Wait and See. Arnon Kater. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wait and See. Arnon Kater. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam"

Transcriptie

1 Wait and See Arnon Kater Afdeling Hematologie AMC Amsterdam

2 Onderwerpen Algemene aspecten CLL en non-hodgkin lymfomen Wait and See beleid Therapie CLL en indolente lymfomen anno 2015 Nieuwe ontwikkelingen..?

3 Non-Hodgkin lymfomen ( lymfklierkanker ) Kwaadaardige ontsporingen van het afweersysteem (B en T lymfocyten)

4 beenmerg plaatjes witte bloedcellen rode bloedcellen antistof producerende cel milt en lymfekier (oksel, liezen, hals, etc) geheugen cel CLL

5 Meer dan 40 verschillende typen NHL: weerspiegeling van de complexe ontwikkeling en uitrijping van normale (B) lymfocyten

6 WHO CLASSIFICATION OF B CELL NEOPLASMS Precursor B cell lymphoblastic leukemia / lymphoma B CLL / small lymphocytic lymphoma B cell prolymphocytic leukemia (PLL) Lymphoplasmacytic lymphoma (m.waldenström ) Splenic marginal zone B cell lymphoma Hairy cell leukemia (HCL) Plasma cell myeloma Nodal marginal zone lymphoma Follicular lymphoma Mantle cell lymphoma Diffuse large B cell lymphoma Extranodal marginal zone (MALT) lymphoma Mediastinal large B cell lymphoma Primary effusion lymphoma Burkitt s lymphoma

7 Non-Hodgkin lymfomen Klinische verschijnselen Opgezette lymfklieren > 80%, vaak op meerdere plaatsen Vergrote lever en/of milt Lymfoom buiten de lymfklieren Beenmerg 50-60%,.. B symptomen Koorts, nachtzweten, gewichtsverlies Diagnose: lymfklierbiopt

8 Diagnose lymfoom: Lymklierbiopt! Morfologie (Hodgkin/NHL? Folliculair/diffuus?) Immunofenotypering (T-/B-cel origine) Soms: cytogenetica (t 14;18 / t 8;14 / enz.) Soms: moleculaire diagnostiek Immunoglobuline gen rearrangement: B-cel T-cel receptor gen rearrangement: T-cel

9 Stadiëring non-hodgkin Lymfomen Anamnese Lichamelijk onderzoek CT scan hals-thorax-buik 18 FDG-PET scan: m.n. bij (zeer) agressieve lymfomen (PET/CT) Beenmergonderzoek (biopt)

10 PET-CT

11 Stadium indeling NHL/ ziekte van Hodgkin Ann Arbor stadiëring A = B = geen symptomen koorts (onverklaard) profuus nachtzweten gewichtsverlies >10% I II III IV begin stadium gevorderd stadium

12 wat is CLL?

13 Menheer H. 72 jaar Komt voor controle licht verhoogde bloeddruk bij huisarts Laatste tijd wat moe, ook wat nachtzweten Lichamelijk onderzoek: paar kleine opgezette kliertjes in de nek Lab: Normaal gehalte rood bloed en bloed plaatjes maar 8 keer te hoog aantal witte bloedcellen

14 Dag later, bij internist-hematoloog Lichamelijk onderzoek: licht vergrote klieren hals, oksels en liezen Milt en lever niet vergroot Bloedonderzoek wordt herhaald Verdere typering van de witte bloedcellen dmv flow cytometrie CD5 CD19 CD20 CD23

15 CLL: epidemiologie CLL is de meest voorkomende vorm van leukemie in de westerse wereld geen bekende risicofactoren soms voorkomend in families (niet overerfbaar) Nederland: nieuwe patiënten per jaar voornamelijk op oudere leeftijd

16 CLL: klinische verschijnselen geen symptomen: %!! vergrote lymfeklieren (meestal pijnloos) vergrote milt (lever) moe, transpireren, gewichtsverlies

17 CLL: complicaties Onafhankelijk stadium ziekte: Auto-immuunfenomenen, mn afbraak rode bloedcellen en/of plaatjes à bloedarmoede en/of bloedingen Verlaagde weerstand; vatbaarder voor infecties Afhankelijk stadium ziekte Verdringing normale bloedaanmaak beenmerg Tekort rode bloedcellen à bloedarmoede Verlaagd aantal bloedplaatjes à bloedingsneiging Afname normale witte bloedcellen à mn bacteriële infecties

18 Rai Binet 0 lymfocytose I II III IV lymfadenopathie spleno- en /of hepatomegalie anemie trombocytopenie (Blood 1975) A B C 2 stations 3 stations anemie/ trombocytopenie (Cancer 1981)

19 CLL: beloop klinische beloop zeer wisselend: 30% à zeer langdurig ziektevrij 15 % à agressieve ziekte 5 10 jaar rustig beloop Daarna toenemende ziekte activiteit

20 Ziekte van Waldenström

21 Waldenström: 2 problemen Infiltratie van beenmerg Productie groot eiwit

22

23 Diagnose: BM onderzoek Beenmerg onderzoek Bloed onderzoek (IgM) Moleculaire markers: MYD88 CT-scan

24 WAIT AND SEE

25 Wat is Wait and See? Gecontroleerd wachten tot behandeling van CLL / indolente non-hodgkin lymfoom nodig is Andere benamingen Watch and Wait Watchful waiting Maar ook wel: Wait and worry

26 W W (watchful waiting) W W (worryful waiting)

27 WHO CLASSIFICATION OF B CELL NEOPLASMS Wait and see is een optie bij alle indolente NHL Precursor B cell lymphoblastic leukemia / lymphoma CLL / small lymphocytic lymphoma B cell prolymphocytic leukemia (PLL) Lymphoplasmacytic lymphoma (m.waldenström ) Splenic marginal zone B cell lymphoma Hairy cell leukemia (HCL) Plasma cell myeloma Nodal marginal zone lymphoma Follicular lymphoma Mantle cell lymphoma Diffuse large B cell lymphoma Extranodal marginal zone (MALT) lymphoma Mediastinal large B cell lymphoma Primary effusion lymphoma Burkitt s lymphoma

28 Indolente non-hodgkin lymfomen Waarom wait and see? Met huidige behandelingen geen genezing Direct met therapie beginnen geeft geen langere overleving Vroege en late bijwerkingen behandeling kunnen kwaliteit van leven verminderen Effectieve middelen bewaren tot het moment dat ze echt nodig zijn (resistentie) Spontane remissies komen voor Wait-and-see betekent zeker niet dat er geen behandelingsmogelijkheden zijn!!

29 Indolente non-hodgkin lymfomen Factoren bij beslissing tot behandelen Lymfoom uitgebreidheid / massa groeisnelheid overgang naar een agressiever lymfoom? eerdere behandeling / resultaat / duur Klachten die met ziekte gepaard gaan Auto-immuun verschijnselen Beenmerg verdringing

30 Indolente non-hodgkin lymfomen Dwingende redenen voor start therapie Ziekte-gerelateerde klachten Bedreiging belangrijke organen Verdringing beenmerg Snelle toename, suggestief voor overgang naar een agressiever lymfoom ( transformatie)

31 Wait and See (Afzien van) behandeling van een indolent lymfoom moet gebaseerd zijn op een gemeenschappelijk besluit van patiënt en arts Dit kan alleen als de arts goede informatie heeft verschaft over de voor- en nadelen van de verschillende mogelijkheden Hierbij is het erg belangrijk, dat de arts zich inleeft in het perspectief van de patiënt!

32 Wait and See vergeleken met direct behandelen 309 patiënten, stadium III/IV indolent NHL (75% folliculair) asymptomatisch, gerandomiseerd tussen Wait&See en Leukeran (1981 en 1990 ) Mediane duur follow up 16 jaar Geen verschil in overleving en ziekte-specifieke overleving Mediane duur tot starten therapie 31 maanden 19% van de wait and see groep had na 10 jaar nog steeds geen therapie nodig Ardeshna et al, Lancet 2003

33 Wait and See vergeleken met direct behandelen Effect op tijd tot tweede chemotherapie Ardeshna, Lancet 362:516, 2003

34 Behandeling of afwachten: CLL resulteert afwachten in een slechtere overlevingskans? NEE : 5 studies waarin werd aangetoond dat wait en see net zo goed is als direct starten met chloorambucil (± prednison)

35 Wait and See vergeleken met direct behandelen Conclusies van studies Een belangrijk deel van de patienten met indolent NHL heeft bij diagnose geen klachten Wait and See groep heeft een even goede overleving als de groep die meteen behandeld wordt Het duurt mediaan mnd voordat therapie nodig is Een deel van de patiënten (±20%) heeft nooit therapie nodig.

36 Wanneer is Wait and See een zinvolle benadering? Nieuwe patiënten met indolent lymfoom stadium (II), III en IV en CLL zonder klachten of symptomen Patiënten met een recidief van hun indolent lymfoom, dat met weinig of geen symptomen gepaard gaat

37 Wanneer is Wait and See geen zinvolle benadering? Nieuwe patiënten met een laaggradig non-hodgkin lymfoom stadium I en (beperkt) II (RT!!) Patiënten met klachten of ernstige symptomen Patiënten die in aanmerking willen of kunnen komen voor een experimentele behandeling Patiënten met andere vormen van NHL Patiënten die een Wait and See benadering psychisch niet verdragen

38 Wanneer wordt Wait and See afgeschaft? Als er een betere voorspelling mogelijk is van het gedrag van een lymfoom (prognostische factoren; nieuwe technieken) Als er nieuwe behandelingsmogelijkheden komen met grote kans op genezing en weinig ernstige bijwerkingen

39 Conclusie Wait-and- see is anno 2015 nog steeds een goede strategie voor patiënten met een indolent non-hodgkin lymfoom/cll Live-and-see is nog beter! Ziekte hebben versus ziekte zijn

40 Psycho-sociale gevolgen van wait and see

41 Psycho-sociale gevolgen van wait and see Rond diagnose lymfoom/cll: Tijd van bange vermoedens Vaak donderslag bij heldere hemel Eerste reactie: kanker = dood Wereld stort in

42 Psycho-sociale gevolgen van wait and see Houvast van (ziekmakende) behandeling vervalt bij WW Zwart gat Gevoel van eenzaamheid Onzekerheid (tumor groeit) Angst rond controles Uitleg omgeving (heel anders dan bv borstkanker)

43 Suggesties voor de patiënt Praat over je gevoelens van hoop, angst en verwachting Realiseer je dat mensen in je omgeving in principe goede bedoelingen hebben Realiseer je dat de omgeving vaak zwijgt vanuit angst en/of onzekerheid

44 Suggesties voor de omgeving Laat je betrokkenheid merken Laat je eventuele onzekerheid merken Geef niet ongevraagd goedbedoelde adviezen Laat je behoefte om op te peppen achterwege Niet iedereen kan alle soorten steun bieden

45 Suggesties voor de patiënt en de omgeving Wees duidelijk over de grenzen Accepteer dat een ieder op haar/zijn eigen wijze met crisissituaties omgaat Realiseer je dat het hebben van een ziekte positieve en negatieve gevolgen kan hebben voor een relatie

46 Therapie indolente non-hodgkin lymfomen / CLL anno 2015

47 Behandeling van non-hodgkin lymfomen algemene principes Het is (nog) niet mogelijk voor elk type NHL een specifieke therapie te selecteren. Daarom worden de verschillende typen gegroepeerd : Indolente typen NHL (folliculair lymfoom) Agressieve typen NHL (diffuus grootcellig lymfoom) Zeer agressieve typen NHL

48 Therapie van indolente lymfomen Overwegingen bij keuze Welk type lymfoom? (WHO classificatie) Welk stadium? (I tot IV) Welke lokalisaties? Welk risicoprofiel heeft de patiënt? Welke behandeling is mogelijk?

49 Beleid bij niet eerder behandelde indolente NHL, stadium II-IV Wait and see Immuno-chemotherapie ( meestal R-CVP), gevolgd door onderhoudsbehandeling met rituximab Waldenstrom: R-CD of andere combinatie behandeling

50 Beleid bij niet eerder behandelde indolente NHL, stadium II-IV Wait and see Immuno-chemotherapie (meestal R-CVP/R-CD), gevolgd door onderhoudsbehandeling met rituximab Geen gouden standaard chemotherapie bij niet eerder behandelde patiënten! Dus ook niet bij recidief!

51 Anti-CD20 (Rituximab= Mabthera ) mechanism of action CD20 Malignant B-cell Killer Leukocyte Complement CD20 Direct induction of apoptosis

52 PRIMA: Rituximab maintenance for 2 years prolongs PFS Event-free rate Patients at risk Rituximab Observation HR = % CI: p < Time (months) Rituximab maintenance Observation % 58% Salles G, et al. Lancet 2011; 377:42 51.

53 Behandeling van stadium II-IV lymfoom: Conclusies R-chemo heeft t.o.v alleen chemo het respons % en de kwaliteit van de respons verbeterd, evenals de Progressievrije overleving en de overall overleving. R-chemo is nu de gouden standaard inductie behandeling De optimale chemotherapie partner is nog onduidelijk Rituximab onderhoudsbehandeling verbetert PFS and OS, ook na R-chemo inductietherapie

54 Rituximab onderhoudsbehandeling in FL: onebantwoorde vragen na PRIMA studie Optimaal rituximab onderhoudsschema? Frequentie/dosis Duur 2 jaar? Tot recidief? Lange termijn bijwerkingen? * Spiegels van afweereiwitten /infecties Verlies van CD20 van lymfoomcellen? Rol of R-onderhoudsbehandeling bij patienten met recidief, die in de eerste lijn R-chemo plus R- onderhoud hebben gehad * Hitz F, et al. EHA 2009 abstr (SAKK 35/03 )

55 Beleid bij niet eerder behandelde indolente NHL, stadium I (II) Slechts 10-20%!! Radiotherapie Maaglymfoom (MALT): antibiotica

56 Welke therapie CLL? A. Fit / <65 jaar wat is CLL?

57 Combi chemotherapie in tabletvorm in combinatie met anti-cd20 (FCR) Fludarabine cyclofosfamide chemotherapie Rituximab = antistof/receptor blokkade CLL Duur: 6 maanden Tijdelijke daling normale bloedcellen Gemiddeld 5 jaar ziektevrij echter: sommige patiënten al eerder terugkeer ziekte

58 Hoe recidief na FCR bij hoog risico patiënten uit te stellen? HOVON121 / GCLLSG-M1 Deel van patienten kortdurend ziektevrij na FCR Te herkennen aan minimaal residuale ziekte MRD à Lenalidomide vs placebo onderhoud na 6 x FCR

59 Welke therapie? B. minder fit / 65 jaar wat is CLL?

60 Behandeling van de oudere of niet fitte patient t/m 2013: chloorambucil / leukeran Pro Con Makkelijk toedienen Werking uitsluitend partieel Weinig bijwerkingen Ziektevrij tot 1,2 jaar Geleidelijke daling cellen Vanaf 2014: Chloorambucil + antistof Vaker complete responsen Verbeterde ziektevrije duur (2 jaar) Verbeterde overleving? Trekt effector Cellen aan Directe celdood CLL Hoe nog verder te verbeteren? Dood door eiwitten van afweer

61 Hovon 109: CR 2 Combinatie 3 middelen met elk geringe toxiciteit tabletvorm lichte chemotherapie Rituximab tabletvorm lenalidomide HOVON 109: CR 2 Geslaagd eerste deel 30 centra in Nederland Totaal 62 patienten nodig

62 Kan FCR vervangen worden door bendamustine (alkyleerder en purine analogon; lage toxiciteit)? Voor hele groep: FCR superieur Pa#ents 65 years: P < FCR 53.6 months BR 38.5 months Pa#ents > 65 years: P = FCR not reached BR 48.5 months Courtesy of Barbara Eichhorst, ASH 2014

63 Nieuwe ontwikkelingen

64 CLL cellen omringd en beschermd door naburige cellen in klieren en milt

65

66 Verandering in stimuli - Immuunmodulatie à Lenalidomide Receptor blokkade - Antistoffen à Rituximab à Ofatumumab à Obinuuzumab Signaal remming - Kinase remmers à Idelalisib à Ibrutinib à ACP196 Celdood eiwit remming - Small molecules à ABT199 Stimulus receptor Signalen in de cel Celdood remmende eiwitte Door middel van studies nieuwe middelen snel beschikbaar in Nederland

67

68

69 TOEKOMST. Behandeling toegespitst op de individuele patiënt, gebaseerd op zijn/haar specifieke lymfoom kenmerken ( personalized cancer care ) Specifieker gericht tegen lymfoomcellen, waardoor minder vroege / late schade aan normale weefsels

70 Meer informatie: Website Nederlandse Vereniging voor Hematologie (NVvH)

71

72 Opgericht in 2009

Wait and See. Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein. Rien van Oers. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam

Wait and See. Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein. Rien van Oers. Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Wait and See Hematon, 29 maart 2014 Nieuwegein Rien van Oers Afdeling Hematologie AMC Amsterdam Keuze menu voor uw vragen Wait and See beleid Algemene aspecten non-hodgkin lymfomen Indeling lymfomen Klachten

Nadere informatie

Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater

Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater http://www.lymmcare.nl/ CLL Epidemiologie Prognostische factoren Biologie en targeted therapy Huidige behandeling en studies CLL: epidemiologie CLL is de meest

Nadere informatie

De achilleshiel van CLL

De achilleshiel van CLL De achilleshiel van CLL Dr. S.H. Tonino 22 november 2012 Afdeling Hematologie AMC, Amsterdam Chronische lymfatische leukemie 1. wat is chronische lymfatische leukemie (CLL?) 2. behandeling anno 2012 3.

Nadere informatie

Chronische lymfatische leukemie. Mark-David Levin Afd. Interne geneeskunde Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht

Chronische lymfatische leukemie. Mark-David Levin Afd. Interne geneeskunde Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht Chronische lymfatische leukemie Mark-David Levin Afd. Interne geneeskunde Albert Schweitzer ziekenhuis Dordrecht Chronische lymfatische leukemie 1. Wat is CLL? 2. Biologie nieuwe inzichten 3. Prognostische

Nadere informatie

Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat?

Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat? Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat? LYMMCARE Patiëntensymposium 13 november 2014 Rien van Oers non-hodgkin lymfomen Inleiding: indeling non-hodgkin lymfomen Behandeling anno 2014 Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Welkom in Meander Medisch Centrum Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Indolent non Hodgkin lymfoom en chronischlymfatischeleukemie Van oorzaaktot (nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium

Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium Ontwikkelingen in de behandeling van het indolente non-hodgkin lymfoom Hematon/LVN Patiëntensymposium 13 september 2014 Marie José Kersten non-hodgkin lymfomen Inleiding: indeling non-hodgkin lymfomen

Nadere informatie

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015 Chronische Lymfatische Leukemie anno 2015 Marten R. Nijziel, internist-hematoloog Máxima Medisch Centrum Eindhoven/Veldhoven Hematon Leukemiedag Soesterberg, 3 oktober 2015 Wat is CLL? Wat is nodig voor

Nadere informatie

HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015

HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015 HOVON-Hematologie scholingsdag donderdag 1 okt 2015 Josée Zijlstra VUMC www.hematologie.nl/ j.zijlstra@vumc.nl Thomas Hodgkin 1798-1866 Hodgkin lymfoom Diagnostiek Pathologie Epidemiologie Symptomen Beeldvorming

Nadere informatie

26 Behandeling van de ziekte van Waldenström

26 Behandeling van de ziekte van Waldenström 26 Behandeling van de ziekte van Waldenström 26 Behandeling van de ziekte van Waldenström Drs. J.M.I. Vos, dr. M.J. Kersten en dr. P.W. Wijermans Inleiding De ziekte van Waldenström behoort volgens de

Nadere informatie

Hairy cell leukemie. Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft

Hairy cell leukemie. Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft HCL Wat is HCL Oorzaken Klachten Onderzoeken Behandeling Vooruitzichten Nieuwe ontwikkelingen 2 Wat is Hairy cell leukemie Hairy cell Leukemie (HCL) is een vorm

Nadere informatie

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Hairy cell leukemie Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Wie krijgen leukemie? Elk jaar krijgen in Nederland rond de 1500 mensen leukemie Ongeveer 750 acute leukemie Bij de anderen gaat het om chronische

Nadere informatie

CLL in de praktijk. Moderator Prof. Dr. J.H. Veelken. 1st author / speaker Arnon Kater

CLL in de praktijk. Moderator Prof. Dr. J.H. Veelken. 1st author / speaker Arnon Kater CLL in de praktijk Moderator Prof. Dr. J.H. Veelken 1st author / speaker Arnon Kater Belangenverklaring In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) Naam: Organisatie:

Nadere informatie

Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen

Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen Landelijke patienten contactdag 2015 Monique Minnema, internist-hematoloog Inhoud 1. Hoe zit deze ziekte in elkaar? 2. Behandelingen 3. Polyneuropathie

Nadere informatie

Hairy cell leukemie (HCL)

Hairy cell leukemie (HCL) Interne geneeskunde Patiënteninformatie Hairy cell leukemie (HCL) U ontvangt deze informatie, omdat bij u hairy cell leukemie (HCL) is geconstateerd. Hairy cell leukemie (HCL) is een zeldzame aandoening,

Nadere informatie

LYMMCARE EN DE BEHANDELING VAN NON-HODGKIN LYMFOOM: 1 + 1 = 3

LYMMCARE EN DE BEHANDELING VAN NON-HODGKIN LYMFOOM: 1 + 1 = 3 LYMMCARE EN DE BEHANDELING VAN NON-HODGKIN LYMFOOM: 1 + 1 = 3 Inleiding Wat zijn NHL? Indeling Klachten en symptomen Behandeling anno 2012 Nieuwe ontwikkelingen NON-HODGKIN LYMFOMEN ( lymfklierkanker )

Nadere informatie

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Maligne hematologie Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Leukemie acuut AML (acute myeloïde leukemie) ALL (acute lymfoïde leukemie) chronisch CML (chronische myeloïde

Nadere informatie

De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden. Marie José Kersten Internist-hematoloog AMC, Amsterdam

De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden. Marie José Kersten Internist-hematoloog AMC, Amsterdam De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden Marie José Kersten Internist-hematoloog AMC, Amsterdam De ziekte van Waldenström Inleiding: klachten, ziekteverschijnselen, complicaties Standaardbehandeling

Nadere informatie

Hodgkin lymfoom 2014. Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge

Hodgkin lymfoom 2014. Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge Hodgkin lymfoom 2014 Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge Wat is Hodgkin lymfoom? Waarom bij mij? Diagnose en stadiumbepaling Behandeling Laattijdige verwikkelingen Lymfomen Ziekte van Hodgkin of Hodgkin

Nadere informatie

Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat

Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat Behandeling van het agressieve non-hodgkin lymfoom naar therapie op maat Martine Chamuleau Agressief Non-Hodgkin lymfoom -algemene inleiding lymfomen inclusief stadiering -diffuus grootcellig B cel lymfoom

Nadere informatie

Zeldzame Gastro-intestinale poliepen. 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL

Zeldzame Gastro-intestinale poliepen. 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL Zeldzame Gastro-intestinale poliepen 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL Casusbeschrijving 57 jarige Surinaamse vrouw Blanco voorgeschiedenis, medicatie Klachtenpresentatie:

Nadere informatie

Hematologie: 40 jaar geschiedenis en patiëntenontwikkeling

Hematologie: 40 jaar geschiedenis en patiëntenontwikkeling Hematologie: 40 jaar geschiedenis en patiëntenontwikkeling Hanneke Kluin-Nelemans Afdeling Hematologie Een paar thema s 40 jaar historie Het belang van studies en participatie De rol van patienten En gaat

Nadere informatie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Thema: Leukemie Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Prof.dr. Hanneke C. Kluin-Nelemans Afdeling Hematologie Samenstelling van onstolbaar gemaakt bloed Bloedcellen

Nadere informatie

Agressief non-hodgkin lymfoom

Agressief non-hodgkin lymfoom Agressief non-hodgkin lymfoom Case report Mels Hoogendoorn Hematon lymfklierkankerdag 13 september 2014 Mels Hoogendoorn Marinus van Reymerswaele - Geldwisselaar en zijn vrouw - 1539 83 x 97 cm - Museo

Nadere informatie

Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn. Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC

Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn. Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC Multipel myeloom: ziekte van Kahler Otto Kahler Sarah Newbury, 1844 Rajkumar & Kyle, Blood 2008 Multipel myeloom

Nadere informatie

Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal.

Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal. CASUS 2 Presentatie Een 24-jarige vrouw presenteert zich met hypermenorrhoea, veel hematomen en bloedneuzen. Haar vorige menstruatie verliep normaal. Lichamelijk onderzoek Bleek, veel hematomen, veel bloed

Nadere informatie

Titel: HOVON 105. Rituximab bij het primair centraal zenuwstelsel lymfoom. Een gerandomiseerd HOVON / ALLG onderzoek

Titel: HOVON 105. Rituximab bij het primair centraal zenuwstelsel lymfoom. Een gerandomiseerd HOVON / ALLG onderzoek Titel:. Rituximab bij het primair centraal zenuwstelsel lymfoom. Een gerandomiseerd HOVON / ALLG onderzoek Officiële titel: Rituximab in Primary Central Nervous system Lymphoma. A randomized HOVON / ALLG

Nadere informatie

Longkanker en nieuwe ontwikkelingen. Dr. SA Smulders longarts

Longkanker en nieuwe ontwikkelingen. Dr. SA Smulders longarts Longkanker en nieuwe ontwikkelingen Dr. SA Smulders longarts Indeling Cijfers over longkanker Een vlekje op de foto, en wat dan? - Diagnostiek - Stadiering - Behandelplan Behandelmogelijkheden Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding

Samenvatting. Inleiding Samenvatting Inleiding Indolente en agressieve lymfomen Dit proefschrift gaat over maligne lymfomen, ook wel lymfeklierkanker genoemd. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 3000 mensen een maligne lymfoom.

Nadere informatie

OLIJFdag 3 oktober 2015

OLIJFdag 3 oktober 2015 OLIJFdag 3 oktober 2015 Nieuwe behandelingen bij eierstokkanker Els Witteveen Internist-oncoloog Huidige en nieuwe inzichten Intraperitoneale toediening Toevoeging van bevacizumab Dose dense toediening

Nadere informatie

De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden. Marie José Kersten AMC, Amsterdam www.lymmcare.nl

De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden. Marie José Kersten AMC, Amsterdam www.lymmcare.nl De ziekte van Waldenström: nieuwe behandelingsmogelijkheden Marie José Kersten AMC, Amsterdam www.lymmcare.nl De ziekte van Waldenström Inleiding: klachten ziekteverschijnselen complicaties Standaardbehandeling

Nadere informatie

Diagnostiek, behandeling en klinisch beloop van maligne lymfomen

Diagnostiek, behandeling en klinisch beloop van maligne lymfomen Diagnostiek, behandeling en klinisch beloop van maligne lymfomen Projectleiders: D. de Jong, NKI-AVL W.L.E. Vasmel, SLAZ Projectteam: J. Benraadt, IKA R.L.M. Haas, NKI-AVL P.C. Huijgens, VUMC C.M. van

Nadere informatie

Multipel myeloom en de ziekte van Waldenström: overeenkomsten en verschillen! Marie José Kersten

Multipel myeloom en de ziekte van Waldenström: overeenkomsten en verschillen! Marie José Kersten Multipel myeloom en de ziekte van Waldenström: overeenkomsten en verschillen! Marie José Kersten Multipel myeloom en de ziekte van Waldenström Overeenkomsten en verschillen: Voorkomen van de ziekte Klachten,

Nadere informatie

T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen

T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen T-cel lymfomen diagnostische dilemma's, klinische consequenties en moleculaire oplossingen Daphne de Jong, NKI-AVL Amsterdam Werkgroep Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie 28-01-1011 WHO classificatie

Nadere informatie

Non Hodgkin lymfoom. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113

Non Hodgkin lymfoom. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113 Non Hodgkin lymfoom Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113 Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne

Nadere informatie

Samenvatting voor niet ingewijden

Samenvatting voor niet ingewijden Samenvatting voor niet ingewijden Samenvatting voor niet ingewijden Hematopoïese Bloedcellen worden in het beenmerg gevormd waar de moedercellen, de zogenaamde stamcellen, zich bevinden. Deze stamcel kan

Nadere informatie

Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen

Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen Lessenreeks Hematologie Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen Caroline Brusselmans & Mieke Develter LAG chronische lymfoproliferatieve aandoeningen chronische lymfoproliferatieve aandoeningen chronische

Nadere informatie

Hematologie: werken in teamverband!

Hematologie: werken in teamverband! Hematologie: werken in teamverband! Hematologie Zeer intense samenwerking tussen clinicus, klinisch bioloog, anatomopatholoog en cytogeneticus is cruciaal Aan hand van twee casussen willen we het zorgpad

Nadere informatie

Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl

Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl Wikken en wegen Wat is de beste behandeling? Beste behandeling? Grootste kans op genezing..

Nadere informatie

Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma. Hedwig Blommestein

Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma. Hedwig Blommestein Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma ~Kansen en uitdagingen~ Hedwig Blommestein Inleiding Inhoud presentatie Uitkomstenonderzoek Casus rituximab maintenance Achtergrond Resultaten t Conclusie Uitkomstenonderzoek

Nadere informatie

Hodgkin-lymfoom, of de ziekte van Hodgkin

Hodgkin-lymfoom, of de ziekte van Hodgkin Interne geneeskunde/hematologie Patiënteninformatie Hodgkin-lymfoom, of de ziekte van Hodgkin U ontvangt deze informatie, omdat bij u de ziekte van Hodgkin, of het Hodgkin-lymfoom is geconstateerd. In

Nadere informatie

Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie. Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam

Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie. Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam Nieuwe middelen in acute lymfatische leukemie Anita W Rijneveld Erasmus MC, Rotterdam EFS bij volwassenen 100% 80% 1989-1994 1995-2000 2001-2006 2007-2012 RSR 60% 40% 2007-2012 20% 0% 1989-1994 0 1 2 3

Nadere informatie

Myeloproliferatieve aandoeningen (MPD)

Myeloproliferatieve aandoeningen (MPD) Myeloproliferatieve aandoeningen (MPD) van nieuwe inzichten naar nieuwe behandelingen Reinier Raymakers, internist-hematoloog UMC Utrecht Myeloproliferatieve aandoeningen Toename in bloedcelaanmaak Rode

Nadere informatie

Als u te horen krijgt dat u leukemie hebt, is de schrik natuurlijk groot. Vaak komen er dan veel vragen op over

Als u te horen krijgt dat u leukemie hebt, is de schrik natuurlijk groot. Vaak komen er dan veel vragen op over Wat is leukemie? Leukemie is de verzamelnaam voor verschillende soorten beenmergkanker. Alle vormen worden gekenmerkt door een ontregelde groei van verschillende soorten witte bloedcellen. In het beenmerg,

Nadere informatie

Essentiële Trombocytose

Essentiële Trombocytose Essentiële Trombocytose Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64. Inleiding U

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het multipel myeloom of de ziekte van Kahler is een kwaadaardige celwoekering van plasmacellen in het beenmerg die een monoklonale zware of lichte keten immunoglobuline produceren.

Nadere informatie

http://www.lymmcare.nl/

http://www.lymmcare.nl/ http://www.lymmcare.nl/ Hoe krijgen we kankercellen dood Eric Eldering, afdeling Experimentele Immunologie, AMC 1. Het verschil tussen normaal weefsel en kankercellen 2. Met medicijnen willen we dit verschil

Nadere informatie

Non-Hodgkin- lymfomen

Non-Hodgkin- lymfomen Non-Hodgkinlymfomen Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Non-Hodgkinlymfomen 4 Symptomen 8 Onderzoek voor de diagnose 9 Onderzoek na de diagnose 10 Behandeling van non-hodgkinlymfomen 16 Bestraling 20 Chemotherapie

Nadere informatie

2.5.8 Hairy cell leukemie

2.5.8 Hairy cell leukemie 2.5.8 Hairy cell leukemie Volwassen patiënten Aantasting van beenmerg milt: kan enorm groot worden lever bloed Indolent verloop Low grade maligne Lymfeklieren laattijdig of nooit aangetast EM: lange cytoplasmatische

Nadere informatie

Hematologie. Dr. E.V. Planken Diaconessenhuis Leiden 26-01-2015

Hematologie. Dr. E.V. Planken Diaconessenhuis Leiden 26-01-2015 Hematologie Dr. E.V. Planken Diaconessenhuis Leiden 26-01-2015 Programma NHL Folliculair Diffuus grootcellig B Casus uit de praktijk CLL Hodgkinlymfoom Nieuwe ontwikkelingen Treatment of non-hodgkin lymphoma

Nadere informatie

Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B)

Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B) Nederlandse samenvatting Folliculair Lymfoom graad 3B (FL3B) Inleiding Een maligne lymfoom is een kwaadaardige woekering van witte bloedcellen die zich meestal manifesteert in lymfeklieren en zich verspreidt

Nadere informatie

Basisbegrippen Oncologie

Basisbegrippen Oncologie Basisbegrippen Oncologie Tumor afmeting Diagnose periode Behandel periode Preventie/interventie periode Invasie interventie Tijd Detectie drempel Van normale naar kankercel Normale cel Van celkern naar

Nadere informatie

Hypereosinofiel syndroom

Hypereosinofiel syndroom Hypereosinofiel syndroom R. Fijnheer Meander Medisch Centrum/UMCUtrecht HES Incidentie: 2-4 per 1.000.000 per jaar Man> vrouw Leeftijd: 30-70 erg in belangstelling: glivec, mepolizumab etc. Lastig voor

Nadere informatie

Bloedwaarden. Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014. door Joost Lips

Bloedwaarden. Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014. door Joost Lips Bloedwaarden Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober 2014 door Joost Lips Aanvraag bloedonderzoek Bloedafname Bewerking afgenomen bloed (1) Kleuren van

Nadere informatie

Stichting Hematologisch-Oncologisch. Wetenschapsonderzoek (SHOW) Research en patiëntenzorg

Stichting Hematologisch-Oncologisch. Wetenschapsonderzoek (SHOW) Research en patiëntenzorg Stichting Hematologisch-Oncologisch Wetenschapsonderzoek (SHOW) Research en patiëntenzorg Comité van aanbeveling Ria Bremer, journalist Prof. Dr. Jan Wouter ten Cate, vasculair geneeskundige Peter Faber,

Nadere informatie

T-cel lymfoom en beenmergcytologie. Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam

T-cel lymfoom en beenmergcytologie. Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam T-cel lymfoom en beenmergcytologie Jeanette Doorduijn Hematoloog Erasmus MC Rotterdam Patient 22 jarige man Zwelling in hals links 15 kg afgevallen, periode met nachtzweten, maar gestopt, geen koorts Periode

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 6 78 Nederlandse samenvatting Colon kanker Colon (dikke darm) kanker is één van de meest voorkomende kankers en is de tweede doodsoorzaak door kanker in geïndustrialiseerde landen. Het voorstadium van

Nadere informatie

IN DE EERSTE LIJN INFORMATIE VOOR DE HUISARTS ZIEKTE VAN WALDENSTRÖM

IN DE EERSTE LIJN INFORMATIE VOOR DE HUISARTS ZIEKTE VAN WALDENSTRÖM IN DE EERSTE LIJN INFORMATIE VOOR DE HUISARTS ZIEKTE VAN WALDENSTRÖM IN DE EERSTE LIJN INFORMATIE VOOR DE HUISARTS ZIEKTE VAN WALDENSTRÖM Prof. dr. M.J. Kersten Hematon Tweede druk Utrecht, 2015 Omslagfoto:

Nadere informatie

Chemotherapie en nieuwe geneesmiddelen presentatie

Chemotherapie en nieuwe geneesmiddelen presentatie Chemotherapie en nieuwe geneesmiddelen presentatie Naam: prof dr M.J. van den Bent Functie: hoofd neuro-oncologie unit Daniel den Hoed Oncologisch Centrum Rotterdam Wat is chemotherapie? De behandeling

Nadere informatie

Multipel myeloom 2012

Multipel myeloom 2012 Multipel myeloom 2012 Op weg naar genezing? Prof. Dr. R Schots MYELOOMKLINIEK UZ Brussel Mijlpalen in de geschiedenis 1969 2008 1996 Mijlpalen in de behandeling van multipel myeloom Autologe stamceltransplantatie

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19074 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19074 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19074 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Suwannalai, Parawee Title: ACPA response in evolution of rheumatoid arthritis

Nadere informatie

Acute myeloïde leukemie. Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen

Acute myeloïde leukemie. Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen Acute myeloïde leukemie Dimitri A. Breems, MD, PhD Internist-Hematoloog Ziekenhuis Netwerk Antwerpen Normale bloedcelvorming Acute myeloïde leukemie (AML) Klonale proliferatie van immature hematopoëtische

Nadere informatie

Lymfomen: therapeutische actualiteiten. Gregor Verhoef, KU Leuven BOPP, vrijdag 23 januari, 2015

Lymfomen: therapeutische actualiteiten. Gregor Verhoef, KU Leuven BOPP, vrijdag 23 januari, 2015 Lymfomen: therapeutische actualiteiten Gregor Verhoef, KU Leuven BOPP, vrijdag 23 januari, 2015 Algemene zaken programma Wat is een lymfoom Stagering: waarom? Behandelingsprincipes/resultaten Enkele voorbeelden

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Nederlandse samenvatting Longkanker is een ziekte waaraan jaarlijks in Nederland ongeveer evenveel mensen overlijden als borst-, prostaat- en darmkanker bij elkaar. Ondanks de

Nadere informatie

Morbus Waldenström en IgM geassocieerde polyneuropathie. Anna van Rhenen Klinische dag NVVH

Morbus Waldenström en IgM geassocieerde polyneuropathie. Anna van Rhenen Klinische dag NVVH Morbus Waldenström en IgM geassocieerde polyneuropathie Anna van Rhenen Klinische dag NVVH 1 Inhoud Casus Morbus Waldenström IgM geassocieerde polyneuropathie Literatuur Conclusies Dia 2 1 zou deze dia

Nadere informatie

2. Perifere B- cel tumoren Monoklonale lichte ketens (IHC, PCR) FISH, Karyotypering B- cel merkers: CD20, CD79a, PAX5

2. Perifere B- cel tumoren Monoklonale lichte ketens (IHC, PCR) FISH, Karyotypering B- cel merkers: CD20, CD79a, PAX5 PATHOLOGIE MALIGNITEITEN I. NON- HODGKIN LYMFOMEN 1. Precursor B- en T- cel lymfomen B- cel: 0-3 jaar, B- ALL (geen tumormassa) T- cel: Jongetje 10 jaar, Mediastinale massa, Daaropvolgende weken: leukemisch,

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting nederlandse samenvatting Algemene inleiding Primair bot lymfoom is een zeldzame aandoening. Het is een extranodaal subtype van het grootcellig B non Hodgkin lymfoom, dat zich

Nadere informatie

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën I N H O U D hoofdstuk 1 anemie 13 1.1 Overzicht van de anemieën 13 1.2 Congenitale anemieën 16 1.2.1 De thalassemieën 16 1.2.2 Sikkelcelanemie 19 1.2.3 Andere hemoglobinopathieën 22 1.2.4 Aangeboren membraanafwijkingen

Nadere informatie

Innovatie in de Hematologie. het belang van onderzoek en toetsing. Prof. Dr. P. Sonneveld Afdeling Hematologie Erasmus MC Rotterdam

Innovatie in de Hematologie. het belang van onderzoek en toetsing. Prof. Dr. P. Sonneveld Afdeling Hematologie Erasmus MC Rotterdam Innovatie in de Hematologie het belang van onderzoek en toetsing Prof. Dr. P. Sonneveld Afdeling Hematologie Erasmus MC Rotterdam Hematologie Ziekten van bloed, beenmerg en lymfeklieren Acute en chronische

Nadere informatie

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing Luister en leer Marlies Van Hoef, MD, PhD, MBA Multiple Myeloom Ziekte van Kahler werd aanvankelijk gediagnostiseerd in 1848 Kwaardaardige abnormaliteit van plasmacellen;

Nadere informatie

Oncologische zorg bij ouderen

Oncologische zorg bij ouderen Oncologische zorg bij ouderen Balanceren tussen over- en onderbehandeling Johanneke Portielje, HagaZiekenhuis Kring ouderenzorg AMC & partners 12 juni 2013 mamma carcinoom

Nadere informatie

Therapie op maat voor patiënt met Acute lymfatische Leukemie. Dr V. de Haas Kinderarts-oncoloog/hematoloog Hoofd SKION laboratorium

Therapie op maat voor patiënt met Acute lymfatische Leukemie. Dr V. de Haas Kinderarts-oncoloog/hematoloog Hoofd SKION laboratorium Therapie op maat voor patiënt met Acute lymfatische Leukemie Dr V. de Haas Kinderarts-oncoloog/hematoloog Hoofd SKION laboratorium Casus 8-jarig meisje wordt gezien door huisarts - Sinds een week bleek

Nadere informatie

Niels versus Sonja. Gedoemd te verliezen door Sonja. VU University Medical Center Amsterdam The Netherlands

Niels versus Sonja. Gedoemd te verliezen door Sonja. VU University Medical Center Amsterdam The Netherlands Niels versus Sonja Gedoemd te verliezen door Sonja Belangenverklaring NAAM : Sonja Zweegman ORGANISATIE: Hematologie In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ), zijn

Nadere informatie

Veelbelovend onderzoek van de afdeling Hematologie

Veelbelovend onderzoek van de afdeling Hematologie NIEUWE PERSPECTIEVEN Veelbelovend onderzoek van de afdeling Hematologie De diagnose leukemie, lymfklierkanker of multipel myeloom heeft een enorme impact op het leven van patiënten en hun omgeving. Vaak

Nadere informatie

Is er een rol voor het gebruik van Immunoglobulinen bij CML? M. Roeven Canisius Wilhemina Ziekenhuis Nijmegen

Is er een rol voor het gebruik van Immunoglobulinen bij CML? M. Roeven Canisius Wilhemina Ziekenhuis Nijmegen Is er een rol voor het gebruik van Immunoglobulinen bij CML? M. Roeven Canisius Wilhemina Ziekenhuis Nijmegen Opbouw Casus Bespreking literatuur Hypothesen met betrekking tot casus Voorgeschiedenis: 1957

Nadere informatie

Informatiegids voor patiënten met folliculair lymfoom

Informatiegids voor patiënten met folliculair lymfoom Informatiegids voor patiënten met folliculair lymfoom Hoe kunnen we over een moeilijk te begrijpen ziekte praten? U hebt net vernomen dat u een folliculair lymfoom hebt Dit nieuws roept heel wat emoties

Nadere informatie

Komt een man bij de dokter

Komt een man bij de dokter Komt een man bij de dokter Over PSA en mictieklachten 11 november 2014 Prostaat Specifiek Antigeen eiwit geproduceerd door prostaatepitheel verhoogd bij afwijkingen van de prostaat prostaatontsteking

Nadere informatie

nederlandse samenvatting

nederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Inleiding Hartfalen is een syndroom, waarbij de pompfunctie van het hart achteruitgaat en dat onder andere gepaard kan gaan met klachten van kortademigheid

Nadere informatie

Het non-hodgkin-lymfoom (NHL)

Het non-hodgkin-lymfoom (NHL) Interne geneeskunde/hematologie Patiënteninformatie Het non-hodgkin-lymfoom (NHL) U ontvangt deze informatie, omdat u meer wilt weten over het non-hodgkin-lymfoon (NHL). Van deze zeldzame vorm van lymfklierkanker

Nadere informatie

AL amyloïdose oorzaak, behandeling en nieuwe ontwikkelingen

AL amyloïdose oorzaak, behandeling en nieuwe ontwikkelingen AL amyloïdose oorzaak, behandeling en nieuwe ontwikkelingen Monique Minnema, internist-hematoloog Patientendag 9 jan 2016 AL (en AH) amyloidose AL = Amyloid Light chain AH = Amyloid Heay chain + serum

Nadere informatie

INFORMATIEBLAD. Beste patiënt(e),

INFORMATIEBLAD. Beste patiënt(e), INFORMATIEBLAD Studie waar het nut van 6 chemotherapie kuren met CHOP en Rituximab gevolgd door een radiochemotherapie aan myeloablatieve dosis met toediening van autologe perifere stamcellen, vergeleken

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen S. Boerman. Geen (potentiële) belangenverstrengeling

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen S. Boerman. Geen (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen S. Boerman Geen (potentiële) belangenverstrengeling Hemofagocytair syndroom klinische presentatie, behandeling en complicaties S. Boerman, AIOS St

Nadere informatie

hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64.

hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64. Polycythemia Vera Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64. Inleiding U heeft

Nadere informatie

35 Bloedarmoede. Drs. P.F. Ypma

35 Bloedarmoede. Drs. P.F. Ypma Drs. P.F. Ypma Inleiding Bloedarmoede (anemie) is een veelvoorkomend verschijnsel bij multipel myeloom en de ziekte van Waldenström, zowel bij het begin van de ziekte als in het beloop ervan. Dit kan (ten

Nadere informatie

Multipel Myeloom; Diagnose, behandeling en de consequenties daarvan. Esther de Waal Medisch Centrum Leeuwarden 1 november 2014

Multipel Myeloom; Diagnose, behandeling en de consequenties daarvan. Esther de Waal Medisch Centrum Leeuwarden 1 november 2014 Multipel Myeloom; Diagnose, behandeling en de consequenties daarvan Esther de Waal Medisch Centrum Leeuwarden 1 november 2014 Indeling Introductie Wat is het multipel myeloom Hoe stel je de diagnose Behandeling

Nadere informatie

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers

Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers Dhr O., 60 jaar Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Claudia Ootjers Klinische Dag NVvH 2 oktober 2014 Disclosure belangen Claudia Ootjers Geen (potentiële) belangenverstrengeling Klinische Dag NVvH 2 Relevante

Nadere informatie

Eierstokkanker. Patiënteninformatie Eierstokkanker

Eierstokkanker. Patiënteninformatie Eierstokkanker Eierstokkanker Patiënteninformatie Eierstokkanker Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is eierstokkanker en bij wie komt het voor 3 Hoe ontstaat eierstokkanker 4 Uitzaaiingen bij eierstokkanker 5 Wat zijn de

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Ons immuunsysteem beschermt ons tegen allerlei ziekteverwekkers, zoals bacteriën, parasieten en virussen, die ons lichaam binnen dringen.

Nadere informatie

Welkom. Bloedwaarden. Hematondag 3 oktober 2015. Jan de Jong, arts np

Welkom. Bloedwaarden. Hematondag 3 oktober 2015. Jan de Jong, arts np Welkom Bloedwaarden Jan de Jong, arts np Hematondag 3 oktober 2015 Laboratoriumonderzoek Programma Getallen zijn maar getallen Rol laboratoriumonderzoek Normale waarden Veel voorkomende bepalingen Lab

Nadere informatie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Annemie Rutten Medische Oncologie AZ St. Augustinus Maligne melanoma 10% van alle huidkankers, maar meest agressieve. Incidentie van maligne melanoma neemt

Nadere informatie

Nut en noodzaak van CZS profylaxe bij DLBCL in rituximab tijdperk

Nut en noodzaak van CZS profylaxe bij DLBCL in rituximab tijdperk Nut en noodzaak van CZS profylaxe bij DLBCL in rituximab tijdperk Moderator P.J. Lugtenburg speaker Jeanette Doorduijn Belangenverklaring In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg

Nadere informatie

Evidence based Medicine II Korte casus III

Evidence based Medicine II Korte casus III Evidence based Medicine II Korte casus III Sil van Cauwenberghe Melissa De Henau Tutor: Chelsey Plas Clinicus: Prof. Dr. Waelput 17/02/15 pag. 1 Inhoud Probleemlijst Differentiaaldiagnoses Cyste Lymfekliermetastase

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Niveau: expert. Lees de taal van de tumor Organisatieniveaus

Docentenhandleiding. Niveau: expert. Lees de taal van de tumor Organisatieniveaus Docentenhandleiding Niveau: expert Lees de taal van de tumor Organisatieniveaus Ontwikkeld door het Cancer Genomics Centre in samenwerking met het Freudenthal Instituut voor Didactiek van Wiskunde en Natuurwetenschappen

Nadere informatie

Studie van genetische defecten door middel van micro-array gebaseerde vergelijkende genoom hybridisatie in Non-Hodgkin lymfomen.

Studie van genetische defecten door middel van micro-array gebaseerde vergelijkende genoom hybridisatie in Non-Hodgkin lymfomen. FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN Academiejaar 2014-2015 Studie van genetische defecten door middel van micro-array gebaseerde vergelijkende genoom hybridisatie in Non-Hodgkin lymfomen.

Nadere informatie

Behandeling van ITP bij kinderen

Behandeling van ITP bij kinderen Behandeling van ITP bij kinderen Daarom: de TIKI studie! K.M.J. Heitink-Pollé Kinderarts, hematoloog/oncoloog WKZ en Flevoziekenhuis The Harrington-Hollingsworth Experiment 1951 Schwartz RS. N Engl J Med

Nadere informatie

Uitzaaiing: de rol van tumorstamcellen

Uitzaaiing: de rol van tumorstamcellen Uitzaaiing: de rol van tumorstamcellen 19de Antoni van Leeuwenhoek symposium 13 juni 2013 Ed Roos 1 Kennis over uitzaaiing is nog beperkt Uitzaaiing is een ingewikkeld proces, met veel onwaarschijnlijke

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING ACHTERGROND Klinische aspecten van dikke darmkanker Dikke darmkanker is een van de meest voorkomende vormen van kanker in de westerse wereld. Als we kijken naar aan kanker gerelateerde

Nadere informatie

Inleiding. Het Hodgkin lymfoom en de standaardbehandeling

Inleiding. Het Hodgkin lymfoom en de standaardbehandeling De H10 EORTC/GELA gerandomiseerde Intergroep trial bij patiënten met stadium I of II Hodgkin lymfoom waarbij de standaard combinatie behandeling van chemotherapie en bestraling vergeleken wordt met aanpassing

Nadere informatie

Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving. Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens

Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving. Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens Levensverwachting in jaren Nederlandse bevolking 2007 Leeftijd Mannen Vrouwen

Nadere informatie

Farmacotherapeutisch rapport rituximab (Mabthera ) bij de indicatie onderhoudsbehandeling van folliculair lymfoom

Farmacotherapeutisch rapport rituximab (Mabthera ) bij de indicatie onderhoudsbehandeling van folliculair lymfoom Farmacotherapeutisch rapport rituximab (Mabthera ) bij de indicatie onderhoudsbehandeling van folliculair lymfoom 1. Samenvatting De Commissie Farmaceutische Hulp (CFH) heeft een farmacotherapeutisch rapport

Nadere informatie