oncologie voor de huisarts anno

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "oncologie voor de huisarts anno 2006-7"

Transcriptie

1 Hemato-oncologie oncologie voor de huisarts anno Duo-dagen WDH Noord-West Utrecht Dr. Arjan van de Loosdrecht Internist-hematoloog Afdeling hematologie VU institute for Cancer and Immunology (V-ICI) Cancer Center Amsterdam (CCA) VU medisch centrum (VUmc) Amsterdam Woerden Hofpoort november 2006

2 Casus 1: Analyse lymfocytose Vr; ; 46 jaar; stewardes; Routine bedrijfskeuring Leukocytose 19,5 x 10 9 /l verwijzing huisarts VG/ gb A/ gb LO/ gb hoe vaak ziet u dat? Waar denkt u aan? plan van aanpak

3 Lymfocytose dd/analyse Lab: Hb 8; trombo 243; leuco 20 x 10 9 /l Leuco diff: neutro: : 5%; lymfo: : 90%; mono 5%; hand diff: kapot gestreken cellen [Gumprechtse schollen] BSE normaal Interpretatie? Nieuwe Dd? Plan?

4 B-Chronische lymfatische leukemie Meest voorkomende type leukemie 25 % van alle leukemiëen en (2-3/ p) 30 % jonger dan 60 jaar Variabel beloop Van geen effect op levensverwachting tot snel progressief

5 Kliniek van B-ChronischeB lymfatische leukemie Lymphadenopathie 87% Splenomegalie 54% Hepatomegalie 14% Leucocytose >100,000/µL 30% Hb <6.8 mmol/l 31% Thrombocyten <100,000/µL 16%

6 Diagnostiek: morfologie van B-CLLB

7 Diagnostiek; immunofenotypering B-CLL

8 Rai en Binet stadium indeling B-CLL

9 B-CLL overleving naar Rai stadium bij presentatie 100 % in leven I / II III / IV jaren na diagnose MD Anderson, USA

10 Nieuwe prognostische factoren B-CLL NB: van belang afhankelijk van leeftijd van patient (?!) - Mutatie status - Cytogenetische afwijkingen - Surrogaat markers: flow-cytometrie CD38 en ZAP70

11 prognose and IgV H mutatie status in B-CLL: Binet A Döhner ASH 2001

12 Impact van karyotype in B-CLL: Binet A Survival in % q-, +12, normal q- or 17p Time in Months

13 B-CLL,, therapeutische opties Wait-and and-see (zie figuur vs leukeran) Chloorambucil (leukeran) Fludarabine CVP / CHOP / xx Radiotherapie Anti-CD20 (rituximab( rituximab) ) en anti-cd52 (alemtuzumab( alemtuzumab) Stamceltransplantatie: autoloog en allogeen

14 Chloorambucil vs wait and see Dighiero, NEJM 1998

15 B-CLL,, criteria voor starten therapie Rai stadium III of IV Progressieve lymfadenopathie of hepato- splenomegalie Progressieve lymfocytose (>50% in 2 maanden) Ziekte-gerelateerde symptomen Auto-immuun anemie of trombocytopenie (refractair op steroid behandeling)

16 Beloop B-CLL pt vr; ; 46 jaar B-CLL (CD38 + ); ongemuteerd; Chrom 11abn Wait-and and-see: progressive anemie/trombopenie: leucocytose > 80 (6 mnd) ) en lymfadenopathie R/ Leukeran; fludarabine; ; R-CHOP R alloric overleden aan infectieuze complicaties (PCP) bij agvhd

17 Risicostratificatie dmv FISH and mutatiestatus (pre-inclusie H68) 1 Behandelingsindicatie 2 1e en 2e lijn 3 Hoog risico 4 laag risico 4 < 75 jaar >75 jaar <65jaar >65jaar Binnen protocol buiten protocol H68 FC vs FC-Cam FC leukeran leukeran leukeran Refractory CLL < 65 jaar > 65 jaar FC F del 17 en geen bulky disease geen del 17 Campath monotherapie CHOP mini CHOP, RT Direct gevolgd door transplantatie (voorkeur RIC, anders autoloog PSCT)

18 B-CLL; implicaties voor de huisarts Herkenning ziekte beeld Diversiteit ziekte beloop: : indolent agressief R/ afhankelijk van risico scoring (hematoloog( hematoloog) R/ van wait-and and-see upfront intensief tot aan PSCT

19 Casus 2: Analyse milt vergroting Man; 52 jaar; boekhouder Spreekuur: volgevoel bovenbuik; wat moe en rugpijn VG/ blanco A/ overig: niet bijdragend LO/ niet ziek; ; milt vergroot (10 cm); geen klieren Overwegingen? Plan?

20 Analyse splenomegalie en leucocytose Lab: Hb 6,5; trombo 450; leuco: 235!!! Interpretatie lab? (zie( figuuur) Spoed? Dd nu? Hoe verder vrijdag 16.00h?

21 Differentiatie perifeer bloed by leucocytose granulocyt basofiel promyelocyt blast staaf myelocyt metamyelocyt

22 Klinisch beeld CML frequente symptomen frequente bevindingen moeheid vergrote milt gewichtsverlies/anorexie vol gevoel in buik frequente lab-bevindingen witte cellen sterk verhoogd abnormale bloeduitstrijk bloedplaatjes verhoogd bloedarmoede veel basofielen

23 Incidentie van kwaadaardige aandoeningen bloedvormende systeem Type Leukemie Incidentie per 100,000* Overall 6 10 CML 1 CLL 2 3 AML 2 3 ALL 1 2 Black RJ et al. Eur J Cancer. 1997;33:

24 Klinisch beloop: 2 (3) fasen Chronische fase Late fasen Acceleratie fase Blastencrisis Mediane duur 3 4 jr Mediane duur 6 9 mndn Mediane overleving 3 6 mndn

25

26 Philadelphia chromosome

27 Bcr-Abl as a Therapeutic Target for CML Bcr-Abl is detected in 95% of patients with CML Bcr-Abl is the causative abnormality of CML Bcr-Abl tyrosine kinase is constitutively activated intracellularly Tyrosine kinase activity is required for CML cell function remming apoptosis; inductie proliferatie

28 Normal Bcr-Abl Signaling The kinase domain activates a substrate protein, eg, PI3 kinase, by phosphorylation This activated substrate initiates a signaling cascade culminating in cell proliferation and survival Bcr-Abl ADP P P P P ATP Substrate Effector P P P ADP = adenosine diphosphate; ATP = adenosine triphosphate; P = phosphate. SIGNALING Savage and Antman. N Engl J Med. 2002;346:683 Scheijen and Griffin. Oncogene. 2002;21:3314.

29 Imatinib Mesylate: Mechanism of Action Imatinib mesylate occupies the ATP binding pocket of the Abl kinase domain This prevents substrate phosphorylation and signaling A lack of signaling inhibits proliferation and survival Bcr-Abl Imatinib mesylate P ATP P P P SIGNALING Savage and Antman. N Engl J Med. 2002;346:683.

30

31 % responding Cumulative Best Response at 12 and 54 months on First-line Imatinib 96% 85% 69% CHR MCyR CCyR Months since randomization to Imatinib 98% 92% 86%

32

33 Survival Without AP/BC by Level of CyR at 12 months on First-line Imatinib % without AP/BC Response at 12 months CCyR PCyR No MCyR Estimated rate at 54 months n= % } } n= 86 95% p<0.001 p=0.20 n= 73 81% Months since randomization

34 Beloop ptn CML; man 52 jaar CML glivec Binnen 14 dagen normalisatie van PB Binnen 1 maand normale milt grootte hematologische CR Binnen 3 maand Ph Chrom negatief CCyR Binnen 6 maand > 3log reductie bcr-abl proteine C moleculaire CR 5 jaar na glivec start persiterende CR Genezen? xx (!)

35 Conclusies: : CML voor de huisarts - CML is anno 2006 een te genezen ziekte; - (allogene) familie of niet-verwante donor stam cel transplantatie nog zelden een indicatie - Er komt resistentie voor voor imatinib (glivec); echter zeer laag frequent - Nieuwere tyrosine kinase remmers dan mogelijk nuttig: AMN107 e.a.;.; of toch allo Tx - Toekomst: combinatietherapie met conventionel chemotherpie met imatinib wordt in Nederland onderzocht upfront

36 Casus 3: Een patient met een milde pancytopenie Man; 69 jaar; ; net met pensioen; ; recent echtgenote overleden aan CVA; al lang in praktijk bekend; voorheen slager Moe; overige A/ gb VG/ blanco LO/ bleke slijmvliezen; verder gb lab huisarts: Hb 6,6 mmol/l Conclusie; anemie En nu?

37 Analyse milde pancytopenie Aanvullend lab: Hb 5,9; MCV 107; trombo 92; leuco 2,3; diff: normaal (Fe status; vit B12 en foliumzuur: normaal) Nierfct en leverfct: gb Interpretatie lab Dd hoe verder?

38 Myelodysplastisch syndrome MDS; incidentie 6/ ; mediaan presentatie 69 jaar; ; man > vrouw Diagnostiek: mn specialistisch actief doorverwijzen Behandeling sterk afhankelijk van type MDS en risico factoren: : supportive care; groeifactoren, chemotherapie Cave: sec morbiditeit door ineffective hematopoiese; supportive care strategiëen en ijzeroverload

39 FAB classification system of myelodysplastic syndromes Refractory Anemia (RA) Refractory Anemia with Ringed Sideroblasts (RARS) RA with Excess Blasts (RAEB) RA with Excess Blasts in Transformation (RAEBt( RAEBt) Chronic Myelomonocytic Leukemia (CMML) Note: dysplasia of minimal 2 lineages BM blasts > 30% AML Juvenile myelomonocytic leukemia Bennett JM et al., Br J Haematol 1982;51:189

40 Survival and AML evolution according to FAB classification Greenberg P et al., Blood 1997;89:2079

41 Major differences between FAB and WHO classification in myelodysplastic syndromes 1. AML if BM blasts > 20% (FAB: RAEBt) 2. MDS and Auer rods with BM blasts < 20% RAEB-2 3. Lineage dysplasia if 10% of cells are dysplastic 4. New category: RCMD (+/- RS) 5. RA/RARS: unilineage erythroid dysplasia 6. Unilineage dysplastic granulopoiesis or megakaryopoiesis MDS-U 7. RAEB-1 1 and RAEB-2 2 according to blasts % and uni-multilineage dysplasia 8. New entity: 5q-syndrome 9. New category: myelodysplastic/myeloproliferative diseases 10. Specific cytogenetic abn: : t(8;21), inv(16), t(15;17) and < 20% blasts AML Vardiman JM et al., Blood 2002;100:2292 Nösslinger T et al., Blood 2001; 98:2935 Dunkley SM et al., Blood 2002;99:3870

42 Survival and risk of AML evolution in MDS classified according to the WHO proposal Overall survival Leukemia-free survival Malcovati L et al., J Clin Oncol 2005;23(30):

43 International Prognostic Scoring System (IPSS) in MDS Score Prognostic variable Bone marrow blasts (%) < Cytogenetics Good Intermediate Poor Cytopenias 0/1 2/3 Score >2.5 IPSS subgroup Low Intermediate-1 Intermediate-2 High Median survival (years) Greenberg P et al. Blood 1997;89:

44 Survival and risk of AML evolution in MDS classified according to the WHO proposal (3) Overall survival according to cytogenetic risk (IPSS) [del(5q) excluded] RA+/-RS RCMD+/-RS RAEB-1 RAEB-2 Malcovati L et al., J Clin Oncol 2005;23(30):

45 Ultrastructural characteristics of erythroblasts in myelodysplasia: apoptosis (RA) Van de Loosdrecht AA et al., Leukemia Res 2001;25:385

46 arguments for Epo ± G-CSF in the treatment of low-risk MDS based on pathophysiologic mechanisms 1. Epo/G /G-CSF inhibits apoptosis of MDS progenitors via a mitochondria dependent mechanism 2. Ad Epo: : no evidence for a defective Epo-signaling in MDS hematopoietic precursor cells (not shown) 3. Epo: : induces proliferation of karyotypically normal erythroid precursors in MDS (not shown) 4. In MDS, a variable expression of CLIP is found on CD34 + cells (CLIP restricted to aberrant phenotypes); which may be positively be influenced by Epo/G /G-CSF by modulating relative CLIP amount

47 Cumulative response,, 129 Epo/G-CSF treated MDS patients FAB subtype CR / PR Cum. Response 1,8,6,4,2 RA RARS RAEB Cum. Response 1,8,6,4,2 CR PR Time (months) Time (months) Response rates CR / PR RA 39% 18 / 21% RARS 50% 38 / 12% RAEB 31% 13 / 18% Median response duration CR 29 months (2.5y) PR 12 months IPSS Low 30 months Jadersten et al, Blood 2005;106:

48 Predictive model for response to erythropoietin and G-CSF G in MDS Hellström-Lindberg E et al., Br J Haematol 2003;120:1037

49 Guidelines for the treatment of adult myelodysplastic syndromes Bowen D et al., UK MDS guidelines group. Br J Haematol 2003;120:

50 Possible new agents in low/int int-1 MDS - I Angiogenesis inhibitors: IMiDs (thalidomide / lenalidomide [Revlimid ]) Anti-VEGF mabs (bevacizumab [Avastin ]) VEGFR tyrosine kinase inhibitors (SU11148, xx) MMPs (AG3340 [Prinomastat[ Prinomastat ] Hypomethylating agents: 5-Azacitidine (Vidaza( Vidaza ) Decitabine (Dacogen ) Histone deacetylase inhibitors (valproic acid, xx)

51 Possible new agenst in low/int int-1 MDS - II Farnesyl-transferase inhibitors R (tipifarnib( [Zarnestra ], SCH66336 (lonafarnib [Sarasar ], BMS Anti-cytokine (Etanercept [Enbrel ], Infliximab [Remicade ] Arsenicals (As 2 O 3 (Trisenox ) Proteasome inhibitors (Bortezomib [Velcade ] Tyrosine kinase inhibitors (Imatinib [Glivec ] Nucleoside analogs (Clofarabine) Flt-3 inhibitors (PKC412, xx) Gluthathion analog inhibitors of GST (TLK199)

52 IMiDs [lenalidomide]: possible mechanisms in MDS Inhibition of TNF-α (anti-cytokine approach; including IL1β; ; IL-6; IL-12); Enhancement of co-stimulation of T cells (improvement of leukemia specific CTLs); (possible( DC-T cell interaction; [PM: NKT cells] Improvement of heterotypic adhesion of hematopoietic progenitors to stroma; Inhibition of angiogenic factors (VEGFs( VEGFs); Improvement of erythroid response of Epo [in-vitro]; Inhibition of proliferation of chrom 5 deleted hematopoietic tumor cells (-lines;; in vitro).

53 Lenalidomide and erythroid responses in low-int-i risk MDS [from List A et al., NeJM 2005] Giagounidis, A. A.N. et al. Clin Cancer Res 2006;12:5-10 Copyright 2006 American Association for Cancer Research

54 Lenalidomide in MDS with 5q deletion; erythroid response List A et al., NeJM 2006;355:

55 Lenalidomide in MDS with 5q deletion; Kaplan-Meier estimate of the duration of independence from red cell transfusion List A et al., NeJM 2006;355: Median follow-up 104 weeks; Median duration of transfusion independence could not be estimated

56 Lenalidomide in MDS with 5q deletion; cytogenetic response List A et al., NeJM 2006;355:

57 Casus 3: beloop ptn 69 jaar; ; MDS MDS type RCMD; IPSS 0,5 (int-1 risico) Epo/G /G-CSF: Major HI duur: : 7 mnd Bloedtransfusies 3E/2mnd - 1x pneumonie; ; en DC Transfusie >; trombopenie 30; leuco 1,5 (na( 2,5 jaar) BM: blasten centraal: : 12%; (RAEB-2); R/ exp Progressive pancytopenie na 6 mnd AML Geen R/ opties overleden 3,5 jaar na diagnose

58 Casus 3: Conclusies voor de huisarts Een geringe (pan) cytopenie dient streng te worden vervolgd met zn verwijzing internist +/- hematoloog MDS kent een zeer indolent tot snel progresief ziektebeloop AML AML uit een MDS voorfase heeft een 2 jaars overleving van < 10% onafh van leeftijd

59 Casus 4: Analyse verhoogde BSE; geringe cytopenie en proteinurie Vr; ; 57 jaar; ambtenaar; bedrijfskeuring; ; BSE 62 mm/h; Hb 7,1; trombo 120; leuco 3; en urine eiwit ++; glucose normaal VG/ blanco A/ gb LO/ gb Overwegingen? Plan?

60 Casus 4: Aanvullende analyse TE: 80 gr/l; ; Ca 2,8; albumine 32 gr/l; kreat: : 140 µmol/l en leverfct normaal Urine: 24 uurs: : 4 gr/l proteinurie met λ light chains- protein Serum: eiwitspectrum: IgG 32 gr/l met IgGλ paraprotein; IgM 1 gr/l; IgA 1 gr/l. Interpretatie lab? Dd?

61 Multipel myelooml; morbus Kahler - Woekering van plasmacellen in beenmerg en/of weefsels - M-proteine in bloed en/of urine - Ontkalking, gegeneraliseerd of in haarden

62

63

64

65 Diagnostiek MM - bloedbeeld; nier en leverfct incl. albumine en β-2 microglobuline - electroforese voor monoclonaal proteine in serum en urine incl normale immuunglobuline - Beenmerg aspiraat en biopsie voor morfologie; immunohistochemie en cytogenetica - X-foto s van schedel, wervelkolom, bekken, lange pijpbeenderen - PM: MRI voor wervelkolom op indicatie

66 Diagnostic criteria MM Major criteria I Plasmocytoma II Plasma cells > 30% in BM III M-component levels IgG > 35 gr/l, IgA > 20gr/l or Bence Jones > 1 gr / 24hrs Minor criteria a Plasma cells 10-30% b M-component c osteolytic lesions d low values of normal Ig MM: I + b,c or d II + b,c or d III + c a+b+c or a+b+d

67 Behandeling anno van MM Ptn > 65 jaar: Melphalan en prednisone (+/- thalidomide) stabiel plateau (pp): Stabiel plateau bereikt: : < 12 mnd Onderhoudsbehandeling mogelijk niet zinvol Survival: median mnd (MP) 40-50% primair refractair Bij progressie (dexa/thalidomide; Velcade; cyclofosfamide e.a)

68 MM < 65 jaar Upfront autoloog Tx met aansluitend allo Tx (auto-allo Tx)

69 Casus beloop pt met MM; 57 jaar MM; IgGλ; ; CS III B; multipele skelet leasies hyperca; ; hypo-alb; hoogβ-2 microglobuline Multiple chrom abn incl. chrom 13 abn R/ 3xVAD CAD-LF auto-tx met HDM alloric Beloop: ongecompliceerd; persisterende paraproteinaemie 2 x DLI chron GvHd geen paraproteine aantoonbaar (follow-up 3 jaar na presentatie)

70 Casus 4: conclusies voor de huisarts tav MM Jonge ptn met MM verdienen een zo n intensief mogelijk behandelingsschema als standaard behandeling incl allo Tx De oudere ptn met MM is anno 2006 nog steeds goed af met een basisbehandeling met MP +/- thalidomide Nieuwe thalidomide analoga (lenalidomide; Revlimid ) en proteasoom remmers (Velcade ) komen beschikbaar De lange termijnsoverleving is nog steeds slecht; mediaan 3 jaar; ; OS 30%; intensivering lijkt plateau te verhogen

71 Casus 5: Analyse vergrote lymfeklieren Man; 40 jaar; ; senior accountant bank Druk; moe; pijn li lies; voelt zwelling li lies maar ook Re; kan been niet goed bewegen van pijn VG/ blanco A/ zweten, koorts, afvallen LO/ multipele Lnn bdz max cm; geen lever en milt vergroting Overwegingen? Plan?

72 Casus 5: Analyse Lnn PA: folliculair B-cel NHL graad 1 Stagering: : multiple Lnn boven/onder middenrif BM: lokalisatie folliculair B-cel NHL C/ folliculair B cel NHL gr 1 CS IV Wat nu?

73 Indolent B cel NHL - Voornamelijk follikelcentrumcel lymfoom (FL) graad t(14;18) aanwezig in 85% - Heterogeen klinisch beloop; mediane survival jaar - FLIPI-index van belang voor prognostificatie

74 FLIPI (follicular lymphoma international prognostic index) Age» 60 years Advanced stage (III or IV) Nodal involvement of > 4 sites Hemoglobin level «7.5 mmol/l Serum lactate dehydrogenase level raised 0-1 Low-risk 2 Low intermediate risk 3 High intermediate risk 4-5 High risk

75 Overleving naar FLIPI index

76 Therapie: indolente B-cel NHL Stadium I en II met slechts 2 direct aansluitende klierstations aangetast: regionale radiotherapie: 36 Gy (curatief): NB: bij onmogelijkheid van curatieve radiotherapie: als III en IV Stadium II met meer dan 2 aangetaste klierstations, III en IV: wait-and and-see bij klachten en/of progressie (organomegalie( organomegalie, pancytopenie) ) therapie starten.

77 Indolent lymfoom B cel NHL: : R/ opties Wait-and and-see (R)-Chloorambucil (R)-Fludarabine (R)-CVP / (R)-CHOP e.d Immunotherapie; anti-cd20 (rituximab( rituximab; MabThera ) Radio-immunotherapie immunotherapie (Zevalin ) Stamceltransplantatie

78 1e lijns therapie: : wait-and and-see vs chloorambucil Ardeshna, Lancet, 2003

79 2e lijns R/: fludarabine vs CVP fludarabine CVP NB: CHOP, FC, geen betere Overall Survival

80 introduction: immunotherapy Passive vs active immunotherapy Passive: - modulation of immune system and/or immune response in-vivo vivo: cytokines (IL-2, IFNα,, IFNγ, Rs-agonist/antagonist: MoAb) - Ab targeting in-vivo vivo: monoclonal antibodies Active: induction of a specific immune response in-vivo vaccination: (leukemic)( leukemic)-dendritic cells; tumor specific idiotype vaccine Renewed immune reconstitution: allopsct Van de Loosdrecht et al., Anti-Cancer drugs 2004;15: Van de Loosdrecht et al., Curr Opinion in Hematol 2004 (in press)

81 Introduction: antibody-targeted targeted therapy Monoclonal antibodies murine (-mo-)(ibritumomab) chimeric (-xi-)(rituximab) humanized (-zu( zu-)(gemtuzumab) Unconjugated conjugated Conjugates - cytostatic drugs (immunotoxins( immunotoxins) - radioisotopes (radioimmunoconj( radioimmunoconj.)

82 Introduction: antibody-targeted targeted therapy

83 Proposed Mechanisms of Action of rituximab -CD20; chimeric; IgG 1 ADCC, CDC Additional in-vitro effects observed: Induction of apoptosis Inhibition of lymphoma cell line proliferation Sensitization to effects of chemotherapy drugs via apoptosis involving caspase-7 and -8; independent of complement and CD20 expression (Haematologica 2002;87:33-43)

84 Ongoing: antibody-targeted targeted therapy in leukemia and lymphoma-1 Anti-CD20: rituximab (MabThera ) Anti-CD52: alemtuzumab (MabCampath ) Anti-CD22: epratuzumab Anti-CD23: IDEC-152 Anti-HLA HLA-Dr: Hu1D10 (apolizumab( apolizumab) Anti-CD30: HeFi-1/SGN 1/SGN-30

85 Ongoing: antibody-targeted targeted therapy in leukemia and lymphoma-2 +/- immunomodulatoir: Anti-CD2: (siplizumab( siplizumab) Anti-CD3: (visiluzumab( visiluzumab) Anti-CD154: (CD40L) Anti-CTLA CTLA-4: Anti-CD80: (galiximab( galiximab) Anti-TNF TNFα (infliximab) TNFαRp75:Fc (etanercept( etanercept)

86 Ongoing: antibody-targeted targeted therapy in leukemia and lymphoma-3 Conjugated Abs: Anti-CD20 CD20-90 Y: Ibritumomab tiuxetan (Zevalin ) Anti-CD20 CD I: Tositumomab (Bexxar ) Anti-CD33: gemtuzumab ozogamicin-calicheamicin calicheamicin (Mylotarg ) Anti-CD45: ( 131 I) Anti-CD19/20/22 CD19/20/22-ricinA/Shiga toxin (immunotoxin( immunotoxin) Miscellanous: Bispecific Abs/bispecific bispecific single chain fusion proteins (anti-cd19/anti CD19/anti-CD3) CD3)

87 Time to treatment failure (median follow-up 30 month): upfront indolent folliculair B cell NHL Event-free probability Patients at risk: 0 P< Marcus R et al., Blood 2005;15: R-CVP: median 27 months CVP: median 7 months Study month CVP R-CVP

88 Time to progression (median follow-up of 30 month) Event-free probability P< Marcus R et al., Blood 2005;15: R-CVP: median 32 months CVP: median 15 months Patients at risk: CVP R-CVP

89 FL (indolent B-cel NHL): stadium (II( II)-III-IVIV Hoge dosis chemotherapie Wie transplanteren Wanneer transplanteren Hoe transplanteren Autoloog: Wanneer stamcellen oogsten? Allogeen: Conventioneel vs RIC?

90 Wie autoloog transplanteren in indolent B cel NHL Klinisch beloop: Recidieven met steeds kortere response op chemotherapie Effect van hoge dosis therapie- langere DFS, geen plateau in survival curves Vroeg inzetten van HDT en autologe PBST wrsch geen verbetering van OS

91 Allogeen transplanteren FL Voor (kleine) groep jonge patiënten Literatuur vnl myeloablatieve regimes Vaak intensief voorbehandelde patiënten Enige curatieve optie!! Graft-versus versus-lymphoma (GvL)) effect mortaliteit voor FL na conventionele allo 30%

92 Casus 5: beloop man; 40 j; indolent B cel NHL Folliculair B cel NHL; gr 1; CS IV Wait-and and-see Progressieve pijn rug leukeran: : (4 jaar geen ziekteactiviteit) Recidief: : R-fludarabineR goede PR (3 jaar) Recidief (inmiddels 47 jaar): reinductie R-CHOP autoloog Tx (afw van sibs): follow-up nu 2 jaar in CR Toekomst bij recidief: : radio immunotherapie of allo-ric RIC- MUD (!?)

Prognostische toepassing van flowcytometrie bij het myelodysplastisch syndroom

Prognostische toepassing van flowcytometrie bij het myelodysplastisch syndroom Workshop Flowcytometrie in MDS 5 september 2012 Prognostische toepassing van flowcytometrie bij het myelodysplastisch syndroom Canan Alhan VU Medisch Centrum Cancer Center Amsterdam Klinische prognostische

Nadere informatie

Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater

Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater http://www.lymmcare.nl/ CLL Epidemiologie Prognostische factoren Biologie en targeted therapy Huidige behandeling en studies CLL: epidemiologie CLL is de meest

Nadere informatie

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015 Chronische Lymfatische Leukemie anno 2015 Marten R. Nijziel, internist-hematoloog Máxima Medisch Centrum Eindhoven/Veldhoven Hematon Leukemiedag Soesterberg, 3 oktober 2015 Wat is CLL? Wat is nodig voor

Nadere informatie

Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn. Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC

Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn. Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC Multipel myeloom: ziekte van Kahler Otto Kahler Sarah Newbury, 1844 Rajkumar & Kyle, Blood 2008 Multipel myeloom

Nadere informatie

De achilleshiel van CLL

De achilleshiel van CLL De achilleshiel van CLL Dr. S.H. Tonino 22 november 2012 Afdeling Hematologie AMC, Amsterdam Chronische lymfatische leukemie 1. wat is chronische lymfatische leukemie (CLL?) 2. behandeling anno 2012 3.

Nadere informatie

Is er een rol voor het gebruik van Immunoglobulinen bij CML? M. Roeven Canisius Wilhemina Ziekenhuis Nijmegen

Is er een rol voor het gebruik van Immunoglobulinen bij CML? M. Roeven Canisius Wilhemina Ziekenhuis Nijmegen Is er een rol voor het gebruik van Immunoglobulinen bij CML? M. Roeven Canisius Wilhemina Ziekenhuis Nijmegen Opbouw Casus Bespreking literatuur Hypothesen met betrekking tot casus Voorgeschiedenis: 1957

Nadere informatie

Hematologie: werken in teamverband!

Hematologie: werken in teamverband! Hematologie: werken in teamverband! Hematologie Zeer intense samenwerking tussen clinicus, klinisch bioloog, anatomopatholoog en cytogeneticus is cruciaal Aan hand van twee casussen willen we het zorgpad

Nadere informatie

HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015

HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015 HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015 Josée Zijlstra VUMC www.hematologie.nl/ j.zijlstra@vumc.nl Thomas Hodgkin 1798-1866 Hodgkin lymfoom Diagnostiek Pathologie Epidemiologie Symptomen Beeldvorming

Nadere informatie

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing Luister en leer Marlies Van Hoef, MD, PhD, MBA Multiple Myeloom Ziekte van Kahler werd aanvankelijk gediagnostiseerd in 1848 Kwaardaardige abnormaliteit van plasmacellen;

Nadere informatie

Chronische lymfatische leukemie. Mark-David Levin Afd. Interne geneeskunde Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht

Chronische lymfatische leukemie. Mark-David Levin Afd. Interne geneeskunde Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht Chronische lymfatische leukemie Mark-David Levin Afd. Interne geneeskunde Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht Chronische lymfatische leukemie 1. Wat is CLL? 2. Biologie nieuwe inzichten 3. Prognostische

Nadere informatie

Acute myeloïde leukemie. Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen

Acute myeloïde leukemie. Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen Acute myeloïde leukemie Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen Normale bloedcelvorming Acute myeloïde leukemie (AML) Klonale proliferatie van immature hematopoëtische

Nadere informatie

MYELODYSPLASIE. Stef MEERS, MD, PhD Hematoloog Iridium Kankernetwerk Zorgprogramma Oncologie Voorkempen 1 december 2010

MYELODYSPLASIE. Stef MEERS, MD, PhD Hematoloog Iridium Kankernetwerk Zorgprogramma Oncologie Voorkempen 1 december 2010 MYELODYSPLASIE Stef MEERS, MD, PhD Hematoloog Iridium Kankernetwerk Zorgprogramma Oncologie Voorkempen 1 december 2010 Indeling Pathogenese van MDS Classificatie / Risicostratificatie Behandeling Pathogenese

Nadere informatie

Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal.

Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal. CASUS 2 Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal. Lichamelijk onderzoek Bleek, veel hematomen, veel bloed

Nadere informatie

Innovatie in de Hematologie. het belang van onderzoek en toetsing. Prof. Dr. P. Sonneveld Afdeling Hematologie Erasmus MC Rotterdam

Innovatie in de Hematologie. het belang van onderzoek en toetsing. Prof. Dr. P. Sonneveld Afdeling Hematologie Erasmus MC Rotterdam Innovatie in de Hematologie het belang van onderzoek en toetsing Prof. Dr. P. Sonneveld Afdeling Hematologie Erasmus MC Rotterdam Hematologie Ziekten van bloed, beenmerg en lymfeklieren Acute en chronische

Nadere informatie

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Maligne hematologie Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Leukemie acuut AML (acute myeloïde leukemie) ALL (acute lymfoïde leukemie) chronisch CML (chronische myeloïde

Nadere informatie

Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat?

Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat? Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat? LYMMCARE Patiëntensymposium 13 november 2014 Rien van Oers non-hodgkin lymfomen Inleiding: indeling non-hodgkin lymfomen Behandeling anno 2014 Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Welkom in Meander Medisch Centrum Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Indolent non Hodgkin lymfoom en chronischlymfatischeleukemie Van oorzaaktot (nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Wait and See. Arnon Kater. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam

Wait and See. Arnon Kater. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Wait and See Arnon Kater Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Onderwerpen Algemene aspecten CLL en non-hodgkin lymfomen Wait and See beleid Therapie CLL en indolente lymfomen anno 2015 Nieuwe ontwikkelingen..?

Nadere informatie

Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen

Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen Landelijke patienten contactdag 2015 Monique Minnema, internist-hematoloog Inhoud 1. Hoe zit deze ziekte in elkaar? 2. Behandelingen 3. Polyneuropathie

Nadere informatie

26 Behandeling van de ziekte van Waldenström

26 Behandeling van de ziekte van Waldenström 26 Behandeling van de ziekte van Waldenström 26 Behandeling van de ziekte van Waldenström Drs. J.M.I. Vos, dr. M.J. Kersten en dr. P.W. Wijermans Inleiding De ziekte van Waldenström behoort volgens de

Nadere informatie

De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden. Marie José Kersten Internist-hematoloog AMC, Amsterdam

De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden. Marie José Kersten Internist-hematoloog AMC, Amsterdam De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden Marie José Kersten Internist-hematoloog AMC, Amsterdam De ziekte van Waldenström Inleiding: klachten, ziekteverschijnselen, complicaties Standaardbehandeling

Nadere informatie

Hypereosinofiel syndroom

Hypereosinofiel syndroom Hypereosinofiel syndroom R. Fijnheer Meander Medisch Centrum/UMCUtrecht HES Incidentie: 2-4 per 1.000.000 per jaar Man> vrouw Leeftijd: 30-70 erg in belangstelling: glivec, mepolizumab etc. Lastig voor

Nadere informatie

Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie. Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam

Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie. Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam EFS bij volwassenen 100% 80% 1989-1994 1995-2000 2001-2006 2007-2012 RSR 60% 40% 2007-2012 20% 0% 1989-1994 0 1 2 3

Nadere informatie

Casus 1. Man, 52 jaar. Pancytopenie. Hb: 5,4 WBC: 3,8 granulo s 1.68 Plt: 98 LDH: 450. Casus 1

Casus 1. Man, 52 jaar. Pancytopenie. Hb: 5,4 WBC: 3,8 granulo s 1.68 Plt: 98 LDH: 450. Casus 1 Casus 1 Man, 52 jaar. Pancytopenie Hb: 5,4 WBC: 3,8 granulo s 1.68 Plt: 98 LDH: 450 Casus 1 Difje Casus 1 Wat is de volgende stap? Vit B12 / foliumzuur Bloedkweek Beenmerg aspiraat Direkte antiglobuline

Nadere informatie

Wait and See. Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein. Rien van Oers. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam

Wait and See. Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein. Rien van Oers. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Wait and See Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein Rien van Oers Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Keuze menu voor uw vragen Wait and See beleid Algemene aspecten non-hodgkin lymfomen Indeling lymfomen Klachten

Nadere informatie

Myelofibrose, PV en ET. Harry C Schouten Department of Hematology Maastricht University Medical Center Maastricht, Netherlands

Myelofibrose, PV en ET. Harry C Schouten Department of Hematology Maastricht University Medical Center Maastricht, Netherlands Myelofibrose, PV en ET Harry C Schouten Department of Hematology Maastricht University Medical Center Maastricht, Netherlands plt ery MSC PSC mono neutro eo baso Blympho LSC T lympho MyeloProliferatieve

Nadere informatie

Klinische Dag. 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker. (potentiële) belangenverstrengeling

Klinische Dag. 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker. (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag 3 oktober 2013 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Papiloedeem als eerste presentatie van het POEMS syndroom Dieneke Breukink, ANIOS Interne Geneeskunde R.

Nadere informatie

Epoëtine +/- hematopoëtische groeifactoren bij myelodysplastische syndromen

Epoëtine +/- hematopoëtische groeifactoren bij myelodysplastische syndromen Epoëtine +/- hematopoëtische groeifactoren bij myelodysplastische syndromen Toelichting Mede op grond van internationale richtlijnen (Bowen et al., 2003) worden erytropoëse stimulerende groeifactoren (epoëtine-α,

Nadere informatie

INFOBLAD MYELODYSPLASTISCH SYNDROOM (MDS)

INFOBLAD MYELODYSPLASTISCH SYNDROOM (MDS) INFOBLAD MYELODYSPLASTISCH SYNDROOM (MDS) Stichting Contactgroep Leukemie, najaar 2008 De Stichting Contactgroep Leukemie brengt (ex) leukemiepatiënten en hun naasten met lotgenoten in contact, informeert

Nadere informatie

MYELODYSPLASTISCH SYNDROOM. Wat is Myelodysplastisch Syndroom (MDS)?

MYELODYSPLASTISCH SYNDROOM. Wat is Myelodysplastisch Syndroom (MDS)? MYELODYSPLASTISCH SYNDROOM Wat is Myelodysplastisch Syndroom (MDS)? De benaming Myelodysplastisch Syndroom (MDS), ook wel myelodysplasie genoemd, staat voor een groep van beenmergstoornissen waarbij de

Nadere informatie

OLIJFdag 3 oktober 2015

OLIJFdag 3 oktober 2015 OLIJFdag 3 oktober 2015 Nieuwe behandelingen bij eierstokkanker Els Witteveen Internist-oncoloog Huidige en nieuwe inzichten Intraperitoneale toediening Toevoeging van bevacizumab Dose dense toediening

Nadere informatie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Thema: Leukemie Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Prof.dr. Hanneke C. Kluin-Nelemans Afdeling Hematologie Samenstelling van onstolbaar gemaakt bloed Bloedcellen

Nadere informatie

het myelodysplastisch syndroom

het myelodysplastisch syndroom het myelodysplastisch syndroom Arjan A. van de Loosdrecht Department of Hematology VU University Medical Center Cancer Center Amsterdam (CCA) Amsterdam, The Netherlands Oncologie dagen 2014 Ede, Reehorst

Nadere informatie

Therapie op maat voor patiënt met Acute lymfatische Leukemie. Dr V. de Haas Kinderarts-oncoloog/hematoloog Hoofd SKION laboratorium

Therapie op maat voor patiënt met Acute lymfatische Leukemie. Dr V. de Haas Kinderarts-oncoloog/hematoloog Hoofd SKION laboratorium Therapie op maat voor patiënt met Acute lymfatische Leukemie Dr V. de Haas Kinderarts-oncoloog/hematoloog Hoofd SKION laboratorium Casus 8-jarig meisje wordt gezien door huisarts - Sinds een week bleek

Nadere informatie

Myeloproliferatieve aandoeningen (MPD)

Myeloproliferatieve aandoeningen (MPD) Myeloproliferatieve aandoeningen (MPD) van nieuwe inzichten naar nieuwe behandelingen Reinier Raymakers, internist-hematoloog UMC Utrecht Myeloproliferatieve aandoeningen Toename in bloedcelaanmaak Rode

Nadere informatie

Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma. Hedwig Blommestein

Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma. Hedwig Blommestein Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma ~Kansen en uitdagingen~ Hedwig Blommestein Inleiding Inhoud presentatie Uitkomstenonderzoek Casus rituximab maintenance Achtergrond Resultaten t Conclusie Uitkomstenonderzoek

Nadere informatie

Multipel myeloom 2012

Multipel myeloom 2012 Multipel myeloom 2012 Op weg naar genezing? Prof. Dr. R Schots MYELOOMKLINIEK UZ Brussel Mijlpalen in de geschiedenis 1969 2008 1996 Mijlpalen in de behandeling van multipel myeloom Autologe stamceltransplantatie

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het multipel myeloom of de ziekte van Kahler is een kwaadaardige celwoekering van plasmacellen in het beenmerg die een monoklonale zware of lichte keten immunoglobuline produceren.

Nadere informatie

T-cel lymfoom en beenmergcytologie. Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam

T-cel lymfoom en beenmergcytologie. Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam T-cel lymfoom en beenmergcytologie Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam Patient 22 jarige man Zwelling in hals links 15 kg afgevallen, periode met nachtzweten, maar gestopt, geen koorts Periode

Nadere informatie

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Hairy cell leukemie Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Wie krijgen leukemie? Elk jaar krijgen in Nederland rond de 1500 mensen leukemie Ongeveer 750 acute leukemie Bij de anderen gaat het om chronische

Nadere informatie

CML Chronische Myeloide Leukemie

CML Chronische Myeloide Leukemie CML Chronische Myeloide Leukemie Dr. Peter E. Westerweel, Internist-hematoloog Albert Schweitzer Ziekenhuis Dordrecht Hematon patientvereniging Landelijke contactdag 10 mei 2014 Lezing Wat is CML? Enige

Nadere informatie

Hoofdstuk1 : Wat is myelodysplastisch syndroom? Hoofdstuk2 : Incidentie van MDS? Hoofdstuk3: Oorzaken van MDS?

Hoofdstuk1 : Wat is myelodysplastisch syndroom? Hoofdstuk2 : Incidentie van MDS? Hoofdstuk3: Oorzaken van MDS? inhoud Hoofdstuk1 : Wat is myelodysplastisch syndroom? Hoofdstuk2 : Incidentie van MDS? Hoofdstuk3: Oorzaken van MDS? Hoofdstuk 4 : Wat zijn de symptomen van MDS? - anemie - trombopenie - neutropenie Hoofdstuk

Nadere informatie

Multipel myeloom en de ziekte van Waldenström: overeenkomsten en verschillen! Marie José Kersten

Multipel myeloom en de ziekte van Waldenström: overeenkomsten en verschillen! Marie José Kersten Multipel myeloom en de ziekte van Waldenström: overeenkomsten en verschillen! Marie José Kersten Multipel myeloom en de ziekte van Waldenström Overeenkomsten en verschillen: Voorkomen van de ziekte Klachten,

Nadere informatie

AL amyloïdose oorzaak, behandeling en nieuwe ontwikkelingen

AL amyloïdose oorzaak, behandeling en nieuwe ontwikkelingen AL amyloïdose oorzaak, behandeling en nieuwe ontwikkelingen Monique Minnema, internist-hematoloog Patientendag 9 jan 2016 AL (en AH) amyloidose AL = Amyloid Light chain AH = Amyloid Heay chain + serum

Nadere informatie

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën I N H O U D hoofdstuk 1 anemie 13 1.1 Overzicht van de anemieën 13 1.2 Congenitale anemieën 16 1.2.1 De thalassemieën 16 1.2.2 Sikkelcelanemie 19 1.2.3 Andere hemoglobinopathieën 22 1.2.4 Aangeboren membraanafwijkingen

Nadere informatie

Diagnose en classificatie van myelodysplastische syndromen volgens FAB- en WHO-classificatie in het UZ Leuven. Jan Rega 24/05/2011

Diagnose en classificatie van myelodysplastische syndromen volgens FAB- en WHO-classificatie in het UZ Leuven. Jan Rega 24/05/2011 Diagnose en classificatie van myelodysplastische syndromen volgens FAB- en WHO-classificatie in het UZ Leuven Jan Rega 24/05/2011 Inhoud 1. Definitie 2. Epidemiologie en etiologie 3. Kliniek 4. Diagnostiek

Nadere informatie

Hodgkin lymfoom 2014. Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge

Hodgkin lymfoom 2014. Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge Hodgkin lymfoom 2014 Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge Wat is Hodgkin lymfoom? Waarom bij mij? Diagnose en stadiumbepaling Behandeling Laattijdige verwikkelingen Lymfomen Ziekte van Hodgkin of Hodgkin

Nadere informatie

Stamceltransplantatie

Stamceltransplantatie Autologe en allogene Stamceltransplantatie -een wereld van verschil - Dr. S.K. Klein internist-hematoloog 41 Geschiedenis 1950 eerste beenmergtransplantatie 1990 Edward DonnallThomas & Joseph Edward Murray

Nadere informatie

T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen

T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen Daphne de Jong, NKI-AVL Amsterdam Werkgroep Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie 28-01-1011 WHO classificatie

Nadere informatie

Casus hematologie Huisarts Danny Hiel Hematoloog Inge Vrelust

Casus hematologie Huisarts Danny Hiel Hematoloog Inge Vrelust Gevorderde ziekte: geen curatie, wel controle! Casus hematologie Huisarts Danny Hiel Hematoloog Inge Vrelust Casus Plasmacelleukemie Man 1965, gezond leven Opname ICU met septische shock en multiorgaanfalen.

Nadere informatie

Nut en noodzaak van CZS profylaxe bij DLBCL in rituximab tijdperk

Nut en noodzaak van CZS profylaxe bij DLBCL in rituximab tijdperk Nut en noodzaak van CZS profylaxe bij DLBCL in rituximab tijdperk Moderator P.J. Lugtenburg speaker Jeanette Doorduijn Belangenverklaring In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium

Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium 13 september 2014 Marie José Kersten non-hodgkin lymfomen Inleiding: indeling non-hodgkin lymfomen

Nadere informatie

Kwaliteitscontrole binnen de moleculaire diagnostiek van hematologische maligniteiten

Kwaliteitscontrole binnen de moleculaire diagnostiek van hematologische maligniteiten Radboud University Medical Centre Nijmegen Centre for Molecular Life Sciences Kwaliteitscontrole binnen de moleculaire diagnostiek van hematologische maligniteiten Bert van der Reijden, PhD Laboratorium

Nadere informatie

Minimal Residual Disease (MRD)) onderzoek. bij hematologische maligniteiten

Minimal Residual Disease (MRD)) onderzoek. bij hematologische maligniteiten Minimal Residual Disease (MRD)) onderzoek bij hematologische maligniteiten MRD Principe, doel en eigenschappen Technieken voor MRD analyse Klinische toepassingen Minimal Residual Disease Bij diagnose:

Nadere informatie

Flowcytometrie in MDS Marisa Westers

Flowcytometrie in MDS Marisa Westers Flowcytometrie in MDS Marisa Westers Amsterdam Standaardisatie van flowcytometrie in MDS 2005 start werkgroep Flow in MDS binnen de Nederlandse Vereniging voor Cytometrie 8 deelnemende laboratoria VU Medisch

Nadere informatie

Acute myeloïde leukemie. Annoek Broers 7e nascholing hematologie 20-03-2014

Acute myeloïde leukemie. Annoek Broers 7e nascholing hematologie 20-03-2014 Acute myeloïde leukemie Annoek Broers 7e nascholing hematologie 20-03-2014 Bloedcelvorming - hematopoiese selfrenewal Multilineage differentiation Acute myeloïde leukemie - AML Normaal beenmerg Bloedarmoede

Nadere informatie

CLL in de praktijk. Moderator Prof. Dr. J.H. Veelken. 1st author / speaker Arnon Kater

CLL in de praktijk. Moderator Prof. Dr. J.H. Veelken. 1st author / speaker Arnon Kater CLL in de praktijk Moderator Prof. Dr. J.H. Veelken 1st author / speaker Arnon Kater Belangenverklaring In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) Naam: Organisatie:

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen S. Boerman. Geen (potentiële) belangenverstrengeling

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen S. Boerman. Geen (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen S. Boerman Geen (potentiële) belangenverstrengeling Hemofagocytair syndroom klinische presentatie, behandeling en complicaties S. Boerman, AIOS St

Nadere informatie

Multipel Myeloom; Diagnose, behandeling en de consequenties daarvan. Esther de Waal Medisch Centrum Leeuwarden 1 november 2014

Multipel Myeloom; Diagnose, behandeling en de consequenties daarvan. Esther de Waal Medisch Centrum Leeuwarden 1 november 2014 Multipel Myeloom; Diagnose, behandeling en de consequenties daarvan Esther de Waal Medisch Centrum Leeuwarden 1 november 2014 Indeling Introductie Wat is het multipel myeloom Hoe stel je de diagnose Behandeling

Nadere informatie

Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen

Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen Lessenreeks Hematologie Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen Caroline Brusselmans & Mieke Develter LAG chronische lymfoproliferatieve aandoeningen chronische lymfoproliferatieve aandoeningen chronische

Nadere informatie

HET BLOEDBEELD IN HEMATOLOGISCHE MALIGNITEITEN. Heidi Castryck 12 februari 2013

HET BLOEDBEELD IN HEMATOLOGISCHE MALIGNITEITEN. Heidi Castryck 12 februari 2013 HET BLOEDBEELD IN HEMATOLOGISCHE MALIGNITEITEN Heidi Castryck 12 februari 2013 Indeling Myeloproliferatieve aandoeningen Myelodysplastisch syndroom en akute myeloïde leukemie Lymfoproliferatieve aandoeningen

Nadere informatie

De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden. Marie José Kersten AMC, Amsterdam www.lymmcare.nl

De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden. Marie José Kersten AMC, Amsterdam www.lymmcare.nl De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden Marie José Kersten AMC, Amsterdam www.lymmcare.nl De ziekte van Waldenström Inleiding: klachten ziekteverschijnselen complicaties Standaardbehandeling

Nadere informatie

Bloedwaarden. Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014. door Joost Lips

Bloedwaarden. Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014. door Joost Lips Bloedwaarden Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014 door Joost Lips Aanvraag bloedonderzoek Bloedafname Bewerking afgenomen bloed (1) Kleuren van

Nadere informatie

Een doodgewone schimmelinfectie? Géke Kamphof Senior verpleegkundige Hematologie Beenmergtransplantatie LUMC

Een doodgewone schimmelinfectie? Géke Kamphof Senior verpleegkundige Hematologie Beenmergtransplantatie LUMC Een doodgewone schimmelinfectie? Géke Kamphof Senior verpleegkundige Hematologie Beenmergtransplantatie LUMC Casus Man 37 jaar (Mark) Voorgeschiedenis 2013 aug : AML (1 e inductie HOVON 102) Sweet syndroom

Nadere informatie

Myelodysplastisch syndroom

Myelodysplastisch syndroom Inwendige geneeskunde Myelodysplastisch syndroom www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl INW022 / Myelodysplastisch syndroom / 20-07-2013 2 Myelodysplastisch

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen M. Roeven Geen (potentiële) belangenverstrengeling Azacitidine, een gekke oorzaak van crazy paving M. Roeven; M. Cruijsen; W. van der Velden, Casus

Nadere informatie

chapter 10 Inleiding

chapter 10 Inleiding chapter 10 Samenvatting 134 chapter 10 Inleiding Multipel myeloom, in Nederland ook wel de ziekte van Kahler genoemd, is een kwaadaardige hematologische tumor, veroorzaakt door een ongeremde groei en deling

Nadere informatie

Ontwikkelingen stamceltransplantaties en het pakket

Ontwikkelingen stamceltransplantaties en het pakket Ontwikkelingen stamceltransplantaties en het pakket 2 Ontwikkelingen stamceltransplantaties en het pakket S.S.Tan 1 C.A. Uyl-de Groot 1,2 P.C. Huijgens 2 W.E. Fibbe 3 J.J. Cornelissen 4 Mei 2006 institute

Nadere informatie

Lymfomen: therapeutische actualiteiten. Gregor Verhoef, KU Leuven BOPP, vrijdag 23 januari, 2015

Lymfomen: therapeutische actualiteiten. Gregor Verhoef, KU Leuven BOPP, vrijdag 23 januari, 2015 Lymfomen: therapeutische actualiteiten Gregor Verhoef, KU Leuven BOPP, vrijdag 23 januari, 2015 Algemene zaken programma Wat is een lymfoom Stagering: waarom? Behandelingsprincipes/resultaten Enkele voorbeelden

Nadere informatie

Achtergrond Gerandomiseerde studie om de waarde van autologe stamceltransplantatie aan te tonen bij nieuw gediagnosteerde multipel myeloom.

Achtergrond Gerandomiseerde studie om de waarde van autologe stamceltransplantatie aan te tonen bij nieuw gediagnosteerde multipel myeloom. Samenvatting Hovon 95 Achtergrond Gerandomiseerde studie om de waarde van autologe stamceltransplantatie aan te tonen bij nieuw gediagnosteerde multipel myeloom. Populatie Eerstelijns behandeling bij multipel

Nadere informatie

Pacman eats everything... Marie-José Claessen UMCU

Pacman eats everything... Marie-José Claessen UMCU Pacman eats everything... Marie-José Claessen UMCU Casus - presentatie I Casus presentatie I 58- jarige man Voorgeschiedenis o.a.: Oktober - november 2011 Sint Elsewhere : kortademigheid, lymfadenopathie,

Nadere informatie

APPENDIX. Samenvatting voor medisch niet-ingewijden

APPENDIX. Samenvatting voor medisch niet-ingewijden APPENDIX S Samenvatting voor medisch niet-ingewijden 146 Samenvatting voor medisch niet-ingewijden INTRODUCTIE Het onderzoek beschreven in dit proefschrift is uitgevoerd bij patiënten met de ziekte chronische

Nadere informatie

Persisterende complete moleculaire remissie na imatinib behandeling voor chronische fase CML. wat nu?

Persisterende complete moleculaire remissie na imatinib behandeling voor chronische fase CML. wat nu? Persisterende complete moleculaire remissie na imatinib behandeling voor chronische fase CML wat nu? J.H.F Falkenburg Afdeling Hematologie Leids Universitair Medisch Centrum Geen conflicts of interest

Nadere informatie

Agressief non-hodgkin lymfoom

Agressief non-hodgkin lymfoom Agressief non-hodgkin lymfoom Case report Mels Hoogendoorn Hematon lymfklierkankerdag 13 september 2014 Mels Hoogendoorn Marinus van Reymerswaele - Geldwisselaar en zijn vrouw - 1539 83 x 97 cm - Museo

Nadere informatie

Plussen en minnen in de MPN hoe krijg je de Ph- MPN positief en de Ph+ MPN negatief?

Plussen en minnen in de MPN hoe krijg je de Ph- MPN positief en de Ph+ MPN negatief? Plussen en minnen in de MPN hoe krijg je de Ph- MPN positief en de Ph+ MPN negatief? Dr. Peter E. Westerweel, hematoloog Albert Schweitzer Ziekenhuis, Dordrecht Klinische Dag NVvH 15 oktober 2015 Disclosure

Nadere informatie

Welkom. Bloedwaarden. Hematondag 3 oktober 2015. Jan de Jong, arts np

Welkom. Bloedwaarden. Hematondag 3 oktober 2015. Jan de Jong, arts np Welkom Bloedwaarden Jan de Jong, arts np Hematondag 3 oktober 2015 Laboratoriumonderzoek Programma Getallen zijn maar getallen Rol laboratoriumonderzoek Normale waarden Veel voorkomende bepalingen Lab

Nadere informatie

Niels versus Sonja. Gedoemd te verliezen door Sonja. VU University Medical Center Amsterdam The Netherlands

Niels versus Sonja. Gedoemd te verliezen door Sonja. VU University Medical Center Amsterdam The Netherlands Niels versus Sonja Gedoemd te verliezen door Sonja Belangenverklaring NAAM : Sonja Zweegman ORGANISATIE: Hematologie In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ), zijn

Nadere informatie

Bloedplaatjes (over) belicht

Bloedplaatjes (over) belicht Bloedplaatjes (over) belicht Jean-Louis Kerkhoffs Er is een leven na HOVON 82 Sanquin Bloodbank, Dept. of Research & Development, The Netherlands 1 Pathogeen reductie van bloedplaatjes Algemene introductie

Nadere informatie

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Siemens Biograph true point PET/CT 40 slice Sinds 21 januari 2011 Sinds

Nadere informatie

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum Pancreas Carcinoom Incidencie: 33.730 nieuwe patiënten

Nadere informatie

Myeloom afwijkendeiwitspectrum: watmoetje daarmeedoen? Michel van Gelder, hematoloog MUMC

Myeloom afwijkendeiwitspectrum: watmoetje daarmeedoen? Michel van Gelder, hematoloog MUMC Myeloom afwijkendeiwitspectrum: watmoetje daarmeedoen? Michel van Gelder, hematoloog MUMC Dankzegging Leden van de HOVON Myeloom werkgroep: Niels van de Donk en Sonja Zweegman, hematologen uit VUMC Gerard

Nadere informatie

CHRONISCHE MYELOÏDE LEUKEMIE (CML) Wat is chronische myeloïde leukemie (CML)? Algemeen

CHRONISCHE MYELOÏDE LEUKEMIE (CML) Wat is chronische myeloïde leukemie (CML)? Algemeen CHRONISCHE MYELOÏDE LEUKEMIE (CML) Wat is chronische myeloïde leukemie (CML)? Algemeen Chronische Myeloïde Leukemie (CML) is een kwaadaardige ziekte van het bloed waarbij alle bloedcellijnen betrokken

Nadere informatie

WORKSHOP ANEMIE. een Maastrichtse aanpak. Michel van Gelder internist-hematoloog

WORKSHOP ANEMIE. een Maastrichtse aanpak. Michel van Gelder internist-hematoloog WORKSHOP ANEMIE een Maastrichtse aanpak Michel van Gelder internist-hematoloog met dan aan: Sacha Zeerleder(hematoloog, AMC) & Arno Gingele(1 e jaarsaios, MUMC) Na deze Workshop ben je ONGETWIJFELD in

Nadere informatie

Zeldzame Gastro-intestinale poliepen. 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL

Zeldzame Gastro-intestinale poliepen. 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL Zeldzame Gastro-intestinale poliepen 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL Casusbeschrijving 57 jarige Surinaamse vrouw Blanco voorgeschiedenis, medicatie Klachtenpresentatie:

Nadere informatie

Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl

Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl Wikken en wegen Wat is de beste behandeling? Beste behandeling? Grootste kans op genezing..

Nadere informatie

Chronische myeloproliferatieve aandoeningen

Chronische myeloproliferatieve aandoeningen Lessenreeks Hematologie Chronische myeloproliferatieve aandoeningen Chronische myeloproliferatieve aandoeningen (1) Chronische myeloproliferatieve aandoeningen (2) - overproductie van 1 of meerdere myeloïde

Nadere informatie

C h a p t e r. Nederlandse Samenvatting

C h a p t e r. Nederlandse Samenvatting C h a p t e r Nederlandse Samenvatting Nederlandse samenvatting Chronische B-cel leukemie In het beenmerg bevinden zich hematopoietische stamcelen die de continue aanmaak van bloed- en afweercelen, ook

Nadere informatie

Trombocytose. Dr. Dimitri Breems, internist-hematoloog ZNA Stuivenberg ZNA Medisch Centrum Regatta 3 juni 2014

Trombocytose. Dr. Dimitri Breems, internist-hematoloog ZNA Stuivenberg ZNA Medisch Centrum Regatta 3 juni 2014 Trombocytose Dr. Dimitri Breems, internist-hematoloog ZNA Stuivenberg ZNA Medisch Centrum Regatta 3 juni 2014 Casus 1 Vrouw, 25 jaar Laboratoriumonderzoek hemoglobine 11,2 g/dl 11,0-14,4 hematocriet 0,341

Nadere informatie

Significante Fase III Studies in de Oncologie Wat betekent dit voor de practicus?

Significante Fase III Studies in de Oncologie Wat betekent dit voor de practicus? Significante Fase III Studies in de Oncologie Wat betekent dit voor de practicus? Dr. L. Dirix Medische Oncologie Behandeling van vaste tumoren Adjuverende therapie Uitgezaaide ziekte Gerandomizeerd onderzoek

Nadere informatie

Biologicals; nieuwe therapeutische opties

Biologicals; nieuwe therapeutische opties Biologicals; nieuwe therapeutische opties Lidwine Tick, internist hemato-oncoloog Veldhoven, 19 september 2013 "De wereld van Mab-jes, Nib-jes en Mus-sen". Anti-tumor behandeling Chirurgie Radiotherapie

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE

FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST VOOR LABORATORIA VAN KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN DESKUNDIGEN GLOBAAL RAPPORT

Nadere informatie

Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B)

Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B) Nederlandse samenvatting Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B) Inleiding Een maligne lymfoom is een kwaadaardige woekering van witte bloedcellen die zich meestal manifesteert in lymfeklieren en zich verspreidt

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van chronische myeloïde leukemie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van chronische myeloïde leukemie Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van chronische myeloïde leukemie naar 1. Onderzoek 236 2. Behandeling 236 2.1 Algemeen 236 2.2 Specifiek 237 3. Chronische myeloïde leukema blastencrise 242 3.1

Nadere informatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 "Artikel 33bis. 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen." "K.B. 31.8.2009" (in werking 1.11.2009) "A." + "

Nadere informatie

Myelodysplastisch syndroom

Myelodysplastisch syndroom Met wie kan ik erover praten? Zoekt u hulp of andere informatie? Hebt u er behoefte aan om uw hart eens te luchten? Zoekt u informatie over een type kanker of de behandelingsmogelijkheden? Wilt u weten

Nadere informatie

Het myelodysplastisch syndroom: richtlijnen voor therapie 2013

Het myelodysplastisch syndroom: richtlijnen voor therapie 2013 Het myelodysplastisch syndroom: richtlijnen voor therapie 013 Myelodysplastic syndromes: guidelines for therapy 013 A.A. van de Loosdrecht, G. Huls, P. Wijermans, B. Löwenberg, M. Jongen-Lavrencic, T.

Nadere informatie

Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom. 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 2010. Casus

Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom. 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 2010. Casus Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom Jan Willem de Groot Carolien Schröder 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 200 Casus 33-jarige vrouw 7 weken gemelli-zwangerschap Palpabele

Nadere informatie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Annemie Rutten Medische Oncologie AZ St. Augustinus Maligne melanoma 10% van alle huidkankers, maar meest agressieve. Incidentie van maligne melanoma neemt

Nadere informatie

Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat

Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat Martine Chamuleau Agressief Non-Hodgkin lymfoom -algemene inleiding lymfomen inclusief stadiering -diffuus grootcellig B cel lymfoom

Nadere informatie

Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen. Hans Gelderblom

Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen. Hans Gelderblom Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen Hans Gelderblom Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie