Woningcorporaties. Financieren zonder borging

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Woningcorporaties. Financieren zonder borging"

Transcriptie

1 Woningcorporaties Financieren zonder borging 25 oktober 2011 Astrid van Arum, Sectorspecialist Woningcorporaties Erik Steinmaier, Hoofd Research Real Estate Finance

2 Update Criteria: Brussel proof (DAEB, van naar 652 en ) Regeerakkoord Administratieve lasten (controle op staatssteun / administratieve of juridische scheiding) Toezicht Stand van zaken: Herfinanciering geregeld Schuiven woningen van DAEB naar niet-daeb Nog te regelen: Positie kleine corporaties Hoe om te gaan met vermogen corporatie

3 Hoe komen corporatie en bank tot elkaar? Wat verandert er voor een corporatie? Financiering op basis van een project of deel van een portefeuille Loan to value wordt belangrijker Coverage ratio s worden belangrijker Inbreng van eigen vermogen Activiteit moet zelf redzaam zijn Kasstroom van de activiteit moet voldoende zijn om rente en aflossing te voldoen Looptijden zijn korter Doorlooptijd is langer Goede inhoudelijke financieringsaanvraag opstellen, bank heeft grote informatiebehoefte Wat verandert er voor een bank? Verstrekken van informatie aan corporaties Wet- en regelgeving volgen en in gesprek gaan met diverse stakeholders In gesprek gaan met afdelingen binnen de bank Beleid opstellen en proces inrichten

4 De interne organisatie Veranderingen in de interne organisatie Inrichten van het proces van ongeborgd financieren Kennis en ervaring opbouwen in de eigen organisatie Systemen aanpassen Relatie opbouwen met meerdere banken Rentemanagement

5 Naar een nieuwe financieringsstructuur Nu Woningcorporatie WSW A EV VV Geborgde financiering DAEB-voorraad Niet-DAEB-voorraad Projectontwikkeling Straks Woningcorporatie WSW A EV VV Geborgde financiering Sociale sector ontwikkeling DAEB-voorraad A SPV EV VV Vrije sector ontwikkeling Niet-DAEB portfolo Ontwikkelfinanciering Beleggingsfinanciering Non-recourse / Zonder regres

6 Financiering: Waar bestaat de prijs uit? Componenten in de prijsvorming Funding + Liquiditeitsopslag + Risico-opslag EL = X ( X PD EAD LGD Het verwachte verlies De kans, dat het misgaat Verlies bij faillissement ) Risicobeoordeling bij vastgoedfinancieringen Object Huurder Eigenaar

7 Non recourse financiering Risicobeoordeling in de praktijk Funding + Liquiditeitsopslag + Risico-opslag Projectfinanciering Beleggingsfinanciering Marktrisico Kwaliteit huurcontracten (vb retail in de plint) Mate van voorverkoop/voorverhuur Huurverval Actuele én verwachte marktsituatie Mate van over-/onderhuur Tegenpartij-risico (contract met / kwaliteit van) Diversificatie in huurdersbestand Sponsor/ontwikkelaar Kwaliteit belangrijkste huurders Aannemer Kwaliteit van de vastgoedportefeuille Beoogd koper/huurder Structureel (verouderings-) en milieu-risico Bouwrisico (budget/planning) Diversificatie naar geografie en type Financieel risico Courantheid / Locatie onderliggende objecten LTV-level Financieel risico DSCR-level (EBITDA/(rente+aflossing) LTV-level Andere risico s (operational, etc.) DSCR-level (EBITDA/(rente+aflossing) Rente-risico in minder mate (korte looptijd Renterisico (rentestructuur) Andere risico s

8 Funding en liquiditeitsopslag Funding + Liquiditeitsopslag + Risico-opslag Afhankelijk van de credit rating van de bank Gangbare looptijd beleggingsfinancieringen Gangbare looptijd geborgde financieringen

9 Een tweetal praktijkvoorbeelden uit de kapitaalmarkt Funding + Liquiditeitsopslag + Risico-opslag Credit rating Looptijd LTV DSCR Rente 250 mln obligatielening BBB %, max 60% 3,7 5,5% 1,55 mrd CMBS-leningen AAA divers 36%, max 45% 2,24 4,1-4,2%

10 Financieringsvoorwaarden ABN AMRO in de praktijk Non recourse financiering Projectfinanciering Bevoorschotting: Maximaal 75% LTV, Maximaal 90% LTC > eigen geld Geen bestemmingsrisico / financieringen koude grond Substantiële voorverkoop c.q. voorverhuur Lagere LTV en/of garantie achterligger bij onverhuurde woningen Zekerheden: 1e hypothecaire inschrijving Verpanding huurpenningen Borgstellingen, garanties Taxatierapport (RICS), bouwvergunning, aannemingsovereenkomst, huur- /koopcontracten, jaarrekening, geldstromen over rekening. Beleggingsfinanciering Bevoorschotting: Maximaal 75% LTV Aflossingen/jaar: +/-2,5% (woningen) LTV, ICR en DSCR convenanten Looptijden 5-7 jaar (<duur huurovereenkomst) Zekerheden: 1e hypothecaire inschrijving Verpanding huurpenningen Periodiek hertaxatie (RICS) en huurlijsten c.q. getekende huurovereenkomsten, huurstromen over rekening, jaarrekening.

11 Het kredietproces in de praktijk Stappen in het kredietproces Client acceptatie Ind. term sheet Kredietbeoordeling Closing Beheer Toetsing bestuurders Voorwaarden Kredietvoorstel Kredietovereenkomst Hertaxatie Toetsing aandeelhouders Rentestructuur Advies analist Vestigen hypotheek Huurlijsten Pricing Besluit comité( s) Vestigen pandrecht Toets convenanten Uitbetaling 1 week 1 week 4 weken Noot: Uitbetaling onder de bouwfinanciering volgens liquiditeitenschema, in te leveren facturen, uitbetaling direct aan de aannemer in combinatie met bouwstandsopname. Ideale kredietaanvraag 1 week Looptijd Beleggingsfinanciering Organisatiestructuur (schema, gegevens bestuurders/aandeelhouders) Taxatierapport op basis marktwaarde (evt als opschortende voorwaarde) Uitpondscenario Complexgewijze verkoop In (deels) verhuurde staat (going concern) Kadastraal splisting Jaarcijfers van de kredietnemer Huurcontracten enkel vermeld in de pandakte Exploitatieopzet / CF begroting incl. onderhoudsbegroting (MJOB) Projectfinanciering Taxatierapport Aannemingsovereenkomst Eventuele koop- en huurcontracten/huurlijsten Inzage bestemmingsplan Bouwvergunning Verzekeringen (met name CAR) Milieurapportages (indien nodig) Stichtingskostenopzet Additioneel: Wensen ten aanzien van hoofdsom, rentestructuur en looptijd van de financiering

12 Contactgegevens Erik Steinmaier Head of Research Real Estate Finance Telefoon: Astrid van Arum Sectorspecialist Telefoon: ABN AMRO en de Nederandse woningmarkt enkele van onze klanten

13 Vragen

Financiering niet-daeb activiteiten. Aedesbijeenkomsten

Financiering niet-daeb activiteiten. Aedesbijeenkomsten Financiering niet-daeb activiteiten Aedesbijeenkomsten December 2010 29 september 2010 Inhoud Beoordeling ongeborgde financieringsaanvraag Enkele voorbeelden Prijsvorming Aanbevelingen 2 December 2010

Nadere informatie

Kenmerken van een vastgoedfinanciering 13-6-2014 AGENDA. De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek

Kenmerken van een vastgoedfinanciering 13-6-2014 AGENDA. De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek AGENDA I. Kenmerken van een vastgoedfinanciering II. De vastgoedfinancieringsmarkt in Nederland III. Herontwikkelingsopgave De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek IV. Financiering bij transformatie

Nadere informatie

Risicobeheersing en achtervang September / oktober 2014. Erik Terheggen

Risicobeheersing en achtervang September / oktober 2014. Erik Terheggen Risicobeheersing en achtervang September / oktober 2014 Erik Terheggen 1. WSW in cijfers 1983 Borginstituut opgericht in 1983 De WSW-borging geldt voor nieuwbouw en renovatie van sociale woningen en maatschappelijk

Nadere informatie

Duurdere financiering voor middensegment huurwoningen

Duurdere financiering voor middensegment huurwoningen Woningcorporaties ING Economisch Bureau Duurdere financiering voor middensegment huurwoningen Voor commerciële activiteiten kunnen corporaties sinds januari 2011 geen goedkope geborgde leningen meer aantrekken.

Nadere informatie

Woningcorporaties en gemeenten. Samenwerking in het licht van de Borg April 2014

Woningcorporaties en gemeenten. Samenwerking in het licht van de Borg April 2014 Woningcorporaties en gemeenten Samenwerking in het licht van de Borg April 2014 WSW en het borgstelsel Statutair: Het doel van de stichting is te bevorderen dat toegelaten instellingen geld kunnen lenen

Nadere informatie

Financiering van niet Daeb, een nieuwe markt

Financiering van niet Daeb, een nieuwe markt Financiering van niet Daeb, een nieuwe markt Rotterdam 14 november 2011 Ceel Elemans Sectormanager Public Sector Barbera Brand Directeur Projectfinanciering ING REF AGENDA 1. Woningcorporaties, een belangrijke

Nadere informatie

Financiering van de corporatiesector na de novelle. René Goorden

Financiering van de corporatiesector na de novelle. René Goorden René Goorden Oktober 2014 Novelle? een prozaverhaal dat wat de omvang betreft tussen de roman en het korte verhaal geplaatst wordt. De lengte is typisch tussen de 50 en 100 pagina's, maar hierover bestaat

Nadere informatie

Administratieve splitsing Is er al een praktijk? Kees Tegel 8 oktober 2012

Administratieve splitsing Is er al een praktijk? Kees Tegel 8 oktober 2012 Administratieve splitsing Is er al een praktijk? Kees Tegel 8 oktober 2012 Waarom? Corporaties werken anders dan marktpartijen. Dat kunnen ze door vermogen zonder externe rendementseis: huur < marktconforme

Nadere informatie

Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren?

Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren? Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren? Ugchelen, Oktober 2013 Agenda 1. Verwachtingen en uitgangspunten 2. Voorbeelden uit de praktijk: a. Project A (240 meergezinswoningen)

Nadere informatie

Financiering van maatschappelijk vastgoed

Financiering van maatschappelijk vastgoed van maatschappelijk vastgoed Naar nieuwe vormen van financiering? Arie van Oord KMVG Congres, 19 april 2011 BNG en maatschappelijk vastgoed Klantgroepen Gemeenten Woningcorporaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Financieel Statuut. Woonstichting SSW

Financieel Statuut. Woonstichting SSW Financieel Statuut Woonstichting SSW Vastgesteld: RvC 21 januari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Interne sturing SSW... 3 3 Financiële kaders SSW... 4 4 Vertaling van de financiële kaders naar de

Nadere informatie

Klaar voor een veranderende zorgmarkt? Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014

Klaar voor een veranderende zorgmarkt? Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014 Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014 Agenda BNG Bank in het kort Bancaire kredietverstrekking zorgsector Toetsingskader financiers Bancaire kredietverstrekking

Nadere informatie

Topicus Business Lending. Hoe gaat een aanvraag door Force, juli 2016

Topicus Business Lending. Hoe gaat een aanvraag door Force, juli 2016 Topicus Business Lending Hoe gaat een aanvraag door Force, juli 2016 Een aanvraag door Force Business Lending Frank Greven Stappen in het zakelijke aanvraag proces Stappen in het zakelijke aanvraag proces

Nadere informatie

De kosten van ongeborgde financiering voor woningcorporaties

De kosten van ongeborgde financiering voor woningcorporaties De kosten van ongeborgde financiering voor woningcorporaties Finance Ideas 24 november 2011 Nieuwe financiële realiteit voor woningcorporaties Woningcorporaties maken zich klaar voor een nieuwe realiteit

Nadere informatie

Januari 2015, Birgitte van Hoesel. In dialoog met u over wat ons bindt

Januari 2015, Birgitte van Hoesel. In dialoog met u over wat ons bindt Januari 2015, Birgitte van Hoesel In dialoog met u over wat ons bindt Onze omgeving in historisch perspectief 2 Challenge om verandering te realiseren 3 Missie en risicostrategie 4 WSW-missie WSW draagt

Nadere informatie

VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S

VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S 1 Risico Beoordelingsmodel WSW Risico Management Model WSW baseert zijn risicobeoordeling op het bedrijfsmodel van een corporatie WSW

Nadere informatie

WSW richtlijn juridische splitsing

WSW richtlijn juridische splitsing WSW richtlijn juridische splitsing 2/8 Inleiding Met de inwerkingtreding van de Woningwet moeten corporaties hun niet-daeb-vastgoed en niet-daebactiviteiten scheiden van het DAEB-vastgoed en de DAEB-activiteiten.

Nadere informatie

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Frank Vermeij Augustus 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Aanpak... 3 3 Juridische scheiding... 3 3.1 Aannames... 3 3.2 Resultaten... 4 4 Administratieve scheiding...

Nadere informatie

WSW visie op scheiding en/of splitsing van DAEB en niet-daeb

WSW visie op scheiding en/of splitsing van DAEB en niet-daeb WSW visie op scheiding en/of splitsing van DAEB en niet-daeb 2/6 Inleiding Met de inwerkingtreding van de Woningwet moeten corporaties hun niet-daeb-vastgoed en niet-daebactiviteiten scheiden van het DAEB-vastgoed

Nadere informatie

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO Financiering in een reguliere bancaire omgeving Miti ganten Jaar verslag Basel 3 kosten van financiering Basel 3 Wat houdt

Nadere informatie

TOELICHTING BESLISBOOM

TOELICHTING BESLISBOOM TOELICHTING BESLISBOOM De beslisboom is bedoeld als hulpmiddel bij het maken van de keuze tussen administratief of juridisch scheiden. Ook gaat de beslisboom in op de mogelijkheid van vrijstelling van

Nadere informatie

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij Versie 2013-08 TREASURYSTATUUT Stichting Woontij 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn belangrijk.

Nadere informatie

WSW Risicobeoordelingsmodel. Financial Risk Definities en Scoringsrichtlijnen

WSW Risicobeoordelingsmodel. Financial Risk Definities en Scoringsrichtlijnen WSW Risicobeoordelingsmodel Financial Risk Definities en Scoringsrichtlijnen Inleiding Dit document bevat een gedetailleerde uitwerking van de financiële ratio s die WSW hanteert bij de risicobeoordeling

Nadere informatie

Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders

Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders Sectorgroep Woningcorporaties Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders PwC Agenda Waar gaat het om? Financiële gevolgen Onderwerpen voor nadere uitwerking Conclusies Slide 2 Waar gaat

Nadere informatie

DE NIEUWE HYPOTHEEK VOOR ONDERNEMENDE MENSEN

DE NIEUWE HYPOTHEEK VOOR ONDERNEMENDE MENSEN DE NIEUWE HYPOTHEEK VOOR ONDERNEMENDE MENSEN DE NIEUWE HYPOTHEEK VOOR ONDERNEMENDE MENSEN Genia Financieringen is een nieuwe naam in de financiële wereld. De kans is daarmee groot, dat u ons nog niet kent.

Nadere informatie

De Energie BV. 4 maart 2013

De Energie BV. 4 maart 2013 De Energie BV 4 maart 2013 Agenda Aanleiding De Businesscase Financieringsvraagstuk Juridische kaders 1 Verduurzamingsambitie woningcorporaties onder druk Het belang van verduurzaming van het corporatiebezit

Nadere informatie

A billion here, a billion there, and pretty soon you're talking about real money.!!!! Everitt Dirksen (US Senator)

A billion here, a billion there, and pretty soon you're talking about real money.!!!! Everitt Dirksen (US Senator) !! A billion here, a billion there, and pretty soon you're talking about real money.!!!! Everitt Dirksen (US Senator) FINANCIERING VAN WONINGCORPORATIES Een verkenning & modelmatige doorrekening Rik van

Nadere informatie

Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies

Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies drs. Roel van der Sar RC RV Manager Corporate Finance Debt Advisory Introductie drs. Roel van der Sar RC RV Senior Manager

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen?

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? van Vliet FAMO Regiobijeenkomsten 2011 April 2011 #1282874 Agenda BNG missie Trends en ontwikkelingen

Nadere informatie

Financiering van zorgvastgoed

Financiering van zorgvastgoed Financiering van zorgvastgoed Hoe en wanneer kunt u aannemers en banken het best in uw bouwplannen betrekken om uw financieringsaanvraag te laten slagen? Hevo Kennisevent 19 april 2012 Financiering in

Nadere informatie

Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject

Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject 1. WAT IS PROJECTFINANCIERING?...1 2. HET DOEL VAN PROJECTFINANCIERING...1 3. EISEN VAN FINANCIERS...2 4. PROJECTFINANCIERING BIJ WARMTE-UITWISSELINGSPROJECTEN...3

Nadere informatie

Projectfinanciering Projectfase: Verdieping

Projectfinanciering Projectfase: Verdieping Print dit instrument 43 Projectfinanciering Projectfase: Verdieping Financiering is een ambigu begrip. In dit geval verstaan we onder financiering: het vermogen dat verschaffers van vreemd vermogen ter

Nadere informatie

Hoofdstuk 9: Financiële gang van zaken

Hoofdstuk 9: Financiële gang van zaken Hoofdstuk 9: Financiële gang van zaken 9.1 Kerncijfers 9.2 Algemeen 9.3 Financiële kengetallen 9.4 Maatschappelijke prestatie 9.5 Toekomstige ontwikkelingen 9.5 Balans 9.6 Winst- en verliesrekening 9.1

Nadere informatie

8. Financiën. 8.1 Kerncijfers. 8.2 Algemeen. Niet-gerealiseerde waardeveranderingen. Loan to value 27%

8. Financiën. 8.1 Kerncijfers. 8.2 Algemeen. Niet-gerealiseerde waardeveranderingen. Loan to value 27% 8. Financiën 8.1 Kerncijfers Huuropbrengsten Bedrijfsopbrengsten Bedrijfslasten Bedrijfsresultaat Niet-gerealiseerde waardeveranderingen Resultaat na belastingen Maatschappelijke prestatie 40,1 miljoen

Nadere informatie

correcties op de door de corporatie in dpi ingevulde informatie. - Ten slotte verrekent WSW het borgingstegoed met het borgingsplafond.

correcties op de door de corporatie in dpi ingevulde informatie. - Ten slotte verrekent WSW het borgingstegoed met het borgingsplafond. Nr. Vraag Antwoord Wat is een borgingsplafond Het borgingsplafond van een corporatie is de maximale omvang van de geborgde leningportefeuille van een corporatie gedurende het betreffende kalenderjaar.

Nadere informatie

Investerings- en financieel statuut

Investerings- en financieel statuut Investerings- en financieel statuut Inleiding Het belang van financiële sturing is in de afgelopen jaren toegenomen. Wijzigingen in de wettelijke regels, waaronder de scheiding van DAEB en niet-daeb activiteiten

Nadere informatie

KENNISMIDDAG NOVELLE

KENNISMIDDAG NOVELLE KENNISMIDDAG NOVELLE EVEN VOORSTELLEN Victor Burger 1 AGENDA 1 Actualiteit 2 Werkgebied en toezicht 3 Scheiding DAEB en niet-daeb 4 Financiering 5 Voorbereiding invoering 2 GAAT DE WONINGWET IN PER 1 JANUARI

Nadere informatie

Samenvatting herziene Woningwet

Samenvatting herziene Woningwet Samenvatting herziene Woningwet 1. Algemeen De Tweede Kamer stemde op 5 juli unaniem in met de herziening van de Woningwet. In het najaar van 2012 wordt het wetsvoorstel door de Eerste Kamer besproken.

Nadere informatie

Verduurzamen van monumentaal vastgoed. Rianne Koster 30 juni 2011

Verduurzamen van monumentaal vastgoed. Rianne Koster 30 juni 2011 Verduurzamen van monumentaal vastgoed Rianne Koster 30 juni 2011 1 Agenda 1. Inleiding Triodos Bank 2. Triodos & Duurzaam Vastgoed 3. Villa Rusthoek Baarn 4. Uitgangspunten vastgoedfinanciering door Triodos

Nadere informatie

De volkshuisvestelijke gevolgen van de DAEB-splitsing

De volkshuisvestelijke gevolgen van de DAEB-splitsing De volkshuisvestelijke gevolgen van de DAEB-splitsing Hanjo Lagas, directeur Atrivé Het middensegment in de huursector VOGON studiemiddag, 14 september 2011 Visie Europa In 2007 klacht IVBN in 2007 (belangenvereniging

Nadere informatie

Verantwoording. verantwoording

Verantwoording. verantwoording Verantwoording Met dit Basisboek Vastgoedfinanciering willen wij de geïnteresseerde lezer invoeren in de grondbeginselen van het financieren van Nederlands commercieel vastgoed. Geenszins pretenderen wij

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

Q&A Handboek Marktwaardering

Q&A Handboek Marktwaardering Q&A Handboek Marktwaardering Jaarrekening... 1 Oppervlakte... 1 Complex... 2 Splitsing daeb/niet daeb... 2 Model BOG/MOG... 2 Model parkeren... 2 Objectgegevens... 3 Mutatiekans... 3 Eindwaarde... 4 Contante

Nadere informatie

Een solide belegging AAA-borgstelling

Een solide belegging AAA-borgstelling Een solide belegging AAA-borgstelling Onze bijdrage aan de samenleving Het WSW stelt als onafhankelijk instituut woningcorporaties in staat optimale financiering te verkrijgen voor vastgoed in de publieke

Nadere informatie

Het middensegment in de huursector De ontbrekende schakel Johan Conijn, ASRE/UvA, Ortec Finance

Het middensegment in de huursector De ontbrekende schakel Johan Conijn, ASRE/UvA, Ortec Finance Het middensegment in de huursector De ontbrekende schakel Johan Conijn, ASRE/UvA, Ortec Finance Datum 11 mei 2011 Het middensegment Wat verstaan we onder het middensegment in de huursector? - verhuurders:

Nadere informatie

Woningcorporaties en financiering Recente ontwikkelingen drukken op de cashflow

Woningcorporaties en financiering Recente ontwikkelingen drukken op de cashflow Woningcorporaties en financiering Recente ontwikkelingen drukken op de cashflow drs. K. (Kees) Zachariasse drs. J. (Jolanda) van Elst-Spitteler Real Estate Advisory Februari 2012 0. Inhoud presentatie

Nadere informatie

Investeren in de zorg

Investeren in de zorg strikt persoonlijk / vertrouwelijk Investeren in de zorg Zorgobligaties 6 november 2012 JBR Corporate Finance bv Dit rapport is auteursrechtelijk beschermd door JBR Corporate Finance bv en gepubliceerd

Nadere informatie

Financiering niet-daeb activiteiten Nadere uitwerking MIF

Financiering niet-daeb activiteiten Nadere uitwerking MIF Financiering niet-daeb activiteiten Nadere uitwerking MIF Het samenbrengen van woningcorporaties met private financiers en beleggers Persoonlijk en vertrouwelijk Real Estate Advisory Niet-DAEB activiteiten

Nadere informatie

Renpart Retail XIII C.V. Halfjaarverslag 2015. Het vermogen om te renderen

Renpart Retail XIII C.V. Halfjaarverslag 2015. Het vermogen om te renderen Renpart Retail XIII C.V. Halfjaarverslag 2015 Renpart Retail XIII C.V. Het vermogen om te renderen VERSLAG VAN DE BEHEREND VENNOOT Geachte participant, Hierbij bieden wij u het verslag aan over het eerste

Nadere informatie

Woningwet op weg: Tussen droom en daad. - Alles wat u wilde weten - 30 september 2015 Simone Kramer BZK Han Dirks BZK

Woningwet op weg: Tussen droom en daad. - Alles wat u wilde weten - 30 september 2015 Simone Kramer BZK Han Dirks BZK Woningwet op weg: Tussen droom en daad - Alles wat u wilde weten - 30 september 2015 Simone Kramer BZK Han Dirks BZK Programma Betekenis van de wet Werkdomein en governance Prestatieafspraken, gemeenten

Nadere informatie

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken van afwegingen bij (des)investeringen, financiering, risico s Het resultaat van onze dienstverlening is

Nadere informatie

De financiële sector & NV HVC

De financiële sector & NV HVC De financiële sector & NV HVC 30 januari 2013 Alkmaar Agenda 1. Financiële Crisis 2. Financiële sector 3. Financiering 4. NV HVC 5. Conclusie BNG PowerPoint-template - diverse toepassingen 1 Financiële

Nadere informatie

Bijlage: Financiële paragraaf

Bijlage: Financiële paragraaf Bijlage: Financiële paragraaf Disclaimer Het bod is onder voorbehoud van wijziging in wet- Ã regelgeving en veranderende marktsituatie. Havensteder werkt volgens het credo 'eerst verdienen, dan uitgeven'.

Nadere informatie

IMPLEMENTATIEPLAN HERZIENE WONINGWET (NOVELLE)

IMPLEMENTATIEPLAN HERZIENE WONINGWET (NOVELLE) IMPLEMENTATIEPLAN HERZIENE WONINGWET (NOVELLE) DAEB portefeuille portefeuille HOOFDLIJNEN IMPLEMENTATIE HERZIENE WONINGWET Bepalen strategie 1. Richting kiezen Uitvoeren scheiding 2. Uitwerken administratieve/juridische

Nadere informatie

HOOFDPUNTEN CONCEPT BESLUIT TOEGELATEN INSTELLINGEN VOLKSHUISVESTING 2015 (BTIV) AMvB bij de novelle herziene Woningwet

HOOFDPUNTEN CONCEPT BESLUIT TOEGELATEN INSTELLINGEN VOLKSHUISVESTING 2015 (BTIV) AMvB bij de novelle herziene Woningwet HOOFDPUNTEN CONCEPT BESLUIT TOEGELATEN INSTELLINGEN VOLKSHUISVESTING 2015 (BTIV) AMvB bij de novelle herziene Woningwet DAEB portefeuille Niet-DAEB portefeuille TIJDPAD IMPLEMENTATIE HERZIENE WONINGWET

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Overview Regeerakkoord: versterkte samenhang tussen buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Ondersteuning van Nederlands MKB dat wil

Nadere informatie

Strategisch scheiden of splitsen DAEB / niet-daeb. Bram Klouwen en Bert van t Land Companen

Strategisch scheiden of splitsen DAEB / niet-daeb. Bram Klouwen en Bert van t Land Companen Strategisch scheiden of splitsen DAEB / niet-daeb Bram Klouwen en Bert van t Land Companen Agenda Inleiding Achtergrond scheiden / splitsen Juridische verankering Plan maken Strategische afweging portfolio

Nadere informatie

Een gemengd woningfonds

Een gemengd woningfonds Een gemengd woningfonds Cathelijne van den Berg 1/43 Inhoudsopgave Introductie Opzet onderzoek Literatuurstudie Onderzoeksresultaten Conclusie & aanbevelingen 2/43 Introductie Housing Woningcorporaties

Nadere informatie

Financieringsoplossingen voor duurzame ambities. Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen

Financieringsoplossingen voor duurzame ambities. Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen Financieringsoplossingen voor duurzame ambities Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen Opbouw Financiering corporatie sector Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis Gemeentelijke Credietbank

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers

Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers Renske Jongsma en Martijn Schut Directie Woningmarkt Woningvoorraad Woningtype mln % Koopwoningen Corporatie huurwoningen Corporatie huurwoningen

Nadere informatie

Hoofdlijnen van de concept-novelle

Hoofdlijnen van de concept-novelle Hoofdlijnen van de concept-novelle 21 februari 2014 De concept-novelle zit nu in een consultatieronde (tot 4 maart 2014). Een aantal partijen waaronder Aedes is in de gelegenheid gesteld om te reageren.

Nadere informatie

Wat hebben we geleerd van dit seminar?

Wat hebben we geleerd van dit seminar? Verslag seminar Toezicht op Treasury in de Zorg gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014 Op 17 juni 2014 vond bij LEXSIGMA Healthcare het seminar Toezicht op Treasury in de Zorg plaats. Een gemêleerd

Nadere informatie

Fakton. Financial Engineering in de Praktijk Asset Management: sturen op verdienvermogen, waarde en rendement. Solving complex real estate challenges

Fakton. Financial Engineering in de Praktijk Asset Management: sturen op verdienvermogen, waarde en rendement. Solving complex real estate challenges Fakton Solving complex real estate challenges Financial Engineering in de Praktijk Asset Management: sturen op verdienvermogen, waarde en rendement Wim Weide, Partner Fakton 1 Relevante context / ontwikkelingen

Nadere informatie

Garantie Ondernemingsfinanciering

Garantie Ondernemingsfinanciering Garantie Ondernemingsfinanciering Inhoud 1) De Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) 2) Deelnemen als ondernemer 2.1) Wat zijn de vereisten om gebruik te kunnen maken van de GOregeling? 2.2) Kenmerken

Nadere informatie

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed 15 december 2011 PPS in de praktijk: zorg en onderwijs Programma: Hoe, wat en waarom? Irma Langeraert, directeur Ilfa Treasury Support Jacques van Gaal, voormalig

Nadere informatie

Themabijeenkomst DCFA: Acquisition Finance. Het financieren van bedrijfsovernames in de praktijk

Themabijeenkomst DCFA: Acquisition Finance. Het financieren van bedrijfsovernames in de praktijk Themabijeenkomst DCFA: Acquisition Finance Het financieren van bedrijfsovernames in de praktijk 24 september 2015 Inhoud Introductie NEOS MKB Impulsfonds Specifieke aspecten bij overnamefinanciering Praktijkcasus

Nadere informatie

EMTN programma ,07% EUR Schuldschein ,95% EUR EUR

EMTN programma ,07% EUR Schuldschein ,95% EUR EUR 32. Leningen (in EUR 1.000) Aflossing in Rente Valuta Nominaal (in 1.000) Referentie afdekking 2012 2011 XS0171966269 2013 4,38% EUR 175.929 175.848 175.685 XS0399674216 2014 6,63% EUR 370.704 369.885

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Hypotheken;

Dienstverleningsdocument Hypotheken; Steijvers & Korsten Assurantiën BV Stationsstraat 7a 6093 BJ HEYTHUYSEN 0475 49 77 39 info@steijvers-korsten.nl www.steijvers-korsten.nl Dit document laat zien wat wij voor u kunnen betekenen bij het inwinnen

Nadere informatie

Corporatiebijeenkomst WSW. Bunnik, 24 juni 2015

Corporatiebijeenkomst WSW. Bunnik, 24 juni 2015 Corporatiebijeenkomst WSW Bunnik, 24 juni 2015 Wat voorafging WSW vroeg eind 2013 corporaties een volmacht te verstrekken tot vestiging van hypotheek op het bezit als onderdeel van het nieuwe risicomanagement

Nadere informatie

Begroting Stichting Woningcorporatie Plicht Getrouw 2013

Begroting Stichting Woningcorporatie Plicht Getrouw 2013 Begroting Stichting Woningcorporatie Plicht Getrouw 2013 1. Inleiding Het eerste kabinet Rutte heeft nog geen twee jaar stand gehouden. In deze periode is er op de woningmarkt geen vooruitgang geboekt.

Nadere informatie

Management samenvatting onderzoek meerwaarde WSW borgingsstelsel Aedes

Management samenvatting onderzoek meerwaarde WSW borgingsstelsel Aedes Management samenvatting onderzoek meerwaarde WSW borgingsstelsel Aedes 2 oktober 2015 Dit rapport is vervaardigd binnen de beperkingen zoals beschreven in de introductie. Wij accepteren geen aansprakelijkheid

Nadere informatie

Administratieve scheiding DAEB niet DAEB. theorie en praktijk. Bijeenkomst KFM Hilversum. Birgitte van Hoesel-Snel Jerry Goossens

Administratieve scheiding DAEB niet DAEB. theorie en praktijk. Bijeenkomst KFM Hilversum. Birgitte van Hoesel-Snel Jerry Goossens Administratieve scheiding DAEB niet DAEB theorie en praktijk Bijeenkomst KFM Hilversum Birgitte van Hoesel-Snel Jerry Goossens 25 april 2012 Agenda Administratie en de scheiding van DAEB en niet-daeb activiteiten.

Nadere informatie

Ontwerpvoorstel scheiding DAEB/niet-DAEB voor het bezit van de Alliantie in de regio Gooi en Vechtstreek

Ontwerpvoorstel scheiding DAEB/niet-DAEB voor het bezit van de Alliantie in de regio Gooi en Vechtstreek Ontwerpvoorstel scheiding DAEB/niet-DAEB voor het bezit van de Alliantie in de regio Gooi en Vechtstreek Datum : 23 september 2016 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Over scheidingsvarianten en te scheiden

Nadere informatie

Utrecht, september 2010

Utrecht, september 2010 Corporatie Survey - 2010 - Utrecht, september 2010 Auteurs: dr. Mark Schweitzer drs. Victor Burger Agenda Achtergrond Resultaten 1 Beschrijving Corporatie Survey Periodiek doet Finance Ideas een kort onderzoek

Nadere informatie

Visie ABN AMRO op woningcorporaties

Visie ABN AMRO op woningcorporaties Visie ABN AMRO op woningcorporaties 1december 2011 Astrid van Arum, Sectorspecialist Woningcorporaties De nieuwe bank: het beste van twee werelden LOGO KLANT binnen dit kader Op 1 juli 2010 zijn Fortis

Nadere informatie

TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij

TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij TREASURY EN BELEGGINGSSTATUUT Stichting Woontij Versie 2015-06 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn

Nadere informatie

Hoofdlijnen beoordelingskader scheiding DAEB/niet-Daeb

Hoofdlijnen beoordelingskader scheiding DAEB/niet-Daeb Hoofdlijnen beoordelingskader scheiding DAEB/niet-Daeb Hoofdlijnen beoordelingskader scheiding DAEB / niet-daeb Datum 20-10-2015 Hoofdlijnen beoordelingskader scheiding DAEB / niet-daeb 20-10-2015 Colofon

Nadere informatie

Waarom een bankenextensie?

Waarom een bankenextensie? Waarom een bankenextensie? Arnoud Rikkers Directie ABN AMRO Nederland Risk Management 7 Mei 2008 Waarom een bankenextensie? Logisch gevolg vanuit Basel II Creëert eenduidigheid in terminologie/ datakwaliteit

Nadere informatie

Zakelijk krediet. Een financiering die past bij uw plannen

Zakelijk krediet. Een financiering die past bij uw plannen Zakelijk krediet 1 Zakelijk krediet. Een financiering die past bij uw plannen In deze algemene brochure leest u wat de twee belangrijkste zakelijke kredieten van ABN AMRO zijn, en wat de kenmerken en risico

Nadere informatie

Presentatie voor bewonersinitiatieven Drenthe Datum: 18 augustus 2015 Locatie: Melkfabriek Bunne

Presentatie voor bewonersinitiatieven Drenthe Datum: 18 augustus 2015 Locatie: Melkfabriek Bunne Presentatie voor bewonersinitiatieven Drenthe Datum: 18 augustus 2015 Locatie: Melkfabriek Bunne BREEDBAND BUITENGEBIED STAATSSTEUN STRATEGIE EN STRUCTUUR ORGANISATIE BUSINESS CASES FINANCIERING STAATSSTEUN

Nadere informatie

Voorstel lening van 100.000 aan Phoen x Investments B.V.

Voorstel lening van 100.000 aan Phoen x Investments B.V. Voorstel lening van 100.000 aan Phoen x Investments B.V. SAMENVATTING Phoen x is een nieuwe ontwikkelmaatschappij waarin een belegger (Egbert van den Brink) en een architect (Jeroen Helder) samenwerken.

Nadere informatie

De invloeden van ratings

De invloeden van ratings Basel II voor de zakelijke dienstverlening De invloeden van ratings De invloeden van ratings De invloeden van Basel II op uw cliënten Evolutie van de waardeketen van het kredietproces 1 De invloeden van

Nadere informatie

Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015. Eindhoven

Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015. Eindhoven Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015 Eindhoven Natasja Georgius-van Dijk Adviseur BNG Advies 30 september 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken

Nadere informatie

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010).

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). 1. Algemeen 1.1 De gemeente Eindhoven gaat alleen over tot het

Nadere informatie

Thema Zonnestroom, Projectfinanciering. Onderdeel 1. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen

Thema Zonnestroom, Projectfinanciering. Onderdeel 1. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Thema Zonnestroom, Projectfinanciering Onderdeel 1 Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Inhoud Wat is projectfinanciering? Proces; opzetten van een business case Financieringsvormen -- Projectvoorbeeld:

Nadere informatie

Zonne-energie genereert positieve cashflow; wie investeert en financiert?

Zonne-energie genereert positieve cashflow; wie investeert en financiert? www.zonnighuren.nl Zonne-energie genereert positieve cashflow; wie investeert en financiert? Maarten Corpeleijn, 4 december 2012 maarten@huurenergie.nl / 06-25051750 Inhoud Zonne-energie genereert positieve

Nadere informatie

HOOFDPUNTEN ONTWERP BESLUIT TOEGELATEN INSTELLINGEN VOLKSHUISVESTING 2015 (BTIV) Ontwerp AMvB bij de herziene Woningwet

HOOFDPUNTEN ONTWERP BESLUIT TOEGELATEN INSTELLINGEN VOLKSHUISVESTING 2015 (BTIV) Ontwerp AMvB bij de herziene Woningwet HOOFDPUNTEN ONTWERP BESLUIT TOEGELATEN INSTELLINGEN VOLKSHUISVESTING 2015 (BTIV) Ontwerp AMvB bij de herziene Woningwet DAEB portefeuille Niet-DAEB portefeuille HOOFDPUNTEN BESLUIT TOEGELATEN INSTELLINGEN

Nadere informatie

Activiteitenplan 2015 Woonstede in Woudenberg Overzicht van voorgenomen activiteiten in het jaar 2015 in de gemeente Woudenberg

Activiteitenplan 2015 Woonstede in Woudenberg Overzicht van voorgenomen activiteiten in het jaar 2015 in de gemeente Woudenberg Activiteitenplan 2015 Woonstede in Woudenberg Overzicht van voorgenomen activiteiten in het jaar 2015 in de gemeente Woudenberg Woonstede presenteert hierbij op grond van artikel 25a van het Besluit Beheer

Nadere informatie

Wooncorporatiedag Nijenrode 22 april 2014. Sturen op Maatschappelijken. Financieel rendement

Wooncorporatiedag Nijenrode 22 april 2014. Sturen op Maatschappelijken. Financieel rendement Wooncorporatiedag Nijenrode 22 april 2014 Sturen op Maatschappelijken Financieel rendement 'Mijn belangrijkste taak is de woningmarkt weer vlot trekken, zowel in de huur- als koopsector. Door zekerheid

Nadere informatie

Prospectus Studentenlimiet

Prospectus Studentenlimiet Prospectus Studentenlimiet De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

OPENBAAR FAILLISSEMENTSVERSLAG (EX ART. 73A FW)

OPENBAAR FAILLISSEMENTSVERSLAG (EX ART. 73A FW) OPENBAAR FAILLISSEMENTSVERSLAG (EX ART. 73A FW) Nummer : 3 Datum : 10 oktober 2013 Gegevens onderneming : a. Loerakker Holding B.V. b. Green Energy Holding B.V. c. Green Energy Licence B.V. d. Green Energy

Nadere informatie

Prospectus Masterlening

Prospectus Masterlening Prospectus Masterlening De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

Hoofdlijnen van de concept-novelle

Hoofdlijnen van de concept-novelle Hoofdlijnen van de concept-novelle De concept-novelle zit nu in een consultatieronde (tot 4 maart 2014). Een aantal partijen waaronder Aedes is in de gelegenheid gesteld om te reageren. Daarbij maken we

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 2 Datum: 25 november 2009

FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 2 Datum: 25 november 2009 FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 2 Datum: 25 november 2009 In dit verslag worden de werkzaamheden en de stand van de boedel beschreven over de afgelopen periode. De curator baseert zich op aangetroffen gegevens

Nadere informatie

MEMO HERZIENING WONINGWET

MEMO HERZIENING WONINGWET MEMO HERZIENING WONINGWET Nieuwe corporatiebestel van kracht op 1 juli 2015 Op 17 maart 2015 heeft de Eerste Kamer unaniem ingestemd met de gewijzigde Woningwet 1 die tot doel heeft het functioneren van

Nadere informatie

Het starten van een gezondheidscentrum. Sector Specialisten Medische & Vrije Beroepen

Het starten van een gezondheidscentrum. Sector Specialisten Medische & Vrije Beroepen Het starten van een gezondheidscentrum Sector Specialisten Medische & Vrije Beroepen Van puzzelstukjes tot een functioneel Gezondheidscentrum (GHC) 2 Agenda Wie zijn wij Wat is een gezondheidscentrum?

Nadere informatie

Alternatieve financieringsbronnen voor duurzaamheid. 4 maart 2013

Alternatieve financieringsbronnen voor duurzaamheid. 4 maart 2013 Alternatieve financieringsbronnen voor duurzaamheid 4 maart 2013 Aanleiding Het woonakkoord verminderd de investeringscapaciteit van woningcorporaties Het WSW wil dat de schuld per woning niet teveel oploopt

Nadere informatie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie Financieren van duurzaamheid Peter Borghstijn BNG Bank Hans Hörter Servicepunt Duurzame Energie Inhoud BNG Bank Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis 1914 Instituut voor de Rijksverrekening

Nadere informatie

Aon Actualiteitenseminar

Aon Actualiteitenseminar Aon Actualiteitenseminar Risico's voor herverzekerde pensioenfondsen Erik Jan Jansen Van de website Brief Donner 17 sept 2010 Daarna gaat Erik Jan Jansen in op risico s bij herverzekerde pensioenfondsen.

Nadere informatie

Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap. Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012

Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap. Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012 Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012 Agenda Perspectief zorgsector Het nieuwe zorglandschap Bancaire kredietverstrekking

Nadere informatie