Risicobeheersing en achtervang September / oktober Erik Terheggen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Risicobeheersing en achtervang September / oktober 2014. Erik Terheggen"

Transcriptie

1 Risicobeheersing en achtervang September / oktober 2014 Erik Terheggen

2 1. WSW in cijfers 1983 Borginstituut opgericht in 1983 De WSW-borging geldt voor nieuwbouw en renovatie van sociale woningen en maatschappelijk vastgoed 487 miljoen risicovermogen en obligoreserve van 3,2 miljard om eventuele betalingsverplichtingen van corporaties op te vangen WSW is een privaatrechtelijke stichting met 53,5 fte per ultimo ,4 miljoen sociale huurwoningen verhuurd door corporaties Triple-A rating van Moody s (stable) AA+ rating van Standard & Poors (stable) 86,2 mrd geborgde leningportefeuille ultimo WOZ-waarde ingezet onderpand 332,6 mrd. Maandelijks rentevoordeel is ca. 30 per woning 5,5 mrd overige langlopende leningen waarvan 3,7 mrd gemeenteleningen of leningen met gemeentegarantie Ca. 97% van alle woningcorporaties zijn deelnemer 3,8 mrd rekeningcourant ultimo

3 2. Missie & Strategie Het WSW draagt als hoeder van de borg door objectief risicomanagement bij aan optimale financiering van de volkshuisvesting Risicomanagement als integraal onderdeel corporaties Eenduidig en transparant risicomanagement Geaccepteerde rol en positie WSW en WSWmedewerkers risicobewust Efficiënte en effectieve processen en procedures WSW oordeelt, disciplineert en spiegelt om te kunnen besparen 3

4 3. Solide zekerheidsstelsel Primaire garantie - Kasstromen corporaties - Sanering CFV Secundaire garantie Garantievermogen WSW - WSW risicovermogen 487 mln - Onderpand 332,6 mrd (WOZ) - Obligo 3,2 mrd Tertiaire garantie Achtervang - 50% Rijksoverheid - 50% Gemeenten* * In iedere geborgde leningovereenkomst is één gemeente vermeld als achtervang gemeente 4

5 4. Risicobeoordeling individuele corporaties Financial Risk Differentiatie Beoordelingsproces Risico score model Business Risk Borgbaarheid + Borgingsplafond Beheersmaatregelen WSW gebruikt risicobeoordelingsmethodiek van Standard & Poor s (S&P) 5

6 Financial Risk financiële kernratio s Eigen vermogen Balans Solvabiliteitsratio Maximale borg per corporatie = 3,5 mrd Vreemd vermogen Kasstromen Onderpand Interest Coverage Ratio Loan to Value Dekkingsratio Debt Service Coverage Ratio Financiële Ratio Norm ICR 1.4 DSCR 1.0 Loan-to- Value 75% Solvabiliteit 20% Dekkingsratio 50% WOZ 6

7 Business Risk Business Risk thema s leiden tot de 24 vragen Portefeuillestrategie Business Model Vastgoedvoorraad samenstelling, transitie en beheer Marktontwikkelingen Economische en politieke ontwikkelingen Financiële sturing en beheersing Management Model Governance Corporatie in control 7

8 Risicoclassificatie corporaties Impact van Aanspraak Categorie 1 Categorie 2 Categorie 3 Kans op Aanspraak (obv methode S&P) Hoog Midden Geborgde schuld Risico score b+ en lager Tussen bb+ en bb- Geborgde schuld 250 mln Geborgde schuld > 250 mln en 1 mrd Geborgde schuld > 1 mrd Laag bbb- en hoger 8

9 Vaststellen Borgingsplafond (BP) Vaststellen en registreren Risicoklasse Type financieringsbehoefte Ruimte Jaarlagen Aflossing + Groei leningportefeuille Ja Max. 3 jaar Aflossing Ja Max. 2 jaar Groei leningportefeuille Niet op Voorhand Geen Aflossing + Groei leningportefeuille Niet op Voorhand Geen Als geen ruimte op voorhand integrale beoordeling bij te borgen lening 9

10 Ontwikkeling Borgingsplafond (BP) 2014 t/m % vd corporaties op voorhand BP voor al hun voor 2014 geplande activiteiten Trendanalyse WSW jaars investeringsprognose in mrd lager dan in 2012 (= woningen) 10

11 5. WSW heeft een palet van beheersmaatregelen Schriftelijk (eenmalig / periodiek) Gesprek met bestuur / RvC Schriftelijk verzoek Aanwijzing Informatie- Verzoeken Herstel- Maatregelen Lager Borgingsplafond Borging onder voorwaarden Niet-kredietwaardigheid Beperking Borging Informeren Derden Informeren CFV / BZK / gemeenten CFV / Minister verzoeken om maatregelen (bv. extern toezichthouder) Boete

12 6. Gemeente achtervang: constructie & risico (1) 1. Generieke achtervangovereenkomst Ongelimiteerd of gelimiteerd naar 1) corporatie, 2) looptijd, 3) bedrag B&W-besluit vereist bij ondertekenen overeenkomst Tekenvolgorde leningen: corporatie WSW financier 2. Meetekenen per lening B&W-besluit vereist bij ondertekenen lening Tekenvolgorde leningen: corporatie gemeente WSW financier Voordelen generiek: snelheid, administratieve lasten Nadeel(?): gemeente meer op afstand Maar prestatieafspraken, limitering, eindejaarsoverzicht, bericht bij lening 12

13 6. Gemeente achtervang: constructie & risico (2) Risicobereidheid WSW WSW wil een aanspraak op de borg vanuit minimaal 4 corporaties altijd kunnen opvangen zonder dat gemeenten en Rijk mee moeten betalen. M.u.v. situaties van zéér hevige stress mag het maximaal eens in de 100 jaar gebeuren dat gemeenten en Rijk mee moeten betalen aan de borg (maximaal 1% kans per jaar). Risicoprofiel huidige WSW-borg voldoet hieraan m.u.v. twee grootste corporaties (> 3,5 mrd geborgd) Sept 2013 Com. Risicoregelingen (MinFin): risicovermogen WSW volstaat April 2014 Regering wenst verdiepende analyse Heden doorlichting BZK / MinFin / VNG: streefdatum bevindingen eind 14 13

14 6. Gemeente achtervang: constructie & risico (3) KANS op moeten verstrekken van renteloze leningen is zeer klein: - WSW beoordeelt risico s en kredietwaardigheid corporaties - Niet-kredietwaardige corporaties worden gesaneerd - Borg geldt voor dienst der lening - Maximale borg = 50% WOZ van ingezet onderpand - Eigen vermogen WSW - Obligo corporaties - WSW is nog nooit aangesproken op de borg 14

15 6. Gemeente achtervang: constructie & risico (4) IMPACT van renteloze leningen is beperkt. Een rekenvoorbeeld: Totaal geborgde schuld = 86,2 mrd Veronderstellingen: - Geborgde schuld met voorbeeldgemeente in lening = 1,5 mrd - Aanspraak WSW = 5 mrd - Deel van aanspraak uit leningen met voorbeeldgemeente in lening = 1 mrd 1 WSW-risicovermogen ca. 300 mln Obligo corporaties ca. 3,2 mrd Totale renteloze leningen = 5 mrd mln - 3,2 mrd = 1,5 mrd % renteloze leningen van Rijksoverheid = 750 mln 25% renteloze leningen van alle gemeenten = 375 mln Aandeel voorbeeldgemeente = 1,5 / 86,2 x 375 mln = 6,5 mln 4 25% renteloze leningen van schadegemeenten = 375 mln Aandeel voorbeeldgemeente = 1 / 5 x 375 mln = 75,0 mln Renteloze leningen voorbeeldgemeente = 6,5 mln + 75,0 mln = 81,5 mln Rente (stel 5%) op financiering 81,5 mln = 4,1 mln per jaar 15

16 7. Nieuwe website WSW juli Risicomanagement WSW - Informatieverstrekking - Achtervang incl. rekenmodel - Reactie consultatie Novelle (o.a. weglek, sanering, niet-daeb toets, toezicht) - Visie op 16

17 17

Woningcorporaties en gemeenten. Samenwerking in het licht van de Borg April 2014

Woningcorporaties en gemeenten. Samenwerking in het licht van de Borg April 2014 Woningcorporaties en gemeenten Samenwerking in het licht van de Borg April 2014 WSW en het borgstelsel Statutair: Het doel van de stichting is te bevorderen dat toegelaten instellingen geld kunnen lenen

Nadere informatie

Een nieuwe werkwijze van het WSW

Een nieuwe werkwijze van het WSW Een nieuwe werkwijze van het WSW 1 Inhoud September 2013 1 WSW Missie en Risicostrategie 6 2 Risicobereidheid 10 3 Risicobeoordelingsproces 12 4 Risicobeoordelingskader corporaties 14 5 Risicoclassificatie,

Nadere informatie

Nieuw beoordelingskader en werkwijze WSW

Nieuw beoordelingskader en werkwijze WSW Nieuw beoordelingskader en werkwijze WSW VTW bijeenkomst Juni 2014 Agenda WSW Missie en Risicostrategie Risicobereidheid Versterking van het risicobeoordelingskader corporaties Business Risk 24 kwalitatieve

Nadere informatie

Januari 2015, Birgitte van Hoesel. In dialoog met u over wat ons bindt

Januari 2015, Birgitte van Hoesel. In dialoog met u over wat ons bindt Januari 2015, Birgitte van Hoesel In dialoog met u over wat ons bindt Onze omgeving in historisch perspectief 2 Challenge om verandering te realiseren 3 Missie en risicostrategie 4 WSW-missie WSW draagt

Nadere informatie

ONDERWERP: MAXIMALE GEMEENTELIJKE ACHTERVANG PER CORPORATIE (100% WOZ)

ONDERWERP: MAXIMALE GEMEENTELIJKE ACHTERVANG PER CORPORATIE (100% WOZ) Vragen en antwoorden over het schuld/woz-overzicht Algemene vragen Vragen over de peildatum WOZ-waarde Vragen over de maximale gemeentelijke achtervang per corporatie (100% WOZ) Vragen over de maximale

Nadere informatie

VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S

VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S 1 Risico Beoordelingsmodel WSW Risico Management Model WSW baseert zijn risicobeoordeling op het bedrijfsmodel van een corporatie WSW

Nadere informatie

Collegevoorstel. De achtervangovereenkomst voor de bestaande lening van De Alliantie met BNG-leningnummer FRL.332.01 aan te gaan.

Collegevoorstel. De achtervangovereenkomst voor de bestaande lening van De Alliantie met BNG-leningnummer FRL.332.01 aan te gaan. Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4515624 Opsteller : A. Sleeuwenhoek Telefoon : (033) 469 44 59 User-id : SLE1 Onderwerp Achtervangovereenkomst renteherziening De Alliantie Voorstel: De achtervangovereenkomst

Nadere informatie

VERDIEPING BUSINESS RISK - UITLEG 24 BUSINESS RISK VRAGEN

VERDIEPING BUSINESS RISK - UITLEG 24 BUSINESS RISK VRAGEN VERDIEPING BUSINESS RISK - UITLEG 24 BUSINESS RISK VRAGEN 1 Meer informatie over de Risks? Deze presentatie biedt een structuur ter ondersteuning van de leesbaarheid van de uitwerking van de business risk

Nadere informatie

Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph

Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4504014 Opsteller : A. Sleeuwenhoek Telefoon : (033) 469 44 59 User-id : SLE1 Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph Voorstel:

Nadere informatie

Een solide belegging AAA-borgstelling

Een solide belegging AAA-borgstelling Een solide belegging AAA-borgstelling Onze bijdrage aan de samenleving Het WSW stelt als onafhankelijk instituut woningcorporaties in staat optimale financiering te verkrijgen voor vastgoed in de publieke

Nadere informatie

Waarborgfonds Sociale Woningbouw

Waarborgfonds Sociale Woningbouw Over het WSW 'We maken optimale financiering voor corporaties mogelijk Het (WSW) is hét onafhankelijke instituut dat optimale financiering van vastgoed in de publieke sector mogelijk maakt voor aangesloten

Nadere informatie

TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij

TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij Versie 2015-06 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-88

RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-88 RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-88 Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4131686 Aan : Gemeenteraad Datum : 15 juni 2012 Portefeuillehouder : Wethouder G. Boeve en M. Tigelaar Programma : 10. Economie en

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Raadsvergadering : 11 april 2017 Voorstel : Agendapunt :

Raadsvoorstel. Raadsvergadering : 11 april 2017 Voorstel : Agendapunt : Raadsvoorstel Raadsvergadering : 11 april 2017 Voorstel : 2017-019 Agendapunt : Zaaknummer : 1894/2016/867941 Documentnummer : 1894/2017/903129 Datum collegebesluit : 20 februari 2017 Onderwerp aangaan

Nadere informatie

Prestatieafspraken en risicomanagement corporaties

Prestatieafspraken en risicomanagement corporaties Prestatieafspraken en risicomanagement corporaties Ontwikkelingen Excessen in de sector (o.a. Vestia) Novelle Herziening Woningwet Parlementaire enquête Twee VNG- adviescommissies: Dekker en Vermeulen

Nadere informatie

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij Versie 2013-08 TREASURYSTATUUT Stichting Woontij 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn belangrijk.

Nadere informatie

Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015. Eindhoven

Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015. Eindhoven Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015 Eindhoven Natasja Georgius-van Dijk Adviseur BNG Advies 30 september 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken

Nadere informatie

Financieel Statuut. Woonstichting SSW

Financieel Statuut. Woonstichting SSW Financieel Statuut Woonstichting SSW Vastgesteld: RvC 21 januari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Interne sturing SSW... 3 3 Financiële kaders SSW... 4 4 Vertaling van de financiële kaders naar de

Nadere informatie

Investeringsstatuut Stichting Woontij

Investeringsstatuut Stichting Woontij Investeringsstatuut Stichting Woontij 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Procedures en besluitvorming 4 3. Organisatorische toets 5 4. Strategische koers 5 5. Financiële toets 6 6. Risicotoets 8 7. Partnerselectie

Nadere informatie

Financiering van de corporatiesector na de novelle. René Goorden

Financiering van de corporatiesector na de novelle. René Goorden René Goorden Oktober 2014 Novelle? een prozaverhaal dat wat de omvang betreft tussen de roman en het korte verhaal geplaatst wordt. De lengte is typisch tussen de 50 en 100 pagina's, maar hierover bestaat

Nadere informatie

Woningwet op weg: Workshop corporatiefinanciën 17 september 2015. Zwolle

Woningwet op weg: Workshop corporatiefinanciën 17 september 2015. Zwolle Woningwet op weg: Workshop corporatiefinanciën 17 september 2015 Zwolle Gabriël de Groot Senior adviseur BNG Advies 17 september 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken van afwegingen bij

Nadere informatie

Stuknummer: AM2.06095

Stuknummer: AM2.06095 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlagefn) (070) 373 8393 1 betreft ons kenmerk datum Ontwikkelingen FLO/U201200941 22 juni 2012 woningcorporatiesector

Nadere informatie

Gemeen tewat E RLAN D

Gemeen tewat E RLAN D Gemeen tewat E RLAN D INFORMATIE RAAD DOCUMENT GEMEENTE WATERLAND Nummer 109-19 Onderwerp Portefeuillehouder Contactpersoon Achtervangovereenkomst met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw Tj. Hoekstra

Nadere informatie

Bijlage: Financiële paragraaf

Bijlage: Financiële paragraaf Bijlage: Financiële paragraaf Disclaimer Het bod is onder voorbehoud van wijziging in wet- Ã regelgeving en veranderende marktsituatie. Havensteder werkt volgens het credo 'eerst verdienen, dan uitgeven'.

Nadere informatie

De Financiering van Woningcorporaties 6 december 2013 Jaarbeurs Utrecht

De Financiering van Woningcorporaties 6 december 2013 Jaarbeurs Utrecht De Financiering van Woningcorporaties 6 december 2013 Jaarbeurs Utrecht VTW Ochtendspecial: De Financiering van Woningcorporaties 6 December 2013 Jaarbeurs (naast CS Utrecht) Aanleiding Het WSW borgt thans

Nadere informatie

Herstel van vertrouwen

Herstel van vertrouwen Herstel van vertrouwen Rapport van de VNG-commissie Gemeentelijke achtervang in de corporatiesector september 2012 1 2 Samenvatting De positie en rol van de gemeenten ten opzichte van de corporaties is

Nadere informatie

Financieel Statuut 2015 Status: Definitief

Financieel Statuut 2015 Status: Definitief Financieel Statuut 2015 Status: Definitief 20151230 Financieel statuut 2015 definitief.doc 2 Inhoudsopgave 1. Waarom een financieel statuut... 4 1.1 Uitgangspunten... 4 1.2 Instrumenten... 4 1.3 Relatie

Nadere informatie

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Vastgoed financieren In een commerciële omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Welkom in de commerciële bancaire wereld Businessplannen Bancaire normen Business plan Focus aanbrengen

Nadere informatie

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken van afwegingen bij (des)investeringen, financiering, risico s Het resultaat van onze dienstverlening is

Nadere informatie

WSW visie op scheiding en/of splitsing van DAEB en niet-daeb

WSW visie op scheiding en/of splitsing van DAEB en niet-daeb WSW visie op scheiding en/of splitsing van DAEB en niet-daeb 2/6 Inleiding Met de inwerkingtreding van de Woningwet moeten corporaties hun niet-daeb-vastgoed en niet-daebactiviteiten scheiden van het DAEB-vastgoed

Nadere informatie

INVESTERINGSSTATUUT WOONSTICHTING SSW

INVESTERINGSSTATUUT WOONSTICHTING SSW INVESTERINGSSTATUUT WOONSTICHTING SSW Vastgesteld: 23 november 2016 INVESTERINGSSTATUUT WOONSTICHTING SSW 1. Inleiding De Governancecode Woningcorporaties 2015 beveelt aan dat woningcorporaties beschikken

Nadere informatie

Bestuurder Accounts. Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)

Bestuurder Accounts. Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) Bestuurder Accounts Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) is een privaatrechtelijke stichting met publieke achtervangers en heeft als hoeder van de borg de cruciale

Nadere informatie

Financieel Statuut 2015. Financierings- en beleggingsbeleid Beter Wonen IJsselmuiden

Financieel Statuut 2015. Financierings- en beleggingsbeleid Beter Wonen IJsselmuiden Financieel Statuut 2015 Financierings- en beleggingsbeleid Beter Wonen IJsselmuiden 1 Inhoud 1. Waarom een financieel statuut... 3 1.1 Uitgangspunten... 3 1.2 Instrumenten... 3 1.3 Relatie externe toezichthouders...

Nadere informatie

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO Financiering in een reguliere bancaire omgeving Miti ganten Jaar verslag Basel 3 kosten van financiering Basel 3 Wat houdt

Nadere informatie

correcties op de door de corporatie in dpi ingevulde informatie. - Ten slotte verrekent WSW het borgingstegoed met het borgingsplafond.

correcties op de door de corporatie in dpi ingevulde informatie. - Ten slotte verrekent WSW het borgingstegoed met het borgingsplafond. Nr. Vraag Antwoord Wat is een borgingsplafond Het borgingsplafond van een corporatie is de maximale omvang van de geborgde leningportefeuille van een corporatie gedurende het betreffende kalenderjaar.

Nadere informatie

Investerings- en financieel statuut

Investerings- en financieel statuut Investerings- en financieel statuut Inleiding Het belang van financiële sturing is in de afgelopen jaren toegenomen. Wijzigingen in de wettelijke regels, waaronder de scheiding van DAEB en niet-daeb activiteiten

Nadere informatie

WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017

WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017 WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017 Risico s voor borgstelsel nemen toe Corporaties nemen maatregelen om de financiële conti - nuïteit te waarborgen. Dit is het gevolg van de overheidsmaatregelen

Nadere informatie

Voorstel: Kennisnemen van de doorlichting en actieplan garantieportefeuille en verstrekte leningen.

Voorstel: Kennisnemen van de doorlichting en actieplan garantieportefeuille en verstrekte leningen. Aan de raad AGENDAPUNT NR. 10.1 Doorlichting garantieportefeuille en verstrekte leningen Voorstel: Kennisnemen van de doorlichting en actieplan garantieportefeuille en verstrekte leningen. Hoofdconclusie

Nadere informatie

WSW Risicobeoordelingsmodel. Financial Risk Definities en Scoringsrichtlijnen

WSW Risicobeoordelingsmodel. Financial Risk Definities en Scoringsrichtlijnen WSW Risicobeoordelingsmodel Financial Risk Definities en Scoringsrichtlijnen Inleiding Dit document bevat een gedetailleerde uitwerking van de financiële ratio s die WSW hanteert bij de risicobeoordeling

Nadere informatie

Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders

Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders Sectorgroep Woningcorporaties Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders PwC Agenda Waar gaat het om? Financiële gevolgen Onderwerpen voor nadere uitwerking Conclusies Slide 2 Waar gaat

Nadere informatie

Presentatie WSW. Aedes bijeenkomst: Treasury, een vak apart. Erik Wilders, 17 mei Presentatie AEDES bijeenkomst 17 mei

Presentatie WSW. Aedes bijeenkomst: Treasury, een vak apart. Erik Wilders, 17 mei Presentatie AEDES bijeenkomst 17 mei Presentatie WSW Aedes bijeenkomst: Treasury, een vak apart. Erik Wilders, 17 mei 2017 1 Kerncijfers (per ultimo 2016) 338 deelnemende corporaties (98% van alle corporaties in Nederland). Omvang geborgde

Nadere informatie

Bestuurder RISK. Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)

Bestuurder RISK. Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) Bestuurder RISK Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) is een privaatrechtelijke stichting met publieke achtervangers en heeft als hoeder van de borg de cruciale

Nadere informatie

8. Financiën. 8.1 Kerncijfers. 8.2 Algemeen. Niet-gerealiseerde waardeveranderingen. Loan to value 27%

8. Financiën. 8.1 Kerncijfers. 8.2 Algemeen. Niet-gerealiseerde waardeveranderingen. Loan to value 27% 8. Financiën 8.1 Kerncijfers Huuropbrengsten Bedrijfsopbrengsten Bedrijfslasten Bedrijfsresultaat Niet-gerealiseerde waardeveranderingen Resultaat na belastingen Maatschappelijke prestatie 40,1 miljoen

Nadere informatie

Financiering niet-daeb activiteiten. Aedesbijeenkomsten

Financiering niet-daeb activiteiten. Aedesbijeenkomsten Financiering niet-daeb activiteiten Aedesbijeenkomsten December 2010 29 september 2010 Inhoud Beoordeling ongeborgde financieringsaanvraag Enkele voorbeelden Prijsvorming Aanbevelingen 2 December 2010

Nadere informatie

In dialoog met u over wat ons bindt

In dialoog met u over wat ons bindt In dialoog met u over wat ons bindt Samenvatting inleiding en workshops van de corporatiebijeenkomsten 2015 Inhoud Voorwoord: Birgitte van Hoesel, Erik Wilders 1. Inleiding: in dialoog met u over wat ons

Nadere informatie

Lokaal woonbeleid. Woningwet en Huisvestingswet

Lokaal woonbeleid. Woningwet en Huisvestingswet Lokaal woonbeleid Woningwet en Huisvestingswet Wens van de Haagse politiek : meer grip op de corporaties Toezicht op corporaties: volkshuisvestelijk en financieel Minder commerciële activiteiten Versterking

Nadere informatie

Woningcorporaties. Financieren zonder borging

Woningcorporaties. Financieren zonder borging Woningcorporaties Financieren zonder borging 25 oktober 2011 Astrid van Arum, Sectorspecialist Woningcorporaties Erik Steinmaier, Hoofd Research Real Estate Finance Update Criteria: Brussel proof (DAEB,

Nadere informatie

Visie WSW op aflossingsplicht leningen Daeb aan niet-daeb

Visie WSW op aflossingsplicht leningen Daeb aan niet-daeb Visie WSW op aflossingsplicht leningen Daeb aan niet-daeb September 2014 Bij administratieve scheiding gaat het om interne boekhoudkundige leningen. Bij juridische scheiding betreft het leningen van de

Nadere informatie

COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - BESLUIT

COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - BESLUIT COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - BESLUIT OPSCHRIFT Vergadering van 30 oktober 2012 nummer: 2012_BW_00319 Onderwerp Gemeentelijke achtervang in de corporatiesector - vormend Beknopte samenvatting

Nadere informatie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie Financieren van duurzaamheid Peter Borghstijn BNG Bank Hans Hörter Servicepunt Duurzame Energie Inhoud BNG Bank Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis 1914 Instituut voor de Rijksverrekening

Nadere informatie

Verdiepende analyse WSW CONCEPT RWIZO. Verdiepende analyse WSW

Verdiepende analyse WSW CONCEPT RWIZO. Verdiepende analyse WSW Verdiepende analyse WSW CONCEPT RWIZO Verdiepende analyse WSW 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 3 2. Meerwaarde WSW en achterborg 4 2.1 Het belang van de achterborg 4 2.2 Beschikbaarheid van financiering 5

Nadere informatie

Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren?

Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren? Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren? Ugchelen, Oktober 2013 Agenda 1. Verwachtingen en uitgangspunten 2. Voorbeelden uit de praktijk: a. Project A (240 meergezinswoningen)

Nadere informatie

Financieel Statuut Financierings- en beleggingsbeleid

Financieel Statuut Financierings- en beleggingsbeleid Financieel Statuut 2016 Financierings- en beleggingsbeleid Stichting Beter Wonen December 2015 Inhoud 1. Waarom een financieel statuut... 3 1.1 Uitgangspunten... 3 1.2 Instrumenten... 3 1.3 Relatie externe

Nadere informatie

Ons kenmerk EW/md/20140304 Onderwerp Reactie WSW op consultatie Novelle Datum Hilversum, 4 maart 2014

Ons kenmerk EW/md/20140304 Onderwerp Reactie WSW op consultatie Novelle Datum Hilversum, 4 maart 2014 Ons kenmerk EW/md/20140304 Onderwerp Reactie WSW op consultatie Novelle Datum Hilversum, 4 maart 2014 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Directoraat-Generaal Wonen en Bouw t.a.v.

Nadere informatie

SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011

SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 Nummer: 2012-94 Datum: 07-06-2012 Aan : College van B&W Steller vragen: Youssef El Messaoudi en Ramón Smits Alvarez

Nadere informatie

De kosten van ongeborgde financiering voor woningcorporaties

De kosten van ongeborgde financiering voor woningcorporaties De kosten van ongeborgde financiering voor woningcorporaties Finance Ideas 24 november 2011 Nieuwe financiële realiteit voor woningcorporaties Woningcorporaties maken zich klaar voor een nieuwe realiteit

Nadere informatie

Rapport Onderzoeksopdracht validatie Risicobeoordelingsmethodiek WSW

Rapport Onderzoeksopdracht validatie Risicobeoordelingsmethodiek WSW Rapport Onderzoeksopdracht validatie Risicobeoordelingsmethodiek WSW 19 mei 2015 Inhoud 1.1 Achtergrond en vraagstelling onderzoek... 3 1.2 Aanpak... 4 1.3 Opzet Risicoscoremodel... 4 1.4 Bevindingen ten

Nadere informatie

Verhuurderheffing en corporaties Een financiële analyse. Johan Conijn & Wolter Achterveld

Verhuurderheffing en corporaties Een financiële analyse. Johan Conijn & Wolter Achterveld Verhuurderheffing en corporaties Een financiële analyse Johan Conijn & Wolter Achterveld 7 november 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 SBI en de inrichting daarvan... 4 2.1 Inrichting van SBI... 4 3

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer deer Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer deer Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer deer Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-eneraal Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den

Nadere informatie

WSW richtlijn onderpand

WSW richtlijn onderpand WSW richtlijn onderpand Sectie vrijgave 2/5 Richtlijn onderpand Sectie Vrijgave Onderpand WSW stelt voorwaarden aan de vrijgave van onderpand. Onderpand waar WSW rechten op heeft, doordat de corporatie

Nadere informatie

HANDREIKING. Inzicht in de financiële situatie van woningcorporaties

HANDREIKING. Inzicht in de financiële situatie van woningcorporaties HANDREIKING Inzicht in de financiële situatie van woningcorporaties Colofon In opdracht van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten uitgevoerd door BNG Advies Tekst: Gabriël de Groot, senior adviseur BNG

Nadere informatie

Hoofdstuk 9: Financiële gang van zaken

Hoofdstuk 9: Financiële gang van zaken Hoofdstuk 9: Financiële gang van zaken 9.1 Kerncijfers 9.2 Algemeen 9.3 Financiële kengetallen 9.4 Maatschappelijke prestatie 9.5 Toekomstige ontwikkelingen 9.5 Balans 9.6 Winst- en verliesrekening 9.1

Nadere informatie

IIIEUIEUIEIII Hoeder van de borg

IIIEUIEUIEIII Hoeder van de borg ontvangen dd. WONEN ZUID 2 9 k?%2018 IIIEUIEUIEIII Stichting Wonen Zuid de heer ir. A. van Malde Postbus 400 6040 AK ROERMOND doorgest. naar: Geachte heer Van Malde, Hierbij ontvangt u een overzicht van

Nadere informatie

Financiering van maatschappelijk vastgoed

Financiering van maatschappelijk vastgoed van maatschappelijk vastgoed Naar nieuwe vormen van financiering? Arie van Oord KMVG Congres, 19 april 2011 BNG en maatschappelijk vastgoed Klantgroepen Gemeenten Woningcorporaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen

Nadere informatie

FINANCIERBAARHEID NOM RENOVATIES

FINANCIERBAARHEID NOM RENOVATIES FINANCIERBAARHEID NOM RENOVATIES De impact van NOM renovaties op het financial risk volgens het WSW 11 december 2015 VIER PROCENT VAN HET BEZIT PER JAAR NUL-OP-DE-METER RENOVEREN VOOR EEN GEMIDDELDE CORPORATIE

Nadere informatie

Missie, visie en maatschappelijke verankering

Missie, visie en maatschappelijke verankering Jaarplan 2015 Missie, visie en maatschappelijke verankering In ons ondernemingsplan 2014-2017 hebben we onze missie en visie voor de komende jaren vastgesteld. In dit jaarplan is verwoord welke stappen

Nadere informatie

Treasurystatuut. Woonstichting Gendt

Treasurystatuut. Woonstichting Gendt Treasurystatuut Woonstichting Gendt Gendt, maart 2012 Inhoud Inleiding 1. Status van het treasurystatuut 4 1.1 Doel 1.2 Vaststelling 1.3 Distributie 2. Reglement treasurycommissie Woonstichting Gendt 5

Nadere informatie

Beoordeling jaarrekening van een woningcorporatie versus WSW en CFV

Beoordeling jaarrekening van een woningcorporatie versus WSW en CFV Beoordeling jaarrekening van een woningcorporatie versus WSW en CFV FAMO, Den Haag Wim Pijffers, Senior Manager BDO Consultants B.V. 23 april 2015 Uw gesprekspartner Wim Pijffers Senior Manager Treasury

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag

Nadere informatie

Consultatiedocument Scheiding DAEB en niet-daeb Stichting Viveste

Consultatiedocument Scheiding DAEB en niet-daeb Stichting Viveste Consultatiedocument Scheiding DAEB en niet-daeb Stichting Viveste 27 oktober 2016 1 Inhoudsopgave 1 Aanleiding... 4 2 Consultatieproces... 4 3 Keuze administratieve scheiding of juridische splitsing...

Nadere informatie

Corporatiebijeenkomst WSW. Bunnik, 24 juni 2015

Corporatiebijeenkomst WSW. Bunnik, 24 juni 2015 Corporatiebijeenkomst WSW Bunnik, 24 juni 2015 Wat voorafging WSW vroeg eind 2013 corporaties een volmacht te verstrekken tot vestiging van hypotheek op het bezit als onderdeel van het nieuwe risicomanagement

Nadere informatie

Scheiding DAEB/niet-DAEB. Door Imeldo Kwaak

Scheiding DAEB/niet-DAEB. Door Imeldo Kwaak Scheiding DAEB/niet-DAEB Door Imeldo Kwaak 1 Implementatie scheiding Publicatie hoofdlijnen beoordelingskader Aw (oktober 2015) Applicatie Aw beschikbaar voor indienen scheidingsvoorstellen (september

Nadere informatie

Samenvatting Verbeterplan Stichting Vestia. 19 augustus 2014

Samenvatting Verbeterplan Stichting Vestia. 19 augustus 2014 Samenvatting Verbeterplan Stichting Vestia 2014 2021 19 augustus 2014 Samenvatting Verbeterplan Vestia 2014-2021 0. Samenvatting Dit Verbeterplan beschrijft hoe Vestia haar saneringsperiode van 2014 tot

Nadere informatie

Samenvatting Novelle Blok

Samenvatting Novelle Blok Samenvatting Novelle Blok Woningbouwcorporaties moeten weer dienstbaar worden aan het publieke belang in hun werkgebied. Hun taak brengen we terug tot het bouwen, verhuren en beheren van sociale huurwoningen

Nadere informatie

ons kenmerk ECFD/U201501159

ons kenmerk ECFD/U201501159 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Woningwet uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201501159 bijlage(n) 7 datum 14 juli 2015 Samenvatting In deze brief

Nadere informatie

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Frank Vermeij Augustus 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Aanpak... 3 3 Juridische scheiding... 3 3.1 Aannames... 3 3.2 Resultaten... 4 4 Administratieve scheiding...

Nadere informatie

Woningcorporaties en financiering Recente ontwikkelingen drukken op de cashflow

Woningcorporaties en financiering Recente ontwikkelingen drukken op de cashflow Woningcorporaties en financiering Recente ontwikkelingen drukken op de cashflow drs. K. (Kees) Zachariasse drs. J. (Jolanda) van Elst-Spitteler Real Estate Advisory Februari 2012 0. Inhoud presentatie

Nadere informatie

Overzicht en stemmingsuitslagen bij moties Novelle op Herzieningswet

Overzicht en stemmingsuitslagen bij moties Novelle op Herzieningswet Overzicht en stemmingsuitslagen bij moties Novelle op Herzieningswet Dertien moties ingediend bij debat op 9 december 2014. Drie moties verworpen en tien aangenomen. 1. De motie-karabulut over de sociale

Nadere informatie

Financieringsoplossingen voor duurzame ambities. Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen

Financieringsoplossingen voor duurzame ambities. Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen Financieringsoplossingen voor duurzame ambities Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen Opbouw Financiering corporatie sector Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis Gemeentelijke Credietbank

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-Generaal Wonen en Bouwen Directie Woningmarkt Turfmarkt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 29 453 Woningcorporaties Nr. 417 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

WSW richtlijn juridische splitsing

WSW richtlijn juridische splitsing 1 mei 2017 2/9 Inleiding Met de inwerkingtreding van de Woningwet moeten corporaties hun niet-daeb-vastgoed en niet-daebactiviteiten scheiden van het DAEB-vastgoed en de DAEB-activiteiten. Een corporatie

Nadere informatie

WSW richtlijn juridische splitsing

WSW richtlijn juridische splitsing WSW richtlijn juridische splitsing 2/8 Inleiding Met de inwerkingtreding van de Woningwet moeten corporaties hun niet-daeb-vastgoed en niet-daebactiviteiten scheiden van het DAEB-vastgoed en de DAEB-activiteiten.

Nadere informatie

2 Trendanalyse Woningcorporaties 2014 2018

2 Trendanalyse Woningcorporaties 2014 2018 WSW Trendanalyse 14 218 Woningcorporaties 214 218 WSW Trendanalyse Woningcorporaties 214 218 214 WSW Waarborgfonds Sociale Woningbouw Marathon 6 1213 PK Hilversum Postbus 1964 12 BZ Hilversum T (+31) (35)

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsbijlage Voorstel tot het aangaan van een gelimiteerde achteruangovereenkomst

gemeente Eindhoven Raadsbijlage Voorstel tot het aangaan van een gelimiteerde achteruangovereenkomst gemeente Eindhoven Concernstaf Raadsbijlage nummer 39 Inboeknummer 00+004048 Beslisdatum B&W 28 februari 2001 Dossiernummer 109.303 Raadsbijlage Voorstel tot het aangaan van een gelimiteerde achteruangovereenkomst

Nadere informatie

SCHEIDEN OF SPLITSEN THAT S THE QUESTION? PAUL MINKE AEDES

SCHEIDEN OF SPLITSEN THAT S THE QUESTION? PAUL MINKE AEDES SCHEIDEN OF SPLITSEN THAT S THE QUESTION? PAUL MINKE AEDES INHOUD 1. Wetgevingstraject 2. Routeplanner 3. Scheiden versus splitsen 1. WETGEVINGS- TRAJECT WETGEVING (EN MEER) Andere wetgeving WSW: Deelnemersreglement,

Nadere informatie

RAADSADVIES Meijer, Susan Van Bree, Edo. Elferink. WSW (Waarborgfonds sociale woningbouw) vereisten fusie Welbions en Woonbeheer Borne

RAADSADVIES Meijer, Susan Van Bree, Edo. Elferink. WSW (Waarborgfonds sociale woningbouw) vereisten fusie Welbions en Woonbeheer Borne RAADSADVIES ZAAKNUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 1061949 Meijer, Susan Van Bree, Edo ONDERWERP RU-REO Ten Heuw Elferink WSW (Waarborgfonds sociale woningbouw) vereisten fusie Welbions en

Nadere informatie

TOELICHTING BESLISBOOM

TOELICHTING BESLISBOOM TOELICHTING BESLISBOOM De beslisboom is bedoeld als hulpmiddel bij het maken van de keuze tussen administratief of juridisch scheiden. Ook gaat de beslisboom in op de mogelijkheid van vrijstelling van

Nadere informatie

Direct rendement 3,1% 3,0% Indirect rendement 1,6% 2,0%

Direct rendement 3,1% 3,0% Indirect rendement 1,6% 2,0% 8. Financiën 8.1 Kerncijfers 2015 2014 Huuropbrengsten 43,2 miljoen 40,1 miljoen Bedrijfsopbrengsten 48,3 miljoen 44,6 miljoen Bedrijfslasten 29,9 miljoen 29,6 miljoen Bedrijfsresultaat 18,5 miljoen 15,0

Nadere informatie

Hoe realiseren we samen optimale financiering?

Hoe realiseren we samen optimale financiering? Hoe realiseren we samen optimale financiering? Welke hobbels met betrekking tot financiering komen jullie tegen? Visie op financiering januari/februari 2015 2 De thema s van vandaag Waarom optimale financiering

Nadere informatie

Trendanalyse WSW 2015

Trendanalyse WSW 2015 Trendanalyse WSW 2015 Inhoud 2 Samenvatting 3 1. Financiële positie corporaties 6 2. Beschikbaarheid van betaalbare woningen 10 3. Veroudering vastgoed 16 4. Risico s 18 5. Verantwoording 21 6. Bijlage

Nadere informatie

Financiële continuïteit

Financiële continuïteit 11 Financiële continuïteit financiële ratio s (ultimo 2015 & norm) norm Eigen vermogen 31,5% Solvabiliteitsratio > 20% Balans Vreemd vermogen 67,5% Loan-to-Value o.b.v. bedrijfswaarde < 75% Kasstromen

Nadere informatie

CENTRAAL FONDS VOLKSHUISVESTING

CENTRAAL FONDS VOLKSHUISVESTING Onroerende zaken in exploitatie, bestemd voor verkoop Bij het bepalen van de bedrijfswaarde van voor verkoop bestemde huurwoningen verwijst de richtlijn voor woningcorporaties (RJ 645) naar de richtlijn

Nadere informatie

Volkshuisvestelijk uitvoerings-/activiteitenprogramma. De Huismeesters. voor gemeente Haren

Volkshuisvestelijk uitvoerings-/activiteitenprogramma. De Huismeesters. voor gemeente Haren 1 Volkshuisvestelijk uitvoerings-/activiteitenprogramma De Huismeesters voor gemeente Haren 2017 Ons bod Groningen, 16 juni 2016 2 Aanbod 2017 Voor u ligt het voorgestelde, volkshuisvestelijke uitvoerings-/activiteitenprogramma

Nadere informatie

Portefeuillerapportage. Per 30 juni 2017

Portefeuillerapportage. Per 30 juni 2017 Portefeuillerapportage Per 30 juni 2017 Inhoudsopgave Trends dpi Borgstelsel Print Portefeuillerapportage per 30 juni 2017 2 Trends Geborgde portefeuille Het geborgd volume daalde door (netto)aflossingen

Nadere informatie

Samenvatting herziene Woningwet

Samenvatting herziene Woningwet Samenvatting herziene Woningwet 1. Algemeen De Tweede Kamer stemde op 5 juli unaniem in met de herziening van de Woningwet. In het najaar van 2012 wordt het wetsvoorstel door de Eerste Kamer besproken.

Nadere informatie

Toelichting bij het nieuwe Reglement van Deelneming

Toelichting bij het nieuwe Reglement van Deelneming Toelichting bij het nieuwe Reglement van Deelneming (bij Reglement versie 10.0 11 oktober 2016) Deze toelichting bij het (definitieve) concept van het nieuwe Reglement van Deelneming stelt WSW aan u ter

Nadere informatie

15 november 2012. Investeringsstatuut Maasvallei

15 november 2012. Investeringsstatuut Maasvallei 15 november 2012 Investeringsstatuut Maasvallei Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Beleid en strategie 3 3 Processen 4 4 Strategische samenwerking en verbindingen 4 5 Risicobeheersing 5 6 Financiën 5 6.1 Financieel

Nadere informatie

(VNQ) g Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad 1 september ECFD/U Lbr. 17/049 (070)

(VNQ) g Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad 1 september ECFD/U Lbr. 17/049 (070) (VNQ) Brief aan de leden Datum T.a.v. het college en de raad 1 september 2017 Ons kenmerk ECFD/U201700612 Lbr. 17/049 Telefoon (070) 373 8393 Bijlage(n) Onderwerp Stand van zaken gemeentelijk woonbeleid

Nadere informatie