Bijlage 2. Klimaatmaatregeleninstrument

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlage 2. Klimaatmaatregeleninstrument"

Transcriptie

1 Bijlage 2 Klimaatmaatregeleninstrument 1. Inleiding Functinaliteiten Tepassing KMI bij actualisatie klimaatplan Drkijk Werkblad Overzicht Werkblad Alle maatregelen Werkblad Maatregelen per sectr Opbrengst CO 2 -reductie Verslag Futureprfed

2 1. Inleiding Dit dcument beschrijft het klimaatmaatregeleninstrument (KMI) dat ter ndersteuning van de actualisatie van het stedelijk klimaatplan gebuwd werd. Het dynamische klimaatmaatregeleninstrument werd in pdracht van de stad Antwerpen dr Futureprfed ntwikkeld als kennisbasis m (1) de te verwachten CO2-reducties van de maatregelen te berekenen en (2) na te gaan f en he alle plannen samen leiden tt het behalen van de delstellingen. Het KMI is een flexibel cijfermatig rekenmdel in Excel dat een CO 2 - pad uittekent vr alle sectren naar 2020 en verder (2050). Het mdel is primrdiaal ntwikkeld in functie van het behalen van de delstelling 20% minder CO 2 -uitstt ver heel het stedelijke grndgebied tegen 2020 ten pzichte van Het klimaatmaatregeleninstrument biedt k inzicht in de business case vr elke delgrep via een lijst van berekende klimaatmaatregelen die ndig zijn m de delstellingen per tijdsinterval te realiseren. In andere wrden, het klimaatmaatregeleninstrument neemt zwel ecnmische als energetische parameters mee in het pzetten van het CO 2 -reductie- pad. Het bevat verschillende functies die telaten m de ideale mix aan maatregelen samen te stellen vr elke delgrep en vr de hele stadsgemeenschap. Het hfdstuk Functinaliteiten beschrijft p hfdlijnen de belangrijkste functinaliteiten van het klimaatmaatregeleninstrument. Het hfdstuk Drkijk beschrijft het instrument meer in detail en staat stil bij de verschillende lagen die in het instrument zijn gevegd. 2. Functinaliteiten Het KMI heeft de vlgende functinaliteiten: 2

3 1. Berekenen en visualiseren van de CO 2 -impact per maatregel per jaar en cumulatief vr een welbepaalde peride. 2. Berekenen en visualiseren van de directe ecnmische ksten en baten per maatregel en geeft p basis daarvan een verzicht per delgrep f per cluster. 3. Berekenen en visualiseren van de geaggregeerde CO 2 -impact van de maatregelen en vergelijken met de berekende emissieklf en delstellingen. De emissieklf is berekend p basis van de emissie-inventaris uit Op basis van de cijfers uit 2012 werd een emissieklf berekend. Deze klf wrdt vergeleken met de verwachte besparingen van de diverse maatregelen. 4. Vrzien van maximale reducties zdat de impact van de maatregelen niet verschat kan wrden. 5. Tnen, srteren en pririteren van alle maatregelen, maatregelen per sectr f maatregels per clusters. Deze priritering van maatregelen - tp 10 f tp 5 f tp 25 - gebeurt vr alle maatregelen samen, per sectr f per cluster van maatregelen. De srtering gebeurt flexibel p basis van een aantal harde en zachte criteria f een cmbinatie hiervan. Harde criteria zijn de berekende investeringskst, de jaarlijkse pbrengsten (inclusief f exclusief subsidies) en de CO 2 -reductie. Zachte criteria zijn het implementatiegemak, sciale aspecten, zichtbaarheid, bijdragen aan andere milieuaspecten en werkgelegenheid. Zachte criteria is k het type. Is dit een nieuwe maatregel, lpende maatregel f te intensifiëren maatregel. De gebruiker van het instrument kan te allen tijde het srteringsmechanisme wijzigen. 6. Berekenen en tnen van de financiële impact van het klimaatplan vr een lijst van stakehlders. 7. Opzetten van een vrtgangsmnitr per maatregel p basis van de indicatren per maatregel. 8. Bijsturen, dit is verschuiven, annuleren, pschreven van maatregelen kunnen p cntinue basis; het systeem leent zicht tt scenari s. 9. Vertalen van de maatregelen naar de actieplannen in het kader van het Burgemeesterscnvenant (SEAP). 3. Tepassing KMI bij actualisatie klimaatplan Futureprfed en Stad Antwerpen werkten samen het KMI-mdel p hfdlijnen uit. Parallel werden in een eerste fase (F1) de ptentiële maatregelen vr het grndgebied Antwerpen pgelijst. Dit gebeurd aan de hand van bestaande literatuur en van interviews met stedelijke medewerkers. Bestaande literatuur is mvangrijk. We verwijzen nder meer naar de Impactstudie klimaatplan 3

4 Antwerpen van Vit (2012); Mbiliteitsnderzek bij bewners (2012); LEZ Haalbaarheidsstudie (2012); Analyse Milieunderzek Stad Antwerpen (2012); Mbiliteitsplan Stad Antwerpen (2014); MIRA Milieuverkenning (2009); Leuven Klimaatneutraal wetenschappelijk rapprt (2013). Stedelijke medewerkers die geïnterviewd werden zijn werkzaam bij de afdelingen energie en milieu Antwerpen en mbiliteit van de bedrijfseenheid stadsntwikkeling. Eveneens parallel werd gestart met het plijsten van maatregelen vr het eigen patrimnium en het eigen vertuigencentrum. Deze werden niet tegevegd aan het KMI. De pgelijste maatregelen werden ter evaluatie en aanvulling vrgelegd aan de ambtelijke werkgrepen die ter vrbereiding van de actualisatie van het klimaatplan, en cnfrm het dr het cllege gedgekeurde prces, waren samengesteld. Er waren werkgrepen vr residentiële gebuwen en gebruikers (WGR), tertiair en industrie (WGT), mbiliteit (WGM), eigen patrimnium (WGE), haven (WGH) en eigen vrtuigen (WGE) Energie had geen eigen werkgrep. Leden van de werkgrepen werden regelmatig gecnsulteerd drheen het prject. In een tweede fase (F2) berekende Futureprfed de impact van deze ptentiële maatregelen. Waar vrradig werden gegevens van en ver Antwerpen gebruikt. Indien niet vrradig werden de gegevens uit Vlaanderen en Leuven geëxtrapleerd naar Antwerpen. In een derde fase (F3) werd de impact van de maatregelen p het behalen van de delstellingen verder verfijnd. Dit gebeurde aan de hand van diverse watals scenari s waarbij de KPI s (d.i. de harde delstelling) van bepaalde maatregelen werden teruggeschrefd f pgeschrefd. Via deze werkwijze verkrijgt men p krte termijn inzicht in de tp-maatregelen die niet mgen misgaan. In een laatste fase vier (F4) werden de individuele maatregelen, beschreven in maatregelfiches en inclusief sleutelprestatieindicatren (KPI s), stadsbreed vrgelegd aan de betrkken diensten en werkgrepen vr finale evaluatie. Betrkken ambtenaren waren : Filip Haes (WGR, F1,F4) Geert Vielfnt (WGR,F1,F4), Jan Meuleman (WGR,F1,F4) Guid Andries (WGR,1,4), Lieve Custers (WGR,Fase1,4), Sam Verbelen (Energie, F1,F,4) Wuter Cyx ( Energie,F1,F4), Dries Willems (WGE,F1,F4) Niels Clet (WGE, F1,F4), Almut Fuhr (WGE, F1), Annemie Trmans (WGE, F1,F4), Karen Callebaut (WGH,F1,F4), Eddy Van Hve (WGH,F1,F4) Gabrielle Van Zeren (WGT, F4), Valérie Blanckaert (WGE,F1,F4), Michel Gerrits (WGE F1,F4), Filip Smits (WGR,F1,F4) Guy Smeulders (WGR, F1), Michael Van Hve (WGE, F1,F4), Geert Schrten (WGH, F1,F4), Chris Ceck (WGH,F4), Filip Lenders ( F1,F3) 4

5 4. Drkijk Het KMI heeft de verschillende functinaliteiten verdeeld ver verschillende werkbladen. De belangrijkste werkbladen vr het geactualiseerde klimaatplan wrden hier besprken: 1. Overzicht; 2. Alle maatregelen; 3. Maatregelen per sectr Werkblad Overzicht Dit werkblad staat in vr de hierbven vermelde functinaliteiten 3 (geaggregeerde CO 2 -impact vergelijken met emissieklf en delstellingen) en 4 (vrzien van maxima in reducties). Het tnt de geaggregeerde impact van alle maatregelen en zet het af tegenver de emissieklf en delstelling. Het cntrleert p een eenvudige manier de berekende en geaggregeerde data. De impact wrdt getnd p het ttale niveau (de stadsgemeenschap), per sectr en per delgrep. Het Burgemeestercnvenant bepaalt de sectren. De delgrepen zijn bepaald dr de stad. Bij implementatie van functinaliteit 8 (scenari s simuleren) kent men direct de impact van het scenari p het ttale klimaatplan. 5

6 Figuur 1: Screensht werkblad Overzicht Verklaring bij de titels: Sectr: de dr het Burgemeesterscnvenant vrgeschreven sectren: Huishudens, Handel en diensten, Industrie, Mbiliteit en Energie. Delgrep: de dr stad gehanteerde pdeling van sectren naar delgrepen. Op geaggregeerd niveau: huishudens, tertiair, industrie, mbiliteit, energie. Vervlgens verder nderverdeeld: Huishudens: pgesplitst naar districten; 6

7 Tertiair: pgesplitst in stedelijke diensten, handel, htels en restaurants, kantren en administratie, nderwijs, gezndheidszrg en maatschappelijke dienstverlening, andere; Mbiliteit: pgesplitst in aut, vracht, bus, trein, tram, binnenvaart; Energie: pgesplitst in WKK, bigas, afval, strtgas, bimassa, bdem, wind, zn, water, restwarmte; Industrie: pgesplitst in type industrie zals buw, verpakkingsmateriaal. Mb.t. de industrie werden de NACE-cdes gebruikt. 2005, 2007, 2010 en 2012: hier zijn de resultaten terug te vinden per sectr en delgrep van de emissie-inventarissen van de vermelde jaren. Vr de jaren 2010 en 2012 zijn de emissies (sms bij benadering) k berekend per delgrep. Dit was vr 2005 en 2007 niet mgelijk vr alle delgrepen wegens beperkte beschikbaarheid van infrmatie en de grte heveelheid rekenwerk die ermee gepaard gaat. 2014, 2016, 2018: de te verwachten, tussentijdse resultaten wanneer de maatregelen die pgenmen zijn in de verschillende tabbladen Maatregelentabel xxx uitgeverd zuden wrden. 2020: Resultaat met actieplan (ktn CO 2 ): uitgaande van de emissies van 2012 minus de vrpgestelde CO 2 -reductie geeft deze klm, bij uitvering van de geselecteerde maatregelen, de verblijvende emissies per sectr en per delgrep in 2020 weer. CO 2 -reductie (ktn CO 2 ): geeft de vermeden emissies per sectr en delgrep die mgen verwacht wrden bij uitvering van de geselecteerde maatregelen. Reductie 2012 (%): geeft de vrziene reductie prcentueel ten pzichte van Deze cel kleurt rd wanneer er een vrziene reductie van meer dan 100% berekend wrdt, wat uiteraard gecntrleerd dient te wrden m een nrealistische verschatting van maatregeleffecten te vermijden. Reductie 2005 (%): geeft de vrziene reductie prcentueel ten pzichte van Opbrengst/jaar (mi /jaar): jaarlijkse pbrengst van het maatregelenpakket per sectr f delgrep in BaU 2020 (ktn CO 2 ): de verwachte emissies per sectr en delgrep indien er geen bijkmende acties ndernmen wrden. Niet pgenmen in Figuur 1: cntrleklmmen m tt p een zeker niveau na te gaan f er vr bepaalde maatregelen geen verschatte verwachtingen gesteld wrden f m te vrkmen dat cmbinaties van maatregelen vr verdreven reductieverwachtingen zuden zrgen Werkblad Alle maatregelen 7

8 Dit niveau grepeert de hierbven vermelde functinaliteiten 5 (srtering en priritering) en 7 (vrtgangsmnitr). Het werkblad laat de gebruiker te m de maatregelen te srteren, te pririteren via alle getnde nderstaande klmmen. Dit niveau tnt dus de maatregelen, maar het berekent ze niet. Het geeft k een inzicht in de realisatie dr de evlutie van de impact van de maatregelen te schetsen. Het werkblad heeft 3 delen. Een eerste, algemeen deel waar de maatregel wrdt beschreven. Dit is status, start, einde, jaarlijkse pbrengst, jaarlijkse CO2-reductie, ksten-efficiëntie, X-factr, cluster. Titel 31/12/2020 tnt de berekende impact tt De datum is variabel en kan dus verschuiven. De actuele resultaten wrden gegeven vr de datum van vandaag. Dit vlgt een theretische distributie en een reële distributie. Onderstaande tabel is gesrteerd p basis van het aandeel dat een gegeven maatregel heeft in het bereiken van de delstelling. Onderstaande tabel tnt de belangrijkste klmmen. Figuur 2: Werkblad Alle maatregelen Verklaring van de titels: Type: afkrting die aangeeft f de maatregel Mitigerend f Adaptief is en vr welke sectr/werkterrein. n : hier wrdt het nummer van de maatregel herhaald. Status: geeft aan f de maatregel lpend, te intensifiëren, nieuw f gewnweg een feit is. Nieuwe huizen mwille van stijging aantal inwners is een vrbeeld van een feit. Maatregel: mschrijving van de maatregel. 8

9 Start maatregel: startjaar van de maatregel. Eind maatregel: laatste jaar van de maatregel. Jaarlijkse pbrengst: de pbrengst (+) f kst (-) indien de maatregel vlledig uitgeverd zal zijn. Merk p dat dit beduidend kan verschillen met het resultaat in bv (zie verder). De pbrengst is de gerealiseerde energiebesparing. Jaarlijkse CO 2 -reductie: de ptentiële jaarlijkse CO 2 -reductie indien de maatregel vlledig uitgeverd zu wrden. Merk p dat dit beduidend kan verschillen van het resultaat in bv Kstenefficiëntie: dit is een berekening die dr het klimaatmaatregeleninstrument autmatisch gemaakt wrdt en is een eenvudige deling van de jaarlijkse pbrengst dr de jaarlijkse CO 2 -reductie. Deze klm geeft aan f de reductie van 1 tn CO 2 gepaard gaat met een pbrengst f een kst. He hger deze rati, he effectiever de maatregel. X-factr: de sm van de gewgen waarden van de kwalitatieve parameters: Implementatiegemak, Sciaal (f cmfrt) aspect, Zichtbaarheid, Verbetering andere milieuaspecten. Cluster: dit is de functinele cluster waarte de maatregel behrt. Een functinele cluster geeft een dwarsdrsnede p de maatregelen en grepeert ze anders dan de sectren. Clusters wrden gebruikt m infrmatie anders te structureren. Deze structurering werd gebruikt in de vrstudie van het FLK. 31/12/2020: in deze klmmen wrden tussentijdse berekeningen uitgeverd van de peride vrafgaand aan 31/12/2020 tt en met 31/12/2020. Deze datum kan gewijzigd wrden. Uitgeverd (%): geeft de prcentuele graad van uitvering van de maatregel aangegeven vr de ingegeven peride. Investering ( ): investering vanaf startjaar tt en met 31/12/2020. Geeft de sm weer van de investeringsbedragen vr de ingegeven peride van de geselecteerde maatregelen. Investering/Tn CO 2 e: de investering per tn CO 2- equivalent in vr deze maatregel. Let p: indien de begde CO 2 -reductie 0 ktn CO 2 is, blijft deze cel leeg. He lager de rati, he beter. Opbrengst (Mi /jaar): jaarlijkse pbrengst van de maatregel vr de gegeven peride. Cumulatieve Nett-Opbrengst (Mi): cumulatieve pbrengst van de maatregel vanaf startjaar maatregel tt en met 31/12/2020. CO 2 - reductie (ktn/jaar): de dr de maatregel gereduceerde jaarlijkse emissies in het jaar Het cijfer p rij 2 ttaliseert de waarden vr een gegeven selectie van maatregelen en geeft aldus de ttale CO 2 vr de selectie. Aandeel t..v 2005 (%): deze klm geeft het CO 2 -reductieptentieel weer van elke maatregel ten pzichte van de ttale CO 2 -emissies van We hebben 2010 als referentiejaar gekzen aangezien het reductieptentieel van elke maatregel gebenchmarkt is p data van 9

10 2010. Geprjecteerde CO 2 -reductie (%): Deze klm geeft per maatregel de geplande CO 2 -reductie. Op basis van de datum van vandaag, en het startjaar van iedere maatregel wrdt autmatisch uitgerekend heveel CO 2 -reductie men zich had vrgenmen te behalen tt p vandaag. Gerealiseerde CO 2 -reductie (%): Deze klm det in essentie dienst als cntrleklm m de gerealiseerde CO 2 -reductie per maatregel te berdelen in het licht van de gemaakte klimaatplannen. De gerealiseerde CO 2 -reductie is het prduct van klm P (CO 2 -reductie per KPI) en klm S (Gerealiseerde KPI) in de Maatregelentabel-tabbladen Werkblad Maatregelen per sectr Op niveau 3 wrden de feitelijke maatregelen tegevegd. Deze grepeert de hierbven vermelde functinaliteiten 1, 2, 6,7 en 8. De feitelijke berekeningen wrden hier deels uitgeverd. Een beperkt aantal velden wrdt buiten deze Excel berekend. Uitveren van scenari s gebeurt in deze tabbladen. Er zijn 5 tabbladen vrzien, één per sectr. In deze tabbladen wrden maatregelen ingeverd met hun bijhrende parameters. Alle tabbladen zijn hetzelfde. Dit werkblad heeft bijznder veel klmmen. In nderstaande wrden de belangrijkste getnd en besprken Figuur 3: Maatregelenblad

11 Figuur 4: Maatregelenblad - 2 Verklaring van de titels: Omschrijving: krte beschrijving van de maatregel Type: gaat het hier m: een Hfdmaatregel die een interessante CO-reductie bewerkstelligt f eerder m een Flankerende maatregel, een actie die p zich misschien niet zveel CO 2 -reductie kan teweegbrengen, f waar m diverse redenen niet naar kan gerekend wrden, maar die tch nntbeerlijk schijnt te zijn m een andere (Hfd-)maatregel sepel te laten verlpen. Cluster: Deze klm geeft de cluster weer waarte de maatregel behrt. Dr te klikken p een cel binnen deze klm krijg je een keuzelijst van clusters te zien waaruit je de bijhrende cluster kunt aanklikken. Status: Type beleid : gaat het m een lpende maatregel, een maatregel die met pgeschrefd wrden f een nieuwe maatregel Kritische succesfactr (KSF): hier kan een mschrijving gegeven wrden van een kritische factr die ndig is m deze maatregel te laten slagen. Er kan k verwezen wrden naar een andere maatregel (nzichtbaar gemaakt) Start maatregel: hier wrdt de startdatum (dd/mm/jj)van een maatregel ingevuld. Opmerking: wanneer er hier geen jaar wrdt ingevuld, wrdt er verndersteld dat de maatregel NIET pgenmen wrdt in het actieplan en wrdt er dan k verder geen rekening mee gehuden in bv. het tabblad Overzicht. 11

12 Eind maatregel: hier wrdt de einddatum (dd/mm/jj) ingevuld wanneer er verwacht wrdt dat de KPI (zie verder) van de maatregel bereikt zal zijn en tevens de daarmee gepaarde CO 2 e-reductie. # jaar tt kruissnelheid: bij smmige maatregelen zal de startdatum van de investering verschillen van de datum waarp de jaarlijkse te realiseren KPI behaald zullen wrden mdat er bv een vertraging is p de return n investment. Hiervr veren we dus een gegeven aantal jaar in die de maatregel ndig heeft m p kruissnelheid te kmen. Als een maatregel bv 3 jaar ndig heeft m p kruissnelheid te kmen dan wrdt er in het eerste jaar maar een één derde van het geplande KPI per jaar uitgeverd, het tweede jaar twee derde enz. Of wanneer een maatregel 10 jaar ndig heeft, dan wrdt in het eerste jaar 1/10; tweede jaar 2/10, enz. Gebudgetteerde jaarlijkse pbrengst (mi ): hier wrdt de jaarlijkse pbrengst (+) f jaarlijkse kst (-) ingegeven in miljen s. De berekening hiervan gebeurt in de afznderlijke rekensheet Werktemplate Jaarlijkse Opbrengst en CO2-reductie. Jaarlijkse CO 2 -reductie (ktn): hier wrden de vermeden jaarlijkse CO 2 -emissies ten gevlge van de maatregel ingegeven. De berekening hiervan dient te gebeuren in de afznderlijke rekensheet Werktemplate Jaarlijkse Opbrengst en CO2-reductie. Ksten efficiëntie ( /tn) dit is een deling van de jaarlijkse pbrengst dr de jaarlijkse CO 2 -reductie. He hger deze rati des te effectiever de klimaatmaatregel is. Geprjecteerde Kritische Prestatie Indicatr (KPI): Deze klm geeft het aantal eenheden van de maatregel weer die men begt te realiseren vr de einddatum van de maatregel. Gerealiseerde Kritische Prestatie Indicatr (KPI): In deze klm kan het aantal tt p vandaag gerealiseerde eenheden per maatregel ingebracht wrden. De waarden in deze klm dienen p hun beurt als input m de Gerealiseerde CO 2 -reductie per maatregel te berekenen in het tabblad Alle Maatregelen. Scenari s gebeuren p basis dit veld. Het vlstaat m deze waarde te veranderen. Als gevlg hiervan wrden andere velden pnieuw berekend. KPI/jaar : het ttale KPI m de delstelling te bereiken gedeeld dr de vrziene peride (Start maatregel Einde maatregel). Omschrijving KPI: krte mschrijving indicatr Opmerking: In het Tabblad Maatregelentabel Energie is dit steeds MWh geprduceerd en niet te wijzigen. X-factr: de vlgende zes klmmen dienen ingevuld te wrden met kwalitatieve parameters van de maatregel Implementatie (1= meilijk, 5 = makkelijk): he meilijk is het m de maatregelen uit te veren? Sciaal aspect (1= weinig, 5 = veel): he sciaal aanvaardbaar is deze maatregel? Zichtbaarheid (1= laag, 5 = hg): in een cmplex transitieprces is het belangrijk m de dynamiek gaande te huden. Zichtbaarheid naar buiten te, naar bezekers, pendelaars en geïnteresseerden is zeker belangrijk, maar zichtbaarheid naar binnen te is wellicht ng crucialer 12

13 m te slagen. Dankzij maatregelen die zichtbaar zijn aan de ppervlakte krijgt de burger f andere betrkkene in Antwerpen het gevel dat de zaken vruitgaan. Dit helpt k m het prisner s dilemma te drbreken: daarbij wacht iedereen het initiatief van de andere af, en wrden er dus geen cncrete eerste stappen gezet tt er een garantie f gevel is dat de anderen k mee zullen instappen. Verbetering andere milieuaspecten (1= laag, 5 = hg): Smmige maatregelen zullen naast de begde delstellingen en baten k secundaire f externe baten met zich meebrengen. Z zal de maatregel Grene Glven vr de sectr Mbiliteit niet enkel de reistijd en brandstfverbruik van de autmbilist verminderen maar zal de maatregel k de luchtkwaliteit in de stad verbeteren dr de verminderde uitstt van fijn stf. X-factr: In deze klm wrdt de X-factr autmatisch berekend als de sm van de vijf vrige klmmen. De maximale X-factr is 5. Overall-scre: in deze klm wrdt een scre verkregen p basis van de gesmmeerde prestatie van de maatregel qua X-factr, investering, pbrengst en reductie ten pzichte van de verige maatregelen binnen de sectr. Ttale investeringskst: investeringskst ( ) ver de vlledige levensduur ndig m de delstelling te halen. Investering per eenheid (per KPI): de investering per KPI wrdt gebruikt m de vereiste investeringen m maatregelen te financieren af te tetsen aan het beschikbare budget van de verschillende financiers. 31/12/2020 : in deze klmmen wrden tussentijdse berekeningen uitgeverd in functie van de gekzen datum (standaard 31/12/2020). Hier staat standaard 31/12/2020, maar m een tussentijdse prestatie van een maatregel te vrspellen kan hier een andere datum als benchmark ingevuld wrden. Uitgeverd (%): Rekening hudend met de levensduur van een maatregel en de ingeverde datum wrdt hier autmatisch de prcentuele vruitgang van de maatregel weergegeven. Als de startdatum van de maatregel later valt dan de benchmarkdatum dan verschijnt er een vrtgangspercentage van 0%. Investering tt bvenstaand datum: bendigde investering tt een gegeven datum Mi /jaar: jaarlijkse pbrengst van de maatregel in het jaar ingevuld CO 2 -reductie: jaarlijks (terugkerende) gereduceerde emissies dr de maatregel p de datum ingevuld Financier: In deze klmmen verdelen we het investeringsbedrag vr 1 KPI van een maatregel nder 3 financiers. Er wrdt uitgegaan van maximaal 3 financiers per maatregel. Financiering van het klimaatplan is de fact uitgewerkt in FLK. 13

14 4.4. Opbrengst CO2-reductie De feitelijke CO2-pbrengst en jaarlijkse pbrengst wrdt in bijgevegde Excel berekend. Handmatig wrden de waarden ingeverd in het KMI zelf. Micrsft Excel werkblad 4.5. Verslag Futureprfed Futureprfed rndde de pbuw van het instrument af met een krt aanbevelingsrapprt aan Stad Antwerpen. Dit is hier tegevegd. Package 14

Analytische boekhouding

Analytische boekhouding Analytische Bekhuding Analytische bekhuding 1 Vrbereiding... 2 1.1 Dssier instellingen... 2 1.2 Analytische rekeningen maken... 3 2 Analytisch beken... 4 2.1 Kppeling... 5 2.2 Bekingsvrstellen (mdellen)...

Nadere informatie

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers Oprep erkenning en subsidiëring van grepsgericht aanbd pvedingsndersteuning dr vrijwilligers In het kader van het versterken van aanbd pvedingsndersteuning in de Huizen van het Kind lanceert Kind en Gezin

Nadere informatie

INTERNATIONALE SAMENWERKING AANVRAAGFORMULIER Infotoelagen voor sensibiliserende en educatieve activiteiten

INTERNATIONALE SAMENWERKING AANVRAAGFORMULIER Infotoelagen voor sensibiliserende en educatieve activiteiten INTERNATIONALE SAMENWERKING AANVRAAGFORMULIER Inftelagen vr sensibiliserende en educatieve activiteiten Stad Aalst wenst niet enkel prjecten in andere landen te steunen, maar wil k de Aalstenaars warm

Nadere informatie

Subsidieregeling economie en innovatie Noord-Brabant - provincie Noord-Brabant -

Subsidieregeling economie en innovatie Noord-Brabant - provincie Noord-Brabant - Subsidieregeling ecnmie en innvatie Nrd-Brabant - prvincie Nrd-Brabant - Het del van de Subsidieregeling ecnmie en innvatie Nrd-Brabant (ECOINNONB) is het realiseren van een aantal delstellingen uit het

Nadere informatie

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020.

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020. Handleiding Handleiding Cmmunicatie vr Prmtren Eurpees Fnds vr Reginale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020 1 Eurpese Unie Inhud 1 Inleiding... 1 2 De minimale cmmunicatieverplichtingen... 1 a) Weergave

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden?

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden? Omgevingsscan Achtergrnd prject De gemeente Drdrecht heeft het plan pgevat de prblematiek rndm (merendeels verslaafde) dak- en thuislze mensen in haar stad aan te pakken. In dit kader heeft de gemeente

Nadere informatie

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012 Stappenplan BTW-verhging van 19 naar 21% per 1 ktber 2012 Supprt ID: 57354 Versies: AccuntView Windws Dit stappenplan hebt u ndig m uw administraties in AccuntView gereed te maken vr het nieuwe BTW-percentage.

Nadere informatie

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica Prgramma Welzijn en Zrg Nieuwe Zrg en Dmtica Aanleiding De mgelijkheden vr het langer zelfstandig thuis blijven wnen, meten wrden verbreed. Technlgische ntwikkelingen die zrg p afstand en het participeren

Nadere informatie

Stap 1 - Het selecteren van de catalogusindeling

Stap 1 - Het selecteren van de catalogusindeling Galvan biedt u de mgelijkheid m p de Galvan website geheel naar eigen inzicht een prductcatalgus samen te stellen. U bepaalt zelf wat de indeling van deze catalgus met zijn en welke artikelen u in de catalgus

Nadere informatie

Ter vergelijking met de MJA3-doelstelling worden de indices voor productieproces, keten en duurzame energie gesommeerd.

Ter vergelijking met de MJA3-doelstelling worden de indices voor productieproces, keten en duurzame energie gesommeerd. MJA3 cnvenant Methdiek energieefficiency Alle inspanningen van bedrijven gericht p energiebesparing in het prductieprces en in de keten en met het g p de inzet van duurzame energie, wrden gehnreerd: zij

Nadere informatie

Communicatieplan (3-C-2)

Communicatieplan (3-C-2) Gebr. van der Lee Cmmunicatieplan (3-C-2) CO²- Bewust Directie: E. van der Lee Cmmunicatiemanager: T. Hebee KAM-Cördinatr: A. Werkmeester Lelystad, september 12 Inhudspgave Inhudspgave... 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Controleprotocol Sociaal Domein

Controleprotocol Sociaal Domein Cntrleprtcl Sciaal Dmein Cntrleprtcl vr de accuntantscntrle bij: dr de gemeenten in de regi Amersfrt* gesubsidieerde rganisaties vr Jeugdzrg en WMO dr de gemeenten in de regi Amersfrt f dr de gemeente

Nadere informatie

Beleidsregels verrekenen inkomsten uit commerciële (onder) verhuur en commerciële kostgeverschap 2015

Beleidsregels verrekenen inkomsten uit commerciële (onder) verhuur en commerciële kostgeverschap 2015 Beleidsregels verrekenen inkmsten uit cmmerciële (nder) verhuur en cmmerciële kstgeverschap 2015 Inhud Beleidsregels verrekenen inkmsten uit cmmerciële (nder) verhuur en cmmerciële kstgeverschap 2015...

Nadere informatie

Kantines tegen voedselverspilling

Kantines tegen voedselverspilling Kantines tegen vedselverspilling Principe: zwel klanten als kantinepersneel aanspren m vedselverspilling te verminderen Kantines van administraties, ng's, schlen f bedrijven zijn plekken waar grte heveelheden

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

Gebruik Quality Manager

Gebruik Quality Manager Gebruik Quality Manager Versie 002 Datum uitgifte 2014-01-01 Gebruikershandleiding QM Versie : 002 Pagina : 1 van 15 Gebruikershandleiding Quality Manager Het Labratrium van Aqualysis maakt gebruik van

Nadere informatie

Kiezen of delen Quick scan van investeringen van gemeente Eindhoven

Kiezen of delen Quick scan van investeringen van gemeente Eindhoven Kiezen f delen Quick scan van investeringen van gemeente Eindhven Dr Paul J.G. Tang & Rbert-Jaap Vrn Eindhven, 11 december 2012 Dit rapprt is bestemd vr de rganisatie van de pdrachtgever. Verspreiding

Nadere informatie

Wat is een Balanced ScoreCard?

Wat is een Balanced ScoreCard? Wat is een Balanced ScreCard? De Balanced Screcard (BSC) is een mdel waarmee de prestaties van een rganisatie, een team enzvrts p een evenwichtige manier kunnen wrden berdeeld. Meten staat daarbij centraal.

Nadere informatie

De burgemeester, het college en de raad van de gemeente Muiden;

De burgemeester, het college en de raad van de gemeente Muiden; Vrbeeld handvest De burgemeester, het cllege en de raad van de gemeente Muiden; Gelet p artikel 169, tweede en derde lid, en artikel 180, tweede en derde lid, Gemeentewet; Hebben de vlgende uitgangspunten

Nadere informatie

Verbanden 3. Doelgroep Verbanden 3. Omschrijving Verbanden 3

Verbanden 3. Doelgroep Verbanden 3. Omschrijving Verbanden 3 Verbanden 3 Verbanden 3 besteedt aandacht aan het pstellen van tabellen, frmules en grafieken. Er zijn k uitbreidingen van de subdmeinen statistiek en rijen en reeksen. Delgrep Verbanden 3 Verbanden 3

Nadere informatie

Documentatie voor update BHIwin 9.01

Documentatie voor update BHIwin 9.01 Dcumentatie vr update BHIwin 9.01 1. Elektrnische BTW-aangifte... 3 1.1 Algemeen.... 3 1.2 Tepassing in prgramma... 3 1.3 Instellen map... 4 2. Aankpfactuur Factr aftrekbaar... 5 3. Rapprtenbeheer... 6

Nadere informatie

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende Management review CO2-reductiesysteem Rapprtage juli 2015 (referentiejaar = 2010) Opgesteld dr: Akkrd: I. Bangma O. Van der Ende 1. Inleiding Op 28 juli is een management review gehuden waarin de energieprestaties

Nadere informatie

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen UITWERKING

Nadere informatie

Inhoudsopgave... 1. 1 Aanmelden als nieuwe gebruiker... 2. 2 Woningen beheren... 3. 2.1 Een nieuwe woning invoeren... 3

Inhoudsopgave... 1. 1 Aanmelden als nieuwe gebruiker... 2. 2 Woningen beheren... 3. 2.1 Een nieuwe woning invoeren... 3 Inhudspgave Inhudspgave... 1 1 Aanmelden als nieuwe gebruiker... 2 2 Wningen beheren... 3 2.1 Een nieuwe wning inveren... 3 2.2 Wijzigen bjectgegevens... 5 2.3 Aanbdpagina eigen website...... 5 2.4 Eigen

Nadere informatie

Voorstel aan de Gemeenteraad

Voorstel aan de Gemeenteraad Vrstel aan de Gemeenteraad 13-04-2012 DSO/2012/2302451svdz Onderwerp Regiplan Windenergie en Beleidsvisie tijdelijke windenergie Almere Beleidsveld Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling Prtefeuillehuder H.

Nadere informatie

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 Vr- en Vregschlse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 1. Inleiding Vr- en Vregschlse Educatie, als nderdeel van het bredere beleidsterrein nderwijsachterstandbeleid, wrdt sinds 2002 in Winterswijk vrmgegeven.

Nadere informatie

Beschrijving S-Flex Voorraadimport

Beschrijving S-Flex Voorraadimport Beschrijving S-Flex Vrraadimprt --------------------------------------------------------------------------------------------------- Versie 3.1 januari 2014 Het prgramma S-Flex Vrraadimprt is een prgramma

Nadere informatie

Reglement goedkope energielening FRGE

Reglement goedkope energielening FRGE Reglement gedkpe energielening FRGE Particuliere bewners niet-delgrep & particuliere verhuurders 1 Definities 1.1 Lkale Entiteit is een instantie die, p het niveau van één f meerdere gemeenten, instaat

Nadere informatie

1.1 Verantwoording 2 1.2 Indeling Treasurystatuut 2

1.1 Verantwoording 2 1.2 Indeling Treasurystatuut 2 TREASURYSTATUUT INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 1.1 Verantwrding 2 1.2 Indeling Treasurystatuut 2 2 DOELSTELLING TREASURYFUNCTIE 2.1 Liquiditeitenbeheer 3 2.2 Financieren 4 2.3 Beleggen 5 2.4 Betalingsverkeer

Nadere informatie

Handleiding HvA-data. Rapport Bekostiging. Versie 0.3

Handleiding HvA-data. Rapport Bekostiging. Versie 0.3 Handleiding HvA-data Rapprt Bekstiging Versie 0.3 Rapprt Bekstiging Inhud 1. REVISIEOVERZICHT... 3 2. BEHEER VAN DE HANDLEIDING... 3 2.1 Uitgangspunten rapprt... 3 2.2 Del van het rapprt... 3 2.3 Brnsystemen...

Nadere informatie

Veel leesplezier, en neemt u vooral contact met ons op voor uw vragen en opmerkingen, DEALERS GEZOCHT

Veel leesplezier, en neemt u vooral contact met ons op voor uw vragen en opmerkingen, DEALERS GEZOCHT Nieuwsbrief Lente 2010 Meneer, Mevruw, Geachte klant, Het is lente! Eindelijk, de zn is weer terug in ns land! Een lang winterseizen ligt achter de rug, de plannen zijn gemaakt, en de tijd van actie is

Nadere informatie

Regeling Financiële Ondersteuning Overige Bijzondere Omstandigheden Profileringsfonds

Regeling Financiële Ondersteuning Overige Bijzondere Omstandigheden Profileringsfonds AANVRAAGFORMULIER 1 studiefinancieringsvrm vr chrten vóór 1-9-2015 én studiefinancieringsvrm(en) vr chrten na 1-9-2015 Regeling Financiële Ondersteuning Overige Bijzndere Omstandigheden Prfileringsfnds

Nadere informatie

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 Resultaten penbare marktcnsultatie Verkp klster Grt Bijstervelt Gemeente Oirscht BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Oirscht is sinds nvember 2009 eigenaar

Nadere informatie

8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding

8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding 8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding Aangepast d.d. 10 januari 2014. Ziektemelding Persneelsleden dienen zich uiterlijk vr 7.30 uur s mrgens ziek te melden bij de schldirecteur en ingeval van

Nadere informatie

Aanvraagformulier cofinanciering LEF

Aanvraagformulier cofinanciering LEF Aanvraagfrmulier cfinanciering LEF 1. Aanvraag vr delstelling: Welke delstellingen uit het Ecnmisch Actieprgramma 2016 2019 zijn delstellingen die u met uw prject gaat realiseren f aan bij gaat dragen?

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Hergebruikinitiatieven

Hergebruikinitiatieven Hergebruikinitiatieven Principe: materialen en verpakkingen hergebruiken vr ze afval wrden Hergebruik betekent de terugwinning en het hergebruik van prducten f nderdelen ervan: hergebruik van de verschillende

Nadere informatie

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen.

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen. 1 Leefbaarheid is een belangrijk, z niet hét thema van de laatste jaren. De wnmgeving wrdt vr mensen steeds belangrijker vr de ervaren wn. Ok vanuit het perspectief van sciale chesie, veiligheid en sciaal-ecnmische

Nadere informatie

Projectformulier ten behoeve van Openbare Instellingen

Projectformulier ten behoeve van Openbare Instellingen Prjectfrmulier ten beheve van Openbare Instellingen Praktische infrmatie naam van penbare instelling die het prject heeft ingediend: Federale Overheidsdienst Infrmatieen Cmmunicatietechnlgie (Fedict).

Nadere informatie

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Verkrte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Starten met OTIB-skillsmanager OTIB-skillsmanager is een instrument m het gesprek dat u gaat veren met uw leidinggevende vr te bereiden. U wrdt gevraagd

Nadere informatie

Documentatie. KERN Timemanagement

Documentatie. KERN Timemanagement Dcumentatie KERN Timemanagement Versie 2.0 28 mei 2010 Inhud KERN en Kerninfrmatie.nl... 3 Inleiding KERN uren... 3 KERN urenregistratie: de input... 5 Aanwezigheid van medewerkers bekijken... 10 Samenvatting...

Nadere informatie

Groundbreaking Innovative Financing of Training in a European Dimension. D2.1 GIFTED MODEL November 2012

Groundbreaking Innovative Financing of Training in a European Dimension. D2.1 GIFTED MODEL November 2012 Grundbreaking Innvative Financing f Training in a Eurpean Dimensin D2.1 GIFTED MODEL Nvember 2012 Prject Reference n. 517624-LLP-1-2011-1-AT-GRUNDTVIG-GMP Wrkpackage n. WP 2 Mdelling Deliverable n. D 2.1

Nadere informatie

Implementatie van het nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren

Implementatie van het nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren Implementatie van het nieuw geestelijk gezndheidsbeleid vr kinderen en jngeren Template vr de beschrijving van het netwerk 1. Inleiding Op 30 maart 2015 werd de Gids naar een nieuw geestelijk gezndheidsbeleid

Nadere informatie

Verantwoordelijkheden... 11. Afkortingen en definities... 12. Regelgeving en wetten... 13. Relevante websites... 13

Verantwoordelijkheden... 11. Afkortingen en definities... 12. Regelgeving en wetten... 13. Relevante websites... 13 MEDISCHE APPARATUUR ZONDER CE-MARKERING prjectgrep: CEWAZ versie: 1.1.1 februari 2015 www.wibaz.nl Inhud Overzicht Medische Hulpmiddelen... 3 Inleiding... 4 Del... 5 Tepassingsgebied... 5 Uitgangssituaties...

Nadere informatie

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023 Nvember 2013 Actieplan leeftijdsbewust persneelsbeleid 2013-2023 Actie 1: Ontwikkelen van een stagebeleid. Stagiaires zijn ptentiële nieuwe cllega s. Een stageperide kunnen we aanzien als een inwerkperide.

Nadere informatie

IKZ DEEL II : De informatieronde

IKZ DEEL II : De informatieronde Vanuit het standpunt van de zn is de schaduw nzichtbaar (Gethe) IKZ DEEL II : De infrmatiernde Het is méér dan een cliché f butade: m aan een breed kwaliteitsbeleid te werken, heb je écht steun, inbreng

Nadere informatie

de natuur en milieufederaties Meer Met Minder Energie

de natuur en milieufederaties Meer Met Minder Energie de natuur en milieufederaties Meer Met Minder Energie Nr.: Ontv.:. k APR 2014 Prc.eig.: Kph Paraaf indelen: Gemeente Purmerend (NH) ta.v. Cllege van B&W en Gemeenteraad Pstbus 15 1440 AA PURMEREND uw kenmerk

Nadere informatie

Handleiding Opmaken fiche 281.50 Versie 2.0

Handleiding Opmaken fiche 281.50 Versie 2.0 Versie 2.0 1. Inleiding... 3 2. Vrbereidende werkzaamheden... 3 2.1. Algemene rekeningen... 3 2.2. Leveranciersfiches... 4 3. Het pstellen van de fiches... 6 3.1. Het vrbereidingsprgramma... 6 3.2. Het

Nadere informatie

Muiswerk Verhoudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten.

Muiswerk Verhoudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhoudingen, breuken en procenten. Verhudingen 1 Muiswerk Verhudingen 1 bestrijkt de basisvaardigheden van het rekenen met verhudingen, breuken en prcenten. Delgrep Verhudingen 1 Het prgramma Verhudingen 1 is bedeld vr leerlingen in grep

Nadere informatie

KINDEREN EN JONGEREN.

KINDEREN EN JONGEREN. SubsidiereglementJEUGDWERK VOOR MAATSCHAPPELIJK KWETSBARE KINDEREN EN JONGEREN. Art. 1 : Delstelling Dit reglement begt de financiële ndersteuning van rganisaties die jeugdwerk aanbieden aan maatschappelijk

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

Voorbeeld oefentypes online e-learningmodules CommArt Int.

Voorbeeld oefentypes online e-learningmodules CommArt Int. Vrbeeld efentypes nline e-learningmdules CmmArt Int. In dit dcument wrdt verwezen naar de specifieke inhud van een van nze e- learningmdules. De efentypes wrden echter gebruikt in alle e-learningmdules

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

Prospectbeheer : Te exporteren adressen

Prospectbeheer : Te exporteren adressen Prspectbeheer : Te exprteren adressen 2 Inhudstafel 1. Inleiding: Te exprteren adressen p3 2. Wat verstaan we nder een gekwalificeerd adres? p4 2.1 Particulier=eindklant 2.2 Bestuurder verbnden aan een

Nadere informatie

Documentatie voor update SNDwin 12.20

Documentatie voor update SNDwin 12.20 Dcumentatie vr update SNDwin 12.20 I. Verbeteringen... 3 1. Definitieve afrekening... 3 2. Wizard.dc... 3 3. Landcde klanten/leveranciers... 3 II. Gebuwen... 4 1. Tabel gebuwen... 4 III. Klanten... 6 1.

Nadere informatie

TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND

TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND STICHTING COLLECTIEF AGRARISCH NATUURBEHEER SCAN TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND BESCHRIJVING De ksten mzaïekbeheer zijn een vergeding vr de ksten die p bedrijfsniveau gemaakt wrden vr het

Nadere informatie

Release Notes Three Ships MobileApp. Three Ships N@Tschool! versie 11.5

Release Notes Three Ships MobileApp. Three Ships N@Tschool! versie 11.5 Release Ntes Three Ships MbileApp Three Ships N@Tschl! versie 11.5 13-6-2012 Aan de gebruiker Wij stellen uw terugkppeling zeer p prijs. Met uw vragen en pmerkingen ver het prduct Three Ships N@Tschl!

Nadere informatie

Handleiding Site to Edit Modules Vergadering & Forum

Handleiding Site to Edit Modules Vergadering & Forum THAR Design Kipbmweg 15 7636 RC AGELO E-mail: inf@thar.nl Website: www.thar.nl KvK nummer: 08165396 BTW nummer: NL8186.22.416.B01 Rekeningnummer: 45.09.80.59 Handleiding Site t Edit Mdules Vergadering

Nadere informatie

Saxionstudent.nl CE 1

Saxionstudent.nl CE 1 Thema: Marktanalyse (semester 1) Prject: Desk en Fieldresearch 56357 Vrwrd Vr u ligt het plan van aanpak vr het prject Desk en Fieldresearch, vr het thema marktanalyse van semester 1. Het is de bedeling

Nadere informatie

Model-veiligheidsplan

Model-veiligheidsplan Mdel-veiligheidsplan Inleiding Vr evenementen waarbij meer dan 500 bezekers p hetzelfde mment aanwezig zijn en die plaatsvinden in de penlucht f een tent is een veiligheidsplan verplicht. Bij de verige

Nadere informatie

HANDLEIDING: AANVRAAG VOOR EEN SUBSIDIE IN HET ZUIDEN INVULFORMULIER

HANDLEIDING: AANVRAAG VOOR EEN SUBSIDIE IN HET ZUIDEN INVULFORMULIER 1 JUNI 2015 HANDLEIDING: AANVRAAG VOOR EEN SUBSIDIE IN HET ZUIDEN INVULFORMULIER SEYS VEERLE PROVINCIEBESTUUR WEST-VLAANDEREN Hug Verriesstraat 22 8800 ROESELARE Vrwrd Sinds 1971 ndersteunt de prvincie

Nadere informatie

Reglement renteloze energielening FRGE

Reglement renteloze energielening FRGE Reglement rentelze energielening FRGE Particuliere bewners delgrep 1 Definities 1.1 Lkale Entiteit is een instantie die, p het niveau van één f meerdere gemeenten, instaat vr de lkale realisering van de

Nadere informatie

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen Samenvatting Deelprjecten Ouderen Samen Vughtse Ouderen aan het Wrd In januari 2007 zijn dr het Prject Ouderen Samen vier bijeenkmsten gerganiseerd waarvr alle Vughtse inwners van 55 jaar en uder waren

Nadere informatie

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht Prject Shared Services Gefaseerde implementatie prjectbeheersing methdiek Hgeschl van Utrecht Vervlg van Deelprjectplan Prjectadministraties (januari 2004) Het beheersen van prjectadministraties dr de

Nadere informatie

Genderloopbaankloof: enkele voorzetten vanuit Persephone vzw, organisatie van vrouwen met een handicap of invaliderende chronische ziekte

Genderloopbaankloof: enkele voorzetten vanuit Persephone vzw, organisatie van vrouwen met een handicap of invaliderende chronische ziekte Genderlpbaanklf: enkele vrzetten vanuit Persephne vzw, rganisatie van vruwen met een handicap f invaliderende chrnische ziekte De genderlpbaanklf verdient aandacht van de beleidsmakers en de sciale partners.

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING. U moet beschikken over het rekenprogramma Microsoft Excel versie 97 of hoger om dit rekenblad te kunnen gebruiken.

GEBRUIKSAANWIJZING. U moet beschikken over het rekenprogramma Microsoft Excel versie 97 of hoger om dit rekenblad te kunnen gebruiken. I.Alvrens te beginnen GEBRUIKSAANWIJZING U met beschikken ver het rekenprgramma Micrsft Excel versie 97 f hger m dit rekenblad te kunnen gebruiken. Installatie Opdat het rekenblad zu functineren is er

Nadere informatie

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord.

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord. Tips Digiduif 1. U lgt in p digiduif met uw e-mail adres en wachtwrd. 2. U kiest de knp instellingen. Op de vlgende pagina s kunt u allerlei zaken invullen en aanpassen die bij uw accunt hren. Tevens zit

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Energiefonds Overijssel

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Energiefonds Overijssel Inkp- en aanbestedingsbeleid Energiefnds Overijssel 2013 Inhudspgave 1 Inleiding 3 2 Het beleid 4 2.1 Rechtmatigheidsthema's 4 Prcedures 4 Meerwerk en herhalingspdrachten 4 2B-diensten 5 Integriteit 5

Nadere informatie

Cliëntprofielen sector visueel 2015

Cliëntprofielen sector visueel 2015 Cliëntprfielen sectr visueel 2015 Nr Naam prfiel Aard en mvang *) Lptijd 0 Infrmatie, advies & Vrlichting Betreft specifieke functie, niet p individuele cliënt/hulpvraag gericht, delgrep, infrmatie, advies

Nadere informatie

PROJECTOPROEP "be Circular - be Brussels" Kandidatuurdossier 2016

PROJECTOPROEP be Circular - be Brussels Kandidatuurdossier 2016 Kandidatuurfrmulier vr luik 4 PROJECTOPROEP "be Circular - be Brussels" Kandidatuurdssier 2016 Vr gratis begeleiding bij de implementatie van de methde "Resilience Design" ter identificatie van de relevante

Nadere informatie

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement 6. Opleidingskader vr de prcespleiding Infrmatiemanagement In het prject GROOTER wrden nder andere een aantal pleidingskaders ntwikkeld vr prcessen nder Bevlkingszrg. Hiernder wrdt het pleidingskader vr

Nadere informatie

Retailmanagement brochure voor bedrijven

Retailmanagement brochure voor bedrijven Campus Schnmeersen Gebuw B Valentin Vaerwyckweg 1 BE-9000 Gent Retailmanagement brchure vr bedrijven Deze brchure bevat de belangrijkste infrmatie ver de pleiding Retailmanagement. De meest up t date infrmatie

Nadere informatie

Toetsen omzetten van Word naar Wintoets 4.0

Toetsen omzetten van Word naar Wintoets 4.0 WinTets Tetsmzetting - Uitgeverij De Rde Planeet 2012 Tetsen mzetten van Wrd naar Wintets 4.0 Veel ude tetsen zijn ntwikkeld binnen Micrsft Wrd. Dr ze m te zetten naar een itembank binnen WinTets, kunnen

Nadere informatie

juli nieuwe hoofdstuk 3 CAR: Selecteren en aanleveren relevante lokale regelingen beloningsbeleid

juli nieuwe hoofdstuk 3 CAR: Selecteren en aanleveren relevante lokale regelingen beloningsbeleid Het sprbekje geeft inzicht in de activiteiten vr een zrgvuldige vergang nder vermelding van de peride waarin die stappen meten zijn gezet. Per activiteit is aangegeven wat wij hierin vr u kunnen betekenen.

Nadere informatie

CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN

CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN XCDC Trading & Cnsultancy B.V.B.A. B-8780 Ostrzebeke 1. Algemeen CPR305/2011/EU VERORDENING BOUWPRODUCTEN Vanaf 1 st juli 2014 is de CE MARKERING van buwprducten die nder een geharmniseerde nrm vallen,

Nadere informatie

Subsidietoetsingskader VVE gemeente Raalte 2015. Doelstelling subsidie:

Subsidietoetsingskader VVE gemeente Raalte 2015. Doelstelling subsidie: Subsidietetsingskader VVE gemeente Raalte 2015 Delstelling subsidie: Op grnd van de Wet OKE (Ontwikkelingskansen dr kwaliteit en educatie zijn gemeenten verantwrdelijk vr de Vrschlse educatie. Gemeenten

Nadere informatie

Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau College

Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau College Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau Cllege vr schljaar 2014-2015 Plaatsingsrichtlijnen p het Dr. Nassau Cllege In de kmende jaren zal de Cit eindtets in het basisnderwijs niet meer afgenmen wrden in februari,

Nadere informatie

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag Beweeg Mee! De gecmbineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de cllectieve verzekering vr de minima van de gemeente Den Haag Mensen niet alleen aan het bewegen brengen, maar k aan het bewegen huden. Dat

Nadere informatie

LOGBOEK van: klas: 1

LOGBOEK van: klas: 1 LOGBOEK van: klas: 1 Inhudspgave Inleiding en inhud van het lgbek Wat is de maatschappelijke stage? Delen van de maatschappelijke stage Waar de je maatschappelijke stage? Kaders waarbinnen de maatschappelijke

Nadere informatie

UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM

UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM UPGRADEN NAAR EEN NIEUWE VERSIE VAN DYNAMICS CRM DE AANPAK VAN CRM RESULTANTS Ongeveer eens per twee jaar brengt Micrsft een nieuwe versie uit van Micrsft Dynamics CRM. In deze zgenaamde majr releases

Nadere informatie

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning.

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning. Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwrding 2. Delstellingen 3. Mdel 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning 1 Verantwrding: Wij willen binnen het nderwijs dat wij geven rekening huden met de

Nadere informatie

Wij verzoeken u de toelichting voor het invullen van het formulier goed te lezen.

Wij verzoeken u de toelichting voor het invullen van het formulier goed te lezen. Wij verzeken u de telichting vr het invullen van het frmulier ged te lezen. Op basis van de dr u aangegeven reismgelijkheden van de leerling en p basis van het verversadvies van schl en eventuele andere

Nadere informatie

Bankoverstapdienst - reglement

Bankoverstapdienst - reglement versie 1.0-28/10/2009 Bankverstapdienst - reglement Dit reglement vrmt het algemeen kader waarbinnen de deelnemende banken in België een bankverstapdienst vr zichtrekeningen aanbieden aan de cnsument.

Nadere informatie

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN ACTIVITEITENPLAN 2014 Activiteitenplan 2014 : INLEIDING In 1997 werd de in Zetermeer pgericht met als del het behartigen van de belangen van huurders van de cmplexen van R.K. Wningbuwstichting De Gede

Nadere informatie

Les Hernieuwbare energie

Les Hernieuwbare energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad Les Hernieuwbare energie Werkblad "100% duurzaam", "Hllandse wind", "Kies bigas!": wie de reclames van energiebedrijven bekijkt zu bijna denken

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

Documentatie voor update SNDwin 12.40

Documentatie voor update SNDwin 12.40 Dcumentatie vr update SNDwin 12.40 I. Verbeteringen... 3 1. Test bij definitief afrekenen... 3 2. Tellers wissen nmgelijk... 3 3. Cntrle rekeningstelsel... 3 4. Ingave factuur - herberekenen... 4 5. Afbeken

Nadere informatie

Trainingsopgaven Basistraining Evenementen Scouts Online

Trainingsopgaven Basistraining Evenementen Scouts Online Trainingspgaven Basistraining Evenementen Scuts Online Inhudspgave 1 Vrbereidingspgaven... 3 1.1 E-mailadres aanpassen... 3 1.2 Testfuncties tevegen... 3 2 Basispgaven... 4 2.1 Nieuw evenement aanmaken...

Nadere informatie

Actieplan van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren betreffende de toepassing van ISQC 1 11.08.2014

Actieplan van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren betreffende de toepassing van ISQC 1 11.08.2014 Actieplan van het Instituut van de Bedrijfsrevisren betreffende de tepassing van ISQC 1 11.08.2014 Algemene beschuwingen 1. De Raad van het IBR is zich bewust van de meilijkheden die de cnfraters ndervinden

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

1) Voorstel tot afschaffing belasting op drankslijterijen

1) Voorstel tot afschaffing belasting op drankslijterijen 1) Vrstel tt afschaffing belasting p drankslijterijen Een tijd geleden werd er dr de regering een hrecaplan vrgesteld. Hierin stnden een aantal maatregelen die dr de betrkken sectr tegejuicht werden, in

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dato 13 februari 2007

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dato 13 februari 2007 COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dat 13 februari 2007 Gelet dat de Cmmissie vr aanvullende pensienen, samengesteld krachtens art. 53 van de Wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende

Nadere informatie

Alleen m.b.t. vergoedingen pedagogisch Instemming. medewerkers (hoofdstuk 1 uit de regeling) Advies

Alleen m.b.t. vergoedingen pedagogisch Instemming. medewerkers (hoofdstuk 1 uit de regeling) Advies Satusverzicht. Cnsultatie Unitmanagers/Lcatiemanagers mei 2011 evaluatie Cnsultatie cliëntenraad Besluit Bestuursgrep 22 april 2003 OR Alleen m.b.t. vergedingen pedaggisch Instemming medewerkers (hfdstuk

Nadere informatie

Subsidieverordening isolatiemaatregelen bestaande eigen woningen

Subsidieverordening isolatiemaatregelen bestaande eigen woningen Raadsvrstel AGENDAPUNT: 6 VERGADERDATUM: 16 FEBRUARI 2012 Onderwerp Datum cllegebesluit Subsidieverrdening islatiemaatregelen bestaande eigen wningen Cmmissie Vlkshuisvesting, Datum vergadering 08-02-2012

Nadere informatie

Dactylografie/Toegepaste informatica 6KA/VK

Dactylografie/Toegepaste informatica 6KA/VK Dactylgrafie/Tegepaste infrmatica 6KA/VK Thierry Willekens, leerkracht Kninklijk Technisch Atheneum Ml 2007 WOORD VOORAF Alle leerlingen hebben in de 2 de graad en in het eerste leerjaar van de 3 de graad

Nadere informatie

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone Schade prtcl Zuiderpark Stadswalzne Gemeente s-hertgenbsch december 2012 Schadeprtcl Zuiderpark - Stadswalzne In dit dcument staat he de gemeente s-hertgenbsch mgaat met schadeclaims. Het is er p gericht

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie