Toelichting op beleggen in obligaties in vreemde valuta

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toelichting op beleggen in obligaties in vreemde valuta"

Transcriptie

1 Toelichting op beleggen in obligaties in vreemde valuta Indien u vraagtekens heeft bij de kracht of het voortbestaan van de euro, kan dat een reden zijn om uw vermogen (voor een deel) in een andere valuta te beleggen. Echter, door te beleggen in obligaties in vreemde valuta ( VV obligatie ), haalt u extra risico binnen bij het obligatiedeel van uw portefeuille. In deze toelichting geven we u achtergrondinformatie en lichten wij de belangrijkste risico s toe die u loopt bij obligaties die zijn uitgegeven in een andere valuta dan de euro. Kenmerken valutamarkt Valutamarkten behoren tot de meest liquide markten in de wereld, met een dagelijkse omzet van $ 3,2 biljoen. Ter vergelijking: in Amerikaanse staatsobligaties gaat dagelijks $ 500 miljard om en op de Amerikaanse aandelenbeurs NYSE $ 100 miljard. Op basis van hun omvang komen valutamarkten wellicht het dichtst in de buurt van wat economen een efficiënte markt noemen: een markt waar de prijs alle informatie reflecteert en waar participanten niet in staat zijn om stelselmatig rendement op valutabewegingen te genereren. Ondanks het feit dat de valutamarkt groot is, worden valuta s zelden gezien als beleggingscategorie. Dit reflecteert de algemene opvatting dat valuta s, op zichzelf, geen rendement zouden genereren en alleen maar een bron zijn van risico waarvoor men niet gecompenseerd wordt. Toch zijn er onderzoeken die suggereren dat valuta een alfa hebben, in plaats van alleen bèta. Met andere woorden: er zou extra rendement te behalen zijn door te beleggen in vreemde valuta s. De participanten in de valutamarkt handelen op basis van verschillende doelstellingen en overtuigingen. En een groot deel van de markt, bijvoorbeeld centrale banken en veel bedrijven, is helemaal niet op zoek naar rendementsmaximalisatie en nemen posities in op basis van andere overwegingen. Dat zou ruimte kunnen geven om op basis van het gedrag van deze partijen toch rendement te kunnen halen uit valuta door middel van bepaalde strategieën. Op lange termijn bewijzen de rendementen van de drie meest bekende valutastrategieën ( carry, momentum en waardering, zie omschrijving hieronder) dat valutamarkten inderdaad niet zo efficiënt zijn als wel eens wordt gedacht. Men kan dus toch een positief rendement behalen. Drie valutastrategieën Een carry-strategie betekent dat men systematisch hoogrentende valuta koopt en laagrentende valuta short gaat. Zolang de extra renteopbrengsten groter zijn dan de verliezen uit de valutabewegingen, is er een marge voor het gelopen risico. Carry-strategieën kunnen vele jaren achtereen een rendement opleveren, maar het volle risico kan zich alsnog aan het einde van de looptijd voordoen ( picking up dimes in front of a steamroller ). In korte tijd kan een schoksgewijze valutacorrectie jaren van rendement wegvagen. Een erg groot renteverschil tussen twee muntsoorten duidt veelal op een komende verzwakking van de muntsoort met de hoge rente. De centrale bank van het desbetreffende land heeft de rente verhoogd om te voorkomen dat teveel kapitaal het land verlaat en probeert zodoende tevens de wisselkoers te steunen. Het beleid van de centrale bank is echter niet altijd succesvol. Of de extra renteopbrengsten op de VV obligatie in dat geval voldoende zullen blijken om een mogelijke verzwakking van de wisselkoers te compenseren (laat staan extra rendement ten opzichte van een euro obligatie te genereren) is dan twijfelachtig en als speculatief te kwalificeren. De grootste betaling (en dus het grootste deel van het valutarisico) zit immers bij de aflossing van de VV obligatie, dus aan het einde van de looptijd. Een momentumstrategie maakt gebruik van het feit dat valuta s, net als veel andere financiële markten, zich in trends lijken te bewegen. Op basis van het historisch prijsverloop wordt een schatting gemaakt van het toekomstige prijsverloop. Vaak is dit het gevolg van kuddegedrag.

2 Met een VV obligatie kunt u ook deze strategie spelen indien u bij het begin van een trend investeert in deze VV obligatie en uiteraard op tijd weer de VV obligatie verkoopt om de valutawinst veilig te stellen. Het goed timen van valutabewegingen zal gezien de efficiëntie en grilligheid van de valutamarkt echter uitermate moeilijk blijken en lijkt dus meer op speculeren dan op beleggen, lees hiervoor ook het volgende blok Valuta s vaak onvoorspelbaar. De waarderingsstrategie gaat er van uit dat op de lange termijn de wisselkoersen terugkeren naar een waardering die is gebaseerd op de onderlinge koopkrachtverhoudingen van twee landen. Dit meet men door de koopkrachtpariteit te berekenen (purchasing power parity of PPP, bekend van de hamburgerof tegenwoordig meer de ipod-index. Hierbij worden de koopkrachtverhoudingen met elkaar vergeleken door de prijzen voor een hamburger of een ipod van beide landen met elkaar te vergelijken). Op korte tot middellange termijn kunnen muntsoorten afwijken van de PPP-waardering door handelsverschillen, onvolledige informatie en kosten. Op lange termijn zou deze afwijking weer moeten verdwijnen door verandering van de wisselkoersen. Valuta s vaak onvoorspelbaar Er zijn veel factoren die van invloed zijn op valuta en de mate waarin deze factoren de wisselkoers beïnvloeden is vaak alleen achteraf te bepalen. Het voorspellen van valuta is dan ook niet eenvoudig. Dat verleidde Greenspan ooit tot de uitspraak, toen hem werd gevraagd naar zijn verwachtingen omtrent de dollar, dat er volgens hem 50% kans was dat die zou stijgen en 50% kans dat die zou dalen. Op lange termijn is de ontwikkeling (achteraf) goed te verklaren door de kracht van de economie. Een land met een sterke en flexibele economie en een relatief hoge economische groei heeft over het algemeen een krachtige munt. Maar op korte termijn spelen geldstromen, renteverschillen en de schuldpositie in meer of mindere mate een rol. Ook sentiment is een belangrijke valkuil voor veel valutabeleggers. Als de hele markt negatief is, dan is er een sterke neiging dit te volgen. Vaak wordt dit gevolgd door een teleurstellend resultaat, indien een forse correctie onverwachts volgt. Relatief nieuw zijn de verschillende rondes van kwantitatieve verruiming door centrale banken en hun invloed op de munt (soms uitmondend in valuta oorlogen ). Simpel gesteld: het bijdrukken van geld is nu eenmaal niet goed voor de waarde er van. Toch herstelde bijvoorbeeld de dollar keer op keer. Al was dat niet alleen te danken aan de kracht van de dollar als veilige haven, maar ook een gevolg van de zwakte van de euro. Vreemde valuta in portefeuille Over het algemeen dient men voorzichtig te zijn met beleggingen in vreemde valuta. Alleen als u verplichtingen heeft in vreemde valuta kan dat een reden zijn om die valuta als uitgangspunt te nemen. Binnen aandelen zien we valuta-afdekkingen juist als een extra risico. Een risico, dat vaak direct of indirect door de bedrijven zelf al deels of geheel wordt afgedekt (hier wordt verderop dieper op ingegaan). Een bekende categorie van beleggers die willen profiteren van valutaverschillen zijn de hedgefondsen, die vaak met strategieën gebaseerd op carry, momentum en/of waardering proberen rendement te behalen uit valutabewegingen. Een beroemd voorbeeld hiervan is George Soros, die door omvangrijke speculatie het Britse Pond in 1992 de Bank of England op de knieën kreeg, die gedwongen werd de koppeling van het pond versus de D-Mark los te laten. Veel beleggers maken zich echter zorgen over de toekomst van de euro en zijn niet zozeer op zoek naar rendement maar naar risicoreductie. Ze maken zich vooral zorgen over de instandhouding van hun vermogen (koopkracht) indien de euro valt. Het grootste risico wat men dan loopt is dat de euro niet verder verzwakt, maar juist herstelt. Deze risicoreductie kan men alleen bereiken door valutaopties te verwerken in een obligatie. Zodoende behoudt men dan slechts de winstkans van de vreemde valuta en is de kans op wisselkoersverlies uitgesloten. Dit wordt dan betaald uit lagere

3 couponopbrengsten in vergelijking met een gewone obligatie in euro. Een voorbeeld hiervan op deze website is de BNG Valuta Obligatie (XS ). Valutarisico en lange termijn vermogensbehoud Bij VV obligaties geeft het valutarisico een extra risico. De beweeglijkheid van valuta s ligt gemiddeld veel hoger dan de beweeglijkheid van obligaties. Opname van VV obligaties in de portefeuille zou het risico van deze risicomijdende beleggingscategorie onnodig verhogen. Ook hebben beleggers in Nederland hun toekomstige verplichtingen hoofdzakelijk in euro. Een afweging echter om ook binnen obligaties in vreemde valuta te beleggen zou kunnen zijn dat het, voor vermogensbehoud over de generaties heen, op de lange termijn niet verstandig is om alle vergaarde rijkdom in één valuta aan te houden. Iemand die de afgelopen 100 jaar het geld in Duitse obligaties aanhield was dan toch drie keer de pineut. Maar feitelijk is dat geen beleggingsvraag in de zin dat de belegger op zoek is naar rendement. Het gaat veel meer om instandhouding van het vermogen. Dat uit zich in de wens om niet een klein deel, maar een relatief fors deel in vreemde valuta aan te houden. Vanuit de gegeven beleggingsdoelstelling, blijkt al dat VV obligaties in deze context slechts dienen te worden ingezet in geval van zeer grote vermogens en een bijzonder lange tijdshorizon, waar geen specifiek beleggingsdoel (zoals bijvoorbeeld het aflossen van een hypotheek) tegenover staat anders dan sec het in stand houden van het vermogen. Kan men een valutastrategie ook voeren door te beleggen in aandelen? Valuta kunnen een forse impact hebben op de performance van met name regionaal gespreide aandelen. Het beleid ten aanzien van vreemde valuta is dat bijna alle banken binnen de aandelencategorie dit risico in principe niet afdekken. Dit is gebaseerd op het gegeven dat bedrijven zelf deels of geheel het valutarisico afdekken (rechtstreeks of door middel van een financiering in vreemde valuta van de buitenlandse activiteiten) en omdat valutabewegingen direct gevolgen hebben op de winstgevendheid van met name exporterende bedrijven. Een zwakkere munt zorgt voor een hogere winst wat dan weer terug te zien is in een hogere waardering. Per saldo is de impact van de valutabewegingen dan ook beperkt. Bovendien zijn sommige bedrijven die bijvoorbeeld in euro noteren gevoeliger voor de ontwikkeling van de Amerikaanse dollar, dan Amerikaanse bedrijven. Dit komt omdat producten vaak niet binnen het eurogebied worden geproduceerd, maar dat men toch moet concurreren op de wereldmarkt (waar zaken vaak in dollar worden verhandeld). Door bovenstaande factoren is het bijzonder lastig om te bepalen hoeveel men exact moet afdekken. Het afdekken van valutarisico bij aandelenbeleggingen kan op basis van het voorgaande eerder worden gezien als een extra gok dan als een manier om het risico te verlagen. Overzicht van risico s bij obligaties in vreemde valuta Maar stel, u overweegt of heeft een belegging in VV obligaties. Welke belangrijke risico s kunnen we hier dan bij onderscheiden? Hieronder vindt u een opsomming van de belangrijkste risico s: Debiteurenrisico In theorie kan elke instelling die een obligatie uitgeeft te maken krijgen met een faillissement of wanbetaler worden. Of het nu overheden, banken of bedrijven zijn. De kans hierop verschilt aanzienlijk van debiteur tot debiteur. De kredietbeoordeling ( credit rating of rating die wordt afgegeven door een gespecialiseerd bureau zoals S&P), geeft u een goede richtlijn voor hoe het debiteurenrisico op dat moment wordt ingeschat. De credit rating bij S&P loopt met tussenstappen van AAA, AA, A, BBB en zo stapsgewijs verder naar beneden tot D. Een rating lager dan BBB wordt gezien als speculatief, in obligatie termen vaak aangeduid als High-Yield, Junkbond of Non-investment grade.

4 Een AAA rating (de hoogste kredietbeoordeling) betekent dat de kans op wanbetaling bijzonder klein wordt geacht. Er zijn nog een aantal landen in de wereld die deze beoordeling kennen. Nederland is haar AAA-rating van S&P in 2012 kwijtgeraakt. Er zijn geen commerciële banken meer in de wereld die nog een AAA rating hebben. Slechts de banken die worden gegarandeerd door supra-nationale overheden (denk aan de Europese Investerings Bank) of overheidsbanken van een land met een AAArating kunnen nog een AAA rating hebben. Bij wanbetaling daalt de kredietbeoordeling naar D. Dit betekent dat naar verwachting slechts een deel van de nominale waarde (de restwaarde ) nog terugbetaald zal worden. Tussen het moment van wanbetaling en het moment van betaling van de restwaarde kan bovendien geruime tijd zitten. De obligaties van Lehman, welke failliet ging in september 2008 zijn nog steeds niet afgewikkeld (april 2015). In de tussentijd ontvangt u bovendien geen rente. Omdat u bij een belegging in een obligatie altijd debiteurenrisico loopt, wordt in obligatierendementen een kredietopslag ( credit spread ) ingecalculeerd als compensatie voor dit risico. Deze credit spreads veranderen continu door transacties in de financiële markt, waarbij uiteraard de obligaties met de hoogste kredietrisico s de hoogste kredietopslag kennen, oftewel het geëiste rendement ligt hoger. Een stijging van de kredietopslag betekent dat de financiële markt de kans op wanbetaling hoger inschat. Daardoor daalt dat de waarde van de obligatie. Bij een failliete debiteur zien we soms koersen van nog slechts 1 tot 20%. Deze koers zal sterk afhankelijk zijn van wat de verwachtingen zijn van ten aanzien van de restwaarde van de bank of het bedrijf na de afwikkeling van het faillissement. Renterisico Bij een obligatie loopt u (over het algemeen) renterisico, wat kan zorgen voor tussentijdse koersdalingen. Dit risico is het grootst als u een obligatie bezit met nog een lange resterende looptijd in combinatie met een vaste coupon. Om de koers te berekenen worden alle vaststaande rentebetalingen en de aflossing contant gemaakt tegen de op dat moment geldende marktrente voor die debiteur. Dat betekent dat als deze marktrente stijgt, de koers van een obligatie daalt, en vice versa. Immers, zou op dat moment een andere obligatie met exact dezelfde specificaties maar met een hogere rentevergoeding gekocht kunnen worden, dan zult u deze obligatie prefereren. U behaalt dan immers een hoger rendement bij hetzelfde risico. Door vraag en aanbod zal daarom de obligatie met een lagere coupon op een lagere koers worden verhandeld, tot het niveau waarbij de rendementen van beide obligaties weer met elkaar in lijn liggen. De koers van een obligatie kan hierdoor dus gedurende de looptijd beneden de 100% noteren. Een variabele coupon kent minder renterisico. Hier wordt de rentebetaling regelmatig herzien en dan bepaald door de op dat moment geldende marktrente. Doordat de rentebetalingen dus meebewegen met de marktrente loopt men een zeer beperkt renterisico. De waarde van een obligatie met een variabele coupon blijft daarom meestal ook dicht bij de 100% liggen, indien de kredietopslag tenminste ook nauwelijks is veranderd. Standaard krijgt men bij obligaties de nominale waarde op de aflossingsdatum weer terugbetaald in de valuta waarin de obligatie is uitgegeven. Het renterisico heeft dus slechts invloed op de tussentijdse koersen, en niet op de aflossingswaarde. Een obligatiekoers loopt op het einde van de looptijd daarom weer richting de 100%. Renterisico loopt dus terug gedurende de looptijd. Dit is een groot verschil met valutarisico wat zich ook vlak voor de afloopdatum nog kan openbaren. Liquiditeitsrisico Een obligatie met een grote omvang wordt over het algemeen meer verhandeld dan een obligatie met een kleine omvang. Meer marktpartijen hebben de grote obligatie in het vizier, sommige pensioenfondsen mogen bijvoorbeeld niet meer dan 10% van één obligatie bezitten. Dit alles leidt tot een grotere kans dat als iemand deze grote obligatie wil verkopen, er ook een koper zal zijn. Indien een obligatie eenvoudig en veel wordt verhandeld zal het verschil tussen de bied en de laatkoers klein zijn. Het risico dat er geen kopers zijn als men zou willen verkopen wordt aangeduid als liquiditeitsrisico. Middels een hoger geëist rendement wordt er voor dit liquiditeitsrisico

5 gecompenseerd. Voor een buy and hold belegger kan het juist aantrekkelijk zijn om de minder liquide obligaties te kopen om op deze manier deze vergoeding voor illiquiditeit te incasseren. Valutarisico Indien wordt belegt in een andere muntsoort dan in de thuisvaluta (en alle betalingsverplichtingen zijn ook in de thuisvaluta) dan loopt u valutarisico. Hierboven is al beschreven dat er geen aanwijsbare premie in de vorm van extra rendement is die men daarvoor opstrijkt. Toch kunnen de renteverschillen in de verschillende landen met een andere muntsoort het aantrekkelijk maken om te kiezen voor een obligatie in een andere muntsoort. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als een bepaalde muntsoort bijzonder lage rentestanden kent waardoor het renterisico te groot wordt en men het renterisico denkt te kunnen vermijden door te beleggen in een VV obligatie. Iedere muntsoort heeft namelijk ook zijn eigen rentestanden. Daarnaast kan de verwachting over de valutaontwikkeling aanleiding zijn om te kiezen voor een andere muntsoort. Op alle betalingen in vreemde valuta die voortkomen uit de VV obligatie loopt men valutarisico totdat deze zijn omgezet in de thuisvaluta. Zowel de rentebetalingen als de uitwisseling van de inleg en de aflossing worden immers door uw bank tegen de dan geldende wisselkoersen omgezet van en naar de euro. Vaak betaalt men voor deze omwisseling nog beperkte kosten in de vorm van afwijkende valutakoers in vergelijking met de middenkoers die op de financiële markt op dat moment geldt. Indien de thuisvaluta in waarde daalt (deprecieert) behaalt men extra rendement. Indien de thuisvaluta echter in waarde stijgt (apprecieert) verliest men rendement of wordt het behaalde rendement zelfs negatief. In de Eurozone worden wisselkoersen uitgedrukt als het aantal vreemde valuta wat men krijgt tegenover één euro. Dit betekent dat als de euro sterker wordt men voor één euro meer vreemde valuta kan kopen (de wisselkoers wordt dus hoger) en dat als de euro zwakker wordt er voor één euro minder vreemde valuta gekocht kan worden (de wisselkoers wordt lager). Een voorbeeld: 1 euro kunt u nu omwisselen tegen 9 Zweedse kronen. De euro wordt vervolgens sterker zodat men 10 Zweedse kronen krijgt voor een euro. De wisselkoers gaat van 9 naar 10. Indien u echter heeft belegd in een obligatie luidende in Zweedse kronen betekent dit dat u minder euro terugkrijgt bij aflossing van de obligatie waarbij de Zweedse kronen weer worden omgezet naar euro. U maakt dan dus een verlies op de valutakoersen. Een stijgende valutakoers betekent dus een dalend rendement, en omgekeerd. Praktijkvoorbeelden We hebben ter illustratie de werkelijke resultaten van twee reeds afgeloste obligaties uitgerekend. Daarbij hebben we de op dat moment geldende valutakoersen gebruikt om het rendement in euro mee te berekenen. In het eerste geval heeft de belegger een gelukkige hand en is hij de eurocrisis die volgde op de kredietcrisis precies voor. Hij belegde daartoe in een Rabobank obligatie, uitgegeven in Australische dollars. Australië floreert vanwege haar ligging naast het economisch opkomende Azië en de mede daardoor bloeiende grondstoffenmarkten. Hierdoor werd ook haar munt sterker. Tegelijkertijd slaat in de eurozone door toedoen van met name Griekenland de kredietcrisis van de banken over naar de overheden in de eurozone. Hierdoor komt de euro onder druk. Bij de tweede obligatie heeft de belegger zich laten leiden door de schijnbaar aantrekkelijke hoge rente van een staatsobligatie in IJslandse kronen. Echter, tijdens de looptijd van de obligatie gaan drie IJslandse banken failliet. Maar net ontsnapt de IJslandse overheid ook aan een faillissement, maar van de staatsobligatie krijgt de belegger tenminste nog de hoofdsom terug, in tegenstelling tot de obligaties van de drie failliete banken. De waarde van de munt heeft er echter flink onder te lijden.

6 Precies voor de euroc risis heeft men belegd in een Rabobank obligatie in Australische dollars (AUD) met een 6% coupon. Deze is uitgegeven tegen een uitgiftekoers van 100,572% en loopt van 8 december 2009 tot 15 januari 2013 (ISIN: XS ). Jaar Vaststellings datum Aard van de Cash-flow Wisselkoers Cash flow in Betaaldatum wisselkoers cash-flow van de AUD euro 0 donderdag 3 december 2009 investering -AUD 1.005,72 AUD 1,629 dinsdag 8 december ,53 1 woensdag 12 januari 2011 rente AUD 66,25 AUD 1,318 zaterdag 15 januari ,28 2 woensdag 11 januari 2012 rente AUD 60,00 AUD 1,232 zondag 15 januari ,68 3 donderdag 10 januari 2013 rente AUD 60,00 AUD 1,252 dinsdag 15 januari ,91 3 donderdag 10 januari 2013 aflossing AUD 1.000,00 AUD 1,252 dinsdag 15 januari ,52 Het jaarlijkse rendement van deze belegging in AUD uitgedrukt is: 5,78% Het jaarlijkse rendement van deze belegging in Euro uitgedrukt is: 15,64% Door het valutaresultaat is de waarde van de hoofdsom (in euro) gestegen met: Bij benadering lag het rendement op een Rabobank obligatie in euro (4,25% Rabobank 25 april 2013 tegen een koers van 105,78%) op 8 december 2009 met nog een resterende looptijd van ongeveer 4,1 jaar op: 30,05% 2,45% Verschil in jaarlijks behaald rendement door te kiezen voor een VV obligatie: 13,19% Vanwege het schijnbaar aantrekkelijke grote renteverschil heeft men belegd in een IJslandse staatsobligatie in IJslandse kronen (ISK) met een 7% coupon. Deze is uitgegeven tegen een uitgiftekoers van 100,509% en loopt van 17 maart 2004 tot 17 maart 2010 (ISIN: IS ). Jaar Vaststellings datum wisselkoers Aard van de cash-flow Cash-flow Wisselkoers van de ISK Betaaldatum Cash flow in euro 0 vrijdag 12 maart 2004 investering -ISK ,00 ISK 86,4200 woensdag 17 maart ,03 1 maandag 14 maart 2005 rente ISK 7.000,00 ISK 78,3300 donderdag 17 maart ,37 2 dinsdag 14 maart 2006 rente ISK 7.000,00 ISK 84,4800 vrijdag 17 maart ,86 3 woensdag 14 maart 2007 rente ISK 7.000,00 ISK 89,5600 maandag 19 maart ,16 4 woensdag 12 maart 2008 rente ISK 7.000,00 ISK 112,9900 maandag 17 maart ,95 5 donderdag 12 maart 2009 rente ISK 7.000,00 ISK 149,9700 dinsdag 17 maart ,68 6 vrijdag 12 maart 2010 rente ISK 7.000,00 ISK 172,1200 woensdag 17 maart ,67 6 vrijdag 12 maart 2010 aflossing ISK ,00 ISK 172,1200 woensdag 17 maart ,99 Het jaarlijkse rendement van deze belegging in ISK uitgedrukt is: 6,89% Het jaarlijkse rendement van deze belegging in Euro uitgedrukt is: -3,45% Door het valutaresultaat is de waarde van de hoofdsom (in euro) gedaald met: Bij benadering lag het rendement Nederlandse staatsobligatie (7,5% Nederland 15 april 2010 tegen een koers van 122,14%) met nog een resterende looptijd van ongeveer 6 jaar op: -49,8% 3,37% Verschil in jaarlijks behaald rendement door te kiezen voor een VV obligatie: -6,82% Conclusies Beleggen in VV obligaties geeft extra risico s in het defensieve gedeelte van een beleggingsportefeuille. Valutabewegingen zijn moeilijk te voorspellen. Het is niet eenvoudig om (extra) rendement te behalen met valutarisico. Valutarisico is normaal gesproken groter dan het debiteurenrisico of het renterisico van een obligatie. Dit effect is vaak nog sterker naarmate de looptijd korter wordt. Deze risico s kunnen zich allemaal tegelijkertijd openbaren, en allemaal gelijktijdig tegen u werken, bijvoorbeeld als een land failliet gaat of dreigt te gaan. Op zeer lange termijn kan spreiding in meerdere (harde) valuta echter voor zeer grote vermogens verstandig zijn. Indien men betalingsverplichtingen in een andere valuta heeft, kan een belegging in een VV obligatie met dezelfde valuta ook verstandig zijn.

Beleggingrisico s. Rendement en risico

Beleggingrisico s. Rendement en risico Beleggingsrisico s Beleggingrisico s Onderstaand tref je de omschrijving aan van de belangrijkste beleggingsrisico s die samenhangen met jouw keuze voor een portefeuilleprofiel. Je neemt een belangrijke

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Twee valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Obligaties een financieringsinstrument en een beleggingscategorie

Obligaties een financieringsinstrument en een beleggingscategorie Obligaties een financieringsinstrument en een beleggingscategorie Mr A. van Dijk RBA 1 Inleiding Wat zijn obligaties? Kenmerken Rendement Risico Obligatiesoorten 2 Kenmerken van Obligaties Vordering Vaste

Nadere informatie

EMPEN C REDIT L INKED N OTE

EMPEN C REDIT L INKED N OTE EMPEN C REDIT L INKED N OTE per juli 2011 Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico De Europese rente staat momenteel op

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief willen wij u graag informeren over onze visie op obligaties en dan in het bijzonder op bedrijfsobligaties.

In deze nieuwsbrief willen wij u graag informeren over onze visie op obligaties en dan in het bijzonder op bedrijfsobligaties. Nieuwsbrief Vooruitzichten obligaties In deze nieuwsbrief willen wij u graag informeren over onze visie op obligaties en dan in het bijzonder op bedrijfsobligaties. Sinds begin dit jaar zijn obligaties

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Drie valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Kenmerken financiële instrumenten en risico s

Kenmerken financiële instrumenten en risico s Kenmerken financiële instrumenten en risico s Aan alle vormen van beleggen zijn risico s verbonden. De risico s zijn afhankelijk van de belegging. Een belegging kan in meer of mindere mate speculatief

Nadere informatie

Deutsche Bank. De obligaties stap voor stap

Deutsche Bank. De obligaties stap voor stap Deutsche Bank De obligaties stap voor stap De obligaties stap voor stap Definitie P. 3 Belangrijkste kenmerken P. 3-4 Waarom beleggen in obligaties? P. 4-5 De verhouding tussen risico en rendement P. 5

Nadere informatie

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch:

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch: Obligaties 4-4-2014 Algemeen economisch: Over de afgelopen maanden zet de bestaande trend zich door. De rente blijft per saldo onder druk, ondanks een tijdelijke hobbel na de start van het afbouwen van

Nadere informatie

BNG (Bank Nederlandse Gemeenten) Valuta Obligatie

BNG (Bank Nederlandse Gemeenten) Valuta Obligatie BNG (Bank Nederlandse Gemeenten) Valuta Obligatie Rabobank. Een bank met ideeën. BNG Valuta Obligatie De BNG Valuta Obligatie (de 'Obligatie') biedt u in tegenstelling tot een gewone obligatie de mogelijkheid

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

Risico s en kenmerken van beleggen

Risico s en kenmerken van beleggen Risico s en kenmerken van beleggen 1. Risico s en kenmerken in het algemeen Beleggen brengt risico s met zich mee. Vaak geldt: hoe hoger het verwachte rendement, hoe meer risico s. Ook geldt dat in het

Nadere informatie

FLuctuating EURibor Note. Profiteer van een potentieel hoge rentevergoeding

FLuctuating EURibor Note. Profiteer van een potentieel hoge rentevergoeding FLuctuating EURibor Note W a t i s d e F L E U R II N o t e? De FLEUR II Note (FLEUR II) is een vastrentend beleggingsinstrument met een maximale looptijd van 10 jaar waarmee de belegger kan profiteren

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA

Financiële analyse. Les 2 Vermogensbehoefte en financiering. Auteur: Witek ten Hove, MBA Financiële analyse Les 2 Vermogensbehoefte en financiering Auteur: Witek ten Hove, MBA In deze les gaan we kijken naar onderdelen uit de balans. Er wordt aangenomen dat de student weet hoe een balans is

Nadere informatie

De Knab Participatie in het kort

De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort Let op! De Knab Participatie in het kort geeft antwoord op vragen die je mogelijk hebt over de participatie. Als je overweegt om de Knab

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS Obligatie helpdesk Ze zijn de hoeksteen van vrijwel iedere beleggingsportefeuille: obligaties. Terecht, want vastrentende beleggingen hebben een fantastische bullmarkt beleefd. Maar wat gebeurt er met

Nadere informatie

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën Euronext.liffe Inleiding Optiestrategieën Vooraf De inhoud van dit document is uitsluitend educatief van karakter. Voor advies dient u contact op te nemen met uw bank of broker. Het is verstandig alvorens

Nadere informatie

Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s

Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s Kenmerken van effecten en daaraan verbonden specifieke risico s Hieronder worden de kenmerken van diverse vormen van effecten besproken en de daaraan verbonden specifieke risico s. Bij alle vormen van

Nadere informatie

Rabo Variabele Lange Rente Obligatie

Rabo Variabele Lange Rente Obligatie Dit prospectus is gemaakt voor de uitgifte van dit product en wordt daarna niet meer geactualiseerd. Als u in dit product wilt beleggen is het daarom belangrijk dat u ook alle informatie over dit product

Nadere informatie

Rabobank Rentelift Obligatie

Rabobank Rentelift Obligatie Rabo International. London Branch Thames Court,One Queenhithe London EC4V 3RL Rabobank Rentelift Obligatie Rabobank Rentelift Obligatie U hebt een visie op de ontwikkeling van de geldmarkt. U bent er van

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

Gestructureerde ProductenWijzer

Gestructureerde ProductenWijzer Gestructureerde ProductenWijzer Producten met gehele of gedeeltelijke hoofdsombescherming U bent mogelijk geïnteresseerd in beleggen in gestructureerde producten. Maar wat zijn gestructureerde producten?

Nadere informatie

Vergelijking lijfrenteproducten ASR en Brand New Day

Vergelijking lijfrenteproducten ASR en Brand New Day Vergelijking lijfrenteproducten en Inleiding Op dit moment benadert haar klanten met een alternatief voor hun woekerpolis. U wordt gevraagd om voor uw klanten een objectieve vergelijking te maken: de huidige

Nadere informatie

Lees in ieder geval de volgende op deze website geplaatste informatie:

Lees in ieder geval de volgende op deze website geplaatste informatie: Deze brochure is gemaakt voor de uitgifte van dit product en wordt daarna niet meer geactualiseerd. Als u in dit product wilt beleggen is het daarom belangrijk dat u ook alle informatie over dit product

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie

Essentiële Beleggersinformatie Essentiële Beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Groenbeleggen met de Rabobank

Groenbeleggen met de Rabobank Groenbeleggen met de Rabobank Zuinig zijn op het milieu. We weten allemaal hoe belangrijk dat is. Zeker tegenwoordig. Natuurlijk kunnen we zelf actief zorgen voor een betere leefomgeving. Alleen: vaak

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Profiteer van stijgende grondstofprijzen

Profiteer van stijgende grondstofprijzen Profiteer van stijgende grondstofprijzen Profiteer van stijgende grondstofprijzen De prijzen van grondstoffen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Gedreven door de vraag vanuit China en India zijn met

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Koersrisico Het koersrisico is het risico dat uw beleggingen minder waard worden.

Koersrisico Het koersrisico is het risico dat uw beleggingen minder waard worden. KENMERKEN EN RISICO S VAN BELEGGINGEN INHOUDSOPGAVE 1. Kenmerken en risico s in het algemeen 2. Belangrijke risico s 3. Kenmerken en risico s per belegging 4. Overig 1. Kenmerken en risico s in het algemeen

Nadere informatie

Deel A: Beleggingsdoelstelling, risicohouding en financiële situatie

Deel A: Beleggingsdoelstelling, risicohouding en financiële situatie Vragenlijst risicoprofiel Vermogensopbouw Hypotheek Cliëntgegevens Naam Adres Postcode Woonplaats Hypotheek, leningnummer Beleggingsrekening, nummer Bij deze vragenlijst is een toelichting opgesteld. Deze

Nadere informatie

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP De Dynamische Strategie Portefeuille DSP Onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds UWV 1 Inhoudsopgave Waarom beleggen? 4 Beleggen is niet zonder risico s 4 Strategische beleggingsportefeuille

Nadere informatie

Kenmerken financiële instrumenten en risico s

Kenmerken financiële instrumenten en risico s Kenmerken financiële instrumenten en risico s Inleiding Aan alle vormen van beleggen zijn risico s verbonden. De risico s zijn afhankelijk van de belegging. Een belegging kan in meer of mindere mate speculatief

Nadere informatie

ABN AMRO double up certificaat

ABN AMRO double up certificaat ABN AMRO double up certificaat 2 Verwacht u dat een specifiek aandeel het komende jaar in waarde zal stijgen? Dan kunt u dubbel profiteren van deze stijging tot een vooraf vastgesteld plafond met het ABN

Nadere informatie

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen De mondiale markt voor onderhandse derivaten - niet gestandaardiseerd verhandeld op de beurs maar in maatwerk tussen grote partijen - is sinds

Nadere informatie

Reverse Exchangeable Notes. Het basisprospectus (d.d. 13 maart 2013) is goedgekeurd door het Bafin, de Duitse regelgever.

Reverse Exchangeable Notes. Het basisprospectus (d.d. 13 maart 2013) is goedgekeurd door het Bafin, de Duitse regelgever. Reverse Exchangeable Notes Het basisprospectus (d.d. 13 maart 2013) is goedgekeurd door het Bafin, de Duitse regelgever. 02 Reverse Exchangeable Notes Reverse Exchangeable Notes Profiteer van een vaste

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Einddatumgericht Beleggen

Einddatumgericht Beleggen Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Einddatumgericht Beleggen Een goede balans tussen rendement en risico Einddatumgericht Beleggen Bouwen aan een goed pensioen betekent voor u een afweging maken

Nadere informatie

S&V Reflector. Buy Low - Sell High. Praktische handvatten voor het beleggingsplan

S&V Reflector. Buy Low - Sell High. Praktische handvatten voor het beleggingsplan S&V Reflector Buy Low - Sell High Praktische handvatten voor het beleggingsplan Oktober 2015 Opmerkingen vooraf In deze reflector bespreken wij hoe een pensioenfonds de aantrekkelijkheid van beleggingscategorieën

Nadere informatie

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS Valutamarkt De euro op koers Havo Economie 2010-2011 VERS 2 Hoofdstuk 1 : Inleiding Opdracht 1 a. Dirham b. Internet c. Duitsland - Ierland - Nederland - Griekenland - Finland - Luxemburg - Oostenrijk

Nadere informatie

Achtergestelde capital securities en perpetuals van Aegon

Achtergestelde capital securities en perpetuals van Aegon Achtergestelde capital securities en perpetuals van Aegon Author : G.K. van Dommelen Date : 21-11-2013 Deel 2 van 2, (publicatiedatum: 21 november 2013) Vorige week hebben wij het eerste deel gepubliceerd

Nadere informatie

PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN

PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN beleggen Autocall Belgacom-ING-Total PLUK DE VRUCHTEN VAN 3 STERAANDELEN n Een coupon van 11% bruto bij een stijging of een daling tot -50% van Belgacom-ING-Total n Looptijd van 1 tot 4 jaar De voordelen

Nadere informatie

Vragenlijst risicoprofiel Vermogensopbouw Hypotheek t.b.v. ABN AMRO Profielfondsen

Vragenlijst risicoprofiel Vermogensopbouw Hypotheek t.b.v. ABN AMRO Profielfondsen Vragenlijst risicoprofiel Vermogensopbouw Hypotheek t.b.v. ABN AMRO Profielfondsen Cliëntgegevens Naam Adres Postcode Woonplaats Hypotheek, leningnummer Beleggingsrekening, nummer Bij deze vragenlijst

Nadere informatie

Verzekeringen. Werkgever en personeel. Het Persoonlijk Pensioen Plan: verstandig beleggen voor een goed pensioen

Verzekeringen. Werkgever en personeel. Het Persoonlijk Pensioen Plan: verstandig beleggen voor een goed pensioen Defensieve Lifecycle Neutrale Lifecycle Offensieve Lifecycle Zelf beleggen Verzekeringen 2008 Werkgever en personeel Het Persoonlijk Pensioen Plan: verstandig beleggen voor een goed pensioen Werkgever

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. VastNed Retail nv is een Nederlands vastgoedbeleggingsfonds dat met gelden

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Bijlage Beleggen. 1. Algemene risico s van beleggen. 1.3.. Wat is valutarisico? 1.1. Wat is koersrisico? 1.4.. Wat is marktrisico?

Bijlage Beleggen. 1. Algemene risico s van beleggen. 1.3.. Wat is valutarisico? 1.1. Wat is koersrisico? 1.4.. Wat is marktrisico? Bijlage Beleggen In deze bijlage bij de Voorwaarden Beleggen ABN AMRO leest u over: de algemene risico s van beleggen (hoofdstuk 1); en de kenmerken en risico s van soorten beleggingsproducten (hoofdstuk

Nadere informatie

Generali Beleggingsmogelijkheden Pensioen

Generali Beleggingsmogelijkheden Pensioen 1. Algemene informatie over dit document Waarom krijgt u dit document U krijgt deze informatie omdat u via uw werkgever deelneemt aan een pensioenregeling bij Generali. In uw pensioenregeling staat hoe

Nadere informatie

Rabo Groen Obligaties. Rabobank. Een bank met ideeën.

Rabo Groen Obligaties. Rabobank. Een bank met ideeën. Rabo Groen Obligaties Rabobank. Een bank met ideeën. Groenbeleggen met de Rabobank Zuinig zijn op het milieu. We beseffen allemaal hoe belangrijk dat is. Zeker tegenwoordig. Natuurlijk kunnen we zelf actief

Nadere informatie

ABN AMRO 5,125% obligatie 2011-2014 in AUD

ABN AMRO 5,125% obligatie 2011-2014 in AUD ABN AMRO 5,125% obligatie 2011-2014 in AUD 2 Zoekt u naar een belegging met vaste rente-inkomsten? Wellicht is de ABN AMRO 5,125% Obligatie 2011-2014 in Australische dollars iets voor u. Deze Obligatie

Nadere informatie

Nederlandse Waterschapsbank. ('NWB') Variabele Lange Rente Obligatie

Nederlandse Waterschapsbank. ('NWB') Variabele Lange Rente Obligatie Nederlandse Waterschapsbank ('NWB') Variabele Lange Rente Obligatie Rabobank. Een bank met ideeën. Nederlandse Waterschapsbank Variabele Lange Rente Obligatie De Nederlandse Waterschapsbank ('NWB') Variabele

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers p. 2 Index 1. Hoe werken ze? 3 2. Welke kosten zijn er bij een belegging in Turbo s, Speeders, Sprinters,? 5 3. Wat zijn de voordelen van Turbo s? 5 4. Welke

Nadere informatie

Rabo Cultuur Obligaties. Rabobank. Een bank met ideeën.

Rabo Cultuur Obligaties. Rabobank. Een bank met ideeën. Rabo Cultuur Obligaties Rabobank. Een bank met ideeën. Beleggen in cultuur met de Rabobank Cultuur: het bindmiddel van een samenleving. Hoe te zorgen dat die cultuur levend blijft? We kunnen dit bereiken

Nadere informatie

Rendement Certificaten

Rendement Certificaten Rendement Certificaten Een alternatief voor een rechtstreekse belegging in aandelen!* Aantrekkelijk vast rendement, indien de onderliggende waarde boven de rendementgrens blijft handelen Ook kans op een

Nadere informatie

Klassiek Beheer en de lage rente

Klassiek Beheer en de lage rente Klassiek Beheer en de lage rente De lage rente en posities in euro-obligaties binnen Klassiek Beheer Ontwikkelingen in de markt Deze 0,2% rente is de nominale rente. Naast deze Wereldwijd bevindt de rente

Nadere informatie

het gemak van het Pension Lifecycle Fund

het gemak van het Pension Lifecycle Fund het gemak van het Pension Lifecycle Fund 1 inhoud Omschrijving Pagina 1. Wat is een lifecycle fonds? 2 2. Hoe werkt het ABN AMRO Pension Lifecycle Fund? 2 3. Hoeveel rendement kunt u behalen? 3 4. Wat

Nadere informatie

Deutsche Bank. www.deutschebank.nl. Uw rentederivaat bij. Deutsche Bank

Deutsche Bank. www.deutschebank.nl. Uw rentederivaat bij. Deutsche Bank Deutsche Bank www.deutschebank.nl Uw rentederivaat bij Deutsche Bank Uw derivaat bij Deutsche Bank 1. Waarom is deze brochure belangrijk? U heeft op dit moment een rentederivaat. In deze brochure geven

Nadere informatie

Realiseer betere valutakoersen bij uw eigen bank!

Realiseer betere valutakoersen bij uw eigen bank! Strategic Finance Solutions Interest Rate Risk Management Currency Risk Management Februari 2014 ICC White Paper Bedrijven die valutatransacties doen in de contante ( spot ) markt krijgen op het moment

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note High Risk Equity Interest Other ING Dutch Plus Note Minimaal 155%* aflossing bij stijgende of beperkt dalende beurzen Bescherming tot 35% koersdaling t.o.v. de startwaarde Profiteer van een mogelijke stijging

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten. Vermogensbeheer SPMS. 17 november 2014

Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten. Vermogensbeheer SPMS. 17 november 2014 Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten Vermogensbeheer SPMS 17 november 2014 Structuur SPMS (vermogensbeheer) Bestuur SPMS F&C (verantwoord beleggen) Ortec (ALM studie) Bestuursbureau Investment

Nadere informatie

Go with the flow. 2 April 2015

Go with the flow. 2 April 2015 2 April 2015 Go with the flow De financiële markten hebben een bewogen 1 e kwartaal achter de rug. Met name Centrale Bank acties hebben grote geldstromen ( flows ) op gang gebracht die tot sterke marktbewegingen

Nadere informatie

Einddatumgericht Beleggen

Einddatumgericht Beleggen Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Einddatumgericht Beleggen Allianz DGA Pakket Einddatumgericht Beleggen Bouwen aan een goed pensioen betekent voor u een afweging maken tussen rendement en risico.

Nadere informatie

Het beleggingssysteem van Second Stage

Het beleggingssysteem van Second Stage Het beleggingssysteem van Second Stage Hoewel we regelmatig maar dan op zeer beperkte schaal (niet meer dan vijf procent van het kapitaal) - zeer kortlopende transacties doen, op geanticipeerde koersbewegingen

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE KENMERKEN EN RISICO S VAN FINANCIËLE INSTRUMENTEN

OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE KENMERKEN EN RISICO S VAN FINANCIËLE INSTRUMENTEN OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE KENMERKEN EN RISICO S VAN FINANCIËLE INSTRUMENTEN Dit document maakt er geen aanspraak op alle risico's te beschrijven inherent aan beleggingen in financiële instrumenten.

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Twee valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

FLuctuating EURibor Note. Profiteer van een potentieel hoge rentevergoeding

FLuctuating EURibor Note. Profiteer van een potentieel hoge rentevergoeding FLuctuating EURibor Note Wat is de FLEUR Note? De FLEUR Note (FLEUR) is een vastrentend beleggingsinstrument met een maximale looptijd van 10 jaar waarmee de belegger kan profiteren van een potentieel

Nadere informatie

Bouw uw eigen beleggingsportefeuille

Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Joost van Leenders, oktober 2013 Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 2 Agenda Strategisch versus tactisch beleggingsbeleid Spreiding, waarom ook alweer?

Nadere informatie

BNG Variabele Lange Rente Obligatie 2

BNG Variabele Lange Rente Obligatie 2 BNG Variabele Lange Rente Obligatie 2 Rabobank. Een bank met ideeën. BNG Variabele Lange Rente Obligatie 2 De BNG Variabele Lange Rente Obligatie 2 (de "Obligatie") is een obligatie met een variabele rente

Nadere informatie

Rabo Vast naar Variabele Coupon Obligatie 1

Rabo Vast naar Variabele Coupon Obligatie 1 Rabo Vast naar Variabele Coupon Obligatie 1 Rabobank. Een bank met ideeën. Rabo Vast naar Variabele Coupon Obligatie 1 De Rabo Vast naar Variabele Coupon Obligatie 1 ( de Obligatie ) is een beleggingsproduct

Nadere informatie

Juli 2014. Structured products. Index Garantie Notes. Index Garantie Notes

Juli 2014. Structured products. Index Garantie Notes. Index Garantie Notes Structured products Juli 2014 1 Bij deze brochure hoort een Inlegvel over uw specifieke Note. Het Inlegvel wordt geacht deel uit te maken van deze brochure en geeft de voorwaarden van een specifieke Note.

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer Inhoudsopgave Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen op

Nadere informatie

Rente Plus Notes Met een kredietobligatie profiteren van stijgende rente

Rente Plus Notes Met een kredietobligatie profiteren van stijgende rente Rente Plus Notes Met een kredietobligatie profiteren van stijgende rente Jaarlijks een minimale coupon en kans op meer Profiteren van een stijgende rente Dagelijks verhandelbaar via Euronext Amsterdam

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 Sarajane Marilfa Omouth Paramaribo, juni 2015 1. Inleiding De totale

Nadere informatie

Vragenlijst beleggersprofiel MoneYou Beleggingshypotheek

Vragenlijst beleggersprofiel MoneYou Beleggingshypotheek Vragenlijst beleggersprofiel MoneYou Beleggingshypotheek Hypotheek leningnummer Beleggingsrekeningnummer (dit nummer kunt u in de hypotheekofferte vinden) Gegevens cliënt Man Vrouw Voorletters en achternaam

Nadere informatie

HOOFDSTUK 19: WISSELKOERS EN WISSELMARKT

HOOFDSTUK 19: WISSELKOERS EN WISSELMARKT 1 HOOFDSTUK 19: WISSELKOERS EN WISSELMARKT 1. PRIJSVORMING OP DE WISSELMARKTEN 1.1. Enkele begrippen Wisselkoers = prijs van de buitenlandse munt, uitgedrukt in nationale munt bv. wisselkoers () van de

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Grafische voorstelling 4 2. Bull strategieën 5

Nadere informatie

Dan is optinote australia de ideale beleggingsformule voor u!

Dan is optinote australia de ideale beleggingsformule voor u! Geïnteresseerd in een jaarlijkse brutocoupon van 5% in AUD gedurende vijf jaar recht op terugbetaling van 100% van het belegde kapitaal (voor kosten) in Australische dollars op de eindvervaldag, behoudens

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Inhoudsopgave Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen op

Nadere informatie

Rabo Variabele Coupon Obligatie 9

Rabo Variabele Coupon Obligatie 9 Rabo Variabele Coupon Obligatie 9 Rabobank. Een bank met ideeën. Rabo Variabele Coupon Obligatie 9 De Rabo Variabele Coupon Obligatie 9 (de 'Obligatie') is een beleggingsproduct met een variabele rente

Nadere informatie

Effectenhandelaar Beleggingsproducten

Effectenhandelaar Beleggingsproducten Effectenhandelaar Beleggingsproducten Beschrijving Effectenhandelaren hebben te maken met een breed pakket aan producten. Hierbij is steeds weer de vraag: wat zijn de kenmerken van het product, welke risico

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN

HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN 1 HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN 1. Op de beurs van New York worden de volgende koersen genoteerd : 100 JPY = 0,8 USD ; 1 GBP = 1,75 USD en 1 euro = 0,9273 USD. In Tokyo is de notering 1 USD = 140 JPY. In Londen

Nadere informatie

= de ruilverhouding tussen 2 munten De wisselkoers is de prijs van een buitenlandse valuta uitgedrukt in de valuta van het eigen land.

= de ruilverhouding tussen 2 munten De wisselkoers is de prijs van een buitenlandse valuta uitgedrukt in de valuta van het eigen land. 1 De wisselmarkt 1.1 Begrip Wisselkoers = de ruilverhouding tussen 2 munten De wisselkoers is de prijs van een buitenlandse valuta uitgedrukt in de valuta van het eigen land. bv: prijs van 1 USD = 0,7

Nadere informatie

Welke soorten beleggingen zijn er?

Welke soorten beleggingen zijn er? Welke soorten beleggingen zijn er? Je kunt op verschillende manieren je geld beleggen. Hier lees je welke manieren consumenten het meest gebruiken. Ook vertellen we wat de belangrijkste eigenschappen van

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Rabo Variabele Coupon Obligatie

Rabo Variabele Coupon Obligatie Dit prospectus is gemaakt voor de uitgifte van dit product en wordt daarna niet meer geactualiseerd. Als u in dit product wilt beleggen is het daarom belangrijk dat u ook alle informatie over dit product

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

ING Inflatie Protectie Note

ING Inflatie Protectie Note Protection Equity Interest Other Deze brochure is opgesteld voor de aanbieding van deze Note en is na sluiting van de inschrijvingsperiode niet meer geactualiseerd. Voor actuele informatie met betrekking

Nadere informatie

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group Brochure bestemd voor particuliere beleggers p. 2 Index 1. Hoe werken ze? 3 2. Welke kosten zijn er bij een belegging in Turbo s, Speeders, Sprinters,? 5 3. Wat zijn de voordelen van Turbo s? 5 4. Welke

Nadere informatie