Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010"

Transcriptie

1 Verslag bijeenkomst alcoholgebruik jongeren thema aandacht voor alcoholmatiging in het Hardenbergse onderwijs 19 januari 2010 Aanwezig: Nicole Buné, Mark Gortemaker, Dirk Hoek, Rolanda Dijkman, Ineke Odink, Winy Brinkhuis, Manon Diederix, Anneke Mijnders, Jaap Perlot, Jeny Flim en Geeske Roos. 12 ouders uit de vaste groep hebben zich afgemeld om diverse redenen. Dit is de 8e bijeenkomst van betrokken ouders die mee willen denken over het onderwerp alcoholgebruik onder jongeren in de gemeente Hardenberg verminderen. Het is duidelijk dat er altijd ouders zullen zijn die niet kunnen op een bepaalde datum, vandaar dat er verslagen worden gemaakt zodat niet aanwezige ouders op de hoogte blijven van de gang van zaken. 1 Wat gebeurt er op de scholen? Voortgezet onderwijs In 2007 hebben de gemeente Hardenberg, de politie, Tactus verslavingszorg en het voortgezet onderwijs convenanten afgesloten. Hierin zijn afspraken vastgelegd over - signalering en preventie van middelengebruik (drugs en alcohol) op school bij leerlingen, - doorverwijzing naar hulpverlening, - structurele voorlichting aan leerlingen en ouders, - maatregelen t.a.v. middelengebruik op school en op door school georganiseerde activiteiten (feest, werkweken etc.) Basisonderwijs In 2008 is er tussen het openbare basisonderwijs en de gemeente een convenant afgesloten, waarin afspraken zijn gemaakt over structurele voorlichting over middelengebruik in de groepen 7 en 8 evenals voorlichting aan ouders. Het openbare onderwijs heeft op eigen initiatief de functie van alcoholdocent gecreëerd: een vaste leerkracht die als coördinator optreedt naar andere scholen o.a. voor het organiseren van oudervoorlichting; docenten op weg helpt met voorlichtingsmateriaal voor de eigen lessen en zelf per school twee lessen verzorgt. Deze constructie heeft een Hardenbergse Fokke en Sukke opgeleverd (zie bijlage 1) Met het bijzonder basisonderwijs is de mogelijkheid van een convenant besproken maar is het niet van ondertekening gekomen. Enkele van deze scholen organiseren voorlichting i.s.m. Moedige Moeders. Andere hebben eind 2009 een voorlichtingsbijeenkomst van de gemeente bijgewoond over didactisch materiaal over middelengebruik en oudervoorlichting. Dit heeft o.a. geleid tot een project over alcoholmatiging op De Fontein (Lutten) met oudervoorlichting, voorafgegaan door een huis-aan-huis-aankondiging. Minder drank meer scoren: alcoholgesprek in het onderwijs Gemeente Hardenberg draait mee in het regionale project Minder drank meer scoren. Eén van de afspraken daarbinnen is dat de GGD op het BO en VO aandacht besteedt aan alcoholmatiging. Vanaf schooljaar wordt er tijdens het periodiek gezondheidsonderzoek (PGO) door de jeugdverpleegkundige of jeugdarts bij iedere leerling in groep 7 en klas 2 ingegaan op alcoholgebruik. 2 Wat is het alcoholgesprek?!

2 Manon Diederix en Winy Brinhkuis, werkzaam bij de GGD en o.a. betrokken bij het periodiek gezondheidsonderzoek, lichten het alcoholgesprek toe. Hierin wordt gevraagd of de leerling al wel eens alcohol heeft gedronken. Leerlingen en hun ouders krijgen het advies om de landelijke richtlijn aan te houden; geen alcohol voor je 16 e. Aan de aanwezige ouder wordt de (schadelijke) werking van alcohol uitgelegd. De schade aan de hersenen staat hierbij centraal. Misschien lijkt het vroeg om al op de basisschool te beginnen met het praten over alcoholgebruik. Toch blijkt uit onderzoek dat dit nodig is. Zo is de gemiddelde leeftijd dat jongeren in de regio IJsselland voor het eerst een glas alcohol drinken 13,1 jaar (jeugdmonitor, 2008). Wil je dit voor zijn, dan is het belangrijk om al vroeg, dus op de basisschool, te beginnen met preventie. Het grootste verschil tussen BO en VO is dat bij het BO een ouder aanwezig is. Qua opzet is het hetzelfde, de hersenscan (zie ook de meegestuurde uitnodiging voor 22 maart) staat centraal. Uiteraard wordt de manier waarop de boodschap gebracht wordt aangepast aan de leeftijd van het kind, maar de inhoud blijft dus gelijk. Ouders zijn voor het gesprek vaak kritisch over het ter sprake brengen van alcoholgebruik ( zo vroeg al?! ) maar blijken nadien te waarderen dat er over gesproken wordt en voelen zich ook gesteund in het stellen van regels. Er blijven natuurlijk ouders die het 'onzin' vinden; jeugdverpleegkundigen merken dat ouders dan zelf vaak veel drinken. Regelmatig blijkt ook dat de voorlichting tijdens het PGO aanleiding is om er met andere broertjes en zusjes in het gezin om door te praten. Verder lijkt de informatie over de hersenschade vaak nog nieuw te zijn voor ouders waardoor het aanspreekt. Ook wordt de visuele kant van de scan als een positief punt beoordeeld: de informatie blijft hierdoor beter hangen. Anneke Mijnders vertelt dat zij de komende tijd als afstudeeropdracht de aanpak en effecten van het alcoholgesprek gaat evalueren. Haar bevindingen zijn rond de zomer beschikbaar. 3 Preventie op scholen Jeny licht toe hoe de ideale alcoholpreventie gericht op leerlingen eruit ziet, en welke rol Tactus verslavingszorg daarbinnen kan spelen: Basisonderwijs Groep 8 van de basisschool is een goed moment om te starten met voorlichting omtrent alcohol (en roken). Een aantal kinderen experimenteert al met alcohol en in de komende jaren zullen ze er hoe dan ook mee te maken krijgen. Op tijd voorbereid is een nieuw digitaal leerproject dat kinderen van groep 8 voorbereidt op het omgaan met alcohol (en roken) Het uitgangspunt is ook hier: geen alcohol drinken onder de 16 jaar. De leerlingen doorlopen individueel digitale thema's via internet. Daarbij komen ze spelletjes, animaties, filmpjes en opdrachten tegen. De digitale professor Profitacto geeft uitleg. De leerkracht kan de gemiddelde resultaten van de klas bekijken en het project uitbereiden met diverse groepsopdrachten die aandacht besteden aan groepsdruk en 'nee' zeggen. Voortgezet onderwijs Samenhang in beleid is een voorwaarde voor goede preventie. De combinatie van voorlichting, signaleren, begeleiding, regelgeving, beleid en ouderparticipatie blijkt het meest effectief. Tactus Verslavingszorg is een van de instellingen die VO scholen op verschillende manieren ondersteuning en advies biedt om het juiste beleid m.b.t. genotmiddelen te ontwikkelen. Preventiewerkers van Tactus kunnen jaarlijks met de school in gesprek om wensen en behoeften t.a.v. genotmiddelenpreventie te peilen en scholen te adviseren. Het team van de school heeft een centrale rol binnen preventie. Om hun kennis te vergroten, alert te maken op signalen en tips voor gesprekken met leerlingen te geven, heeft Tactus een

3 cursusprogramma ontwikkeld. In bijeenkomsten van 2 tot 3 uur trainen we groepjes docenten. Diverse onderwerpen kunnen aan bod komen in deze trainingen, zoals kennis over middelen, lesgeven over genotmiddelen, en het signaleren en bespreken van genotmiddelenproblematiek. Met name deze laatste training levert vaak een goede discussie op binnen de school over het reglement en beleid tav genotmiddelen: hoe gaan we hier met z n allen mee om en is het wenselijk dat we dat zo doen? NB: Naast Tactus zijn er meer instellingen die zich met voorlichting en preventie bezighouden. In Hardenberg zien we dat binnen het BO en VO met de gezonde school en genotmiddelen wordt gewerkt (materiaal van het Trimbosinstituut); geven Moedige Moeders en Stichting Voorkom voorlichting of worden theatervoorstellingen ingehuurd, bijvoorbeeld met een accent op verkeersveiligheid. Voor 2010 heeft de gemeente een stimuleringssubsidie beschikbaar gesteld voor het VO, gericht op het ontwikkelen van beleid en maatregelen voor het vroeg signaleren van zorgelijk middelengebruik. Volgende bijeenkomst Op 22 maart is er een grote oudervoorlichting in de Voorveghter. Daarmee vervalt de bijeenkomst van dinsdag 16 maart! In week 7 worden hier ouders voor uitgenodigd met kinderen in de leeftijd van 11 tot 16 jaar. Het wordt een leuk programma, zie de meegestuurde uitnodiging. Volgende data: dinsdag 13 april, 15 juni

4 Bijlage 1

5 Bijlage 2

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Vastgesteld in de MR-vergadering van 8 juni 2015. 1 Inleiding Per 1 januari 2014 is wettelijk vastgelegd dat geen alcohol verkocht mag worden aan jongeren jonger

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

D 12jaar. Groepsdruk en 'gezellig meedoen'

D 12jaar. Groepsdruk en 'gezellig meedoen' .. alcoholgebruik op jonge leeftijd de ontwikkeling van de hersenen verstoort? Hierdoor kan het leervermogen en geheugen van het kind worden aangetast.... jongeren die vaak drinken meer kans hebben om

Nadere informatie

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen Inhoud Alcoholpreventie Jeugd Gemeente Dalfsen 1 Alcoholpreventie Jeugd 1. Inleiding Het alcoholgebruik onder de jongeren is de laatste jaren een landelijk probleem waar steeds meer aandacht voor is, zowel

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol School: Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan

Nadere informatie

Commissienotitie. Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin. Status Informerend

Commissienotitie. Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin. Status Informerend Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin Status Informerend Voorstel 1. Kennis te nemen van de activiteiten die in Boxtel en Veghel worden ondernomen in het kader van het project Alcohol 16 min geen goed

Nadere informatie

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Tactus Verslavingszorg Preventie & Consultancy Brink 40 7411 BT Deventer 088 3822

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen Bergen NH 2 Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen 1. Inleiding In het beleidsplan Naar een nuchter Bergen 2012 2015 zijn de volgende ambities

Nadere informatie

Aanpak problematisch middelengebruik 2007

Aanpak problematisch middelengebruik 2007 Aanpak problematisch middelengebruik 2007 Landelijk is er een stijgende trend zichtbaar in het alcoholgebruik van de jeugd. De jeugd drinkt meer en op steeds jongere leeftijd. Dit is een zorgelijke ontwikkeling.

Nadere informatie

verslavingspreventie binnen het onderwijs

verslavingspreventie binnen het onderwijs verslavingspreventie binnen het onderwijs In dit overzicht is per type onderwijs en de verschillende leeftijdsfasen te zien welke preventieve interventies er ingezet kunnen worden. De richtlijnen geven

Nadere informatie

Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies

Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies A. van Leeuwenhoeklaan 9 3721 MA Bilthoven Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl KvK Utrecht 30276683 T 030 274 91 11

Nadere informatie

Samen werken aan een. gezond en veilig. schooljaar. Het voortgezet onderwijs & de Jeugdgezondheidszorg

Samen werken aan een. gezond en veilig. schooljaar. Het voortgezet onderwijs & de Jeugdgezondheidszorg Samen werken aan een gezond en veilig schooljaar Het voortgezet onderwijs & de Jeugdgezondheidszorg 2015/2016 Het voortgezet onderwijs EN de Jeugdgezondheidszorg Gezonde leerlingen die lekker in hun vel

Nadere informatie

Resultaten Jongerenonderzoek

Resultaten Jongerenonderzoek Resultaten Jongerenonderzoek 2013 Groenewald GGD Zuid Limburg Geleen, april 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Resultaten van uw school 2.1 VMBO klas 2 3 2.2 VMBO klas 4 4 2.3 HAVO/VWO klas 2 5 2.4 HAVO/VWO

Nadere informatie

Underwerp Beantwoording vragen CDA-fractie m.b.t. preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet

Underwerp Beantwoording vragen CDA-fractie m.b.t. preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet Riedsútstel Lijst Ingekomen : 8 december 2015 Stukken (LIS) Agindapunt : Status : Informerend/Informatiestuk Program : Programma 7 - Veiligheid Portefúljehâlder : G. Gerbrandy Amtner : H. Veenstra Taheakke

Nadere informatie

Algemene basisvoorlichting

Algemene basisvoorlichting Algemene basisvoorlichting Voorlichting van 2 uur. DATUM De datum wordt in onderling De voorlichting wordt op locatie gegeven. Maximaal 25 deelnemers. De voorlichting kost _ 265. U weet welke soorten drugs

Nadere informatie

2. Bent u ook de contactpersoon voor het vignet Gezonde School? o Ja. 3. Hoeveel leerlingen heeft de locatie waarvoor u het vignet aanvraagt?

2. Bent u ook de contactpersoon voor het vignet Gezonde School? o Ja. 3. Hoeveel leerlingen heeft de locatie waarvoor u het vignet aanvraagt? Vignet Roken, alcohol- en drugspreventie, vo Vragenlijst Roken, alcohol- en drugspreventie Handig om bij de hand te hebben: Schoolplan Opleidingsplan Zorgplan Algemeen 1. Wat is uw functie? Antw: 2. Bent

Nadere informatie

Gezondheidsonderzoek op school voortgezet onderwijs

Gezondheidsonderzoek op school voortgezet onderwijs Gezondheidsonderzoek op school voortgezet onderwijs Binnenkort komt GGD IJsselland bij u op school voor het gezondheidsonderzoek van leerlingen in klas 2 en/of 4. In deze flyer staat wat dit gezondheids-

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief Nieuwsbrief Preventie Wij houden u graag op de hoogte Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit In deze nieuwsbrief Veel vragen over NIX18 Fabels en feiten De Buitenhof is een landelijk

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Mondriaan Preventie ondersteunt! In deze editie. Mondriaan Preventie

Nieuwsbrief. Mondriaan Preventie ondersteunt! In deze editie. Mondriaan Preventie W I N T E R / V O O R J A A R 2 0 1 6 Nieuwsbrief Mondriaan Preventie Mondriaan Preventie ondersteunt! De afdeling verslavingspreventie van Mondriaan heeft een adviserende en ondersteunende rol als het

Nadere informatie

OBOKT. goh a. Activiteitenplan - bijlage bij Preventie- & Handhavingsplan - Gemeente Delft 2014. I. p jler: fysieke ert sociale omgeving

OBOKT. goh a. Activiteitenplan - bijlage bij Preventie- & Handhavingsplan - Gemeente Delft 2014. I. p jler: fysieke ert sociale omgeving OBOKT. goh a I. p jler: fysieke ert sociale omgeving Onderwerp/resultaat Actie Doelgroep Locatie Uitvoerder Periode Kosten Gezonde school Bij complexe vragen ta.v. middelengebruik in klassen of van individuele

Nadere informatie

Samen werken aan gezondheid. 27 oktober Ouderavond Het Vlier

Samen werken aan gezondheid. 27 oktober Ouderavond Het Vlier Samen werken aan gezondheid 27 oktober 2016 Ouderavond Het Vlier GGD IJsselland José Plette-Waanders Jeugdverpleegkundige Tactus Marleen Engelbarts Preventiewerker Inhoud Voorstellen Programma: - GGD IJsselland

Nadere informatie

Uitvoeringsplan alcoholpreventie en handhaving, gemeente Zwartewaterland 2016

Uitvoeringsplan alcoholpreventie en handhaving, gemeente Zwartewaterland 2016 Uitvoeringsplan alcoholpreventie en handhaving, gemeente Zwartewaterland 2016 1 1. Aanleiding uitvoeringsplan preventie- en handhavingsplan alcohol 2016 1.1. Inleiding Op 15 januari 2015 heeft de raad

Nadere informatie

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard Actieplan verslavingspreventiebeleid Gemeente Valkenswaard 2014-2015 - 2 - Inhoudsopgave Inleiding p. 4 Het plan p. 5 Het actieprogramma p. 6 1. Ouder/kind avond p. 6 2. Voorlichting vierde klas p. 7 3.

Nadere informatie

Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015

Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015 Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015 Doelstelling vandaag Wat is Preventie? Welke plannen heeft de overheid? Hoe wil de staatssecretaris ouders helpen? Welke rol spelen: Moedige Moeders? Huisartsen?

Nadere informatie

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks Vanessa Peters, GGD Gelderland Midden Marinka de Feijter, GGD N-O Gelderland Ineke van der Vlugt, Rutgers WPF 1

Nadere informatie

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten < 0 ar Voorlichting over de risico's van Zwangeren Voorkomen van alcoholgebruik bij STAP alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl

Nadere informatie

GEMEENTE VAL KENSWAARD

GEMEENTE VAL KENSWAARD V GEMEENTE VAL KENSWAARD de Hofnar 15 Postbus 10100 5550 GA Valkenswaard T (040) 208 34 44 F (040) 204 58 90 gemeente@valkenswaard.nl www.valkenswaard.nl Aan de leden van de raad van de gemeente Valkenswaard

Nadere informatie

UITVOERINGSPLAN INTEGRAAL ALCOHOL- EN DRUGSBELEID VOOR JONGEREN IN BEESEL

UITVOERINGSPLAN INTEGRAAL ALCOHOL- EN DRUGSBELEID VOOR JONGEREN IN BEESEL UITVOERINGSPLAN INTEGRAAL ALCOHOL- EN DRUGSBELEID VOOR JONGEREN IN BEESEL 2013-2014 Juni 2013 Voor u ligt het uitvoeringsplan 2013 2014. Het plan is opgesteld door de werkgroep Alcohol- en drugspreventie

Nadere informatie

2016 Gemeentelijke rapportage Gezondheidsbevordering Jeugd

2016 Gemeentelijke rapportage Gezondheidsbevordering Jeugd 2016 Gemeentelijke rapportage Gezondheidsbevordering Jeugd Gemeente Leiderdorp is een werkwijze van Gemeentelijke rapportage Gezondheidsbevordering Jeugd 2016 Gemeente Leiderdorp Verantwoordingsperiode

Nadere informatie

Peilstationsonderzoek Scholieren Vragenlijst voor de school

Peilstationsonderzoek Scholieren Vragenlijst voor de school Schoolnr. Peilstationsonderzoek Scholieren 2015 Vragenlijst voor de school Uw school doet mee aan het Peilstationsonderzoek Scholieren 2015 over roken, drinken en drugsgebruik onder Nederlandse scholieren.

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid

Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema s, is het belangrijk om aan de volgende 4 niveaus aandacht

Nadere informatie

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt en overzicht alcohol < 0 jaar Voorlichting over de risico's van alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl < 0 jaar

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

Regelgeving omtrent genotmiddelen

Regelgeving omtrent genotmiddelen Regelgeving omtrent genotmiddelen Versie 27 mei 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Carmel College Salland; een gezonde school 1.2 Gezonde school en genotmiddelen 1.3 Op welke wijze wil de school een

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Sport & Bewegen

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Sport & Bewegen Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Sport & Bewegen School: Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan

Nadere informatie

4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen

4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen Alle ouders met kinderen tot 4 jaar die in ons werkgebied wonen. Pedagoog. 4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen Dit aanbod is gericht op kinderen die naar de basisschool gaan en hun ouders.

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: J. Ragetlie Aan: de leden van de Gemeenteraad Onderwerp: Uitvoeringsprogramma Alcohol- en Drugsbeleid 2012 Steller: S. van Schijndel Datum: 18 januari 2012 Nr.: RIB-JR-1202 Geachte

Nadere informatie

Vignet Roken, alcohol, drugs en gehoorschade, mbo

Vignet Roken, alcohol, drugs en gehoorschade, mbo Vignet Roken, alcohol, drugs en gehoorschade, mbo Vragenlijst Roken, alcohol, drugs en gehoorschade U start nu met de vragenlijst. Let op: elke vraag wordt automatisch opgeslagen. Wanneer u op 'tussentijds

Nadere informatie

Informatie voor professionals

Informatie voor professionals Informatie voor professionals De GGD Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG) heeft, met ingang van het schooljaar 2014-2015, de werkwijze van de afdeling jeugdgezondheidszorg (deels) aangepast. In deze brief

Nadere informatie

Quickscan team primair onderwijs 2014

Quickscan team primair onderwijs 2014 Quickscan team primair onderwijs 2014 Beste leerkracht, Voor je ligt de quickscan, een manier om de zorgbehoefte van de school op het gebied van gezondheid in kaart te brengen. De resultaten van deze quickscan

Nadere informatie

Het contactmoment in klas 4 VO Hoe gaat dat nu?

Het contactmoment in klas 4 VO Hoe gaat dat nu? Het contactmoment in klas 4 VO Hoe gaat dat nu? Samen werken aan gezondheid Factsheet Eindevaluatie Preventie Leefstijl Adolescenten (PLA) 1 Inhoud Wat vooraf ging 3 Wat is Preventie Leefstijl Adolescenten?

Nadere informatie

Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen?

Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen? Alcohol en jongeren in de gemeente Noordoostpolder Wat is er al en waar liggen kansen? Door: GGD Flevoland Aanleiding Alcoholgebruik onder jongeren is al enige jaren een belangrijk thema binnen de gemeente

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Lekker Fit. Werken aan een gezonde leefstijl voor Rotterdamse jeugd

Lekker Fit. Werken aan een gezonde leefstijl voor Rotterdamse jeugd 01 Lekker Fit! Inhoudsopgave Lekker Fit 1 Tien pijlers 2 01 Extra bewegingsonderwijs tijdens en na schooltijd 3 02 De komst van de gymleraar nieuwe stijl 4 03 Lespakket Lekker Fit! 5 04 Sportlessen als

Nadere informatie

UITVOERINGSPLAN ALCOHOL & DRUGS 2011-2013 GEMEENTE WATERLAND

UITVOERINGSPLAN ALCOHOL & DRUGS 2011-2013 GEMEENTE WATERLAND UITVOERINGSPLAN ALCOHOL & DRUGS 2011-2013 GEMEENTE WATERLAND Zorg & Welzijn Januari 2011 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Uitgangspunten uitvoeringsplan 4 2.1. Startnotitie 4 2.2. Uitkomsten in gesprek

Nadere informatie

Vignet Gezonde School. Congres Gezondrondom 15 mei 2013

Vignet Gezonde School. Congres Gezondrondom 15 mei 2013 Vignet Gezonde School Congres Gezondrondom 15 mei 2013 Inhoud Wat is een Gezonde School? Wat is het vignet Gezonde School? Wat is de meerwaarde van het vignet? Certificaten Het vignet aanvragen Implementatie

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School 2014-2015

Menukaart Gezonde School 2014-2015 Menukaart Gezonde School 2014-2015 Gezondheidsaanbod in het mbo Deze menukaart geeft een overzicht van het gezondheidsaanbod voor het middelbaar beroepsonderwijs. Wilt u op uw school met een thema aan

Nadere informatie

beleidsplan genotmiddelen RSG. Pantarijn

beleidsplan genotmiddelen RSG. Pantarijn beleidsplan genotmiddelen VASTGESTELD 10 APRIL 2012 RSG. Pantarijn 13.02.12 Inleiding De missie van Pantarijn is er op gericht dat leerlingen hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen. Alleen binnen

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

De Kanjertraining Wat moet je weten over de kanjertraining? Doelen Aanpak

De Kanjertraining Wat moet je weten over de kanjertraining? Doelen Aanpak De Kanjertraining Wat moet je weten over de kanjertraining? Kanjertraining is bedoeld voor kinderen en jongeren van 4 tot 16 jaar die problemen hebben in de omgang met anderen en voor hun klasgenoten en/of

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING

PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

2016 Gemeentelijke rapportage Gezondheidsbevordering Jeugd

2016 Gemeentelijke rapportage Gezondheidsbevordering Jeugd 2016 Gemeentelijke rapportage Gezondheidsbevordering Jeugd Gemeente Kaag en Braassem is een werkwijze van Gemeentelijke rapportage Gezondheidsbevordering Jeugd 2016 Gemeente Kaag en Braassem Verantwoordingsperiode

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar

Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar U wilt als ouder dat uw kind gezond en veilig opgroeit. Onze jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen en assistentes kijken samen met u naar de groei en ontwikkeling. We geven

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 8 december 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 8 december 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003 RIS128575b_10-JUN-2005 ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003 Beknopt verslag ten behoeve van de deelnemende scholen April 2005 Dienst OCW / GGD Den Haag Epidemiologie en

Nadere informatie

Krimpen aan den Usse!

Krimpen aan den Usse! Krimpen aan den Usse! O 4 MAR 2016 indigc^ PREVENTIE Afdeling Indigo Preventie Adres Carnissesingel 51 Telefoon 088-3571700 E-mail m.smedts@indigorijnmond.nl Ons kenmerk 107.16 MS/CvR Onderwerp Vaststelling

Nadere informatie

Van: M. Elberse Tel.nr.: 06-35113527 Nummer: 14A.00536

Van: M. Elberse Tel.nr.: 06-35113527 Nummer: 14A.00536 VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & RAADSINFORMATIEBRIEF Van: M. Elberse Tel.nr.: 06-35113527 Nummer: 14A.00536 Datum: 11 juli 2014 Team: Jeugd, Leefbaarheid en Veiligheid Tekenstukken: Ja Persoverleg:

Nadere informatie

Schoolmaatschappelijk werk Blijf er niet mee rondlopen

Schoolmaatschappelijk werk Blijf er niet mee rondlopen Schoolmaatschappelijk werk Blijf er niet mee rondlopen FL 015-mei 2010 Blijf er niet mee rondlopen Bart (7) wordt regelmatig zomaar erg boos in de klas. Frida (9) trekt zich terug in haar eigen wereldje.

Nadere informatie

Nr. Activiteit Beleidsterrein Instrument/Product Partner/organisatie Verband Wanneer. Samenlevingsopbouw: -Jeugd & Jongerenwerk

Nr. Activiteit Beleidsterrein Instrument/Product Partner/organisatie Verband Wanneer. Samenlevingsopbouw: -Jeugd & Jongerenwerk Concept Gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond Activiteiten Thema: Alcohol Nr. Activiteit Beleidsterrein Instrument/Product Partner/organisatie Verband Wanneer 1 In gesprek over alcoholverbod in

Nadere informatie

Hoofdluis, natuurlijk is er iets aan te doen Versie 00.6 Februari 2014. Inhoudsopgave. 1 Voorwoord 2. 2 Informatie over het hoofdluisproject 3

Hoofdluis, natuurlijk is er iets aan te doen Versie 00.6 Februari 2014. Inhoudsopgave. 1 Voorwoord 2. 2 Informatie over het hoofdluisproject 3 Hoofdluis, natuurlijk is er iets aan te doen Versie 00.6 Februari 2014 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 2 2 Informatie over het hoofdluisproject 3 3 Uitgangspunten 4 4 Lestips 5 5 Inhoudelijke informatie 6 6

Nadere informatie

Nieuwsbrief ZOMER Mondriaan Preventie ondersteunt! In deze editie. Mondriaan Preventie

Nieuwsbrief ZOMER Mondriaan Preventie ondersteunt! In deze editie. Mondriaan Preventie ZOMER 2017 Nieuwsbrief Mondriaan Preventie Mondriaan Preventie ondersteunt! De afdeling verslavingspreventie van Mondriaan heeft een adviserende en ondersteunende rol als het gaat over middelengebruik

Nadere informatie

Visiedocument & Protocol Omgaan met tabak, alcohol en drugs

Visiedocument & Protocol Omgaan met tabak, alcohol en drugs Visiedocument & Protocol Omgaan met tabak, alcohol en drugs Dealen op het schoolplein. Leerlingen onder invloed in de klas. Alcoholgebruik bij schoolfeesten of op schoolreizen. Als school hebben we van

Nadere informatie

Verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs

Verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs Verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs Preventie Verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs Introductie Opgroeiende kinderen krijgen te maken met allerlei verleidingen. Als pubers groeien

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit Menukaart Gezonde basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Alcoholgebruik: omvang in de regio

Alcoholgebruik: omvang in de regio Alcoholgebruik: omvang in de regio Schadelijk alcoholgebruik in de regio Het alcoholgebruik(1) onder volwassenen (tot 65 jaar) in Zuid-Limburg is 85%. Van de ouderen (65+) geeft 75% aan alcohol te drinken.

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Regionaal gezondheidsbeleid Land van Cuijk

Uitvoeringsprogramma Regionaal gezondheidsbeleid Land van Cuijk Uitvoeringsprogramma 2016 Regionaal gezondheidsbeleid Land van Cuijk 2013-2016 Inleiding Voor u ligt het uitvoeringsprogramma voor 2016 van het regionaal gezondheidsbeleid Land van Cuijk 2013-2016. Het

Nadere informatie

17 Alcoholgebruik bij jongeren in de regio Gelre-IJssel

17 Alcoholgebruik bij jongeren in de regio Gelre-IJssel 17 Alcoholgebruik bij jongeren in de regio Gelre-IJssel 2009 Te veel, te jong en te vaak: zo is het alcoholgebruik van veel jongeren te typeren. Veel mensen vinden het niet erg als jongeren alcohol drinken,

Nadere informatie

Protocol genotsmiddelen

Protocol genotsmiddelen Protocol genotsmiddelen Uitgangspunt van het schoolbeleid Onze school wil een veilige plaats bieden aan leerlingen, hun ouders, leerkrachten en alle overige bij de school betrokken medewerkers en vrijwilligers.

Nadere informatie

indigt^ PREVENTIE 2 9 M Krimpen aan den IJssel Gemeente Krimpen aan den IJssel T.a.v. de heer M. Noorlander Postbus AE Krimpen aan den IJssel

indigt^ PREVENTIE 2 9 M Krimpen aan den IJssel Gemeente Krimpen aan den IJssel T.a.v. de heer M. Noorlander Postbus AE Krimpen aan den IJssel Krimpen aan den IJssel ZK 2 9 M indigt^ PREVENTIE Afdeling Indigo Preventie Adres Carnissesingel 51 Telefoon 088-3571700 Email a.sijbenga@indigorijnmond.nl Ons kenmerk 209.1 7 MS/CvR Onderwerp Vaststelling

Nadere informatie

Bestuurssamenvatting strategie Verzuip jij je Toekomst?!

Bestuurssamenvatting strategie Verzuip jij je Toekomst?! Bestuurssamenvatting strategie Verzuip jij je Toekomst?! 2013-2015 Algemeen De evaluatie van Verzuip jij je Toekomst?! over de periode 2009-2012 heeft laten zien dat in de afgelopen vier jaar de eerste

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Volp (PvdA) over het stijgende aantal jonge comazuipers (2016Z05066).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Volp (PvdA) over het stijgende aantal jonge comazuipers (2016Z05066). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Activiteitenaanbod van Verslavingszorg Noord Nederland t.b.v. CJG s Friesland 2012

Activiteitenaanbod van Verslavingszorg Noord Nederland t.b.v. CJG s Friesland 2012 enaanbod van Verslavingszorg Noord Nederland t.b.v. CJG s 2012 Activiteit KOPP/KVO Doepraatgroepen/jongerencursus (ism GGZ /Kinnik) n.veldhoen@vnn.nl Gezin Aan Bod (ism Jeugdhulp ) g.thomas@vnn.nl De Gezonde

Nadere informatie

Project: Ontwikkelen van Outcome-indicatoren voor de Zorg Advies Teams, Tilburg Dossiernummer: 50-50405-99 ZonMw, 18-07-2013

Project: Ontwikkelen van Outcome-indicatoren voor de Zorg Advies Teams, Tilburg Dossiernummer: 50-50405-99 ZonMw, 18-07-2013 Project: Ontwikkelen van Outcome-indicatoren voor de Zorg Advies Teams, Tilburg Dossiernummer: 50-50405-99 ZonMw, 18-07-2013 Projectgroep: Gemeente Tilburg: Mw. M. Lennarts, beleidsmedewerker, dhr. W.

Nadere informatie

Het beleid van scholen rond tabak, alcohol en cannabis

Het beleid van scholen rond tabak, alcohol en cannabis Factsheet Het beleid van scholen rond tabak, alcohol en cannabis Deze factsheet rapporteert (de veranderingen in) het beleid van scholen voor Voortgezet Onderwijs (VMBO, HAVO, VWO) rond het gebruik van

Nadere informatie

Factsheet Rookvrije scholen 2011 Voortgezet onderwijs Hoe is het gesteld met het Rookverbod? Handhaving rookverbod Negen op de tien scholen in het voortgezet onderwijs geven in 2011 aan medewerkers aan

Nadere informatie

Inleiding. Uw gegevens. Geachte mevrouw, geachte heer,

Inleiding. Uw gegevens. Geachte mevrouw, geachte heer, Inleiding Geachte mevrouw, geachte heer, De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat het gebruik van alcohol en tabak extra schadelijk is voor de gezondheid van jongeren. De ontwikkeling van de hersenen

Nadere informatie

Praten helpt. Informatie voor hulpverleners

Praten helpt. Informatie voor hulpverleners Praten helpt Informatie voor hulpverleners KOPP/KVO preventie voor ouders en kinderen Jaarlijks krijgen in Nederland 1,6 miljoen kinderen en jongeren onder de 22 jaar te maken met een psychische ziekte

Nadere informatie

MEMO. Aan : Gemeenteraad Afdeling : Van : Het college van B&W Afdeling :

MEMO. Aan : Gemeenteraad Afdeling : Van : Het college van B&W Afdeling : MEMO Aan : Gemeenteraad Afdeling : Van : Het college van B&W Afdeling : Datum : 9 november Onderwerp : Preventie- en Handhaving alcoholgebruik onder jongeren Geachte raad, In deze memo ontvangt u ter kennisname

Nadere informatie

Speciale Halt-afdoening

Speciale Halt-afdoening Speciale Halt-afdoening Thema middag Helder op straat (HOS) 26 januari 2012 Liesbeth vanden Boeynants Directeur Halt ZWN Halt Zuid-West Nederland o Werkgebied 39 gemeenten; 2 politieregio s o 21 medewerkers;

Nadere informatie

Alcoholpreventiebeleid Drentse gemeenten

Alcoholpreventiebeleid Drentse gemeenten Alcoholpreventiebeleid Drentse gemeenten Inventarisatie alcoholpreventie jeugd, als zodanig door de gemeenten aangegeven. Afdeling Drenthe van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten Gestelde vragen: -

Nadere informatie

De lessen kunnen op elk gewenst tijdstip bekeken worden. Aantal deelnemers. Pedagoog. Jeugdverpleegkundige.

De lessen kunnen op elk gewenst tijdstip bekeken worden. Aantal deelnemers. Pedagoog. Jeugdverpleegkundige. 4.2.12. Digitale opvoedondersteuning voor ouders van het jonge kind Ondersteuning in de vorm van een aantal online lessen voor ouders met kinderen tot 4 jaar, om ze voor te bereiden op de (toekomstige)

Nadere informatie

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs V E R E N I G I N G V O O R A L C O H O L - E N A N D E R E D R U G P R O B L E M E N ( V A D ) W W W. V A D. B E Een beleid opzetten Middelengebruik

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Jeugd en Alcohol Steenwijkerland 2008

Uitvoeringsprogramma Jeugd en Alcohol Steenwijkerland 2008 Uitvoeringsprogramma Jeugd en Alcohol Steenwijkerland 2008 Merijn Bolhuis, maart 2008 - GEEN ALCOHOLGEBRUIK ONDER DE 16 - MATIGING VAN ALCOHOLGEBRUIK BOVEN DE 16 1. Inleiding 1.1 Jeugdagenda Steenwijkerland

Nadere informatie

Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018

Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018 Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018 september 2014 gemeente roerdalen 2014-2018 1 Hoofstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De Nederlandse jongeren drinken veel, vaak en op jonge leeftijd. Daarnaast

Nadere informatie

LVB en Verslaving. Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013

LVB en Verslaving. Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013 Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013 Binnenplein Casus Methodieken 2 Binnenplein Onderdeel van Aveleijn (VG) Gericht op verstandelijke beperking en verslaving Ambulant

Nadere informatie

PROTOCOL GENOTMIDDELEN. St.-Jozefmavo 2013-2016

PROTOCOL GENOTMIDDELEN. St.-Jozefmavo 2013-2016 PROTOCOL GENOTMIDDELEN St.-Jozefmavo 2013-2016 Inleiding Protocollen zijn lijsten met afspraken die gemaakt worden om te gebruiken als er situaties ontstaan die de dagelijkse gang van zaken op school hinderen

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Gezonde Scholen presteren beter!

Gezonde Scholen presteren beter! Gezonde Scholen presteren beter! Aan de slag met de Gezonde School! Onderwijsinstellingen Gemeente Oss 14-10-2014 Inhoud Wat is de Gezonde School? Kernpunten Gezonde School Gezonde School aanpak Vignet

Nadere informatie

Datum 18 maart 2013 Onderwerp Samenvatting inzet Indigo Preventie 2012 en ontwikkelingen 2013

Datum 18 maart 2013 Onderwerp Samenvatting inzet Indigo Preventie 2012 en ontwikkelingen 2013 Datum 18 maart 2013 Onderwerp Samenvatting inzet Indigo Preventie 2012 en ontwikkelingen 2013 Inleiding Met Indigo worden jaarlijks via het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) afspraken

Nadere informatie

Schoolplan Gezonde school

Schoolplan Gezonde school Schoolplan Gezonde school 1 maart 2017 Inhoud 1. Waarom een gezonde school? 2. Aandachtsgebieden t.a.v. roken, alcohol en drugs 3. Waarom een rookvrij schoolterrein? 4. Stappenplan Pagina 1 van 14 1. Waarom

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Medemblik In Control of Drugs- en Alcohol 2016-2020

Medemblik In Control of Drugs- en Alcohol 2016-2020 Medemblik In Control of Drugs- en Alcohol 2016-2020 IO-15-23818 Inhoudsopgave 1. Aanleiding...3 1.1 Waarom een lokale kadernotitie?...3 1.2 Aansluiting regionale doelstellingen...3 2. De doelstelling...4

Nadere informatie

Er wordt er géén oud papier meer opgehaald in Noord! Dringend overblijfouders gezocht!!!!

Er wordt er géén oud papier meer opgehaald in Noord! Dringend overblijfouders gezocht!!!! November 2015 1 45 2 3 4 MR 5 6 7 8 46 9 10 11 12 13 14 15 47 16 17 Toneel groep A informatie avond V.O. 18 19 Toneel groep B 20 Rapport groepen 3 t/m 8 Leerlingenraad 21 22 48 23 24 25 26 Toneel groep

Nadere informatie

Nieuwsbrief Juli 2015

Nieuwsbrief Juli 2015 Afscheid nemen is met zachte vingers, wat voorbij is, dicht doen en verpakken in de goede gedachten der herinnering. Nieuwsbrief Juli 2015 Inhoud Nieuwsbrief: Groep 8. Personeel. Schoolagenda. Engels.

Nadere informatie

De prins op het witte paard is een loverboy!

De prins op het witte paard is een loverboy! De prins op het witte paard is een loverboy! Plan van aanpak Loverboyproblematiek in de provincie Groningen in het kader van het provinciale speerpuntproject Huiselijk Geweld Marjolijne Vinkenborg, adviseur

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie