Lesopbouw: instructie. Lesinhoud. 1 Start. 2 Instructie. Blok 4 Week 2 Les 1. Vermenigvuldigen: rekenen met de factor 10, 100 en

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lesopbouw: instructie. Lesinhoud. 1 Start. 2 Instructie. Blok 4 Week 2 Les 1. Vermenigvuldigen: rekenen met de factor 10, 100 en"

Transcriptie

1 Blok Week Les a 7 c 76 e 7 6 g 7 79 b d f h () Lesinhoud Vermenigvuldigen: rekenen met de factor, en Bewerkingen: hoofdrekenend optellen en aftrekken van eenvoudige getallen tot Lesopbouw: instructie Start U schrijft een aantal keersommen op het bord: 9 = 6 = 6 = = 9 = 6 = 6 = = 9 = 6 = 6 = = 9 = 6 = 6 = = U vraagt de kinderen deze sommen zo snel mogelijk uit te rekenen. Daag ze uit om dit zo handig mogelijk te doen. Hebben alle kinderen gebruikgemaakt van de factor, en? ( 9 = 7, 9 is keer zo veel, dus 7 = 7, enzovoort.) Denk maar aan geld! Met geld is dat heel inzichtelijk te maken: keer een munt van, briefjes van euro, briefjes van. De kinderen maken vervolgens opgave uit het lesboek in hun schrift. Instructie In de vorige blokken hebben de kinderen kennisgemaakt met de getallen tot. In deze les gaan ze eenvoudige getallen tot optellen en aftrekken. Inzicht in de structuur van de getallen is bij dit soort opgaven noodzakelijk. Bij de optellingen moeten de kinderen inzien dat er achtereenvolgens iets verandert bij de honderdduizendtallen, de tienduizendtallen, de duizendtallen, de honderdtallen en de tientallen. Bij de aftreksommen moet er eerst een tienduizendtal of een duizendtal afgehaald worden. Bijvoorbeeld bij de som = wordt eerst van het tienduizendtal (in dit geval ) het getal afgehaald.

2 Les Week Blok Een korte introductie aan de hand van de volgende oefeningen is wenselijk: De plaats van de getallen op een getallenlijn aangeven van tot Zelfstandig werken De kinderen maken opgave. Laat ze als het nog niet zo soepel gaat eerst een positieschema tekenen. Daarna beginnen ze met de weektaak. enzovoort Lesopbouw: verlengde instructie Het uitspreken van de getallen tot Het getal in een positieschema zetten Het verschil duiden tussen het uitspreken van de getallen en het noteren in een positieschema Het getal 7 9 spreek je uit als achthonderdduizend achtenzeventigduizend negenhonderd. In positieschema: HD TD D H T 7 9 In het positieschema wordt achthonderd achtenzeventigduizend nog eens uit elkaar gehaald in honderdduizendtallen 7 tienduizendtallen en duizendtallen. Vervolgens kijkt u samen met de kinderen naar opgave. Wat wordt bij deze opgave gevraagd? Er zijn 7 bloemen en de kinderen rekenen uit hoeveel er meer of minder zijn. Laat de kinderen deze vraag ook steeds in een somvorm noteren, bijvoorbeeld bij meer: 7 =. Terwijl de kinderen hiermee aan het werk zijn tekent u een positieschema op het bord met het getal 7 : HD TD D H T 7 In de nabespreking vraagt u steeds hoeveel duizendtallen, honderdtallen, enzovoort eraf gaan of erbij komen. Bijvoorbeeld bij minder: er moeten duizendtallen af, in het getal staan ook duizendtallen, dus ik houd duizendtallen over: en het aantal zonnebloemen wordt dan 7. Bij meer is het handig eerst op te tellen bij 7 (is samen ) en dan er weer bij te doen: bloemen. Kinderen die een verlengde instructie nodig hebben, neemt u apart aan de instructietafel. De rest van de groep gaat door met opgave. E E Overstap De kinderen rekenen de sommen uit in hun bijwerkboek. Verlengde instructie In de verlengde instructie wordt nog eens speciale aandacht besteed aan het uitspreken van de getallen. Het in een positieschema kunnen zetten van de getallen is een noodzakelijke voorwaarde bij het optellen en aftrekken van eenvoudige getallen. U tekent een leeg positieschema op het bord en de kinderen nemen dit over op een kladblaadje. U dicteert een getal en de kinderen schrijven het getal in het positieschema. Bijvoorbeeld:,,, enzovoort. Stimuleer ze eerst de getallen hardop uit te spreken en dan te noteren in het positieschema. HD TD D H T Als volgende stap komt er steeds een getal bij. En de uitkomst van de optelling wordt ook weer in het positieschema genoteerd. Bijvoorbeeld: schrijf op, er komt bij. Schrijf het nieuwe getal op,. Op dezelfde manier haalt u er getallen af en noteren de kinderen de uitkomst van de aftrekking. Enzovoort. Samen met de kinderen kijkt u naar opgave. Laat de kinderen bij opdracht a de getallen direct in een positieschema noteren. Ook bij opdracht b kan het zinvol zijn de getallen in een positieschema te noteren. Laat ze steeds alle getallen uitspreken. Opdracht c doet u samen met de kinderen. Het is tevens een controle of ze nu voldoende inzicht hebben in de posities en de daaraan gekoppelde waarde van de getallen. 6 Zelfstandig werken De kinderen kunnen opgave 6 zelfstandig maken. Daarna beginnen ze met de weektaak. E

3 Blok Week Les,,,,,7 6,,6,,,,, 7 9, 6,,6,,,7,6,7., Lesinhoud Kommagetallen: vergelijken van kommagetallen met een en twee decimalen Kommagetallen: relatie kommagetallen / breuken op de getallenlijn Materiaal voor de kleine groep Instructiegeld Lesopbouw: instructie Start U schrijft de volgende getallen op het bord en vraagt welk getal het dichtst bij ligt.,9,9,, Geef de kinderen de tip om er meters van te maken. Als de meeste kinderen een antwoord hebben vraagt u hoe ze dit hebben uitgerekend. Laat een van de kinderen de getallen op een getallenlijn op het bord plaatsen:,9 m,9 m m, m, m Dan zal snel duidelijk worden dat, m het dichtst bij m ligt. Mocht dit toch voor sommige kinderen nog lastig blijken, laat ze er dan centimeters van maken:,9 m is hetzelfde als 9 cm. Daarna maken de kinderen opgave uit het lesboek. Instructie In deze les gaat u verder met de kommagetallen. In blok hebben de kinderen voor het eerst kennisgemaakt met de koppeling van breuken aan kommagetallen. In deze les wordt hiermee doorgegaan. Om de koppeling tussen breuken en kommagetallen te visualiseren wordt gebruikgemaakt van de getallenlijn. Teken een horizontale lijn op het bord met de bordliniaal. De lijn is meter lang. Plaats op een kwart, de helft en driekwart van de lijn een streepje.

4 Les Week Blok Ook de kinderen tekenen een soortgelijke lijn op een kladblaadje. Samen met de kinderen worden de kommagetallen boven de lijn geplaatst. Vervolgens laat u de kinderen eerst zelf de corresponderende breuken rechts naast de lijn plaatsen. Welke breuk hoort bij, meter en bij een, meter? Enzovoort. Zien de kinderen de relatie tussen de kommagetallen en de breuken?, meter is hetzelfde als een halve meter en daar hoort dus de breuk bij. Besteed steeds aandacht aan het onder woorden brengen van deze relaties. Samen met de kinderen kijkt u naar opgave. Opdracht a is al op het bord getekend. Opdracht b maken de kinderen eerst zelf. Dit zal niet meer zoveel problemen opleveren:, is en dan is,. Naar opdracht c kijkt u weer samen met de kinderen. Wat is daar te zien? De bovenste getallenlijn is in stukken verdeeld. Welke breuken en kommagetallen horen daarbij? Vervolgens is een deel van de getallenlijn uitvergroot, namelijk het stukje van naar, m. Welke getallen horen daar op de streepjes te staan? Terwijl de kinderen dit in tweetallen uitzoeken tekent u een lijn op het bord van tot, meter. Bij de inventarisatie van de antwoorden stimuleert u de kinderen zowel de kommagetallen als de breuken naar voren te brengen. Welke breuk hoort bij,? Laat een van de kinderen beide maten op het bord noteren. Al deze getallen kun je noteren als kommagetal en als breuk., en zijn allebei een honderdste. De kinderen maken hierbij voor het eerst echt kennis met de breuk. U sluit af door nogmaals te constateren dat je de getallenlijn tussen twee helen kunt onderverdelen in tienden. Op dezelfde manier kun je het stukje getallenlijn tussen twee tienden weer onderverdelen in honderdsten. Kinderen die een verlengde instructie nodig hebben, neemt u apart aan de instructietafel. De rest van de groep gaat door met opgave. Zelfstandig werken Bij deze opgave is weer sprake van de koppeling tussen de breuken en kommagetallen. Wel is er steeds een andere verdeling van de lijn. Als de kinderen hiermee klaar zijn werken ze verder aan hun weektaak. Lesopbouw: verlengde instructie Overstap De kinderen trekken in hun bijwerkboek een lijn tussen de tijden die even lang duren. Instructie In de verlengde instructie wordt de koppeling van breuken aan kommagetallen nog eens geoefend. Nu in de context van geld. De munten zijn het zoveelste deel van een euro. De daarbij behorende geldbedragen worden in kommagetallen genoteerd: een munt van cent schrijf je als, en is het een vijfde ( ) deel van een euro. U geeft een van de kinderen een euro en vraagt: Hoeveel munten van twintig cent (,) krijg je voor euro? En welk deel van een euro is dat? En munten van cent, welk deel is dat? Enzovoort. Op het bord genoteerd:, euro, euro Samen met de kinderen kijkt u naar opgave. Laat de kinderen bij opdracht a de geldbedragen in kommagetallen bij de breuken noteren. Bij b hoort de vraag hoeveel munten van cent je voor euro krijgt. En welk deel van euro is dat? Laat de kinderen ook hier eerst zelf de geldbedragen in kommagetallen noteren. Op dezelfde manier vraagt u de kinderen bij opdracht c hoeveel centen je krijgt voor euro. En welk deel van euro is dat? Op het bord noteert u een aantal geldbedragen met centen. De kinderen noemen de breuken die er bij horen:,, euro euro 7 euro,7 euro, Als afsluiting schrijven ze de geldbedragen bij opdracht c op. 6 Zelfstandig werken Bij deze opgave noteren de kinderen de geldbedragen in kommagetallen. Daarna werken ze verder aan hun weektaak.

5 Blok Week Les cm, km cm km cm km kaart c: cm km kaart c: cm km kaart c: cm km Lesinhoud Meten: gewicht: kilo en gram Meten: schaal, afstanden berekenen Materiaal Digitaal schoolbord of beamer Online kaartenapplicatie Lesopbouw: instructie Start Kilo en gram zijn voor de kinderen bekende gegevens. Als korte herhaling vraagt u daarom de kinderen een aantal zaken te noemen die precies kilo wegen. Te denken valt aan een pak suiker of bloem. Weten de kinderen nog hoeveel gram in kilo gaat? Samen met de kinderen kijkt u naar opgave. Er kunnen zakjes van gram gevuld worden en zakjes van gram. Hierna schrijven de kinderen de antwoorden van opgave in hun schrift. In de nabespreking vraagt u hoe ze dit hebben uitgerekend. Hebben ze gebruikgemaakt van de voorafgaande sommen? Bijvoorbeeld: als er in kilo zakjes van gram gaan, dan gaan er in kilo zakjes ( keer zo veel). Instructie In deze les besteedt u aandacht aan het berekenen van afstanden. De kinderen maken hierbij gebruik van kaarten met verschillende schaallijnen. Deze les is een vervolg op les uit boek 6b, blok. De kinderen bekijken in groepjes de kaarten afgebeeld bij opgave. Wat zien de kinderen op deze kaarten? Zijn er overeenkomsten? Welke zijn dat? Zijn er verschillen? Welke zijn dat? Kunnen de kinderen het gebied van de eerste kaart (Bant en de weg naar de A6) vinden op de derde kaart? Bij dit gesprek zal zeker aan de orde komen dat de kaarten hetzelfde gebied tonen, maar dat de ene kaart een veel groter gebied bestrijkt dan de andere kaart. De vraag is hoe je dat kunt zien. Zo komt het begrip schaal vanzelf aan de orde. De ene kaart heeft een schaal van :, de ander : en de laatste :.

6 Les Week Blok Wat betekent deze schaal? ( cm op de kaart is in het echt / / cm.) Vraag de kinderen in tweetallen uit te rekenen hoeveel meter (of kilometer) cm op de kaart in het echt is. Als hulp schrijft u het bekende schema op het bord: kilometer hectometer decameter meter decimeter centimeter millimeter Als ze hiermee klaar zijn werken ze verder aan hun weektaak. Differentiatie Alle kinderen doen mee met de instructie. opgave en : Als er in tweetallen wordt gewerkt kunnen deze opgaven ook door de minder goede rekenaars worden gemaakt. cm is m, want meter is cm. Laat de kinderen bij voorkeur in tweetallen de andere afstanden met behulp van de schaal berekenen. Gebruik indien mogelijk een digitaal schoolbord om zo aan de hand van een van de bekende online kaartenapplicaties uw woonplaats in beeld te brengen. Dan is het heel verhelderend om op gelijke wijze als in het boek steeds verder uit te zoomen. Besteed hierbij aandacht aan de in beeld gebrachte schaal en vraag regelmatig hoeveel meter of kilometer cm op de kaart is. Vervolgens maken de kinderen opdracht a, b en c. Bij de nabespreking komt naar voren dat deze afstanden altijd ongeveer -afstanden zijn. millimeter op de kaart kan namelijk een groot verschil maken voor de echte afstand. Instructie De kinderen lezen de opdracht van opgave. Als je van Urk naar Emmeloord rijdt; welke kaart gebruik je dan? Voor de kinderen zelf aan de slag gaan, komt duidelijk naar voren dat de afstanden over de weg gemeten dienen te worden. Bij de nabespreking laat u de kinderen verwoorden waarom ze voor een kaart hebben gekozen en wat hun antwoord op de verschillende vragen is. Zelfstandig werken Zien de kinderen de schaalaanduiding bij de kaart? Wijs hen nogmaals op het schema van lengtematen dat op het bord staat. Vervolgens rekenen de kinderen de gevraagde afstanden in centimeter en kilometer ongeveer uit. Ook bedenken ze zelf een opdracht. Zelfstandig werken Bij deze opdrachten tekenen de kinderen zelf een fietsroute. Vervolgens berekenen ze van de getekende route ongeveer de afstand.

7 Blok Week Les A C 6 en een half Lesinhoud Bewerkingen: gemiddelde berekenen Grafieken: staafdiagrammen aflezen en invullen Materiaal Ruitjespapier (kopieerblad ) Lesopbouw: instructie Start In blok hebben de kinderen gemiddelden berekend in de context van een museumwinkel. Hier wordt het berekenen van gemiddelde herhaald in de context van plantenverkoop. Kan een van de kinderen uitleggen hoe het gemiddelde berekend wordt? En waarom we het gemiddelde uitrekenen? Als voorbeeld geeft u de volgende verkoopcijfers: dinsdag planten, woensdag 6 planten, donderdag planten, vrijdag planten, zaterdag planten. Door het gemiddelde uit te rekenen krijgt de verkoper een beter overzicht van de plantenverkoop. En weet hij ook hoeveel planten hij ongeveer moet inkopen. Het gemiddelde wordt uitgerekend door de getallen bij elkaar op te tellen en te delen door. Dus: = : =. Er zijn gemiddeld per dag planten verkocht. Na deze korte herhaling maken de kinderen opgave uit het lesboek in hun schrift. Instructie In deze opgave gaan de kinderen staafdiagrammen interpreteren en invullen. Dit is regelmatig aan de orde geweest. Nieuw is echter dat op de y-as (de verticale as), de hoeveelheden/aantallen niet gegeven zijn. De kinderen moeten uit de gegevens bij de grafiek bepalen welke getallen er bij de y-as komen. De context is fruitverkoop. Met de kinderen kijkt u naar opdracht a. Weten de kinderen hoe de afgebeelde figuur genoemd wordt? (een staafdiagram) Weten de kinderen ook nog wat het handige van diagrammen is? (Je ziet heel snel wat de resultaten zijn.) Maar geldt dat ook voor deze staafdiagrammen? (Nee, want ze zijn nog niet helemaal ingevuld) De kinderen maken opdracht a zelf op ruitjespapier (kopieerblad ). In de nabespreking laat u ze onder woorden brengen hoe ze tot hun antwoord gekomen zijn. In november worden 6 bananen verkocht. Er zijn hokjes gekleurd, dus hokje staat voor bananen. In december worden bananen verkocht. Dat zijn dus hokjes. De gegeven staaf helpt om te berekenen hoe hoog de 6

8 Les Week Blok andere staven worden. Welke getallen moeten er bij de y-as (de verticale as) geschreven worden? (,, 6,, enzovoort) De kinderen maken opdracht b ook op ruitjespapier. Geef de opdracht dat de kinderen ook de getallen bij de y-as opschrijven. Bij de nabespreking komt naar voren dat winkel B bananen heeft verkocht. hokje is dus bananen. Hebben de kinderen,,,, enzovoort bij de y-as geschreven? Winkel A zal geen problemen opleveren, maar hoe vullen de kinderen de staaf van winkel C in? is de helft van ; er wordt een half hokje gekleurd. Kinderen die een verlengde instructie nodig hebben, neemt u apart aan de instructietafel. De rest van de groep gaat door met opgave. Zelfstandig werken De kinderen maken de opgave in hun werkboek. Als ze hiermee klaar zijn werken ze verder aan hun weektaak. Lesopbouw: verlengde instructie Overstap De kinderen schrijven het getal op dat precies tussen de twee gegeven getallen in ligt. Instructie Bij de verlengde instructie wordt nogmaals aandacht besteed aan het interpreteren en invullen van hoeveelheden/aantallen bij de streepjes van de y-as (of verticale as) van de staafdiagrammen. Allereerst kijkt u samen met de kinderen naar het complete staafdiagram. Op welke dag zijn de meeste tuinharken verkocht? (op dinsdag) Kunnen we aflezen hoeveel harken dat zijn? Waarschijnlijk komen de kinderen met suggesties: of of. Eigenlijk is alles mogelijk, denk maar aan de uitleg bij opgave. Daar was in opdracht a hokje (bananen) en in opdracht b was hokje bananen. Om een staafdiagram precies af te kunnen lezen moet je weten wat de waarde van hokje of streepje is. Vraag de kinderen naar de staaf bij de maandag te kijken. Hoeveel harken worden er op maandag verkocht () en hoeveel hokjes/streepjes staan er bij de staaf van maandag? Dus een hokje/streepje staat voor harken. Bij de verticale as (de y-as) schrijven de kinderen:,,,,. Vervolgens vullen ze zelf in hoeveel er verkocht is op dinsdag, woensdag en donderdag. Kunnen de kinderen zelf de staaf voor tuinharken bij vrijdag tekenen? Nadat duidelijk is dat er dan een half hokje (zie ook de kleine streepjes langs de as) gekleurd moet worden kan dit geen probleem geven. 6 Zelfstandig werken Met de kinderen stelt u vast dat de staaf van dinsdag de staaf is die helpt om uit te kunnen rekenen hoeveel tuinscheppen er op de verschillende dagen verkocht zijn. Daarna maken de kinderen de opgave. Bij maandag en woensdag vullen ze de antwoorden in en bij donderdag en vrijdag tekenen ze de staven. Bij de verticale as (de y-as) vullen de kinderen de getallen in (tweehonderdvouden). Daarna werken ze verder aan hun weektaak. 7

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen 1 2 REKENEN Boek 7a: Blok 1 - week 1 in geldcontext 2 x 2,95 = / 4 x 2,95 = Optellen en aftrekken tot 10.000 - ciferend; met 2 of 3 getallen 4232 + 3635 + 745 = 1600

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn kommagetallen

Reken zeker: leerlijn kommagetallen Reken zeker: leerlijn kommagetallen De gebruikelijke didactische aanpak bij Reken Zeker is dat we eerst uitleg geven, vervolgens de leerlingen flink laten oefenen (automatiseren) en daarna het geleerde

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn kommagetallen

Reken zeker: leerlijn kommagetallen Reken zeker: leerlijn kommagetallen De gebruikelijke didactische aanpak bij Reken Zeker is dat we eerst uitleg geven, vervolgens de leerlingen flink laten oefenen (automatiseren) en daarna het geleerde

Nadere informatie

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen 1 2 3 4 REKENEN Boek 8a: Blok 1 - week 1 Oriëntatie - uitspreken en schrijven van getallen rond 1 miljoen - introductie miljard - helen uit een breuk halen 5/4 = -

Nadere informatie

kommagetallen en verhoudingen

kommagetallen en verhoudingen DC 8Breuken, procenten, kommagetallen en verhoudingen 1 Inleiding Dit thema gaat over rekenen en rekendidactiek voor het oudere schoolkind en voor het voortgezet onderwijs. Beroepscontext: als onderwijsassistent

Nadere informatie

Blok 2 handleiding 5a

Blok 2 handleiding 5a Blok handleiding a Blok Inhoud Snel op weg met De wereld in getallen...................... Leerlijnen................................................................ Overzicht lessen.....................................................

Nadere informatie

Rekentermen en tekens

Rekentermen en tekens Rekentermen en tekens Erbij de som is hetzelfde, is evenveel, is gelijk aan Eraf het verschil, korting is niet hetzelfde, is niet evenveel Keer het product kleiner dan, minder dan; wijst naar het kleinste

Nadere informatie

toets Leerlijn Leerdoelen Leeractiviteit toets Toets

toets Leerlijn Leerdoelen Leeractiviteit toets Toets toets blok 6 55 Overzicht van de leerdoelen Leerlijn Leerdoelen Leeractiviteit toets Toets Getalrelaties en getalbegrip Basisvaardigheden Getalrelaties en getalbegrip Betekenis, plaats, structuur en waarde

Nadere informatie

Aanbod rekenstof augustus t/m februari. Groep 3

Aanbod rekenstof augustus t/m februari. Groep 3 Aanbod rekenstof augustus t/m februari Groep 3 Blok 1 Oriëntatie: tellen van hoeveelheden tot 10, introductie van de getallenlijn tot en met 10, tellen en terugtellen t/m 20, koppelen van getallen aan

Nadere informatie

Leerlijnen groep 5 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 5 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 5 Wereld in Getallen 1 2 3 4 REKENEN Boek 5a: Blok 1 - week 1 Oriëntatie - Getallen tot en met 1000 - Tafels 0 t/m 6 en 10 - Herhalen strategieën - Herhalen hele, halve uren en kwartieren

Nadere informatie

rekenboek 6a taken 507019

rekenboek 6a taken 507019 rekenboek 6a taken 507019 Blok 2 Week 1 Taak 1 Werken met getallen. a Neem het schema over en vul in: b Schrijf het getal in woorden: D H T E 3141 driehonderdzes 687 vierduizend acht 5870 veertienhonderdeenentachtig

Nadere informatie

Het weetjesschrift. Weetjesschrift Galamaschool

Het weetjesschrift. Weetjesschrift Galamaschool Het weetjesschrift Dit is het weetjesschrift. In dit schrift vind je heel veel weetjes over taal, rekenen en andere onderwerpen. Sommige weetjes zal je misschien al wel kennen en anderen leer je nog! Uiteindelijk

Nadere informatie

Overstapprogramma 6-7

Overstapprogramma 6-7 Overstapprogramma - Cijferend optellen 9 Verdeel het getal. Het getal 8 kun je verdelen in: duizendtallen honderdtallen tientallen eenheden D H T E 8 D H T E 8 = 8 9 9 9 = = = = Zet de getallen goed onder

Nadere informatie

Kommagetallen. Twee stukjes is

Kommagetallen. Twee stukjes is Kommagetallen Een kommagetal is een getal dat niet heel is. Het is een breuk. Voor de komma staan de helen, achter de komma staat de breuk. De cijfers achter de komma staan voor de tienden, honderdsten,

Nadere informatie

Hieronder ziet u per 2 blokken wat er getoetst wordt in groep 4

Hieronder ziet u per 2 blokken wat er getoetst wordt in groep 4 Hieronder ziet u per 2 blokken wat er getoetst wordt in groep 4 Blok 1A en 2A Telrij, uitspraak en notatie Getallenlijn en getalvolgorde Opbouw getallen tot 100 Sprongen van 1, 2 en 5 tussen 10 en 20 t/m

Nadere informatie

Getallen. 1 Doel: een getallenreeks afmaken De leerlingen maken de getallenreeks af met sprongen van 150 000.

Getallen. 1 Doel: een getallenreeks afmaken De leerlingen maken de getallenreeks af met sprongen van 150 000. Getallen Basisstof getallen Lesdoelen De leerlingen kunnen: een reeks afmaken; waarde van cijfers in een groot getal opschrijven; getallen op de getallenlijn plaatsen; afronden op miljarden; getallen in

Nadere informatie

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld Groep 3 Getalbegrip hele getallen De leerlingen werken de eerste periode in het getallengebied tot 20 en 40. De tweede helft van het jaar ook tot 100. De leerlingen leren het verder- en terugtellen, tellen

Nadere informatie

Tafelkaart: tafel 1, 2, 3, 4, 5

Tafelkaart: tafel 1, 2, 3, 4, 5 Tafelkaart: tafel 1, 2, 3, 4, 5 1 2 3 4 5 1x1= 1 1x2= 2 1x3= 3 1x4= 4 1x5= 5 2x1= 2 2x2= 4 2x3= 6 2x4= 8 2x5=10 3x1= 3 3x2= 6 3x3= 9 3x4=12 3x5=15 4x1= 4 4x2= 8 4x3=12 4x4=16 4x5=20 5x1= 5 5x2=10 5x3=15

Nadere informatie

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1.

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1. Derde domein: gebroken getallen 1 Kennismaking met breuken 1.1 De breuk als deel van een geheel Opdracht 2 blaadje 1 blaadje 2 blaadje 3 blaadje 4 Een blaadje in twee delen vouwen geeft de helft van een

Nadere informatie

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1.

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1. Derde domein: gebroken getallen 1 Kennismaking met breuken 1.1 De breuk als deel van een geheel blaadje 1 blaadje 2 blaadje 3 blaadje 4 Een blaadje in twee delen vouwen geeft de helft van een heel blaadje.

Nadere informatie

Verdiepingsmodule Getallen Tweede bijeenkomst maandag 8 april 2013 monica wijers en vincent jonker

Verdiepingsmodule Getallen Tweede bijeenkomst maandag 8 april 2013 monica wijers en vincent jonker Verdiepingsmodule Getallen Tweede bijeenkomst maandag 8 april 2013 monica wijers en vincent jonker Programma Breuken PPON Leerlijn Didactiek van bewerkingen Breuken en kommagetallen in het echt Kommagetallen

Nadere informatie

Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren

Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren Uren, Dagen, Maanden, Jaren,. Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren 1 minuut 60 seconden 1 uur 60 minuten 1 half uur 30 minuten 1 kwartier 15 minuten 1 dag (etmaal) 24 uren 1 week

Nadere informatie

I I. Noordhoff Uitgevers bv Groningen/Houten

I I. Noordhoff Uitgevers bv Groningen/Houten H A N D L E I D I N G 7 I I Noordhoff Uitgevers bv Groningen/Houten H A N D L E I D I N G Lesbeschrijvingen Breuken en procenten Basisstof breuken procenten Lesdoelen De leerlingen kunnen: helen vermenigvuldigen

Nadere informatie

Optellen van twee getallen onder de 10

Optellen van twee getallen onder de 10 Splitsen tot 0 uit het hoofd 2 Optellen 2 7 6 2 5 3 4 Splitsen tot 20 3 2 8 7 2 6 3 5 4 4 4 3 2 2 9 8 2 7 3 6 4 5 5 4 2 3 0 9 2 8 3 7 4 6 5 5 6 5 2 4 3 3 Bij een aantal iets erbij doen heet optellen. Je

Nadere informatie

Score. Zelfevaluatie. Beoordeling door de leerkracht. Datum: Klas: Nr: Naam:

Score. Zelfevaluatie. Beoordeling door de leerkracht. Datum: Klas: Nr: Naam: Datum: Klas: Nr: Naam: Score G1 /5 /5 Opgave 1 G2 / / Opgave 2 G3 /10 /10 Opgave 3 G4 /5 /5 Opgave 4 G5 /4 /4 Opgave 5 G6 /5 /5 G7 /5 /5 G8 /10 /10 G9 /10 /10 G10 /7 /7 G11 /10 /10 Totaal Zelfevaluatie

Nadere informatie

Inhoud kaartenbak groep 8

Inhoud kaartenbak groep 8 Inhoud kaartenbak groep 8 1 Getalbegrip 1.1 Ligging van getallen tussen duizendvouden 1.2 Plaatsen van getallen op de getallenlijn 1.3 Telrij t/m 100 000 1.4 Telrij t/m 100 000 1.5 Getallen splitsen en

Nadere informatie

Schattend rekenen Maatkennis over gewichten Gebruik van referentiematen. Per tweetal: kopieerblad Lift een groot vel papier

Schattend rekenen Maatkennis over gewichten Gebruik van referentiematen. Per tweetal: kopieerblad Lift een groot vel papier Lift Kopieerblad Lift Titel De lift waarin dit bordje hangt kan 1000 kilo vervoeren of dertien personen. In deze activiteit gaan de kinderen na of dertien personen 1000 kilo zouden kunnen wegen. Om dit

Nadere informatie

Leerstofoverzicht groep 3

Leerstofoverzicht groep 3 Leerstofoverzicht groep 3 Getallen en relaties Basisbewerkingen Verhoudingen Leerlijn Groep 3 uitspraak, schrijfwijze, kenmerken begrippen evenveel, minder/meer cijfer 1 t/m 10, groepjes aanvullen tot

Nadere informatie

Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN

Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN Verhoudingstabel Wat zijn verhoudingen Rekenen met de verhoudingstabel Kruisprodukten Wat zijn verhoudingen * * * 2 Aantal rollen 1 2 12 Aantal beschuiten 18

Nadere informatie

Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar

Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar 24/04/2013 Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar Sint-Ursula-Instituut Rekenprocedures eerste leerjaar Rekenen, hoe doe ik dat? 1. E + E = E 2 + 5 = 7 Ik heb er 2. Er komen er 5 bij. Dat is

Nadere informatie

Voorbereidend Cijferend rekenen Informatie voor ouders van leerlingen in groep 3 t/m 8

Voorbereidend Cijferend rekenen Informatie voor ouders van leerlingen in groep 3 t/m 8 nummer 2 bijgesteld in nov. 2013 Voorbereidend Cijferend rekenen Informatie voor ouders van leerlingen in groep 3 t/m 8 Hoe cijferend rekenen wordt aangeleerd Deze uitgave van t Hinkelpad gaat over het

Nadere informatie

Leerlijnenpakket STAP incl. WIG. Rekenen Rekenen. Datum: 08-05-2014. Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200

Leerlijnenpakket STAP incl. WIG. Rekenen Rekenen. Datum: 08-05-2014. Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200 Leerlijnenpakket STAP incl. WIG Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200 Rekenen Rekenen 1.1 Getallen - Optellen en aftrekken tot 10 - Groep 3 BB/ KB GL + PRO 1.1.1 zegt de telrij

Nadere informatie

GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben.

GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben. Leerroute 3 Jaargroep: 8 GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben. Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen kunnen hebben. (hoeveelheidsgetal,

Nadere informatie

Leerjaar 3: Doelenlijst Rekenen/Wiskunde voor leerroute A, B en C

Leerjaar 3: Doelenlijst Rekenen/Wiskunde voor leerroute A, B en C Leerjaar 3: Doelenlijst Rekenen/Wiskunde voor leerroute A, B en C Getallen, Verhoudingen, Meten en meetkunde, Verbanden GETALLEN Onderdeel 1 Optellen en aftrekken (inclusief getalverkenning en schatten)

Nadere informatie

REKENEN OP MAAT GROEP 4

REKENEN OP MAAT GROEP 4 REKENEN OP MAAT GROEP 4 REKENEN OP MAAT GROEP 4 RICHT ZICH OP DE BELANGRIJKSTE VAARDIGHEDEN DIE NODIG ZIJN VOOR HET REKEN-WISKUNDEONDERWIJS. ER WORDT NAUW AANGESLOTEN BIJ DE OEFENSTOF VAN DE VERSCHILLENDE

Nadere informatie

Leerlijnenmatrix De wereld in getallen 4 e editie

Leerlijnenmatrix De wereld in getallen 4 e editie 3a 3b 4a 4b 5a 5b Getalbegrip Oriëntatie op de getallen - Verder- en terugtellen tot en met 40 - Cijfers schrijven - Structuur van de getallen tot en met 20 (één tiental en wisselende eenheden) Resultatief

Nadere informatie

Leerlijnenoverzicht groep 3 t/m 8

Leerlijnenoverzicht groep 3 t/m 8 3a 3b 4a 4b 5a 5b Getalbegrip Oriëntatie op de getallen - Verder- en terugtellen tot en met 40 - Cijfers schrijven - Structuur van de getallen tot en met 20 (één tiental en wisselende eenheden) Resultatief

Nadere informatie

De vormgeving. Algemene inleiding

De vormgeving. Algemene inleiding !"#$%&'(#)*+,++-(./04-556669' 78$7!$9!7!66679:"7:87 6 Algemene inleiding De vormgeving Alles telt is een overzichtelijke methode. Dat blijkt ook uit de vormgeving. Daarom is gekozen voor een rustige vormgeving,

Nadere informatie

De teller geeft hoeveel stukken er zijn en de noemer zegt wat de 5. naam is van die stukken: 6 taart geeft dus aan dat de taart in 6

De teller geeft hoeveel stukken er zijn en de noemer zegt wat de 5. naam is van die stukken: 6 taart geeft dus aan dat de taart in 6 Breuken Breuk betekent dat er iets gebroken is. Het is niet meer heel. Als je een meloen doormidden snijdt, is die niet meer heel, maar verdeeld in twee stukken. Eén zo n stuk is dan een halve meloen,

Nadere informatie

Begin situatie Wiskunde/Rekenen. VMBO BB leerling

Begin situatie Wiskunde/Rekenen. VMBO BB leerling VMBO BB leerling Verbanden en Hoge -bewerkingen onder 100 -tafels t/m 10 (x:) -bewerkingen met eenvoudige grote en -makkelijk rekenen -vergelijken/ordenen op getallenlijn -makkelijke breuken omzetten -deel

Nadere informatie

Strategiekaarten. Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Rekenen: een hele opgave, deel 2

Strategiekaarten. Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Rekenen: een hele opgave, deel 2 Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Joep van Vugt Anneke Wösten Handig optellen; tribunesom* Bij optellen van bijna ronde getallen zoals 39, 198, 2993,..

Nadere informatie

Omtrek en oppervlakte meten van vijvers

Omtrek en oppervlakte meten van vijvers toets maatschrift 6 Overzicht van de leerdoelen Leerlijn Leerdoelen Leeractiviteit toets Toets Getallen en getal relaties Auto mat i- se ren Getallen en getal relaties Basis vaardig heden Meten Telrij

Nadere informatie

Overzicht rekenstrategieën

Overzicht rekenstrategieën Overzicht rekenstrategieën Groep 3 erbij tot tien Groep 3 eraf tot tien Groep 4 erbij tot twintigt Groep 4 eraf tot twintigt Groep 4 erbij tot honderd Groep 4 eraf tot honderd Groep 4 en 5 tafels tot tien

Nadere informatie

BLAD 16: HAM EN KAAS. b. Bij de maatbeker horen verschillende inhoudsmaten. Hiernaast staan ze op een rij. Schrijf op de stippeltjes wat het betekent.

BLAD 16: HAM EN KAAS. b. Bij de maatbeker horen verschillende inhoudsmaten. Hiernaast staan ze op een rij. Schrijf op de stippeltjes wat het betekent. BLAD 16: HAM EN KAAS 1. Hoeveel is het goedkoper? a. Twee aanbiedingen bij de supermarkt. Hoeveel cent is het goedkoper? 6 witte bolletjes:... 10 scharreleieren:... b. Reken van deze aanbiedingen ook uit

Nadere informatie

a a Leg 3 getallen van 2 cijfers en tel ze op. b d Bedenk sommen waar 180 uitkomt. Meer antwoorden. b Uit welke som komt 103?

a a Leg 3 getallen van 2 cijfers en tel ze op. b d Bedenk sommen waar 180 uitkomt. Meer antwoorden. b Uit welke som komt 103? les 4 blok 5 4 Hoeveel kilogram samen? Eerst schatten. a a 64 kg b 164 kg 3 2 k g 232 kg 1 5 k g 115 kg 1 1 1 k g 511 kg c 8 kg 32 kg 125 kg 244 kg b d 16 kg 185 kg 143 kg 495 kg CD2 Maak sommen met deze

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn breuken

Reken zeker: leerlijn breuken Reken zeker: leerlijn breuken B = breuk H = hele HB = hele plus breuk (1 1/4) Blauwe tekst is theorie uit het leerlingenboek. De breuknotatie in Reken zeker is - anders dan in deze handout - met horizontale

Nadere informatie

Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk. inzicht in het complete metriek stelsel. Op een eenduidige

Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk. inzicht in het complete metriek stelsel. Op een eenduidige Meten is weten Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk Leer- Meten en is oefenboek weten Bloemlezing metriek uit stelsel 36 bladzijden voor ISBN: een 978-90-821249-1-0 eerste indruk Auteur

Nadere informatie

Leerlijnen groep 4 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 4 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 4 Wereld in Getallen 1 REKENEN Boek 4a: Blok 1 - week 1 - optellen en aftrekken t/m 10 (3 getallen, 4 sommen) 5 + 4 = / 4 + 5 = 9 5 = / 9 4 = - getallen tot 100 Telrij oefenen met kralenstang

Nadere informatie

2011-2012. Takenoverzicht. Rekenrijk Groep 8. http://www.correctaleerhulp.nl

2011-2012. Takenoverzicht. Rekenrijk Groep 8. http://www.correctaleerhulp.nl 2011-2012 Takenoverzicht Rekenrijk Groep 8 http://www.correctaleerhulp.nl Rekenrijk 8, dag 1 Rekenrijk 8, dag 2 Rekenrijk 8, dag 3 Rekenrijk 8, dag 4 Rekenrijk 8, dag 5 Rekenrijk 8, dag 6 Rekenrijk 8,

Nadere informatie

Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter.

Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter. 70 blok 5 les 23 C 1 Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 60 981 540 C 2 Welke maten horen erbij? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter.

Nadere informatie

Werken naar fundamenteel niveau 1F met. De wereld in getallen. Verantwoording en 1F-routeboekje. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Werken naar fundamenteel niveau 1F met. De wereld in getallen. Verantwoording en 1F-routeboekje. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Werken naar fundamenteel niveau 1F met De wereld in getallen Verantwoording en 1F-routeboekje SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Werken naar fundamenteel niveau 1F met De wereld in getallen

Nadere informatie

Rekenen met verhoudingen

Rekenen met verhoudingen Rekenen met verhoudingen Groep 6, 7 Achtergrond Leerlingen moeten niet alleen met de verhoudingstabel kunnen werken wanneer die al klaar staat in het rekenboek, ze moeten ook zelf een verhoudingstabel

Nadere informatie

Handleiding. Reken-wiskundemethode voor het primair onderwijs. Katern 1S en 1F

Handleiding. Reken-wiskundemethode voor het primair onderwijs. Katern 1S en 1F I Handleiding Reken-wiskundemethode voor het primair onderwijs Katern 1S en 1F Handleiding bij de katernen 1F en 1S 1 In 2010 hebben de referentieniveaus een wettelijk kader gekregen. Basisscholen moeten

Nadere informatie

Inzage exemplaar. Rekenen. Citotoets, Entreetoets, LVS-toetsen - oefenen boeken set groep 7+8 ISBN: 978-90-821669-8-9

Inzage exemplaar. Rekenen. Citotoets, Entreetoets, LVS-toetsen - oefenen boeken set groep 7+8 ISBN: 978-90-821669-8-9 Inzage exemplaar Citotoets, Entreetoets, LVS-toetsen - oefenen boeken set groep 7+8 Rekenen ISBN: 978-90-821669-8-9 Inhoud Rekenen: - Getallen - Verhoudingen - Meten en meetkunde - Verbanden De set bestaat

Nadere informatie

2011-2012. Takenoverzicht. Talrijk Groep 8. http://www.correctaleerhulp.nl

2011-2012. Takenoverzicht. Talrijk Groep 8. http://www.correctaleerhulp.nl 2011-2012 Takenoverzicht Talrijk Groep 8 http://www.correctaleerhulp.nl Talrijk 8, dag 1 Talrijk 8, dag 2 Talrijk 8, dag 3 Talrijk 8, dag 4 Talrijk 8, dag 5 Talrijk 8, dag 6 Talrijk 8, dag 7 Talrijk 8,

Nadere informatie

Leerstofoverzicht groep 6

Leerstofoverzicht groep 6 Leerstofoverzicht groep 6 Getallen en relaties Basisbewerkingen Leerlijn Groep 6 Uitspraak, schrijfwijze, kenmerken getallen boven 10 000 in cijfers schrijven haakjesnotatie deler en deeltal breuknotatie

Nadere informatie

1. Optellen en aftrekken

1. Optellen en aftrekken 1. Optellen en aftrekken Om breuken op te tellen of af te trekken maak je de breuken gelijknamig. Gelijknamig maken wil zeggen dat je zorgt voor 'gelijke noemers': Om de breuken met 'derden' en 'vijfden'

Nadere informatie

BLAD 21: AAN DE OPPERVLAKTE

BLAD 21: AAN DE OPPERVLAKTE BLAD 21: AAN DE OPPERVLAKTE 1. Maak het getal a. In de figuur hiernaast zie je zes getallen staan: één in het rondje, en vijf in de rechthoek. Probeer nu om het getal in de cirkel te 'maken' met de getallen

Nadere informatie

REKENVAARDIGHEID BRUGKLAS

REKENVAARDIGHEID BRUGKLAS REKENVAARDIGHEID BRUGKLAS Schooljaar 008/009 Inhoud Uitleg bij het boekje Weektaak voor e week: optellen en aftrekken Weektaak voor e week: vermenigvuldigen Weektaak voor e week: delen en de staartdeling

Nadere informatie

RekenGroen Titel Rekenmodule Onderdeel Breuken Versie 20121907

RekenGroen Titel Rekenmodule Onderdeel Breuken Versie 20121907 RekenGroen Titel Onderdeel Versie Rekenmodule Breuken 202907 2_BREUKEN RECEPTEN Bij veel recepten worden breuken gebruikt om hoeveelheden van de ingrediënten aan te geven. A PPEL- KOMKOMMER SALADE Ingrediënten

Nadere informatie

kilometer hectometer decameter meter decimeter centimeter milimeter km hm dam m dm cm mm

kilometer hectometer decameter meter decimeter centimeter milimeter km hm dam m dm cm mm Op een plattegrond van een stad, maar ook op de landkaart van Nederland worden allerlei wegen kleiner afgebeeld. Omdat je niet de werkelijke maten op papier kunt zetten, maak je gebruik van een schaal.

Nadere informatie

Rekendidactiek van ffrekenen in beeld

Rekendidactiek van ffrekenen in beeld Rekendidactiek van ffrekenen in beeld De doelgroep van ffrekenen is (jong)volwassenen die beter willen worden in functioneel rekenen. Deze (jong)volwassenen in onze maatschappij hebben een zeer diverse

Nadere informatie

Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde

Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde De bedoeling van dit document is leerkrachten handvatten te geven bij het inpassen van het werken met Nieuwsrekenen in de reguliere rekenmethode.

Nadere informatie

Groep 5 Leerroute 3< 1F Leerroute 2= 1F (maatschrift) Leerroute 1 = 1S Periode 1

Groep 5 Leerroute 3< 1F Leerroute 2= 1F (maatschrift) Leerroute 1 = 1S Periode 1 Groep 5 Leerroute 3< 1F Leerroute 2= 1F (maatschrift) Leerroute 1 = 1S Periode 1 Normgerichte doelen: De kinderen behalen op de methodegebonden toetsen Maatschrift een 60% score. Blok 1: De kinderen kennen/kunnen/beheersen:

Nadere informatie

Vrijdag 3, maandag 6 en dinsdag 7 april Kinderen vrij ivm met Pasen en studiedag team

Vrijdag 3, maandag 6 en dinsdag 7 april Kinderen vrij ivm met Pasen en studiedag team Algemeen De kinderen van groep 1-2 en 3 hebben deze week een lentewandeling gemaakt. De narcissen en krokussen lieten zich zien. Het voorjaar gaat beginnen! Vandaag (vrijdag 13 maart) hebben we tijdens

Nadere informatie

Leerroutes Passende Perspectieven Alles telt groep 5 blok 1

Leerroutes Passende Perspectieven Alles telt groep 5 blok 1 Leerroutes Passende Perspectieven Alles telt groep 5 blok Legenda kleuren Getalbegrip Optellen en aftrekken Vermenigvuldigen en delen Verhoudingen Meten Meten Tijd Meten Geld Meetkunde Verbanden Legenda

Nadere informatie

2 REKENEN MET BREUKEN 3. 2.3 Optellen van breuken 6. 2.5 Aftrekken van breuken 9. 2.7 Vermenigvuldigen van breuken 11. 2.9 Delen van breuken 13

2 REKENEN MET BREUKEN 3. 2.3 Optellen van breuken 6. 2.5 Aftrekken van breuken 9. 2.7 Vermenigvuldigen van breuken 11. 2.9 Delen van breuken 13 REKENEN MET BREUKEN. De breuk. Opgaven. Optellen van breuken 6. Opgaven 8. Aftrekken van breuken 9.6 Opgaven 9.7 Vermenigvuldigen van breuken.8 Opgaven.9 Delen van breuken.0 Opgaven. Een deel van een deel.

Nadere informatie

4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1]

4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1] 4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1] Voorbeeld 1: 5 x 3 = 15 (3 + 3 + 3 + 3 + 3 = 15) Voorbeeld 2: 5 x -3 = -15 (-3 +-3 +-3 +-3 +-3 = -3-3 -3-3 -3 = -15) Voorbeeld 3: -5 x 3 = -15 Afspraak: In plaats

Nadere informatie

5 5d o e l e n k a t e r n

5 5d o e l e n k a t e r n Blok Pagina Blok 1 2 tot 10 Blok 2 11 tot 21 Blok 3 22 tot 32 Blok 4 33 tot 40 Blok 5 41 tot 50 Blok 6 51 tot 60 Blok 7 61 tot 68 leerjaar 5 5d o e l e n k a t e r n Voorafgaande toelichting bij doelenkatern,

Nadere informatie

DE STAARTDELING (cijferend rekenen) Derde leerjaar (groep 5) Luc Cielen

DE STAARTDELING (cijferend rekenen) Derde leerjaar (groep 5) Luc Cielen DE STAARTDELING (cijferend rekenen) Derde leerjaar (groep 5) Luc Cielen Wat voorafgaat aan het leren van de staartdeling: De kinderen moeten al vertrouwd zijn met de schrijfwijze van de delingen (hoofdrekenen)

Nadere informatie

Het teken < betekent is kleiner dan. In plaats van 4 is kleiner dan 2 schrijf je dus 4 < 2. Elk negatief getal is kleiner dan 0.

Het teken < betekent is kleiner dan. In plaats van 4 is kleiner dan 2 schrijf je dus 4 < 2. Elk negatief getal is kleiner dan 0. 1 Rekenen 1.1 Getallen De getallenlijn De telgetallen of natuurlijke getallen zijn: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Dit zijn allemaal gehele getallen. De getallen 1, 2, 3, zijn positief. Je kunt dat aangeven door

Nadere informatie

Onthoudboekje rekenen

Onthoudboekje rekenen Onthoudboekje rekenen Inhoud 1. Hoofdrekenen: natuurlijke getallen tot 100 000 Optellen (p. 4) Aftrekken (p. 4) Vermenigvuldigen (p. 5) Delen (p. 5) Deling met rest (p. 6) 2. Hoofdrekenen: kommagetallen

Nadere informatie

KAPSTOK REKENEN inhoud

KAPSTOK REKENEN inhoud KAPSTOK REKENEN inhoud pagina Optellen 2 Optellen cijferen 3 Aftrekken 4 Aftrekken cijferen 5 Vermenigvuldigen 6 Vermenigvuldigen cijferen 7 Delen 8 Tafels 9 Deeltafels 10 Breuken 11 Meten 12 Tijd wijzers

Nadere informatie

handelingswijzer rekenen

handelingswijzer rekenen handelingswijzer rekenen Naslagwerk Voor leerlingen en ouders HANDELINGSWIJZER REKENEN INHOUD HANDELINGSWIJZER REKENEN... 1 1 INHOUD... 1 HOOFDBEWERKINGEN... 2 OPTELLEN... 3 AFTREKKEN... 3 VERMENIGVULDIGEN...

Nadere informatie

Gemiddelde: Het gemiddelde van een rij getallen is de som van al die getallen gedeeld door het aantal getallen.

Gemiddelde: Het gemiddelde van een rij getallen is de som van al die getallen gedeeld door het aantal getallen. Statistiek Modus De waarneming die het meeste voorkomt. voorbeeld 1: De waarnemingen zijn 2, 3, 4, 5, 5, 5, 6, 6, 7 en 8. De waarneming 5 komt het meeste (driemaal) voor, dus de modus is 5. (Kijk maar:

Nadere informatie

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd?

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? Oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen RekenWijzer, oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen. Kennismaken met breuken.. eel van geheel Opdracht Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? 8

Nadere informatie

Hoe maak je nu van breuken procenten? Voorbeeld: Opgave: hoeveel procent van de onderstaande tekening is zwart gekleurd?

Hoe maak je nu van breuken procenten? Voorbeeld: Opgave: hoeveel procent van de onderstaande tekening is zwart gekleurd? Procenten Zoals op de basisschool is aangeleerd kunnen we een taart verdelen in een aantal stukken. Hierbij krijgen we een breuk. We kunnen ditzelfde stuk taart ook aangegeven als een percentage. Procenten:

Nadere informatie

BLAD 6: KARWEITJES EN KOZIJNEN

BLAD 6: KARWEITJES EN KOZIJNEN BLAD 6: KARWEITJES EN KOZIJNEN 1. Samen een karweitje doen a. Vier vrienden hebben een karweitje gedaan. Samen hebben ze daarmee 60 euro verdiend. Hoeveel krijgt ieder?... b. Hoeveel zou iedereen krijgen

Nadere informatie

Rekenzeker. Weet binnen een context wat bedoeld wordt met bij elkaar doen, erbij doen, eraf halen en dit vertalen naar een handeling

Rekenzeker. Weet binnen een context wat bedoeld wordt met bij elkaar doen, erbij doen, eraf halen en dit vertalen naar een handeling Groepsplan groep Vakgebied Rekenen Rekenzeker Tijdsvak Namen Evaluatie Niveau leerlijn 1 2 3 Functioneringsniveau

Nadere informatie

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de ARRANGEMENTKAART REKENEN maart 2013 VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4 4 4 5 5 5 Arrangementen

Nadere informatie

5.327 703 x 15.981 3.728.900 + 3.744.881. 2.160 3.007 x 15.120 6.480.000 + 6.495.120. 2.160 3.007 x 15.120 00.000 0 00.000 6.480.000 + 6.495.

5.327 703 x 15.981 3.728.900 + 3.744.881. 2.160 3.007 x 15.120 6.480.000 + 6.495.120. 2.160 3.007 x 15.120 00.000 0 00.000 6.480.000 + 6.495. Bij vermenigvuldigen van twee grote getallen onder elkaar staan de rijen onder de streep elk voor een tussenstap. De eerste rij staat voor het vermenigvuldigen met het cijfer dat de eenheden van het onderste

Nadere informatie

Naam:... Datum:... 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =.

Naam:... Datum:... 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =. Opvraging Wiskunde W1 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =. 2 Goed lezen en oplossen. Ik koop in de supermarkt een krant (80 cent), een brood

Nadere informatie

Bij het cijferend optellen beginnen we bij de eenheden en werken we van rechts naar links:

Bij het cijferend optellen beginnen we bij de eenheden en werken we van rechts naar links: Cijferend optellen t/m 1000 Voor u ligt de verkorte leerlijn cijferend optellen groep 5 van Reken zeker. Deze verkorte leerlijn is bedoeld voor de leerlingen die nieuw instromen in groep 6 en voor de leerlingen

Nadere informatie

oefenbundeltje voor het vijfde leerjaar

oefenbundeltje voor het vijfde leerjaar oefenbundeltje voor het vijfde leerjaar bevat: werkbladen uit de map van Wibbel bij Rekensprong Plus, aansluitend bij de wiskundeopdrachten op de poster; de correctiesleutel bij deze werkbladen. Meer informatie

Nadere informatie

Startrekenen 1F. Leerwerkboek rekenen deel A SANDER HEEBELS IRENE LUGTEN JELTE FOLKERTSMA JASPER VAN ABSWOUDE

Startrekenen 1F. Leerwerkboek rekenen deel A SANDER HEEBELS IRENE LUGTEN JELTE FOLKERTSMA JASPER VAN ABSWOUDE Startrekenen 1F Leerwerkboek rekenen deel A SANDER HEEBELS IRENE LUGTEN JELTE FOLKERTSMA JASPER VAN ABSWOUDE SHARON TELKAMP MARK OOMEN SARI WOLTERS ROB LAGENDIJK RIEKE WYNIA Inhoudsopgave Startrekenen

Nadere informatie

Passende Perspectieven. Bij Rekenrijk 3 e editie

Passende Perspectieven. Bij Rekenrijk 3 e editie Passende Perspectieven Bij Rekenrijk 3 e editie 0 Dit document is de beschrijving van de Passende perspectieven Rekenen leerroutes van de SLO binnen de methode Rekenrijk 3 e editie. De uitwerking betreft

Nadere informatie

Handleiding voor leerkrachten : AMBRASOFT REKENEN~ 1 ~

Handleiding voor leerkrachten : AMBRASOFT REKENEN~ 1 ~ Handleiding voor leerkrachten : AMBRASOFT REKENEN~ 1 ~ Algemeen Elke module start met een begintoets, tenzij deze wordt gedeactiveerd. Een begintoets bestaat uit minstens 10 opdrachten. Na het maken van

Nadere informatie

mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1

mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1 mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1 Inhoud Inleiding met docentenhandleiding Handleiding voor leerlingen Werkbladen en antwoordbladen

Nadere informatie

Kies uit: 10,25 11,5 11,125 10,875 11,875 10,125 10,50 11,001 10,99 11,75

Kies uit: 10,25 11,5 11,125 10,875 11,875 10,125 10,50 11,001 10,99 11,75 Blok les. Hoeveel kilometer is er gefietst? Wat stond er bij vertrek op de teller van Murat?. Zet in volgorde van klein naar groot. a,8 m b 0,7 km c, kg d, g,8 m 7 km kg, g 8 m 7, km 0,0 kg 0, g 0,8 m

Nadere informatie

Domeinbeschrijving rekenen

Domeinbeschrijving rekenen Domeinbeschrijving rekenen Discussiestuk ten dienste van de Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Rekenen en Taal auteur: Jan van de Craats 11 december 2007 Inleiding Dit document bevat een beschrijving van

Nadere informatie

Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde

Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde De bedoeling van dit document is leerkrachten handvatten te geven bij het inpassen van het werken met Nieuwsrekenen in de reguliere rekenmethode.

Nadere informatie

Getallen en getalrelaties

Getallen en getalrelaties Leerlijnenoverzicht In de leerlijnenmatrix staat een overzicht van alle leerinhouden, die in groep 3 tot en met 8 aan de orde komen. Per jaargroep zijn er ruim zestig leerdoelen, deze zijn niet één op

Nadere informatie

Getal en Ruimte wi 1 havo/vwo deel 1 hoofdstuk 4 Didactische analyse door Lennaert van den Brink (1310429)

Getal en Ruimte wi 1 havo/vwo deel 1 hoofdstuk 4 Didactische analyse door Lennaert van den Brink (1310429) Getal en Ruimte wi 1 havo/vwo deel 1 hoofdstuk 4 Didactische analyse door Lennaert van den Brink (1310429) - een lijst met operationele en concrete doelen van de lessenserie, indien mogelijk gerelateerd

Nadere informatie

SAMENVATTING BASIS & KADER

SAMENVATTING BASIS & KADER SAMENVATTING BASIS & KADER Afronden Hoe je moet afronden hangt af van de situatie. Geldbedragen rond je meestal af op twee decimalen, 15,375 wordt 15,38. Grote getallen rondje meestal af op duizendtallen,

Nadere informatie

1 Rekenen met gehele getallen

1 Rekenen met gehele getallen 1 Inhoudsopgave 1 Rekenen met gehele getallen... 1.1 De gehele getallen... 1. Optellen... 1. Opgaven... 1. Aftrekken... 1. Opgaven... 1. Vermenigvuldigen... 1. Opgaven... 1.8 Delen... 9 1.9 Opgaven...9

Nadere informatie

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Auteur Els van Herpen www.fi.uu.nl/speciaalrekenen Freudenthal Instituut, Utrecht

Nadere informatie

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A Omtrek en oppervlakte (1) Werkblad 1 Van een rechthoek die mooi in het rooster past zijn lengte en breedte hele getallen. Lengte en breedte zijn samen gelijk

Nadere informatie

Leerjaar 4: Doelenlijst Rekenen/Wiskunde voor leerroute A, B en C

Leerjaar 4: Doelenlijst Rekenen/Wiskunde voor leerroute A, B en C Leerjaar 4: Doelenlijst Rekenen/Wiskunde voor leerroute A, B en C Getallen, Verhoudingen, Meten en meetkunde, Verbanden GETALLEN Onderdeel 1 Optellen en aftrekken (inclusief getalverkenning en schatten)

Nadere informatie

Bijlage 11 - Toetsenmateriaal

Bijlage 11 - Toetsenmateriaal Bijlage - Toetsenmateriaal Toets Module In de eerste module worden de getallen behandeld: - Natuurlijke getallen en talstelsels - Gemiddelde - mediaan - Getallenas en assenstelsel - Gehele getallen met

Nadere informatie

drs. W.M.F. Beuker, training en begeleiding in onderwijs

drs. W.M.F. Beuker, training en begeleiding in onderwijs Stadsdeel zuidoost H1 Getallen een 1 tien 10 honderd 100 duizend 1 000 tienduizend 10 000 honderdduizend 100 000 een miljoen 1 000 000 tien miljoen 10 000 000 honderd miljoen 100 000 000 een miljard 1

Nadere informatie