bedankje een theemok. Bereik van AEAV» Vier op de tien basisscholen heeft AEAV uitgevoerd Van de 08 basisscholen in West-Friesland en Schagen hebben 43 scholen (40%) AEAV uitgevoerd in het schooljaar 2008/ Er zijn grote verschillen tussen gemeenten. In de gemeenten Hoorn en Enkhuizen heeft geen enkele basisschool AEAV uitgevoerd, in de gemeente Drechterland hebben alle basisscholen meegedaan. In de overige gemeenten heeft 38% tot 86% van de scholen AEAV uitgevoerd.» Bijna 00 leerlingen en 80% van hun ouders zijn bereikt Op de deelnemende basisscholen hebben 99 leerlingen uit groep 8 en 5 leerlingen uit groep 7 AEAV gevolgd. Van 846 leerlingen (79%) was minstens één ouder/verzorger aanwezig op de ouderavond. Self-efficacy of eigen-effectiviteit is de mate waarin jongeren inschatten erin te slagen om in allerlei situaties het gewenste gedrag te vertonen en wordt algemeen beschouwd als één van de drie determinanten van gedragsverandering. De andere determinanten zijn attitude en sociale invloed. 2 Inclusief de gemeente Drechterland die AEAV in 2007/2008 heeft uitgevoerd. 2

3 Uitvoering en waardering voor AEAV» Alle scholen kozen voor de verhaallijn Het Voorlichtingsbureau De verhaallijn Het Voorlichtingsbureau bestaat uit vijf episodes. De meeste tijd en aandacht is besteed aan de episode klanten aan de balie (circa 3 uur), waarin leerlingen informatie opzoeken en presenteren over de (schadelijke) gevolgen van alcoholgebruik, en aan de voorbereiding van de ouderavond (circa 2,5 uur). Wat minder tijd is er besteed aan nee zeggen, ongeveer 2 uur. In totaal zijn de leerlingen gemiddeld ruim 0 uur met AEAV in de klas aan het werk geweest, meestal verspreid over een periode van één à twee weken. Daarnaast zijn de leerkrachten gemiddeld 7 uur bezig geweest met de voorbereidingen van AEAV.» Leerlingen geven AEAV een dikke acht De leerlingen zijn positief over het programma en geven voor AEAV als totaal gemiddeld een rapportcijfer van 8,2. Meer dan 90% van de leerlingen vond de lessen leuk, zeggen hun best te hebben gedaan en veel geleerd te hebben. De opening van het voorlichtingsbureau op de ouderavond wordt het meest gewaardeerd (gemiddeld cijfer 8,6), het zoeken naar informatie het minst (gemiddeld cijfer 7,5).» Bewustwording bij de ouders Tweederde van de ouders zegt aan het einde van de ouderavond zich (veel) meer bewust te zijn geworden van de gevolgen van alcohol drinken op jonge leeftijd. Elf procent zegt zich niet meer bewust te zijn geworden en 22% een beetje bewust. Negen van de tien ouders is van plan om, voordat hun kind naar de middelbare Een ouder: Ik vind het prettig dat er op school ook school gaat, in gesprek te gaan met hun aandacht aan drinken wordt besteed. Daardoor heb ik kind over de gevolgen van alcohol, de het gevoel er niet alleen voor te staan. leeftijd waarop hun kind mag drinken en het omgaan met groepsdruk. Bijna driekwart van de ouders (75%) is zeker van plan de regel geen alcohol voor je 6 e te handhaven, 4% is dit (misschien) niet van plan. Vrijwel alle ouders (99%) zijn het er (helemaal) mee eens dat er op school alcoholvoorlichting wordt gegeven. De ouderavond wordt met gemiddeld een 8 beoordeeld.» Leerkrachten zijn positief kritisch over AEAV Het programma krijgt als eindcijfer een 7,9 van de leerkrachten. Leerkrachten rapporteren dat de kinderen met grote betrokkenheid aan het project hebben gewerkt, erg veel plezier met elkaar hebben gehad tijdens het werken aan AEAV en zich werkelijk hebben verdiept in het onderwerp. Ook vinden alle leerkrachten AEAV een goede manier om ouders te betrekken bij alcoholvoorlichting. Bijna alle leerkrachten (88%) vinden AEAV een leuke manier om te werken aan alcoholvoorlichting, zijn tevreden over de materialen die horen bij AEAV en vinden de aanwezigheid van iemand van Brijder Verslavingszorg op de ouderavond zinvol. Minder eensgezind zijn de leerkrachten over het verplichtend karakter van AEAV. Acht leerkrachten (47%) vinden voorlichting over genotmiddelen een taak van het basisonderwijs, twee leerkrachten (2%) vinden van niet en zeven leerkrachten (4%) zijn het hier deels mee (on)eens. Alle leerkrachten vinden voorlichting over genotmiddelen in ieder geval ook een taak van de ouders. De voorbereidende bijeenkomst van de Brijder Verslavingszorg kan volgens de leerkrachten verbeterd worden door meer op de inhoud en methodiek van AEAV in te gaan en meer handvatten aan te bieden voor de voorbereiding van de ouderavond. De resultaten van bovenstaande dienen wel voorzichtig te worden geïnterpreteerd, omdat slechts 7 van de 43 leerkrachten (40%) de vragenlijst hebben ingevuld. 3

4 De winnende poster uit Andijk De winnende poster is gemaakt door de kinderen van groep 7/8 van basisschool de Piramide uit Andijk. Deze poster is door de GGD verspreid in Andijk als voorlichtingsmateriaal en publieksinformatie over AEAV. Als beloning zijn de kinderen op uitnodiging van het Trimbos instituut en in het kader van de campagne Een alcoholvrij afscheid van de basisschool naar Madurodam geweest en hebben zij in Den Haag hun poster aan minister Rouvoet aangeboden. Effecten van AEAV» Meer kennis over alcohol Kinderen die AEAV hebben gevolgd hebben na afloop significant meer kennis over (de gevolgen van) alcoholgebruik en de specifieke gevolgen daarvan bij jongeren dan kinderen die AEAV niet hebben gevolgd (gemiddeld 3,5 punt meer op een 6-puntsschaal). Kinderen die vooraf minder kennis hebben leren het meeste van AEAV.» Vaker een gesprek en afspraak met de ouders Kinderen die AEAV hebben gevolgd hebben significant vaker een gesprek en afspraak met hun ouders over de leeftijd waarop ze mogen gaan drinken (4%) dan kinderen die AEAV niet hebben gevolgd (29%).» Geen effect op sociale invloed, intentie en self-efficacy AEAV leidt er niet toe dat kinderen meer sociale steun ervaren van ouders en/of vrienden om tot het 6 e jaar geen alcohol te drinken. Ook leidt AEAV er niet toe dat kinderen vaker de intentie hebben om geen alcohol te gaan drinken voor het 6 e jaar of denken beter in staat te zijn om nee te zeggen (selfefficacy). Een mogelijke verklaring hiervoor is dat al voor de start van AEAV 82% van de kinderen niet van plan is om alcohol te gaan drinken. Ook denken de kinderen al voor de start van AEAV dat ze goed in staat zullen zijn om nee te zeggen tegen alcohol. De effectevaluatie is uitgebreider beschreven in een artikel dat in september 2009 is aangeboden aan het tijdschrift voor gezondheidswetenschappen (TSG): Alcohol Een Ander Verhaal, een gecontroleerde effectstudie op de basisschool. Heemskerk M, van den Brink M, Steenhuis I, de Boer M, Breebaart G. 4

5 Conclusies AEAV is op minder scholen uitgevoerd dan verwacht en niet alle gemeenten hebben meegedaan. Over het verplichtend karakter van AEAV wordt wisselend gedacht door de leerkrachten. Door AEAV zijn veel ouders bereikt en actief betrokken bij het (toekomstig) drinkgedrag van hun kinderen. Ouders gaan vaker over alcoholgebruik in gesprek met hun kinderen en maken vaker afspraken over de leeftijd waarop hun kind mag gaan drinken. Door AEAV hebben kinderen meer kennis gekregen over (de risico's van) alcoholgebruik op jonge leeftijd, maar AEAV lijkt (nog) geen effect te hebben op andere gedragsdeterminanten. In groep 8 hebben de meeste kinderen nog de gewenste attitude en zijn ze niet plan alcohol te gaan drinken voor hun 6 e. Het lespakket AEAV wordt goed gewaardeerd door leerlingen, ouders en leerkrachten. De leerkrachten zijn minder tevreden over de voorbereidende bijeenkomst van Brijder Verslavingszorg. Aanbevelingen Voor komend schooljaar wordt duidelijker afgesproken dat gemeenten en wethouders verantwoordelijk zijn voor de deelname van scholen. Ook zullen de ervaringen met AEAV in het schooljaar 2008/2009 breed worden verspreid om de motivatie van scholen te bevorderen. Het betrekken van ouders bij de alcoholvoorlichting is en blijft heel belangrijk. De bijeenkomst van Brijder zal worden verbeterd door meer in te gaan op inhoud en methodiek van AEAV en de voorbereiding van de ouderavond. Ook zal meer aandacht worden besteed aan de andere verhaallijnen teneinde de gewenste attitude en intentie te verstevigen. In deze verhaallijnen ligt meer de nadruk op nee zeggen en weerstand bieden aan groepsdruk. Het is belangrijk om de gewenste attitude en intentie te bestendigen door alcoholvoorlichting te continueren op de middelbare school, bijvoorbeeld via het programma Elektronische LeerOmgeving (ELO) van De Gezonde School en Genotmiddelen. Met dank aan De evaluatie van AEAV kon alleen worden uitgevoerd met de medewerking van vele scholen, leerkrachten, de leerlingen en hun ouders, waarvoor onze hartelijke dank. COLOFON Uitgave: Tekst: Kenmerk: GGD Hollands Noorden, Sector GBO, Postbus 324, 740 AH Schagen Gea Breebaart, Mandy van den Brink, Monique Heemskerk GBO U Datum: november 2009 Deze samenvatting van het evaluatieonderzoek kunt u ook downloaden van de websites en 5

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010

Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010 Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010 Aanwezig: Nicole Buné, Mark Gortemaker, Dirk Hoek, Rolanda Dijkman, Ineke Odink,

Nadere informatie

D 12jaar. Groepsdruk en 'gezellig meedoen'

D 12jaar. Groepsdruk en 'gezellig meedoen' .. alcoholgebruik op jonge leeftijd de ontwikkeling van de hersenen verstoort? Hierdoor kan het leervermogen en geheugen van het kind worden aangetast.... jongeren die vaak drinken meer kans hebben om

Nadere informatie

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003 RIS128575b_10-JUN-2005 ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003 Beknopt verslag ten behoeve van de deelnemende scholen April 2005 Dienst OCW / GGD Den Haag Epidemiologie en

Nadere informatie

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen Bergen NH 2 Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen 1. Inleiding In het beleidsplan Naar een nuchter Bergen 2012 2015 zijn de volgende ambities

Nadere informatie

Internetpeiling Attitudes Alcoholgebruik

Internetpeiling Attitudes Alcoholgebruik Internetpeiling Attitudes Alcoholgebruik Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord November 2007 Colofon Uitgave I&O Research BV L. Meliszweg 1 1622 AA Hoorn tel. (0229) 282555 Rapportnummer

Nadere informatie

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009 EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP - eindrapport - dr. Marga de Weerd Amsterdam, november 2009 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam Tel.: +31 (0)20-5315315

Nadere informatie

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015 2015 Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten Juni 2015 Alle doelstellingen behaald Kinderen en ouders: Doelstelling: 40% van de ouders van kinderen tussen de 8 en 12 jaar is bereikt met

Nadere informatie

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda DOORDRINGEN of Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting DOORDRINKEN Jos Kuppens Henk Ferwerda In opdracht van Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum,

Nadere informatie

Alcohol een ander verhaal, een gecontroleerde effectevaluatie op de basisschool

Alcohol een ander verhaal, een gecontroleerde effectevaluatie op de basisschool Alcohol een ander verhaal, een gecontroleerde effectevaluatie op de basisschool Monique Heemskerk, 1, Mandy van den Brink, 1 Ingrid Steenhuis, 3 Michiel de Boer, 3 Gea Breebaart 1 In dit artikel wordt

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid Jongeren en alcohol Ouders aan het woord Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014 Utrecht.nl/volksgezondheid 2 Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor het in bezit hebben van alcohol

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid OInleiding 1 c Depressie is één van de belangrijkste psychische stoornissen waar met preventie gezondheidswinst is te behalen. Depressie is daarom als landelijk speerpunt gekozen. In deze factsheet zal

Nadere informatie

Themarapport. Voeding en bewegen

Themarapport. Voeding en bewegen Themarapport Voeding en bewegen Inleiding In het najaar van 2011 heeft de GGD Hollands Noorden de Kindermonitor 0-12 jaar uitgevoerd. Het doel van de Kindermonitor is om de gemeente, de GGD en andere belanghebbenden

Nadere informatie

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt en overzicht alcohol < 0 jaar Voorlichting over de risico's van alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl < 0 jaar

Nadere informatie

Resultaten Oudertevredenheidspeiling 2010

Resultaten Oudertevredenheidspeiling 2010 Resultaten Oudertevredenheidspeiling 2010 Den Haag Antwoorden Percentage Percentage Alle scholen Resultaten tevredenheidspeiling 2010 Algemeen Onlangs hebben de ouders van meegedaan aan een tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

* *

* * INFORMATIENOTITIE AAN DE RAAD Postregistratienummer *17.0005259* 17.0005259 Opmeer, d.d.: 21-4-2017 Raadsvergadering 8-6-2017 Onderwerp Informatienotitie Raad Rapport: Jongeren over middelengebruik Aanleiding

Nadere informatie

Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo

Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo factsheet Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het, het en het mbo Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft in 2012 een enquête over ouderbetrokkenheid gehouden onder ouders in het, het en het middelbaar beroepsonderwijs.

Nadere informatie

Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies

Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies A. van Leeuwenhoeklaan 9 3721 MA Bilthoven Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl KvK Utrecht 30276683 T 030 274 91 11

Nadere informatie

Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen?

Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen? Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen? Door: GGD Flevoland Aanleiding Alcoholgebruik onder jongeren is al enige jaren een belangrijk thema binnen de gemeente

Nadere informatie

Rapportage. Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs. Utrecht, juni 2015. DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs.

Rapportage. Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs. Utrecht, juni 2015. DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Rapportage Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Tanya Beliaeva Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon: 030 263 1080 e-mail: info@duo-onderwijsonderzoek.nl

Nadere informatie

R a p p o r t. Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren. Digitaal onderzoek onder ouders en jongeren 2016

R a p p o r t. Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren. Digitaal onderzoek onder ouders en jongeren 2016 R a p p o r t Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren Digitaal onderzoek onder ouders en jongeren 2016 In opdracht van Laat ze niet (ver)zuipen! Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland Juni 2016 Jeroen

Nadere informatie

Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland. Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012

Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland. Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012 Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012 Colofon Uitgave : I&O Research BV Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn Tel.

Nadere informatie

Oppasoma s en opa s. Resultaten GGD Gezondheidspanel

Oppasoma s en opa s. Resultaten GGD Gezondheidspanel Oppasoma s en opa s Resultaten GGD Gezondheidspanel Waarom een onderzoek over oppasoma s en opa s? Tegenwoordig doen ouders vaak een beroep op oma en opa als het gaat om opvang van de kleinkinderen. De

Nadere informatie

Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015

Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015 Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015 Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Dienstverlening en deelnemers in de Bibliotheek [voorbeeld]... 2 2.1 Dienstverlening... 2 2.2 Deelnemers...

Nadere informatie

De rol van financiële educatie in het basisonderwijs

De rol van financiële educatie in het basisonderwijs De rol van financiële educatie in het basisonderwijs De rol van financiële educatie in het basisonderwijs / 2 De rol van financiële educatie in het basisonderwijs 3 / De rol van financiële educatie in

Nadere informatie

Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs

Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs Rapportage Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs Utrecht, december 2016 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Vincent van Grinsven Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon: 0302631080

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg op de basisschool

Jeugdgezondheidszorg op de basisschool Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg op de basisschool Waarom Jeugdgezondheidszorg? Op de basisschool maken kinderen een enorme ontwikkeling door, niet alleen lichamelijk maar ook op sociaal en emotioneel

Nadere informatie

Resultaten Tevredenheidspeilingen 2011

Resultaten Tevredenheidspeilingen 2011 Resultaten Tevredenheidspeilingen 2011 Leidschendam Algemeen Onlangs hebben de ouders en leerlingen van meegedaan aan een tevredenheidsonderzoek van het bureau Scholen met Succes. 154 ouders/verzorgers

Nadere informatie

Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen.

Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen. Februari 2013 Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen. In Rotterdam heeft een kwart van de basisschoolkinderen overgewicht, met alle gezondheidsrisico

Nadere informatie

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld.

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld. 155 Sport- en spelactiviteiten bevorderen over het algemeen de gezondheid. Deze fysieke activiteiten kunnen echter ook leiden tot blessures. Het proefschrift beschrijft de ontwikkeling en evaluatie van

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING

PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten < 0 ar Voorlichting over de risico's van Zwangeren Voorkomen van alcoholgebruik bij STAP alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl

Nadere informatie

Monitor Klik & Tik [Voorbeeldbibliotheek]

Monitor Klik & Tik [Voorbeeldbibliotheek] Monitor Klik & Tik [Voorbeeldbibliotheek] Meting 2012-2013 - Voorbeeld van de individuele rapportage voor deelnemende bibliotheken.- Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Over de dienstverlening rondom Klik & Tik

Nadere informatie

Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning

Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning Evaluatierapport Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning Bevindingen van leraren en leerlingen Drs. Gerard Baars Inleiding In de tweede helft van 2008 is op zes basisscholen in Rotterdam

Nadere informatie

Monitor Klik & Tik in bibliotheken Tussenrapportage: september 2013 februari 2014

Monitor Klik & Tik in bibliotheken Tussenrapportage: september 2013 februari 2014 Monitor Klik & Tik in bibliotheken Tussenrapportage: september 2013 februari 2014 In opdracht van Contactpersoon : Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB) : Maaike Toonen Inhoud 1. Inleiding... 1

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

Vignet Gezonde School. Congres Gezondrondom 15 mei 2013

Vignet Gezonde School. Congres Gezondrondom 15 mei 2013 Vignet Gezonde School Congres Gezondrondom 15 mei 2013 Inhoud Wat is een Gezonde School? Wat is het vignet Gezonde School? Wat is de meerwaarde van het vignet? Certificaten Het vignet aanvragen Implementatie

Nadere informatie

Enquête (uitgewerkt in procenten en aantallen)

Enquête (uitgewerkt in procenten en aantallen) Enquête (uitgewerkt in procenten en aantallen) schooljaar 2013-2014 aantal enquêtes verstuurd 15 / 100% aantal enquêtes retour 12 / 80 % Naam oude basisschool Theresia VMBO basis VMBO kader VMBO gemengd

Nadere informatie

CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in Zwolle

CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in Zwolle Onderzoekscentrum Preventie Overgewicht CheckTeen 2011: Eet- en beweeggedrag van leerlingen in het voortgezet onderwijs in ZWOLLE Een onderzoek naar het eet- en beweeggedrag van leerlingen van de 2 e klas

Nadere informatie

Evaluatie bewonerspanel Oud-West

Evaluatie bewonerspanel Oud-West Evaluatie bewonerspanel Oud-West Van 18 oktober tot en met 24 oktober 2007 is het bewonerspanel van Oud-West vragen voorgelegd over het bewonerspanel zelf: wat vinden de panelleden van de onderwerpen waar

Nadere informatie

7 Effectevaluatie: effecten van het project

7 Effectevaluatie: effecten van het project 7 Effectevaluatie: effecten van het project In het effectonderzoek is onderzocht of de kennis, de houding en het gedrag van de bevolking van Zuidoost-Drenthe veranderd is ten aanzien van de leefstijlfactoren

Nadere informatie

BS De Vlierboom Den Haag. Samenvatting Tevredenheidspeiling 2011

BS De Vlierboom Den Haag. Samenvatting Tevredenheidspeiling 2011 BS De Vlierboom Den Haag Samenvatting Tevredenheidspeiling 2011 Antwoorden BS De Vlierboom Percentage BS De Vlierboom Percentage Alle scholen Algemeen Onlangs hebben de ouders van BS De Vlierboom meegedaan

Nadere informatie

MEMO. Aan : Gemeenteraad Afdeling : Van : Het college van B&W Afdeling :

MEMO. Aan : Gemeenteraad Afdeling : Van : Het college van B&W Afdeling : MEMO Aan : Gemeenteraad Afdeling : Van : Het college van B&W Afdeling : Datum : 9 november Onderwerp : Preventie- en Handhaving alcoholgebruik onder jongeren Geachte raad, In deze memo ontvangt u ter kennisname

Nadere informatie

PCBS De Vlieger Den Haag. Samenvatting Tevredenheidspeiling 2011

PCBS De Vlieger Den Haag. Samenvatting Tevredenheidspeiling 2011 PCBS De Vlieger Den Haag Samenvatting Tevredenheidspeiling 2011 Antwoorden PCBS De Vlieger Percentage PCBS De Vlieger Percentage Alle scholen PCBS De Vlieger Resultaten tevredenheidspeiling 2011 Algemeen

Nadere informatie

Evaluatie van het Smaaklessen groentemenu onderzoek. 12 maart 2015

Evaluatie van het Smaaklessen groentemenu onderzoek. 12 maart 2015 Evaluatie van het Smaaklessen groentemenu onderzoek 12 maart 2015 Opbouw presentatie Waarom onderzoek Voorgaand onderzoek naar Smaaklessen Resultaten van het Smaaklessen groentemenu onderzoek Waarom effectonderzoek?

Nadere informatie

Resultaten Oudertevredenheidspeiling 2010

Resultaten Oudertevredenheidspeiling 2010 Resultaten Oudertevredenheidspeiling 2010 Montessorischool Algemeen Onlangs hebben de ouders van Montessorischool meegedaan aan een tevredenheidsonderzoek van het bureau Scholen met Succes. 58 ouders/verzorgers

Nadere informatie

ICT in het basis- en voortgezet onderwijs. Schooljaar

ICT in het basis- en voortgezet onderwijs. Schooljaar ICT in het basis- en voortgezet onderwijs Schooljaar 2007-2008 Technisch Rapport Versie 0.1 Maart 2008 Inspectie van het Onderwijs Afdeling Kennis Wietske Idema TR ICT Maart 2008.doc Pagina 1 van 21 Gemaakt

Nadere informatie

Het beleid van scholen rond tabak, alcohol en cannabis

Het beleid van scholen rond tabak, alcohol en cannabis Factsheet Het beleid van scholen rond tabak, alcohol en cannabis Deze factsheet rapporteert (de veranderingen in) het beleid van scholen voor Voortgezet Onderwijs (VMBO, HAVO, VWO) rond het gebruik van

Nadere informatie

Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen

Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen Achtergrond Veilig uitgaan = Veilig thuiskomen Onderzoeksdoel en onderzoeksopzet Steekproef Resultaten werkelijk gebruik Resultaten gebruik in verkeer Resultaten

Nadere informatie

Commissienotitie. Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin. Status Informerend

Commissienotitie. Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin. Status Informerend Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin Status Informerend Voorstel 1. Kennis te nemen van de activiteiten die in Boxtel en Veghel worden ondernomen in het kader van het project Alcohol 16 min geen goed

Nadere informatie

Kadernota In control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord

Kadernota In control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord Kadernota In control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord Projectgroep In control of Alcohol & Drugs 2 december 2015 1. Inleiding Voor u ligt het nieuwe programma In Control of Alcohol of Drugs

Nadere informatie

Alcoholgebruik Westfriese jongeren

Alcoholgebruik Westfriese jongeren Alcoholgebruik Westfriese jongeren Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord November 2007 Colofon Uitgave I&O Research BV L. Meliszweg 1 1622 AA Hoorn tel. (0229) 282555 Rapportnummer 2007-1513

Nadere informatie

Monitor Klik & Tik in bibliotheken

Monitor Klik & Tik in bibliotheken Monitor Klik & Tik in bibliotheken 3 e meting tussenrapportage: september 2014 februari 2015 In opdracht van Contactpersoon KB : De Koninklijke Bibliotheek (KB) : Maaike Toonen Inhoud 1. Inleiding... 1

Nadere informatie

R a p p o r t. draagvlakonderzoek onder ouders en jongeren. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland april L.M. de Bruijne Epidemioloog

R a p p o r t. draagvlakonderzoek onder ouders en jongeren. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland april L.M. de Bruijne Epidemioloog R a p p o r t draagvlakonderzoek onder ouders en jongeren Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland april 2011 L.M. de Bruijne Epidemioloog i n h o u d s o p g a v e omschrijving bladzijde 1. Inleiding...

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol School: Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan

Nadere informatie

Factsheet Rookvrije scholen 2011 Beroepsonderwijs Hoe is het gesteld met het Rookverbod? Handhaving rookverbod Bijna alle scholen in het beroepsonderwijs geven aan medewerkers (96%) en leerlingen (98%)

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg op de basisschool

Jeugdgezondheidszorg op de basisschool Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg op de basisschool Waarom Jeugdgezondheidszorg? Op de basisschool maken kinderen een enorme ontwikkeling door. Dat is niet alleen lichamelijk maar ook op sociaal

Nadere informatie

Welkom op de informatie-avond!

Welkom op de informatie-avond! Welkom op de informatie-avond! Programma: Presentatie over de uitslag van de tevredenheidsonderzoeken, de verbeterplannen en de resultaten van vorig schooljaar. Interactief met elkaar van gedachten wisselen

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Uit de opmerkingen van de deelnemers blijkt dat zij de training als leerzaam, interactief en praktijkgericht

Nadere informatie

Evaluatie alcoholcontract 2010

Evaluatie alcoholcontract 2010 Evaluatie alcoholcontract 2010 Gemeente Alphen-Chaam Auteur: Renate Martens & Monique de Beer DMS: 86164 Titel: Evaluatie alcoholcontract 2010 Versie: 3 Datum: december 2011 GGD West-Brabant Voorwoord

Nadere informatie

'Doe er nog maar een! Steeds meer jeugd raakt in coma door alcohol' NRC-Next, 26 november 2007

'Doe er nog maar een! Steeds meer jeugd raakt in coma door alcohol' NRC-Next, 26 november 2007 'Hollandse scholier drinkt het meest' NRC Handelsblad, 14 december 2004 'Nederlander drinkt meer, blowen is uit' De Volkskrant, 21 april 2004 'Steeds jonger, steeds meer' De Volkskrant, 8 december 2007

Nadere informatie

Nieuwsbrief Leerlingen

Nieuwsbrief Leerlingen In deze nieuwsbrief Open dagen Steunles Nieuw rooster Toetsweek 3 Het komende weekend staat in het teken van de Open dagen. Op vrijdagavond, zaterdag en maandagavond zullen hopelijk weer veel leerlingen

Nadere informatie

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief Nieuwsbrief Preventie Wij houden u graag op de hoogte Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit In deze nieuwsbrief Veel vragen over NIX18 Fabels en feiten De Buitenhof is een landelijk

Nadere informatie

Oudertevredenheidsonderzoek 2013 Eindrapportage De Vrijheit

Oudertevredenheidsonderzoek 2013 Eindrapportage De Vrijheit Oudertevredenheidsonderzoek 2013 Eindrapportage De Vrijheit Baken Adviesgroep Mei 2013 Ir. Laurens van Graafeiland 1 Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Aanpak 3 1.2 Onderzoeksverantwoording 4 1.3 Toelichting grafieken

Nadere informatie

Evaluatie SamenOud training Anders denken, anders doen Casemanagement

Evaluatie SamenOud training Anders denken, anders doen Casemanagement Evaluatie SamenOud training Anders denken, anders doen Casemanagement Deelprogramma voor wijkverpleegkundigen en ouderenadviseurs die opgeleid worden tot casemanager SamenOud R. Brans April 2013 Inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015

Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015 Tevredenheidsonderzoek: medewerkers/ouders/leerlingen februari 2015 Medewerkers Het onderzoek is gehouden onder alle 21 medewerkers van De Boei. Uiteindelijk hebben 19 medewerkers de vragenlijst ingevuld.

Nadere informatie

Medemblik In Control of Drugs- en Alcohol 2016-2020

Medemblik In Control of Drugs- en Alcohol 2016-2020 Medemblik In Control of Drugs- en Alcohol 2016-2020 IO-15-23818 Inhoudsopgave 1. Aanleiding...3 1.1 Waarom een lokale kadernotitie?...3 1.2 Aansluiting regionale doelstellingen...3 2. De doelstelling...4

Nadere informatie

Intern rapport: 432. Indien tekst gebruikt wordt voor commerciele doelstellingen dient altijd vooraf schriftelijke toestemming verkregen te zijn.

Intern rapport: 432. Indien tekst gebruikt wordt voor commerciele doelstellingen dient altijd vooraf schriftelijke toestemming verkregen te zijn. Evaluatie voorlichting Nederlandse Brandwonden Stichting Een onderzoek naar het effect van groepsvoorlichting voor ouders van 0-4 jarigen Karin Klein Wolt Paul den Hertog Susanne Nijman Uitgegeven door

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Inspectie Kinderopvang 2010

Klanttevredenheidsonderzoek Inspectie Kinderopvang 2010 Klanttevredenheidsonderzoek Inspectie Kinderopvang 2010 Klanttevredenheidsonderzoek (KTO) Inspectie Kinderopvang 2010 GGD Hollands Noorden, februari 2011 Auteur: Mandy van den Brink, epidemioloog, namens

Nadere informatie

Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 2009

Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 2009 Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 29 Evaluatieonderzoek Gedragswerk, juni 29 1 Inleiding Met het Ministerie van OCW is afgesproken dat in het schooljaar 28 29 een evaluatie zou worden

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit Menukaart Gezonde basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015

Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015 Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015 Doelstelling vandaag Wat is Preventie? Welke plannen heeft de overheid? Hoe wil de staatssecretaris ouders helpen? Welke rol spelen: Moedige Moeders? Huisartsen?

Nadere informatie

Soa/hiv-preventie voor en door asielzoekers: de ASERAGmethode. Samenvatting van een onderzoek naar de waardering en effectiviteit

Soa/hiv-preventie voor en door asielzoekers: de ASERAGmethode. Samenvatting van een onderzoek naar de waardering en effectiviteit Soa/hiv-preventie voor en door asielzoekers: de ASERAGmethode Samenvatting van een onderzoek naar de waardering en effectiviteit Inhoudsopgave Voorwoord 1 Wat is de ASERAG-methode? 2 Hoe en waarom van

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Actie 30 dagen zonder alcohol werkt!

Actie 30 dagen zonder alcohol werkt! Actie 30 dagen zonder alcohol werkt! Factsheet effectmeting 2015 Voor de vierde keer op rij organiseerde GGD Gooi en Vechtstreek in 2015 de actie 30 dagen zonder alcohol. En met succes! Minstens 650 mensen

Nadere informatie

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers

Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers Evaluatie Back to Basics: De Nieuwe Koers nderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Goirle DIMENSUS beleidsonderzoek April 2012 Projectnummer 488 Het onderzoek De gemeente Goirle is eind april 2010

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Effectiviteit van de Wiet-Check

Effectiviteit van de Wiet-Check Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectiviteit van de Wiet-Check FADO 17 november 2011 Anouk de Gee Cannabis gebruik & jongeren Actueel gebruik (laatste maand) 5,3 % van 12-16 jarigen 20,7

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs Utrecht, juni 2016 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Liesbeth van der Woud Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon: 0302631080 e-mail: info@duo-onderwijsonderzoek.nl

Nadere informatie

Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders

Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Jeugd Toeleidingsactiviteiten Mijn kind is groep 3 Naschoolse activiteiten Weerbaarheid Opvoeden doe je niet

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Gezondheid en informatie

Hoofdstuk 20. Gezondheid en informatie Hoofdstuk 20. Gezondheid en informatie Samenvatting Bijna de helft van de Leidenaren heeft in de afgelopen 12 maanden wel eens informatie gezocht over gezondheid. Het meest wordt informatie gezocht over

Nadere informatie

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard Actieplan verslavingspreventiebeleid Gemeente Valkenswaard 2014-2015 - 2 - Inhoudsopgave Inleiding p. 4 Het plan p. 5 Het actieprogramma p. 6 1. Ouder/kind avond p. 6 2. Voorlichting vierde klas p. 7 3.

Nadere informatie

Taaltaske. Uitkomsten eerste vervolgonderzoek

Taaltaske. Uitkomsten eerste vervolgonderzoek Taaltaske Uitkomsten eerste vervolgonderzoek 2014 vervolgonderzoek 2014 Taaltaske Uitkomsten eerste vervolgonderzoek 2014 4 vervolgonderzoek 2014 Inhoudsopgave 1. Toelichting/methodiek 6 2. Samenvatting

Nadere informatie

GEMEENTE VAL KENSWAARD

GEMEENTE VAL KENSWAARD V GEMEENTE VAL KENSWAARD de Hofnar 15 Postbus 10100 5550 GA Valkenswaard T (040) 208 34 44 F (040) 204 58 90 gemeente@valkenswaard.nl www.valkenswaard.nl Aan de leden van de raad van de gemeente Valkenswaard

Nadere informatie

34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie. van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016

34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie. van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 34300 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs,

Nadere informatie

De Kindmonitor: Het GGD-Gezondheidsonderzoek onder de ouders van kinderen van 0 tot 12 jaar

De Kindmonitor: Het GGD-Gezondheidsonderzoek onder de ouders van kinderen van 0 tot 12 jaar Veel gestelde vragen en antwoorden De Kindmonitor: Het GGD-Gezondheidsonderzoek onder de ouders van kinderen van 0 tot 12 jaar Algemeen Wat is de Kindmonitor 2016? De Kindmonitor 2016 is een gezondheidsonderzoek

Nadere informatie

In de les praten over relaties en seksualiteit. Hoe maak je het makkelijk en leuk!

In de les praten over relaties en seksualiteit. Hoe maak je het makkelijk en leuk! In de les praten over relaties en seksualiteit Hoe maak je het makkelijk en leuk! Hoe kunt u leerlingen ondersteunen en leert u hen verantwoorde keuzes te maken op het gebied van relaties en seksualiteit?

Nadere informatie

R a p p o r t. Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren

R a p p o r t. Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren R a p p o r t Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren Telefonisch onderzoek onder ouders en jongeren 2013 In opdracht van Laat ze niet (ver)zuipen Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland november 2013,

Nadere informatie

NOG TIJD ZAT voor een enquête

NOG TIJD ZAT voor een enquête 13/11/2014 NOG TIJD ZATvoor een enquête Waarom? Wie? Voorstelling resultaten enquêtes en geplande acties NOG TIJD ZAT voor een enquête Enquête jongeren - algemeen 1668 jongeren 62% van 12 tot 15 jaar 29%

Nadere informatie

Ervaringen en trainingsbehoefte professionals jeugdzorg

Ervaringen en trainingsbehoefte professionals jeugdzorg Ervaringen en trainingsbehoefte professionals jeugdzorg transformatie jeugdzorg FoodValley INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 2 1.1. Aanleiding... 2 1.2. Doel- en probleemstelling... 2 1.3. Methode... 2 1.4.

Nadere informatie

Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging Tessa Magnée en Cindy Veenhof

Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging Tessa Magnée en Cindy Veenhof Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Tessa Magnée en Cindy Veenhof, Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging).

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 1 tot jaar Jongerenmonitor In 011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap 2008-2012 Nickie van der Wulp, MSc 12, Ciska Hoving, PhD 2, Wim van Dalen, MSc 1, & Hein de Vries, PhD 2 1 Nederlands

Nadere informatie

De Politieke Barometer Onderwijs 2011

De Politieke Barometer Onderwijs 2011 De Politieke Barometer Onderwijs (meting september 2011) Utrecht, september 2011 DUO ONDERWIJSONDERZOEK drs. Vincent van Grinsven drs. Marjan den Ouden Cécile Mutgeert MEd Postbus 6813 500 AR Utrecht telefoon:

Nadere informatie

Wijkactiviteiten Papendrecht BEKENDHEID, DEELNAME, VRIJWILLIGERSWERK & EIGEN INITIATIEVEN

Wijkactiviteiten Papendrecht BEKENDHEID, DEELNAME, VRIJWILLIGERSWERK & EIGEN INITIATIEVEN Wijkactiviteiten Papendrecht BEKENDHEID, DEELNAME, VRIJWILLIGERSWERK & EIGEN INITIATIEVEN Inhoud 1. Conclusies 2. Wijkactiviteiten 3. Vrijwilligerswerk bij activiteiten 4. Eigen initiatief voor activiteiten

Nadere informatie

Bewonerspanel Communicatie

Bewonerspanel Communicatie Interne Bedrijven, Gemeente Utrecht onderzoek@utrecht.nl / 030 286 1350 www.utrecht.nl/onderzoek Bewonerspanel Communicatie Context Van 16 tot 30 november 2015 heeft IB Onderzoek een peiling gehouden onder

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Peilstationsonderzoek Scholieren Vragenlijst voor de school

Peilstationsonderzoek Scholieren Vragenlijst voor de school Schoolnr. Peilstationsonderzoek Scholieren 2015 Vragenlijst voor de school Uw school doet mee aan het Peilstationsonderzoek Scholieren 2015 over roken, drinken en drugsgebruik onder Nederlandse scholieren.

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie