Lesopbouw: instructie. Start. Instructie. Blok 4. Lesinhoud Kommagetallen: vermenigvuldigen met kommagetallen Kommagetallen: delen met kommagetallen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lesopbouw: instructie. Start. Instructie. Blok 4. Lesinhoud Kommagetallen: vermenigvuldigen met kommagetallen Kommagetallen: delen met kommagetallen"

Transcriptie

1 Week Blok Bijwerkboek 0 Les Rekenboek Lessen 0 0, 0 0, 0, keer 0, 0,, flesjes 0,, 0, 0 0 plankjes stukjes 0 0 Lesinhoud Kommagetallen: vermenigvuldigen met kommagetallen Kommagetallen: delen met kommagetallen Lesopbouw: instructie 0,0 0, (ook weer 0 zo klein als 0, of 00 zo klein als ), 0, 0, (0 zo klein als bij bij 0, ) En zijn er ook kinderen die eerst geschat hebben? Bijvoorbeeld: 0, is altijd minder dan, dus, 0, is niet maar 0,. Daarna maken de kinderen de sommen van het tweede rijtje. Rekenen ze steeds met 0 zo klein en 00 zo klein? De kinderen maken vervolgens opgave. Start U schrijft op het bord deze twee rijtjes met vermenigvuldigingen: 0 0, 0,0, 0, 0 0,, 0,, 0,0 De kinderen maken de sommen van het eerste rijtje. Dan gaat u na hoe ze te werk zijn gegaan. Zijn ze uitgegaan van de gemakkelijke eerste som? En hoe hebben ze daar bij de andere sommen gebruik van gemaakt? Loop de sommen langs: (want is 0 zo klein als 0, dus wordt de uitkomst ook 0 zo klein) 0, (want 0, is weer 0 zo klein als ) 0 Instructie In deze les maken de kinderen kennis met het delen met kommagetallen. Net als in de startopgave speelt het rekenen met de factor 0 een belangrijke rol. Bij het delen met kommagetallen worden twee oplossingsmanieren gebruikt: het opvermenigvuldigen (deze manier kennen de kinderen al van het delen met breuken); deeltal en deler beide met 0 of 00 vermenigvuldigen en zo de komma wegwerken (de meer formele manier). Samen kijkt u naar opdracht a van opgave.

2 Les Week Blok Wat moet je hier doen? (uitrekenen hoe vaak je met l een bekertje van 0, l kunt vol schenken) Welke som hoort daarbij? ( : 0,) Laat de kinderen eerst bij voorkeur in tweetallen deze som uitrekenen. Als de meeste kinderen hiermee klaar zijn, inventariseert u de oplossingen: Bij het delen met breuken is het opvermenigvuldigen aan de orde geweest. Sommige kinderen zullen deze manier ook hier toegepast hebben: in l gaan bekertjes van 0, l (want 0, l l), en in l gaan dan bekertjes van 0, l. Andere kinderen zullen misschien beide getallen met 00 hebben vermenigvuldigd. : 0, zet je dan om in 00 :, en 00 : (want 00), dus : 0,. Niet alle kinderen zullen er meteen van overtuigd zijn dat je dit zo maar mag doen, beide getallen (het deeltal en de deler) met 00 vermenigvuldigen. Licht dit toe aan de hand van een voorbeeld: Je weet dat :. Als je en met 0 vermenigvuldigt, krijg je dan dezelfde uitkomst? (Ja, want 0 : 0 ) En als je en met 00 vermenigvuldigt? En met 000? Noteer de sommen eventueel in een rijtje op het bord. Toelichting bij de overige opdrachten: Opdracht b en c rekenen de kinderen zelf uit. Hoe? Hebben ze al snel gezien dat er uit, l flesjes van 0, l gaan? Of hebben ze beide getallen met 0 vermenigvuldigd ( : )? Bij opdracht d is het handig eerst uit te gaan van kg. Daar gaan stukken uit ( 0, ). En uit kg dus stukken. Of zijn er ook kinderen die beide getallen met 000 hebben vermenigvuldigd (000 : )? Bij opdracht e, f en g stimuleert u de kinderen beide getallen met 0 of 00 te vermenigvuldigen. Als afsluiting vraagt u de kinderen welke strategie ze het handigst vinden bij het delen met kommagetallen. Maak duidelijk dat ze bij dit soort delingen het best beide getallen (zowel het deeltal als de deler) met 0 of 00 (of 000) kunnen vermenigvuldigen. Je hoeft dan even niet op de komma te letten en je krijgt toch dezelfde uitkomst. Kinderen die een verlengde instructie nodig hebben, neemt u apart aan de instructietafel. De rest van de groep gaat door met opgave. Lesopbouw: verlengde instructie Overstap De kinderen maken de vermenigvuldigingen met breuken. Verlengde instructie Ook in de verlengde instructie oefenen de kinderen met het delen van kommagetallen. Wel zijn de getallen een stuk eenvoudiger. Ook zijn de kommagetallen altijd gekoppeld aan lengtematen, inhoudsmaten of geld. Als strategie wordt alleen het opvermenig vuldigen gehanteerd. Als start kijkt u samen met de kinderen nog even naar opgave. Hoe hebben ze dit aangepakt? Hebben ze de getallen opgeteld? Bij bijvoorbeeld ? Of hebben ze direct uitgerekend en toen de helen eruit gehaald? Vervolgens kijkt u samen met de kinderen naar de eerste som van opdracht a van opgave : Wat moet je hier uitrekenen? (hoeveel keer 0, past in ) Als je aan geld denkt, hoe ziet de som er dan uit? ( : 0,0) Kun je daar nu een verhaaltje bij bedenken? ( Ik heb euro. Hoeveel munten van 0 cent zijn dat? In euro gaan munten van 0 cent. Dus in euro gaan 0 munten van 0 cent. Dus : 0, 0. ) De kinderen rekenen nu de andere twee sommen eerst zelf uit. Laat ze daarbij aan geld denken. Bij : 0, bijvoorbeeld: Hoeveel keer past 0, in? Denk aan geld, dan krijg je : 0,0. In euro gaan 0 munten van 0 cent. In euro gaan dan 0 0 munten van 0 cent. Dus 0, past vijftig keer in, de som wordt : 0, 0. Bij opdracht b gaan de kinderen eerst zelf aan de slag. Geef ze de tip aan meters te denken en er een verhaaltje bij te maken. Bij, : 0, bijvoorbeeld: Hoeveel stukken van 0, m kun je uit een plank van, m zagen? En op het bord getekend wordt het nog veel duidelijker: 0 0, m m, m Zelfstandig werken De kinderen rekenen de sommen uit. Geef ze eventueel de tip beide getallen met 0, 00 of 000 te vermenigvuldigen. Nadat de kinderen deze opgave hebben afgemaakt, beginnen ze met de weektaak. Zelfstandig werken De rekenen de kinderen uit hoeveel keer je het olielampje of kannetje kunt vullen. Nadat de kinderen deze opgave hebben afgemaakt, beginnen ze met de weektaak.

3 Week Blok Bijwerkboek Les Lessen Rekenboek op de ; % op de ; % 0 deel; op de ; % ; 0% deel; 0% van de 0; 0%; 0 0 ; 0% van de ; 0%; ; van de 0 van de ; ; 0%; Lesinhoud Breuken: helen eruithalen en van gemengde getallen breuken maken Relatie tussen breuken, percentages en verhoudingen Lesopbouw: instructie Start Schrijf de volgende opdrachten met breuken op het bord en vraag de kinderen ze te maken: Haal de helen eruit: Maak er breuken van: Hoe hebben de kinderen dit aangepakt? Zien ze al snel dat het bij het helen eruithalen handig is om gebruik te maken van de tafels van vermenigvuldiging? Als de noemer bijvoorbeeld is (bij ) weet je uit de tafel van. dat. Dus En gebruiken de kinderen bij het breuken maken ook de tafels van vermenigvuldiging? Bij bijvoorbeeld: twee helen is twee keer, dus is +. Daarna maken de kinderen opgave. Instructie In deze les staat de relatie tussen breuken, percentages en verhoudingen centraal. In negen vraagstukken worden breuken, percentages en verhoudingen naast elkaar gebruikt, zoals vaak voorkomt in de praktijk (denk aan media als kranten en tijdschriften). Samen met de kinderen kijkt u naar de negen opdrachten van opgave : Bij opdracht a staat dat deel van de oude munten uit Griekenland komt en deel uit Rome, maar wat er nu wordt gevraagd is niet eentweedrie duidelijk. Laat de kinderen hier eerst zelf over nadenken. Je zou kunnen uitrekenen welk deel ergens anders vandaan komt. Dan maak je van ook achtsten, dan heb je samen, dus van de munten komt van elders. En als percentage: %, dus %. Opdracht b: kunnen de kinderen uitrekenen welk deel 0% is? En welk deel van de mummies is niet goed bewaard gebleven?

4 Les Week Blok Bij opdracht c is de verdeling in de vorm van een verhouding gegeven. Hoe pakken de kinderen dit aan? Zien ze direct dat op de het deel of 0% is? En dat op de 0 het 0 deel of % is? Hier is het belangrijk dat de kinderen direct de relatie zien tussen de breuken en de percentages. Opdracht d: kunnen de kinderen aangeven hoeveel procent van de 0 is? Bij percentages moet je naar... van de 00 toewerken. Bij van de 0 moet je beide getallen met vermenigvuldigen, dan krijg je 0 van 00. Conclusie: 0% is nog nooit in het buitenland op vakantie geweest, en 0% wel. Opdracht e: kunnen de kinderen aangeven welk deel en welk percentage bij de verhouding 00 van de 00 horen? (, en dus 0%) Opdracht f: welk deel is %? Weten de kinderen nog dat % 0 deel is? Dan is % het 0 deel. En als je dit in een verhouding uitdrukt? Kijk maar naar de breuk: % 0. Dus dat zijn op de 0 toeristen. En stel dat er 00 toeristen waren, hoeveel zijn dat omgerekend? Dan zijn er 0 zoveel toeristen, dus 0 0 toeristen. Opdracht g, h en i maken de kinderen eerst zelf. Laat ze steeds het deel (de breuk), het percentage en de verhouding uitrekenen. Ook hier is het handig gebruik te maken van de relatie tussen breuken en percentages. Bij opdracht h bijvoorbeeld: deel maakt gebruik van een gids, deel is 0%, dus deel is 0%. En als verhouding: van de (of op de ). Kinderen die een verlengde instructie nodig hebben, neemt u apart aan de instructietafel. De rest van de groep gaat door met opgave. Zelfstandig werken De verdelingen zijn weergegeven in cirkels en vierkanten, de kinderen schrijven er de bijbehorende breuken, percentages en verhoudingen bij. Als de kinderen hiermee klaar zijn, werken ze verder aan hun weektaak. Lesopbouw: verlengde instructie Overstap De kinderen rekenen de percentages en breuken uit die horen bij de stroken. Verlengde instructie In de verlengde instructie blijven de verhoudingen achterwege en gaat het alleen om de relatie tussen breuken, percentages en kommagetallen. De breuken zijn steeds gevisualiseerd in een cirkel of een vierkant. Als voorbereiding kijkt u samen met de kinderen nog eens naar opgave. Kunnen de kinderen deze mooie percentages direct omzetten in breuken? Laat de relatie tussen percentages en breuken eventueel nog eens zien aan de hand van de dubbele getallenlijn: 0% 0% 0% % % Vervolgens kijkt u samen met de kinderen naar opdracht a van opgave. Welk deel van het vierkant is gekleurd? ( ) En hoeveel procent is dat? (0%) En welk kommagetal hoort daarbij? (0,) Laat dit nog eens zien op de dubbele getallenlijn: , 0, 0, 0% 0, % 0, 00% 0% 0, Bij opdracht b, c en d laat u de kinderen eerst zelf de breuken, percentages en kommagetallen opschrijven. In de nabespreking gaat u na hoe ze dit hebben aangepakt. Hoeven ze nu de dubbele getallenlijn niet meer te gebruiken? Sta wat langer stil bij. Weten de kinderen (nog) dat hetzelfde is als % en 0,? En dat dus deel hetzelfde is als % en 0,? Zelfstandig werken De kinderen kleuren eerst het gevraagde deel in de figuur, daarna schrijven ze de bijbehorende percentages en kommagetallen erbij. Als de kinderen hiermee klaar zijn, werken ze verder aan hun weektaak. 0 0

5 Week Blok Werkboek Les Rekenboek Lessen 0,0,0 m cm mm m l of dl g cm m of l km kg, hectare,0 voetbalvelden 0 0,,0,0,,,- keer,,0,0 0,-,- en,0 Lesinhoud Meten: de juiste maateenheid kiezen om een voorwerp te meten Meten: toepassingen met verschillende maten Lesopbouw: instructie Start Zonder verdere inleiding maken de kinderen bij voorkeur in tweetallen opgave. Zo kunnen ze elkaar helpen, ook wanneer een voorwerp (piramide, amfitheater) niet bekend is. De tweetallen kiezen bij elke zin een maat waarmee je het voorwerp het best kunt meten. In de nabespreking inventariseert u wat de kinderen hebben bedacht. Waarom hebben ze voor die maat gekozen? Zijn er verschillen in keuzes? Hebben de kinderen gedacht aan het gebruik van oppervlakte- en inhoudsmaten? Instructie In deze les oefenen de kinderen nog eens met het rekenen met allerlei maten. Dit gebeurt in de vorm van contextopgaven. Opgave is een vervolg op opgave. Laat de kinderen de maten die aan bod kwamen verzamelen in een schema, dat u ook op bord schrijft: Maten om lengte mee te meten: km, hm, m, dm, cm, mm Maten om oppervlakte mee te meten: km², hm²/ha, m², dm², cm², mm² Maten om inhoud mee te meten: m³, dm³, cm³, mm³ ; l, dl, cl, ml Maten om gewicht mee te meten: ton, kg, g Hierna maken de kinderen bij voorkeur in tweetallen alle opdrachten van opgave. Wanneer de meeste kinderen hiermee klaar zijn, bespreekt u de antwoorden en de manieren waarop de kinderen hebben gerekend. Opdracht a. ha (hm²) m², dan is 000 m², ha. Een referentiemaat voor hectare is voetbalvelden. Met deze informatie paraat kunnen de kinderen aangeven dat je ongeveer voetbalvelden met mozaïek kunt vol leggen.

6 Les Week Blok Opdracht b. Uitgaand van de prijs voor 00 g kunnen de kinderen de prijzen zo berekenen: 00 g is het deel. 00 g is het deel, en deel van,0 is 0,. Voor 00 g betaal je 0, 0,. Of hebben de kinderen eerst de prijs voor kg berekend? kg kost,0 (,0). 00 g kost dan,0 0,. kg 0 g. De prijs van 00 g en de prijs van de helft van 00 g tel je bij elkaar op:,0 + 0,0,0. Of hebben de kinderen weer eerst de prijs van kg uitgerekend (,0) en daar deel van genomen?, kg 00 g. Dat is drie keer zoveel als 00 g. De prijs is dan,0,0. Opdracht c. Uitgaand van de prijs van m³ berekenen de kinderen de prijzen zo: Voor m² tel je de prijs van m³ en de prijs van m³ op: +. Voor 00 dm³ moet je weten dat m³ 000 dm³. Dus 00 dm³ (0,) m³. De prijs is de helft van, dus. 0, m³ deel van is. m³. 0,, (0 kleiner) 0, 0, 0, (nog eens 0 kleiner) 0, m² bereken je makkelijk door eerst 0 (0,) uit te rekenen en daar vervolgens de helft van te nemen. Bij elkaar opgeteld kost 0, m² glas:,0 +,0,0 Zelfstandig werken De kinderen rekenen bij voorkeur in tweetallen de opdrachten uit. Als de kinderen hiermee klaar zijn, werken ze verder aan hun weektaak. Differentiatie Voor deze projectles bestaat de volgende differentiatiemogelijkheid. Alle kinderen doen mee met de instructie. Kinderen die wat minder vlot rekenen maken van de oefenstof alleen opgave, opdracht a, b en c. Opdracht d. Uitgaand van per meter: Voor m tel je de prijzen voor m en m bij elkaar op.. m kost de helft van dus. Bij elkaar. dm 0 (0,) m. 0 van is,0 ( 0,0). Of hebben de kinderen 0 berekend en dit van afgetrokken? Zijn er ook kinderen die bedacht hebben dat dm m is? 0, m m. deel van is,0 (,0). Opdracht e. De kinderen moeten weten dat ton 000 kg. Voor 00 kg rijdt de vrachtwagen één keer met een volle laadruimte (000 kg) en nog één keer met een halfvolle laadruimte (00 kg). Dus twee keer in totaal. Opdracht f. Glasplaat kost /m². Hebben de kinderen de oppervlakte van de eerste glasplaat (0, m m) uitgerekend door driemaal een stuk van 0, m bij m te nemen? Of hebben ze m m gerekend en daar de helft van genomen? Ook mogelijk is een handig rijtje te maken: 0,, (0 kleiner) De prijs is +. Voor het uitrekenen van de prijs voor de tweede glasplaat is een rijtje echt handig:

7 Week Blok Lessen Rekenboek Bijwerkboek Les den m m m m m m m m, m m m 0 m m, m 0 m m 0 m, m Lesinhoud Verhoudingen: formele notatie : Verhoudingen: stok-schaduw Materiaal voor de kleine groep Liniaal Materiaal Liniaal Internet Lesopbouw: instructie Hoeveel groene olijven zijn er bij dezelfde aantallen zwarte olijven maar nu in de verhouding :? Start In opgave wordt het rekenen met verhoudingen herhaald. De kinderen kunnen hierbij indien nodig gebruikmaken van een verhoudingstabel. Als voorbereiding kijkt u met de kinderen naar het voorbeeld met zwarte en groene olijven dat bij de opgave in het boek staat. Hier is sprake van een verhouding van : ( zwarte olijf tegenover groene olijven). Kunnen de kinderen zonder gebruik te maken van een tabel vertellen hoeveel groene olijven er zijn als er zwarte olijven zijn? En als er zwarte olijven zijn? En als er 0 zwarte olijven zijn? In een verhoudingstabel uitgerekend (als controle): zwarte olijven 0 groene olijven 00 zwarte olijven 0 groene olijven 00 Daarna maken de kinderen opgave. Instructie In deze opgave oefenen de kinderen met een speciaal soort verhoudingen: het zogeheten stokschaduwmodel. De kinderen berekenen daarbij de hoogte van een voorwerp (stok) aan de hand van een schaduw en meetgegevens. Samen kijkt u naar opdracht a van opgave. Wat wordt hier gevraagd? (de hoogte van de tempel berekenen) Hoe pak je dat aan?

8 Les Week Blok Laat de kinderen in tweetallen overleggen. Na korte tijd inventariseert u hun oplossingen. Allereerst moeten de kinderen de verhouding tussen het beeld (de stok) en de schaduw berekenen. In dit geval is het beeld cm lang en de schaduw, cm. Maar het beeld is in werkelijkheid m, dus de schaal is: cm staat voor m. En de schaduw is in het echt dus, m. Daarna gaan de kinderen met deze verhouding rekenen om tot de hoogte van de tempel te komen. Daarbij moeten ze zich realiseren dat bij elke, cm (, m) schaduw een hoogte van cm ( m) hoort. Regelgewijs genoteerd wordt het dan:, cm (, m) schaduw cm ( m) hoogte cm ( m) schaduw cm ( m) hoogte cm ( m) schaduw cm ( m) hoogte cm ( m) schaduw cm ( m) hoogte Of in een verhoudingstabel gezet: Samen kijkt u naar opdracht a van opgave. Hoe lang is de lengte van de schaduw van boom? Boom is in het echt m hoog, maar in het boek cm. cm in het boek betekent m in het echt. Dus cm staat voor m. De lengte van de schaduw is in het boek cm, dus in het echt m. Dit noteren de kinderen in de verhoudingstabel die bij opdracht b staat. Vervolgens gaat u verder met opdracht b. Hoe hoog is boom? De hoogte van deze boom kun je niet meten, want hij is niet helemaal afgebeeld. De lengte van de schaduw kun je wel meten, die is cm, dus m in het echt. Dit noteren de kinderen in de verhoudingstabel. Kunnen ze nu met behulp van deze tabel ook de hoogte van boom beredeneren? boom : boom : hoogte m m m m hoogte m m schaduw, m m m m schaduw m m Als voorbereiding op opdracht b laat u de kinderen met behulp van het internet enkele afbeeldingen van obelisken zien. Hierna gaan de kinderen zelfstandig bij voorkeur in tweetallen aan het werk met opdracht b. In de nabespreking laat u de kinderen onder woorden brengen hoe ze tot hun antwoord zijn gekomen. Hebben ze bijvoorbeeld een verhoudingstabel gemaakt? Hoe hebben ze die opgebouwd? Kinderen die een verlengde instructie nodig hebben, neemt u apart aan de instructietafel. De rest van de groep gaat door met opgave. Zelfstandig werken De kinderen berekenen de hoogte van de voorwerpen of de lengte van de schaduwen. Een liniaal is hiervoor niet nodig. Als de kinderen hiermee klaar zijn, werken ze verder aan hun weektaak. Lesopbouw: verlengde instructie En als een boom m hoog is, hoe lang is dan de schaduw? ( m). En als de schaduw m lang is, hoe hoog is dan de boom? Op het bord vult u de tabel aan: hoogte schaduw boom : m m boom : andere boom: nog een boom: m m m m m m Vervolgens gaan de kinderen bij voorkeur in tweetallen aan de slag met opdracht c. In de nabespreking brengen de kinderen onder woorden hoe ze tot hun antwoorden zijn gekomen. Zelfstandig werken De kinderen vullen de verhoudingstabel verder in. Als ze hiermee klaar zijn, werken ze verder aan hun weektaak. Overstap De kinderen kiezen de juiste maat bij de verschillende afbeeldingen. Verlengde instructie Ook in de verlengde instructie oefenen de kinderen met verhoudingen van het stok-schaduwmodel. Hierbij wordt aandacht besteed aan de schaal waarop de tekening is gemaakt.

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen 1 2 3 4 REKENEN Boek 8a: Blok 1 - week 1 Oriëntatie - uitspreken en schrijven van getallen rond 1 miljoen - introductie miljard - helen uit een breuk halen 5/4 = -

Nadere informatie

Lesopbouw: instructie. Start. Instructie. Blok 4

Lesopbouw: instructie. Start. Instructie. Blok 4 Week Les Bijwerkboek Rekenboek Lessen 0 6900 640 709 3308 37 690 80 407 730 30 300 4 76 9 7 800 60 3 737 40 0 0 3 87 40 70 8 0 30 3 67 800 400 30 70 8 400 40 6 34 800 0 30 90 9 600 60 7 33 600 0 40 90

Nadere informatie

Lesopbouw: instructie. 2 Instructie. 1 Start. Blok 4 Week 2 Les 1

Lesopbouw: instructie. 2 Instructie. 1 Start. Blok 4 Week 2 Les 1 Blok Week 2 Les 1 0 70 30 0 35 5 20 10 1 36 2 11 12 1 0 739 00 96 325 10 71 02 9 327 330 69 56 1 210 332 700 566 20 212 59 29 3 599 76 551 300 5 1 770 99 0 00 109 3 991 10 02 111 350 70 270 96 596 150

Nadere informatie

Lesopbouw: instructie. Lesinhoud. 1 Start. 2 Instructie. Blok 4 Week 2 Les 1. Vermenigvuldigen: rekenen met de factor 10, 100 en

Lesopbouw: instructie. Lesinhoud. 1 Start. 2 Instructie. Blok 4 Week 2 Les 1. Vermenigvuldigen: rekenen met de factor 10, 100 en Blok Week Les 6 6 7 7 6 7 96 7 6 6 7 9 a 7 c 76 e 7 6 g 7 79 b d f h 7 7 9 9 () 6 7 6 6 6 9 7 7 6 799 9 6 6 77 6 6 79 7 6 66 6 6 6 7 9 6 Lesinhoud Vermenigvuldigen: rekenen met de factor, en Bewerkingen:

Nadere informatie

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen 1 2 REKENEN Boek 7a: Blok 1 - week 1 in geldcontext 2 x 2,95 = / 4 x 2,95 = Optellen en aftrekken tot 10.000 - ciferend; met 2 of 3 getallen 4232 + 3635 + 745 = 1600

Nadere informatie

Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN

Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN Onderwijsassistent REKENEN BASISVAARDIGHEDEN Verhoudingstabel Wat zijn verhoudingen Rekenen met de verhoudingstabel Kruisprodukten Wat zijn verhoudingen * * * 2 Aantal rollen 1 2 12 Aantal beschuiten 18

Nadere informatie

Opdracht 2.1 a t/m c. Er zijn veel mogelijkheden. De vorm hoeft dus niet gelijk te zijn om toch een vierkant van dezelfde grootte te krijgen.

Opdracht 2.1 a t/m c. Er zijn veel mogelijkheden. De vorm hoeft dus niet gelijk te zijn om toch een vierkant van dezelfde grootte te krijgen. Uitwerkingen hoofdstuk Gebroken getallen. Kennismaken met breuken.. Deel van geheel Opdracht. a t/m c. Er zijn veel mogelijkheden. De vorm hoeft dus niet gelijk te zijn om toch een vierkant van dezelfde

Nadere informatie

Cursus voor Rekenondersteuners rekenen de 3 e slag. Bijeenkomst 3 28 februari 2012 Ceciel Borghouts & Monica Wijers Freudenthal Instituut

Cursus voor Rekenondersteuners rekenen de 3 e slag. Bijeenkomst 3 28 februari 2012 Ceciel Borghouts & Monica Wijers Freudenthal Instituut Cursus voor Rekenondersteuners rekenen de 3 e slag Bijeenkomst 3 28 februari 2012 Ceciel Borghouts & Monica Wijers Freudenthal Instituut deel 0 EVEN DE KRANT 1. Huiswerk Programma 16 februari doen

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn kommagetallen

Reken zeker: leerlijn kommagetallen Reken zeker: leerlijn kommagetallen De gebruikelijke didactische aanpak bij Reken Zeker is dat we eerst uitleg geven, vervolgens de leerlingen flink laten oefenen (automatiseren) en daarna het geleerde

Nadere informatie

TOETS REKENEN / WISKUNDE. Naam:... School:...

TOETS REKENEN / WISKUNDE. Naam:... School:... TOETS REKENEN / WISKUNDE Naam:... School:... Datum:... Groep:... 1A. Hoofdrekenen: optellen en aftrekken Reken de sommen op je eigen manier uit. Gebruik het kladblaadje als je een tussenstap wilt noteren.

Nadere informatie

2016 W. Danhof / P. Bandstra Bandstra Speciaal Rekenadvies

2016 W. Danhof / P. Bandstra  Bandstra Speciaal Rekenadvies Blad 1: Optellen Optellen Antwoord Tijd Overschr. IT1 Fase 1a M3 A. D. M. H. Voorbeeld: 3 + 5 = Check evt. getalbegrip tot 10 8 + 1 O Gebruik makend van omkering 3 + 5 >> 5 + 3 = 8 2 + 5 O Doortellend

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn kommagetallen

Reken zeker: leerlijn kommagetallen Reken zeker: leerlijn kommagetallen De gebruikelijke didactische aanpak bij Reken Zeker is dat we eerst uitleg geven, vervolgens de leerlingen flink laten oefenen (automatiseren) en daarna het geleerde

Nadere informatie

Kennis van de telrij De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2.

Kennis van de telrij De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2. Rekenrijk doelen groep 1 en 2 De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2. Aantallen kunnen tellen De kinderen kunnen kleine aantallen tellen. De kinderen kunnen eenvoudige

Nadere informatie

Toets gecijferdheid augustus 2005

Toets gecijferdheid augustus 2005 Toets gecijferdheid augustus 2005 Naam: Klas: score: Datum: Algemene aanwijzingen: - Noteer alle berekeningen en oplossingen in dit boekje - Blijf niet te lang zoeken naar een oplossing - Denk aan de tijd

Nadere informatie

DE REFERENTIENIVEAUS. en De wereld in getallen

DE REFERENTIENIVEAUS. en De wereld in getallen DE REFERENTIENIVEAUS en De wereld in getallen De wereld in getallen en de referentieniveaus Sinds augustus 00 is de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen van kracht. Voor het basisonderwijs

Nadere informatie

Lesopbouw: instructie. 1 Start. 2 Instructie. Blok 4 Week 2 Les 1

Lesopbouw: instructie. 1 Start. 2 Instructie. Blok 4 Week 2 Les 1 Blok 4 Week Les 1 40 40 70 80 0 70 0 40 5 1 4 3 33 3 73 4 8 9 7 37 17 57 47 34 4 3 1 17 5 4 5 35 37 43 8 33 57 81 4 55 39 3 4 74 8 4 44 41 31 34 74 4 47 37 Lesinhoud Bewerkingen: aftrekken vanaf een tiental

Nadere informatie

Uitwerking toets rekenvaardigheid. Opgave 1 a. 7125,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken.

Uitwerking toets rekenvaardigheid. Opgave 1 a. 7125,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken. Uitwerking toets rekenvaardigheid Opgave a. 725,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken. 725,98 + 698,99 = 725,98 + 700,0= 7824,97 Denk eraan ik doe er teveel bij

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden

Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Wiskunde VMBO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Wiskunde 1. Basisvaardigheden 2. Grafieken en formules 3. Algebraïsche verbanden 4. Meetkunde Getallen

Nadere informatie

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd?

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? Oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen RekenWijzer, oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen. Kennismaken met breuken.. eel van geheel Opdracht Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? deel

Nadere informatie

Leerlijnenpakket STAP incl. WIG. Rekenen Rekenen. Datum: 08-05-2014. Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200

Leerlijnenpakket STAP incl. WIG. Rekenen Rekenen. Datum: 08-05-2014. Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200 Leerlijnenpakket STAP incl. WIG Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200 Rekenen Rekenen 1.1 Getallen - Optellen en aftrekken tot 10 - Groep 3 BB/ KB GL + PRO 1.1.1 zegt de telrij

Nadere informatie

Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen 1 REKENEN Boek 6a: Blok 1 - week 1 - buurgetallen - oefenen op de getallenlijn Geld - optellen van geldbedragen - aanvullen tot 10 105 : 5 = 2 x 69 = - van digitaal

Nadere informatie

Het weetjesschrift. Weetjesschrift Galamaschool

Het weetjesschrift. Weetjesschrift Galamaschool Het weetjesschrift Dit is het weetjesschrift. In dit schrift vind je heel veel weetjes over taal, rekenen en andere onderwerpen. Sommige weetjes zal je misschien al wel kennen en anderen leer je nog! Uiteindelijk

Nadere informatie

Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk. inzicht in het complete metriek stelsel. Op een eenduidige

Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk. inzicht in het complete metriek stelsel. Op een eenduidige Meten is weten Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk Leer- Meten en is oefenboek weten Bloemlezing metriek uit stelsel 36 bladzijden voor ISBN: een 978-90-821249-1-0 eerste indruk Auteur

Nadere informatie

Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren

Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren Uren, Dagen, Maanden, Jaren,. Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren 1 minuut 60 seconden 1 uur 60 minuten 1 half uur 30 minuten 1 kwartier 15 minuten 1 dag (etmaal) 24 uren 1 week

Nadere informatie

BLAD 21: AAN DE OPPERVLAKTE

BLAD 21: AAN DE OPPERVLAKTE BLAD 21: AAN DE OPPERVLAKTE 1. Maak het getal a. In de figuur hiernaast zie je zes getallen staan: één in het rondje, en vijf in de rechthoek. Probeer nu om het getal in de cirkel te 'maken' met de getallen

Nadere informatie

Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 2. Groep 8, blok 1, week 2 Passende Perspectieven, leerroute 2

Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 2. Groep 8, blok 1, week 2 Passende Perspectieven, leerroute 2 Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 2 LES 1 LES 2 LES 3 LES 4 LES 5 (hele getallen tot 1000) (meter, decimeter, centimeter, millimeter, kilometer, decameter, hectometer) (begrip kilo)

Nadere informatie

Bij het cijferend optellen beginnen we bij de eenheden en werken we van rechts naar links:

Bij het cijferend optellen beginnen we bij de eenheden en werken we van rechts naar links: Cijferend optellen t/m 1000 Voor u ligt de verkorte leerlijn cijferend optellen groep 5 van Reken zeker. Deze verkorte leerlijn is bedoeld voor de leerlingen die nieuw instromen in groep 6 en voor de leerlingen

Nadere informatie

1.3 Rekenen met pijlen

1.3 Rekenen met pijlen 14 Getallen 1.3 Rekenen met pijlen 1.3.1 Het optellen van pijlen Jeweetnuwatdegetallenlijnisendat0nochpositiefnochnegatiefis. Wezullen nu een soort rekenen met pijlen gaan invoeren. We spreken af dat bij

Nadere informatie

BLAD 16: HAM EN KAAS. b. Bij de maatbeker horen verschillende inhoudsmaten. Hiernaast staan ze op een rij. Schrijf op de stippeltjes wat het betekent.

BLAD 16: HAM EN KAAS. b. Bij de maatbeker horen verschillende inhoudsmaten. Hiernaast staan ze op een rij. Schrijf op de stippeltjes wat het betekent. BLAD 16: HAM EN KAAS 1. Hoeveel is het goedkoper? a. Twee aanbiedingen bij de supermarkt. Hoeveel cent is het goedkoper? 6 witte bolletjes:... 10 scharreleieren:... b. Reken van deze aanbiedingen ook uit

Nadere informatie

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1.

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1. Derde domein: gebroken getallen 1 Kennismaking met breuken 1.1 De breuk als deel van een geheel Opdracht 2 blaadje 1 blaadje 2 blaadje 3 blaadje 4 Een blaadje in twee delen vouwen geeft de helft van een

Nadere informatie

Deel C. Breuken. vermenigvuldigen en delen

Deel C. Breuken. vermenigvuldigen en delen Deel C Breuken vermenigvuldigen en delen - 0 Sprongen op de getallenlijn. De sprongen op de getallenlijn zijn even groot. Schrijf passende breuken of helen bij de deelstreepjes. 0 Welk eindpunt wordt bereikt

Nadere informatie

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1.

Derde domein: gebroken getallen. 1 Kennismaking met breuken. 1.1 De breuk als deel van een geheel. Opdracht 1. Opdracht 2. blaadje 1. Derde domein: gebroken getallen 1 Kennismaking met breuken 1.1 De breuk als deel van een geheel blaadje 1 blaadje 2 blaadje 3 blaadje 4 Een blaadje in twee delen vouwen geeft de helft van een heel blaadje.

Nadere informatie

Vervolgcursus Rekenen Tweede bijeenkomst 4 februari 2015 vincent jonker & monica wijers

Vervolgcursus Rekenen Tweede bijeenkomst 4 februari 2015 vincent jonker & monica wijers Vervolgcursus Rekenen Tweede bijeenkomst 4 februari 2015 vincent jonker & monica wijers Krant Programma 1. Terugblik en huiswerk 2. Kommagetallen 3. Meten 4. Huiswerk Deel 1 HUISWERK Huiswerk Neem een

Nadere informatie

SAMENVATTING BASIS & KADER

SAMENVATTING BASIS & KADER SAMENVATTING BASIS & KADER Afronden Hoe je moet afronden hangt af van de situatie. Geldbedragen rond je meestal af op twee decimalen, 15,375 wordt 15,38. Grote getallen rondje meestal af op duizendtallen,

Nadere informatie

Aandachtspunten. blok 7, les 1 blok 7, les 3 blok 7, les 6 blok 7, les 8 blok 7, les 11 blok 9, les 1

Aandachtspunten. blok 7, les 1 blok 7, les 3 blok 7, les 6 blok 7, les 8 blok 7, les 11 blok 9, les 1 Aandachtspunten 291 Aandachtspuntenlijst 3, bij blok 7, 8 en 9 1 Getalbegrip. Het kind ziet de structuur niet tussen getallen boven en beneden 1 miljoen. uitspreken en opschrijven van grote getallen boven

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn breuken

Reken zeker: leerlijn breuken Reken zeker: leerlijn breuken B = breuk H = hele HB = hele plus breuk (1 1/4) Blauwe tekst is theorie uit het leerlingenboek. De breuknotatie in Reken zeker is - anders dan in deze handout - met horizontale

Nadere informatie

Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend

Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend Hoofdstuk 5 5A Grote getallen Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend Miljoen 6 getallen achter de komma 230 miljoen

Nadere informatie

RekenWijzer, uitwerkingen hoofdstuk 2 Gebroken getallen

RekenWijzer, uitwerkingen hoofdstuk 2 Gebroken getallen Uitwerkingen 2. Kennismaken met breuken 2.. Deel van geheel Opdracht B 8 deel. ( deel + 8 deel). Opdracht 2 C 5 deel Opdracht C Driehoek C past in driehoek A. Aangezien driehoek A deel is van de tekening,

Nadere informatie

Strategiekaarten. Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Rekenen: een hele opgave, deel 2

Strategiekaarten. Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Rekenen: een hele opgave, deel 2 Deze strategiekaarten horen bij de ThiemeMeulenhoff-uitgave (ISBN 978 90 557 4642 2): Joep van Vugt Anneke Wösten Handig optellen; tribunesom* Bij optellen van bijna ronde getallen zoals 39, 198, 2993,..

Nadere informatie

1 Inleiding 2 Lengte en zijn eenheden 3 Omtrek 4 Oppervlakte 5 Inhoud. Meten is weten. Joke Braaksma. November 2010

1 Inleiding 2 Lengte en zijn eenheden 3 Omtrek 4 Oppervlakte 5 Inhoud. Meten is weten. Joke Braaksma. November 2010 November 2010 Wat kunnen we allemaal meten? Wat kunnen we allemaal meten? 1. Lengte / breedte / hoogte / omtrek / oppervlakte / inhoud en volume 2. Tijd 3. Gewicht 4. Geld 5. Temperatuur Wij gaan ons

Nadere informatie

mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1

mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1 mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1 Inhoud Inleiding met docentenhandleiding Handleiding voor leerlingen Werkbladen en antwoordbladen

Nadere informatie

Schaal. Met behulp van de werkelijke grootte en de afgebeelde grootte kun je de schaal berekenen.

Schaal. Met behulp van de werkelijke grootte en de afgebeelde grootte kun je de schaal berekenen. Schaal Hieronder staat een afbeelding van het raam van het van Gogh-museum waardoor een inbreker zou zijn ontsnapt. Een advocaat voert aan dat door het gat in de ruit zijn client niet heeft kunnen ontsnappen,

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 gaat over rekenen. Deel 2 is eigenlijk herhaling van alle stof. Trainen voor het examen.

Hoofdstuk 5 gaat over rekenen. Deel 2 is eigenlijk herhaling van alle stof. Trainen voor het examen. Hoofdstuk 5 gaat over rekenen. Deel 2 is eigenlijk herhaling van alle stof. Trainen voor het examen. Het werkt als volgt, Je maakt een opgave bijv. opgave 1. Hoe gaat het ook al weer denk je dan. Nou,

Nadere informatie

Blok 2 handleiding 5a

Blok 2 handleiding 5a Blok handleiding a Blok Inhoud Snel op weg met De wereld in getallen...................... Leerlijnen................................................................ Overzicht lessen.....................................................

Nadere informatie

Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3. Groep 8, blok 1, week 2 Passende Perspectieven, leerroute 3

Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3. Groep 8, blok 1, week 2 Passende Perspectieven, leerroute 3 Groep 8, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3 LES 1 LES 2 LES 3 LES 4 LES 5 (meter, decimeter, centimeter, millimeter, kilometer, decameter, hectometer) (begrip kilo) opdracht 4 (hele getallen

Nadere informatie

Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen

Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen Groep 7(eerste helft) Getalbegrip - Telrij tot en met 1 000 000 - Uitspraak en schrijfwijze van de getallen (800 000 en 0,8 miljoen) - De opbouw en positiewaarde

Nadere informatie

Begin situatie Wiskunde/Rekenen. VMBO BB leerling

Begin situatie Wiskunde/Rekenen. VMBO BB leerling VMBO BB leerling Verbanden en Hoge -bewerkingen onder 100 -tafels t/m 10 (x:) -bewerkingen met eenvoudige grote en -makkelijk rekenen -vergelijken/ordenen op getallenlijn -makkelijke breuken omzetten -deel

Nadere informatie

Optellen IT1 Antwoord M3 IT6 Antwoord M

Optellen IT1 Antwoord M3 IT6 Antwoord M Optellen IT1 Antwoord M3 IT6 Antwoord M5 8 + 1 38 + 23 2 + 5 47 + 48 5 + 3 26 + 57 4 + 6 55 + 38 IT2 Antwoord E3 IT7 Antwoord E5 14 + 3 200 + 380 4 + 15 240 + 80 12 + 7 440 + 270 2 + 16 245 + 383 IT3 Antwoord

Nadere informatie

LES: Betaal gepast 2. inzicht ontwikkelen in deelbaarheid en factoren van getallen. BENODIGDHEDEN Per leerling

LES: Betaal gepast 2. inzicht ontwikkelen in deelbaarheid en factoren van getallen. BENODIGDHEDEN Per leerling LES: Betaal gepast 2 DOEL oefenen van keersommen en deelsommen (groter dan de tafels van 1 t/m 10); bewust worden dat een getal meerdere delers kan hebben; inzicht ontwikkelen in de verbanden tussen keersommen

Nadere informatie

Groep 5 Leerroute 3< 1F Leerroute 2= 1F (maatschrift) Leerroute 1 = 1S Periode 1

Groep 5 Leerroute 3< 1F Leerroute 2= 1F (maatschrift) Leerroute 1 = 1S Periode 1 Groep 5 Leerroute 3< 1F Leerroute 2= 1F (maatschrift) Leerroute 1 = 1S Periode 1 Normgerichte doelen: De kinderen behalen op de methodegebonden toetsen Maatschrift een 60% score. Blok 1: De kinderen kennen/kunnen/beheersen:

Nadere informatie

Reken uit en Leg uit 5e bijeenkomst 9 december 2014 monica wijers

Reken uit en Leg uit 5e bijeenkomst 9 december 2014 monica wijers Reken uit en Leg uit 5e bijeenkomst 9 december 2014 monica wijers Programma 1e deel: 5 keer 1. Getallen en bewerkingen 2. Hoofdrekenen, schattend rekenen, rekenmachine 3. Breuken en begin met procenten

Nadere informatie

Vervolgcursus Proeftuin Rekenen Tweede bijeenkomst 3 februari 2016 vincent jonker & monica wijers

Vervolgcursus Proeftuin Rekenen Tweede bijeenkomst 3 februari 2016 vincent jonker & monica wijers Vervolgcursus Proeftuin Rekenen Tweede bijeenkomst 3 februari 2016 vincent jonker & monica wijers 1 league is. miles 1 mile is.. furlongs 1 furlong is. chains 1 foot is.. inches 1 yard is inches 1 league

Nadere informatie

Op weg naar een leerlijn rekenen.

Op weg naar een leerlijn rekenen. Op weg naar een leerlijn rekenen. Rekentoets in het nieuws. En wij? Hoe gaan wij om met rekenen? Hoe bereiden we voor? Weten we wat we doen en moeten doen? Wat is een leerlijn? Inhoudslijn. wat is de leerstof.

Nadere informatie

groep 8 blok 7 antwoorden Malmberg s-hertogenbosch

groep 8 blok 7 antwoorden Malmberg s-hertogenbosch blok 7 groep 8 antwoorden Malmberg s-hertogenbosch blok 7 les 3 3 Reken de omtrek en de oppervlakte van de figuren uit. Gebruik m en m 2. 1 m C Omtrek figuur C 20 m Oppervlakte figuur C 22 m 2 A B Omtrek

Nadere informatie

Schattend rekenen Maatkennis over gewichten Gebruik van referentiematen. Per tweetal: kopieerblad Lift een groot vel papier

Schattend rekenen Maatkennis over gewichten Gebruik van referentiematen. Per tweetal: kopieerblad Lift een groot vel papier Lift Kopieerblad Lift Titel De lift waarin dit bordje hangt kan 1000 kilo vervoeren of dertien personen. In deze activiteit gaan de kinderen na of dertien personen 1000 kilo zouden kunnen wegen. Om dit

Nadere informatie

Hoe maak je nu van breuken procenten? Voorbeeld: Opgave: hoeveel procent van de onderstaande tekening is zwart gekleurd?

Hoe maak je nu van breuken procenten? Voorbeeld: Opgave: hoeveel procent van de onderstaande tekening is zwart gekleurd? Procenten Zoals op de basisschool is aangeleerd kunnen we een taart verdelen in een aantal stukken. Hierbij krijgen we een breuk. We kunnen ditzelfde stuk taart ook aangegeven als een percentage. Procenten:

Nadere informatie

REKENZWAK VMBO-MBO. Lonneke Boels - Christelijk Lyceum Delft Rekencoördinator, docent rekenen, technator RT-praktijk Alaka rekenen basisschool en pabo

REKENZWAK VMBO-MBO. Lonneke Boels - Christelijk Lyceum Delft Rekencoördinator, docent rekenen, technator RT-praktijk Alaka rekenen basisschool en pabo REKENZWAK VMBO-MBO Lonneke Boels - Christelijk Lyceum Delft Rekencoördinator, docent rekenen, technator RT-praktijk Alaka rekenen basisschool en pabo Oorzaken rekenproblemen En wat kun je eraan doen? Oorzaak

Nadere informatie

Reken uit en Leg uit 5 e bijeenkomst woensdag 20 juni 2012 monica wijers en vincent jonker

Reken uit en Leg uit 5 e bijeenkomst woensdag 20 juni 2012 monica wijers en vincent jonker Reken uit en Leg uit 5 e bijeenkomst woensdag 20 juni 2012 monica wijers en vincent jonker deel 0 WAT DEDEN WE DE 4 E KEER? samengevat Tussentoetsje Hele moeilijke procentensommen formules Vermenigvuldigfactor

Nadere informatie

kommagetallen en verhoudingen

kommagetallen en verhoudingen DC 8Breuken, procenten, kommagetallen en verhoudingen 1 Inleiding Dit thema gaat over rekenen en rekendidactiek voor het oudere schoolkind en voor het voortgezet onderwijs. Beroepscontext: als onderwijsassistent

Nadere informatie

Getallen. 1 Doel: een getallenreeks afmaken De leerlingen maken de getallenreeks af met sprongen van 150 000.

Getallen. 1 Doel: een getallenreeks afmaken De leerlingen maken de getallenreeks af met sprongen van 150 000. Getallen Basisstof getallen Lesdoelen De leerlingen kunnen: een reeks afmaken; waarde van cijfers in een groot getal opschrijven; getallen op de getallenlijn plaatsen; afronden op miljarden; getallen in

Nadere informatie

2.2 Ongelijknamige breuken en vereenvoudigde breuken 22. 2.3.1 Gemengde getallen optellen en aftrekken 26. 2.5 Van breuken naar decimale getallen 28

2.2 Ongelijknamige breuken en vereenvoudigde breuken 22. 2.3.1 Gemengde getallen optellen en aftrekken 26. 2.5 Van breuken naar decimale getallen 28 Breuken Samenvatting Als je hele getallen deelt, kunnen er breuken ontstaan. Een breuk is een deel van iets. Je hebt iets in gelijke delen verdeeld. Wanneer je een kwart van een pizza hebt, dan heb je

Nadere informatie

Inhoud kaartenbak groep 8

Inhoud kaartenbak groep 8 Inhoud kaartenbak groep 8 1 Getalbegrip 1.1 Ligging van getallen tussen duizendvouden 1.2 Plaatsen van getallen op de getallenlijn 1.3 Telrij t/m 100 000 1.4 Telrij t/m 100 000 1.5 Getallen splitsen en

Nadere informatie

Leerstofoverzicht groep 3

Leerstofoverzicht groep 3 Leerstofoverzicht groep 3 Getallen en relaties Basisbewerkingen Verhoudingen Leerlijn Groep 3 uitspraak, schrijfwijze, kenmerken begrippen evenveel, minder/meer cijfer 1 t/m 10, groepjes aanvullen tot

Nadere informatie

LEERWERKBOEK. 2F Meten en meetkunde. Les Schaal

LEERWERKBOEK. 2F Meten en meetkunde. Les Schaal LEERWERKBOEK 2F Meten en meetkunde Les Schaal 1 REKENBLOKKEN LES 1 SCHAAL EVEN OEFENEN LENGTEWEETJES 10 10 10 10 10 10 km hm dam m dm cm mm : 10 : 10 : 10 : 10 : 10 : 10 1 Reken om naar de andere maat.

Nadere informatie

Rekentermen en tekens

Rekentermen en tekens Rekentermen en tekens Erbij de som is hetzelfde, is evenveel, is gelijk aan Eraf het verschil, korting is niet hetzelfde, is niet evenveel Keer het product kleiner dan, minder dan; wijst naar het kleinste

Nadere informatie

Passende Perspectieven. Bij Rekenrijk 3 e editie

Passende Perspectieven. Bij Rekenrijk 3 e editie Passende Perspectieven Bij Rekenrijk 3 e editie 0 Dit document is de beschrijving van de Passende perspectieven Rekenen leerroutes van de SLO binnen de methode Rekenrijk 3 e editie. De uitwerking betreft

Nadere informatie

Onthoudboekje rekenen

Onthoudboekje rekenen Onthoudboekje rekenen Inhoud 1. Hoofdrekenen: natuurlijke getallen tot 100 000 Optellen (p. 4) Aftrekken (p. 4) Vermenigvuldigen (p. 5) Delen (p. 5) Deling met rest (p. 6) 2. Hoofdrekenen: kommagetallen

Nadere informatie

TOELICHTING METRIEK STELSEL

TOELICHTING METRIEK STELSEL TOELICHTING METRIEK STELSEL 2 3 642_rv_wb_metriek_stelsel_bw.indd 2 8-03-3 23: liter ml 00 4 5 6 642_rv_wb_metriek_stelsel_bw.indd 3 8-03-3 23: Rekenvlinder Metriek stelsel Toelichting Uitgeverij Zwijsen

Nadere informatie

8000-4000=4000 900-600=300 90-90 =0 7-8= 1 tekort! 4000 + 300+0-1 = 4299

8000-4000=4000 900-600=300 90-90 =0 7-8= 1 tekort! 4000 + 300+0-1 = 4299 Rekenstrategieën Voor de basisbewerkingen optellen en aftrekken, vermenigvuldigen en delen en voor het rekenen met breuken en rekenen met decimale getallen, wordt een overzicht gegeven van rekenstrategieën

Nadere informatie

Overstapprogramma 6-7

Overstapprogramma 6-7 Overstapprogramma - Cijferend optellen 9 Verdeel het getal. Het getal 8 kun je verdelen in: duizendtallen honderdtallen tientallen eenheden D H T E 8 D H T E 8 = 8 9 9 9 = = = = Zet de getallen goed onder

Nadere informatie

Toetswijzer examen Cool 2.1

Toetswijzer examen Cool 2.1 Toetswijzer examen Cool 2.1 Cool 2.1 1 Getallenkennis: Grote natuurlijke getallen 86 a Ik kan grote getallen vlot lezen en schrijven. 90 b Ik kan getallen afronden. 91 c Ik ken de getalwaarde van een getal.

Nadere informatie

Rekenportfolio. Naam: cm 2. m 3 + = 1 _ 12

Rekenportfolio. Naam: cm 2. m 3 + = 1 _ 12 Tytsjerksteradiel Rekenportfolio Naam: cm 2 1 5 7 + = 5 10 10 m 3 1 _ 12 X 5 1 + = 5 1 + Inhoudsopgave Voorwoord 3 Domein getallen 4 - Optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen 5 - Breuken 6 - Rekenvolgorde

Nadere informatie

drs. W.M.F. Beuker, training en begeleiding in onderwijs

drs. W.M.F. Beuker, training en begeleiding in onderwijs Stadsdeel zuidoost H1 Getallen een 1 tien 10 honderd 100 duizend 1 000 tienduizend 10 000 honderdduizend 100 000 een miljoen 1 000 000 tien miljoen 10 000 000 honderd miljoen 100 000 000 een miljard 1

Nadere informatie

REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN. Procenten betekent per honderd.

REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN. Procenten betekent per honderd. REKENEN Hfst 1-3 PROCENTEN Procenten betekent per honderd. Percentage Groeifactor 1% 1/100 0,01 2% 2/100 0,02 10% 10/100 0,10 99% 99/100 0,99 104% 104/100 1,04 150% 150/100 1,50 Rekenen met procenten:

Nadere informatie

Verkorte versie van de SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F (VO en MBO, versie mei 2015) Aanpassing van product van CvTE

Verkorte versie van de SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F (VO en MBO, versie mei 2015) Aanpassing van product van CvTE Verkorte versie van de SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F (VO en MBO, versie mei 2015) Aanpassing van product van CvTE 1. Inleiding Vanaf 1 oktober 2015 gelden nieuwe afspraken omtrent het rekenexamen 3F. De exameneisen

Nadere informatie

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd?

2.1 Kennismaken met breuken. 2.1.1 Deel van geheel. Opdracht 1 Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? Oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen RekenWijzer, oefenopdrachten hoofdstuk Gebroken getallen. Kennismaken met breuken.. eel van geheel Opdracht Welk deel van deze cirkel is zwart ingekleurd? 8

Nadere informatie

Overig nieuws Hulp ouders bij rekenen deel 3.

Overig nieuws Hulp ouders bij rekenen deel 3. Overig nieuws Hulp ouders bij rekenen deel 3. Het rekenonderwijs van tegenwoordig ziet er anders uit dan vroeger. Dat komt omdat er nieuwe inzichten zijn over hoe kinderen het beste leren. Vroeger lag

Nadere informatie

Groep 7, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3

Groep 7, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3 Groep 7, blok 1, week 1 Passende Perspectieven, leerroute 3 LES 1 LES 2 LES 3 LES 4 LES 5 (tot 1000 en boven 1000 getallen herkennen, benoemen en noteren) (tot 1000) (1/10) (1/2 en 1/5) (10 cm = 0,10 m,

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. inhoudstafel... 2

INHOUDSTAFEL. inhoudstafel... 2 INHOUDSTAFEL inhoudstafel... 2 getallenkennis waarde van cijfers in een getal... 6 grote getallen... 7 rekentaal... 8 rekentaal deel 2... 9 soorten getallen... 9 rekentaal deel 3... 10 de ongelijke verdeling...

Nadere informatie

Thema: Weekblad Donald Duck 60 jaar. Handleiding en opgaven niveau A1. Opgave 1: Samen

Thema: Weekblad Donald Duck 60 jaar. Handleiding en opgaven niveau A1. Opgave 1: Samen Handleiding en opgaven niveau A1 Thema: Weekblad Donald Duck 60 jaar Benodigd materiaal - Voor alle leerlingen een exemplaar van Opgavenblad A1 (zie pagina 6) - Voor alle leerlingen drie exemplaren van

Nadere informatie

1. Hoeveel per stuk? a. Hiernaast zie je vier aanbiedingen uit de supermarkt. Hoeveel moet je per stuk ongeveer betalen?...

1. Hoeveel per stuk? a. Hiernaast zie je vier aanbiedingen uit de supermarkt. Hoeveel moet je per stuk ongeveer betalen?... BLAD 26: BREUKEN 1. Hoeveel per stuk? a. Hiernaast zie je vier aanbiedingen uit de supermarkt. Hoeveel moet je per stuk ongeveer betalen?............ b. Neem je rekenmachine en bepaal de precieze prijs

Nadere informatie

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld Groep 3 Getalbegrip hele getallen De leerlingen werken de eerste periode in het getallengebied tot 20 en 40. De tweede helft van het jaar ook tot 100. De leerlingen leren het verder- en terugtellen, tellen

Nadere informatie

Toets gecijferdheid december 2004

Toets gecijferdheid december 2004 Toets gecijferdheid december 2004 Naam: Klas: score: Datum: Algemene aanwijzingen: - Noteer alle berekeningen en oplossingen in dit boekje - Blijf niet te lang zoeken naar een oplossing - Denk aan de tijd

Nadere informatie

Toets gecijferdheid april 2006 versie 1

Toets gecijferdheid april 2006 versie 1 Toets gecijferdheid april 2006 versie 1 Naam: Klas: score: Datum: Studentnummer: Algemene aanwijzingen: - Noteer alle berekeningen en oplossingen in dit boekje - Blijf niet te lang zoeken naar een oplossing

Nadere informatie

Reken uit en Leg uit 3e bijeenkomst 28 oktober 2014 monica wijers en vincent jonker

Reken uit en Leg uit 3e bijeenkomst 28 oktober 2014 monica wijers en vincent jonker Reken uit en Leg uit 3e bijeenkomst 28 oktober 2014 monica wijers en vincent jonker Programma 1e deel: 5 keer 1. Getallen en bewerkingen 2. Hoofdrekenen, schattend rekenen, rekenmachine 3. Breuken en

Nadere informatie

De laatste loodjes...

De laatste loodjes... De laatste loodjes... Hieronder vindt je een uittreksel van alles dat we met rekenen hebben geoefend. En nog een paar herhaalsommetjes. Om als laatste nog even door te lezen om te zien of je alles nog

Nadere informatie

Uitwerkingen Rekenen met cijfers en letters

Uitwerkingen Rekenen met cijfers en letters Uitwerkingen Rekenen met cijfers en letters Maerlant College Brielle 5 oktober 2009 c Swier Garst - RGO Middelharnis 2 Inhoudsopgave Rekenen met gehele getallen 7. De gehele getallen.....................................

Nadere informatie

Het Metriek Stelsel. Over meten, omtrek, oppervlakte en inhoud

Het Metriek Stelsel. Over meten, omtrek, oppervlakte en inhoud Het Metriek Stelsel Over meten, omtrek, oppervlakte en inhoud lengte in meter afkorting naam hoeveel meter 1 km kilometer 1 000 1 hm hectometer 100 1 dam decameter 10 1 m meter 1 1 dm decimeter 0,1 1 cm

Nadere informatie

optellen 1 Doel: plaats bepalen op de getallenlijn 2 Doel: optellen met de rekentekens + en 3 Doel: optellen van concreet naar abstract Herhalen

optellen 1 Doel: plaats bepalen op de getallenlijn 2 Doel: optellen met de rekentekens + en 3 Doel: optellen van concreet naar abstract Herhalen 1 Basisstof t/m 10 Lesdoelen De kinderen: kunnen hoeveelheden t/m ; kunnen een optelsom met voorwerpen t/m in de abstracte vorm noteren; kunnen werken met de rekentekens en. Materialen Klassikaal: Per

Nadere informatie

Differentiatie in de rekenles. Reken- en Taalcentrum Albeda 18 januari 2011 Vincent Jonker

Differentiatie in de rekenles. Reken- en Taalcentrum Albeda 18 januari 2011 Vincent Jonker Differentiatie in de rekenles Reken- en Taalcentrum Albeda 18 januari 2011 Vincent Jonker Programma Canadees Vermenigvuldigen Hoe maak je een rekenles aantrekkelijk en succesvol voor alle deelnemers? Differentiatie

Nadere informatie

Wereld in Getallen Blok 4A groep 6

Wereld in Getallen Blok 4A groep 6 Wereld in Getallen Blok 4A groep 6 Minimumtoets 1. Oriëntatie in de getallen tot en met 10.000. Als kinderen deze som moelijk vinden, kunnen ze het positieschema gebruiken. Daar vullen ze het getal in

Nadere informatie

REKENVAARDIGHEID BRUGKLAS

REKENVAARDIGHEID BRUGKLAS REKENVAARDIGHEID BRUGKLAS Schooljaar 008/009 Inhoud Uitleg bij het boekje Weektaak voor e week: optellen en aftrekken Weektaak voor e week: vermenigvuldigen Weektaak voor e week: delen en de staartdeling

Nadere informatie

Toets gecijferdheid april 2006 versie 3

Toets gecijferdheid april 2006 versie 3 Toets gecijferdheid april 2006 versie 3 Naam: Klas: score: Datum: Studentnummer: Algemene aanwijzingen: - Noteer alle berekeningen en oplossingen in dit boekje - Blijf niet te lang zoeken naar een oplossing

Nadere informatie

Domeinbeschrijving rekenen

Domeinbeschrijving rekenen Domeinbeschrijving rekenen Discussiestuk ten dienste van de Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Rekenen en Taal auteur: Jan van de Craats 11 december 2007 Inleiding Dit document bevat een beschrijving van

Nadere informatie

Aanbod rekenstof augustus t/m februari. Groep 3

Aanbod rekenstof augustus t/m februari. Groep 3 Aanbod rekenstof augustus t/m februari Groep 3 Blok 1 Oriëntatie: tellen van hoeveelheden tot 10, introductie van de getallenlijn tot en met 10, tellen en terugtellen t/m 20, koppelen van getallen aan

Nadere informatie

LES: Betaal gepast. BENODIGDHEDEN Per leerling werkblad Munten of briefjes (zie p. 5) potlood en gum AFBEELDING SPELLETJE

LES: Betaal gepast. BENODIGDHEDEN Per leerling werkblad Munten of briefjes (zie p. 5) potlood en gum AFBEELDING SPELLETJE LES: Betaal gepast DOEL oefenen van keersommen en deelsommen (groter dan de tafels van 1 t/m 10); bewust worden dat een getal meerdere delers kan hebben; inzicht ontwikkelen in de verbanden tussen keersommen

Nadere informatie

STOF VOOR SCHOOLEXAMEN 5

STOF VOOR SCHOOLEXAMEN 5 STOF VOOR SCHOOLEXAMEN 5 Nederlands Hoofdstuk 1 en 2. Lezen Taalverzorging en woordenschat Grammatica en spelling Schrijfopdracht (artikel) Groene boekje (lessen 19 t/m 27) Geldt voor alle niveaus. Engels

Nadere informatie

Rekenboek 3 havo/vwo. Antwoorden NOORDHOFF UITGEVERS 2014 REKENBOEK 3 HAVO/VWO ANTWOORDEN 1

Rekenboek 3 havo/vwo. Antwoorden NOORDHOFF UITGEVERS 2014 REKENBOEK 3 HAVO/VWO ANTWOORDEN 1 Rekenboek havo/vwo Antwoorden NOORDHOFF UITGEVERS 04 REKENBOEK HAVO/VWO ANTWOORDEN Blok Getallen. Bewerkingen a 45 d 6 g 8 b 60 e 90 h 687 c 4 f 56 i 48 a 4 d 000 b 4 000 e 000 c 70 f 0 000 a 7 d 0 b 70

Nadere informatie

DE STAARTDELING (cijferend rekenen) Derde leerjaar (groep 5) Luc Cielen

DE STAARTDELING (cijferend rekenen) Derde leerjaar (groep 5) Luc Cielen DE STAARTDELING (cijferend rekenen) Derde leerjaar (groep 5) Luc Cielen Wat voorafgaat aan het leren van de staartdeling: De kinderen moeten al vertrouwd zijn met de schrijfwijze van de delingen (hoofdrekenen)

Nadere informatie

1. Opbouw van getallenverzamelingen

1. Opbouw van getallenverzamelingen 1. Opbouw van getallenverzamelingen De natuurlijke getallen Wanneer kinderen voor het eerst gaan tellen, gebeurt dat op een natuurlijke manier. Zij leren de hoofdtelwoorden: een, twee, drie, vier, enzovoort

Nadere informatie