Beslissen, en gedragsverandering. 18 februari 2016 Anjo Travaille

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beslissen, en gedragsverandering. 18 februari 2016 Anjo Travaille"

Transcriptie

1 Beslissen, en gedragsverandering 18 februari 2016 Anjo Travaille

2 Mijn doel voor vandaag Argumenten Persoonlijk contact Informatie geven Autoriteit Opknippen Default Sociale norm Consistentie Belonen.. Sympathie Opvallend maken

3 Wat is het effect?

4 Wat doen mensen?

5 Menselijk lichaam: van prikkel tot actie Ontvangen zintuiglijke prikkel Verwerken in zenuwstelsel Signaal naar organen en spieren Spieren en organen voeren acties uit

6 Prikkel-actie Opslaan Activeren

7 Wat is het effect?

8 Wat is het effect?

9 Onbewuste verwerking van informatie

10 Wat is het effect?

11 Waardering en keuzes Zintuigen, Geheugen Pijn, Angst, Winst Sociale normen Zelfbeheersing, Doelgerichtheid >> Gericht op zelfbehoud en reproductie <<

12 Maximaal 5% te beïnvloeden via argumenten Automatisch Gepland

13 Wat zijn de beste sokken? Eerst de keuze, dan het argument!

14 Continuüm tussen gepland en automatisch gedrag Gepland Automatisch hoge lage betrokkenheid betrokkenheid betrokkenheid geen rol grondige oppervlakkige geen bewuste verwerking verwerking verwerking nodig o.a. o.a. vuistregels o.a. priming; argumenten (veel = goed) invloed omgeving (ook automatisch!)

15 Traditionele aanpak gedragsverandering Kennis Houding Gedrag

16 Recente inzichten: direct sturen op gewenst gedrag Gedrag Houding (behoefte aan) Kennis

17 Is duurzaamheid belangrijk? Omgeving, milieu, duurzaamheid, lange termijn, voor ons allemaal en zijn abstract Dit geeft weinig reactie in de hersenen Soms kan je het gewenste gedrag organiseren zonder de inhoud

18 Experiment energiebesparing Milieuvoorlichting, kostenbesef en sociale norm t.o.v. de buurt Factuur met: Beschrijvende norm + Hoger verbruik dan gemiddeld Daling 8,5 % Lager verbruik dan gemiddeld Verbruik blijft laag

19 Gebruik verandermomenten voor gepland gedrag Overvloed aan informatie (Ca uitingen per ) dag in je blikveld Onderbreken van automatisch gedrag, laat mensen weer even nadenken door: 1. Benutten natuurlijke moment 2. Veroorzaken verandermoment

20 Natuurlijk verandermoment: Ontruiming als impuls voor thuiswerken bij RWS Wat zijn natuurlijke momenten voor ander gedrag houtstook? Nw huis met houtkachel Stookseizoen Aankoop hout Klachten van de buren

21 Handhaver treedt op Houtprijs omhoog Aanbod schoorsteenveger Aanbod cursus fikkiestoken Houtvochtmeters? Gecreëerd verandermoment: Gratis aanbieden warmte scan Wat zijn mogelijke gecreëerde momenten voor ander stookgedrag?

22 Gedragsprincipes (1) Mensen doen graag en wat anderen ook doen: sociale normen (Focus op gewenst gedrag!)

23 Gebruik van sociale norm, maar is dit handig?

24 Gedragsprincipes (2) Mensen zijn gevoelig voor Sympathie, persoonlijk contact Consistentie Wederkerigheid Default opties Autoriteit en deskundigheid

25 Autoriteit, deskundigheid (en framing) HET IDEALE BOEK VOOR IEDEREEN (M/V) DIE EEN ECHTE MAN WIL ZIJN De man en het hout is een onontbeerlijke en praktische handleiding voor alles wat te maken heeft met het kappen, hakken, stapelen en het in de fik steken van alle soorten hout. Wanneer moet je de boom omhakken om het beste brandhout te krijgen? Hoe houd je een kampvuur eindeloos aan de gang? Wat valt er uit de houtstapel af te leiden over het karakter van de stapelaar? Op deze en nog veel meer vragen geeft dit boek een antwoord.

26 Gedragsprincipes (3) Mensen waarderen dat wat van hen is extra Mensen vinden verlies veel zwaarder wegen dan winst Mensen hebben vooral aandacht voor informatie die nieuw of bedreigend voor hen is Mensen doen graag wat weinig moeite kost, kiezen voor makkelijke optie Mensen vinden emotionele anekdotische informatie waardevoller dan statistische informatie

27 Herken de verleiding

28 Effectieve gedragsbeïnvloeding 1. Doelstelling 2. Analyse 3. Interventie STAP 1 doel, doelgroep en doelgedrag STAP 2 analyse gedrag en context STAP 3 maatregel en ontwerp STAP 4 meting en bijstelling Wees niet te snel tevreden!

29 Wat is je doel? STAP 1 doel, doelgroep en doelgedrag Minder vervuiling door houtstook Minder overlast door houtstook Minder gezondheidsklachten door houtstook Wat is je doelgroep en doelgedrag? Stokers kopen schonere houtkachel Stokers stoken schoner en/of minder (Handhavers gaan handhaven) (Buren klagen niet meer)

30 Waardoor wordt gedrag beïnvloed? Keuze: gepland - automatisch Motieven: waarden, associaties, probleembesef, veronderstellingen, weerstanden Context : fysiek, sociaal, economisch Is er 1 doelgroep of zijn er meerdere met verschillende kenmerken? STAP 2 analyse gedrag en context Zijn de stokers in beeld? Waarmee communiceer je met hen?

31 Welke interventies zijn effectief? STAP 3 maatregel en ontwerp Welke gedragsprincipes zouden hier kunnen werken? (Ervaringen van anderen, vergelijkende informatie, gratis proberen, positieve feedback, virtuele ervaring, educatie, positieve associaties, belonen, dealmaking, straffen,verbieden, commiteren, voorbeeldgedrag, framing, ) Inventariseer mogelijke succesvolle aanpakken en werk die uit.

32 Neem contact op voor vragen, suggesties en praktische toepassingen Anjo Travaille

Duurzaam gedrag. 18 april 2017 Anjo Travaille

Duurzaam gedrag. 18 april 2017 Anjo Travaille Duurzaam gedrag 18 april 2017 Anjo Travaille Waar of niet waar? Duurzame energie is belangrijk Bewustwording is vaak de belangrijkste stap voor energiebesparing Keuzes van managers en bestuurders zijn

Nadere informatie

Hersenen en SGBP. 5 november 2015 Anjo Travaille. Platform Ecologisch Herstel Meren

Hersenen en SGBP. 5 november 2015 Anjo Travaille. Platform Ecologisch Herstel Meren Hersenen en SGBP 5 november 2015 Anjo Travaille Platform Ecologisch Herstel Meren Wat moet je weten over hersenen bij het realiseren van SGBP? Vragen: Is duurzaam waterbeheer belangrijk? Is het belangrijk

Nadere informatie

Innovatie, hersenen en gedrag. 31 november 2016 Anjo Travaille

Innovatie, hersenen en gedrag. 31 november 2016 Anjo Travaille Innovatie, hersenen en gedrag 31 november 2016 Anjo Travaille Mobiele telefoon 1999 Innovatie, hersenen en gedrag Is innovatie belangrijk voor mensen? Wordt innovatie aangemoedigd in organisaties? Als

Nadere informatie

Masterclass gedragsverandering in de praktijk

Masterclass gedragsverandering in de praktijk Masterclass gedragsverandering in de praktijk 30 september 2015 Anjo Travaille Agenda Logica van menselijk gedrag Verleiding en weerstand Model voor effectieve interventies Interventies voor eigen cases

Nadere informatie

Verleiden tot gezond gedrag. 22 juni 2017 Anjo Travaille. Utrecht

Verleiden tot gezond gedrag. 22 juni 2017 Anjo Travaille. Utrecht Verleiden tot gezond gedrag 22 juni 2017 Anjo Travaille Utrecht Waar of niet waar? 1. Gezondheid is heel belangrijk voor ons 2. Mensen passen hun gedrag aan als ze er profijt van hebben 3. Gezond of ongezond,

Nadere informatie

Organisaties willen graag gedrag beïnvloeden

Organisaties willen graag gedrag beïnvloeden Nudging Organisaties willen graag gedrag beïnvloeden Commerciële organisaties Overheid marketeers psychologen communicatiedeskundigen economen Oud beïnvloedingsparadigma De mens als rationeel wezen KENNIS

Nadere informatie

Een gezonde leerling in een gezonde school(kantine).

Een gezonde leerling in een gezonde school(kantine). Een gezonde leerling in een gezonde school(kantine). Over de invloed van school op het eetgedrag van leerlingen Workshop To Remind You, onderdeel van landelijke Inspiratiesessies georganiseerd door het

Nadere informatie

Inspiratiedag 'Uw gemeente duurzaam mobiel' Hoe breng je duurzame mobiliteit aan de man bij de burger?

Inspiratiedag 'Uw gemeente duurzaam mobiel' Hoe breng je duurzame mobiliteit aan de man bij de burger? Inspiratiedag 'Uw gemeente duurzaam mobiel' Hoe breng je duurzame mobiliteit aan de man bij de burger? Inspiratiedag Duurzame mobiliteit 25/01/2012 Inhoud 1. Wat is duurzame mobiliteit? 2. Gedragsverandering

Nadere informatie

CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel

CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel Beleidsdoel: 1a Keuze doelgroep 1b Huidig gedrag Wie is de doelgroep? Wat weten we over huidig gedrag? (feiten en cijfers) Is deze groep onder

Nadere informatie

Hogere Verleidingskunde. Van marketing / psychologie 1.0.. naar marketing / psychologie 3.0

Hogere Verleidingskunde. Van marketing / psychologie 1.0.. naar marketing / psychologie 3.0 Hogere Verleidingskunde Van marketing / psychologie 1.0.. naar marketing / psychologie 3.0 Even voorstellen Werkzaam bij: Partner 5plus1 Stichting Duurzame Winkelstraat oprichter/ dagelijks bestuur Nyenrode

Nadere informatie

Verleiden is het nieuwe overtuigen

Verleiden is het nieuwe overtuigen Verleiden is het nieuwe overtuigen Het aan de man brengen van duurzaamheid: hoe doe je dat?? 5plus1: Weten wat de mens écht drijft Gedragsveranderingsadvies, uitmondend in verleidingsstrategieën, communicatie

Nadere informatie

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden CASI MODEL (Pag 122) HOE KANSRIJK IS UW CAMPAGNE? Het Campagne Strategie Instrument (CASI) is een hulpmiddel om tot onderbouwde keuzes te komen voor het opzetten van een campagne. Het gaat hierbij om campagnes

Nadere informatie

Gedrag bij afval scheiden. Onderzoek gedrag WUR. Beïnvloeding afvalscheiding huishoudens. Samenvatting van publicaties

Gedrag bij afval scheiden. Onderzoek gedrag WUR. Beïnvloeding afvalscheiding huishoudens. Samenvatting van publicaties Gedrag bij afval scheiden Samenvatting van publicaties Onderzoek gedrag Samenvatting van drie publicaties over gedrag: 1. Beïnvloeding afvalscheiding huishoudens (WUR in opdracht van NVRD) 2. (HVC) 3.

Nadere informatie

Meer grondstoffen scheiden in binnensteden

Meer grondstoffen scheiden in binnensteden Meer grondstoffen scheiden in binnensteden door beïnvloeding via automatisch gedrag Henk Klein Teeselink HKT projecten 06-53936085 Kijk ook eens: www.kenniswijzerzwerafval.nl Zwerfafval gedrag : >90% heeft

Nadere informatie

Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW)

Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW) Werkgroep Borging: Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW) November 2013 Deze sheets bevatten achtergrondinformatie bij het plan Borging awareness

Nadere informatie

Klanten en prospecten. Wie zijn onze danspartners?

Klanten en prospecten. Wie zijn onze danspartners? Klanten en prospecten Wie zijn onze danspartners? Klanten en prospecten Voor je begint aan de tango: Weet wie je klanten zijn Weet welke doelgroep je aanspreekt Zoek de beste communicatiemethode om je

Nadere informatie

Zeg het eens. Assertief communiceren en overtuigend argumenteren.

Zeg het eens. Assertief communiceren en overtuigend argumenteren. Zeg het eens Assertief communiceren en overtuigend argumenteren www.cameleontraining.be Overtuigend argumenteren Jij verliest Jij wint Ik win Ik manipuleer jou Ik beïnvloed jou Ik verlies Ik haal ons allebei

Nadere informatie

SPI op de sofa. SPIder conferentie. 6 oktober 2009. Jasper Doornbos Peter Brouwer. SPInoveren, inspireren en transpireren.

SPI op de sofa. SPIder conferentie. 6 oktober 2009. Jasper Doornbos Peter Brouwer. SPInoveren, inspireren en transpireren. SPI op de sofa SPIder conferentie SPInoveren, inspireren en transpireren 6 oktober 2009 Jasper Doornbos Peter Brouwer Improvement Focus Agenda Improvement Focus Samenvatting Doel Stelling Gedrag Waardoor

Nadere informatie

Communiceren met ouders. Silke Jansen Orthopedagoog Gezin en Gedrag REC 4 Vierland

Communiceren met ouders. Silke Jansen Orthopedagoog Gezin en Gedrag REC 4 Vierland Communiceren met ouders Silke Jansen Orthopedagoog Gezin en Gedrag REC 4 Vierland Inhoud van de workshop 1. Kind binnen systeem 2. School en ouders gelijkwaardig? 3. Richtlijnen bij oudercontacten 4.

Nadere informatie

ONS BREIN. What s in it for you? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG. Hoe zorgen we ervoor dat mensen (sneller) hun schuld inlossen?

ONS BREIN. What s in it for you? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG. Hoe zorgen we ervoor dat mensen (sneller) hun schuld inlossen? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG MASTERCLASS DRS. LIZA LUESINK ONZE MISSIE Wetenschappelijke kennis over gedrag vertalen naar innovatieve toepassingen in de praktijk VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG What s in

Nadere informatie

Verhalen in ontwikkeling

Verhalen in ontwikkeling Verhalen in ontwikkeling over het vertellen én ontwikkelen van transformatieve verhalen Wat gaan we doen? 1. over de kracht van verhalen 2. klassieke communicatie vs. transformative storytelling 3. praktische

Nadere informatie

Gedragsbeïnvloeding 2.0. Werk en veiligheid

Gedragsbeïnvloeding 2.0. Werk en veiligheid Gedragsbeïnvloeding 2.0 Werk en veiligheid Even kennis maken Niels Götz 42 jaar, getrouwd, 2 kinderen Opleiding Psychologie Post doctoraal Milieukunde + Beleid en Management Nima A + B Deskundigheidsopleiding

Nadere informatie

Het uur van de waarheid

Het uur van de waarheid BDO ONDERZOEK VERANDERCAPACITEIT GEMEENTEN Het uur van de waarheid Integrale uitvoering Participatiewet bij SW/SD; hoe vergroot je de verandercapaciteit? Saar Spanjaard, algemeen directeur Avres Anton

Nadere informatie

Bijlage 20 Proces van classificeren beïnvloedingentactieken: gemaakte indelingen

Bijlage 20 Proces van classificeren beïnvloedingentactieken: gemaakte indelingen Bijlage 20 Proces van classificeren beïnvloedingentactieken: gemaakte indelingen Met behulp van de korte beschrijvingen is geprobeerd om de beïnvloedingstactieken die bij elkaar horen bij elkaar te zetten

Nadere informatie

Tabula Rasa helpt organisaties met complexe vraagstukken waar gedrags- of attitudeverandering gewenst is

Tabula Rasa helpt organisaties met complexe vraagstukken waar gedrags- of attitudeverandering gewenst is Tabula Rasa helpt organisaties met complexe vraagstukken waar gedrags- of attitudeverandering gewenst is Risico-communicatie biotechnologie Veiligheidscultuur Shared decision making Communicatie vaak gericht

Nadere informatie

WERKBOEK DROMEN DURVEN DOEN. Het managen van de lastigste persoon op aarde: jezelf

WERKBOEK DROMEN DURVEN DOEN. Het managen van de lastigste persoon op aarde: jezelf WERKBOEK bij de nieuwe editie van DROMEN DURVEN DOEN Het managen van de lastigste persoon op aarde: jezelf dr. Ben Tiggelaar DROMEN DURVEN DOEN WERKBOEK BEN TIGGELAAR 1 OVER GEDRAG EN VERANDERING HOOFDSTUK

Nadere informatie

Gedragstraining Overwinning Op Jezelf (OOJ)

Gedragstraining Overwinning Op Jezelf (OOJ) Gedragstraining Overwinning Op Jezelf (OOJ) Een gedragstraining naar het boek en methodiek van De 7 eigenschappen van effectief leiderschap door Stephen R. Covey. In 7 stappen naar een succesvolle gedragsverandering!

Nadere informatie

Excelleren kun je niet alleen!

Excelleren kun je niet alleen! Excelleren kun je niet alleen! Excelleren in installatieverantwoordelijkheid 16-03-16 Nancy Polet Installatieverantwoordelijke m/v persoon die is aangewezen als direct verantwoordelijke voor de veilige

Nadere informatie

Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten

Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten INHOUD Wat is booking.com? Wat is persuasive design? Hoe laat de consument zich

Nadere informatie

Communicatie en gedragsbeïnvloeding. Peter van Vendeloo Tabula Rasa

Communicatie en gedragsbeïnvloeding. Peter van Vendeloo Tabula Rasa Communicatie en gedragsbeïnvloeding Peter van Vendeloo Tabula Rasa De rationele markt? Waarom zijn we oneerlijk? Sigmund Freud: Tijdens het opgroeien in de samenleving internaliseren we sociale deugden.

Nadere informatie

ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO

ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam Den Haag, 24 juni 2015 1 INHOUD 1. Enkele cijfertjes 2. Gedrag: enkele recente inzichten

Nadere informatie

Dag van de uitvoering

Dag van de uitvoering Mijn naam is Peter, Partici Peter Camping Powned, onderhandelen, Cialdini via schaarste beïnvloeden, oplossingsgericht werken en succesvolle Dag van de uitvoering 1 Camping Powned *Feedback vanuit verwondering

Nadere informatie

Energie besparen: juist nu tijdens de crisis! De onzichtbare drijfveren van de mens: een kennismaking En: hoe maken we Harry tot bondgenoot?

Energie besparen: juist nu tijdens de crisis! De onzichtbare drijfveren van de mens: een kennismaking En: hoe maken we Harry tot bondgenoot? Energie besparen: juist nu tijdens de crisis! De onzichtbare drijfveren van de mens: een kennismaking En: hoe maken we Harry tot bondgenoot? Even voorstellen Achtergrond: Studie psychologie Postdoctoraal

Nadere informatie

Duizeligheid. Havenziekenhuis

Duizeligheid. Havenziekenhuis Duizeligheid In deze folder leest u wat duizeligheid precies inhoudt. De oorzaken van duizeligheid worden beschreven. En u kunt lezen hoe duizeligheid in het ziekenhuis wordt onderzocht. Tenslotte wordt

Nadere informatie

Houtstook door huishoudens. Gemeente Den Haag (DSB)

Houtstook door huishoudens. Gemeente Den Haag (DSB) Begrijpen Beleven Bouwen www.steda.nl Houtstook door huishoudens Verschijning rapportage: 11 april 2016 Gemeente Den Haag (DSB) Inleiding Houtstook door huishoudens is een thema binnen het Actieplan Luchtkwaliteit

Nadere informatie

Bas Smeets page 1

Bas Smeets  page 1 Bas Smeets www.bsmeets.com page 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen idee wat hoe hun ideale

Nadere informatie

We kunnen het zenuwstelsel daarom onderverdelen in de controlekamer: het centrale zenuwstelsel en informatiewegen: het perifere zenuwstelsel.

We kunnen het zenuwstelsel daarom onderverdelen in de controlekamer: het centrale zenuwstelsel en informatiewegen: het perifere zenuwstelsel. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 Het zenuwstelsel De hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen in je lichaam vormen samen het zenuwstelsel.

Nadere informatie

Tips voor inzet Supporter van Schoon

Tips voor inzet Supporter van Schoon Tips voor inzet Supporter van Schoon Voor bedrijven en gemeenten Versie februari 2017 NederlandSchoon 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Tips voor bedrijven... 3 1. Creëer een match met jouw strategie of doelstellingen...

Nadere informatie

Emotioneren en laten associëren

Emotioneren en laten associëren Emotioneren en laten associëren Deze strategie is erop gericht om via communicatie in te spelen op en rekening te houden met associaties en emoties die een rol spelen bij het gewenste gedrag. Deze strategie

Nadere informatie

Energiebesparing & huishoudens

Energiebesparing & huishoudens 1. Praktijk Wat is het probleem? Op welke knoppen kun je drukken? Amsterdam Smart City Smart Challenge! Energiebesparing in stedelijke omgeving Veel projecten in kantoren, huizen, bedrijven! 11 bedrijven!

Nadere informatie

Ben Tiggelaar Dromen Durven Doen 33e druk 2011

Ben Tiggelaar Dromen Durven Doen 33e druk 2011 De meeste mensen houden hun voornemens niet vol, en zeker niet als het niet concreet is. Gedrag is de zwakke schakel tussen plannen en resultaten. Gedrag is alles wat we: - zichtbaar (bewegingen en woorden)

Nadere informatie

Dealen met agressie en probleemgedrag bij NAH Rolf Tijssen

Dealen met agressie en probleemgedrag bij NAH Rolf Tijssen Dealen met agressie en probleemgedrag bij NAH Rolf Tijssen www.tijssenweerbaarheid.nl Er zijn maar twee manieren om met anderen om te gaan. De eerste is vanuit angst. De tweede vanuit liefde Kay Pollak

Nadere informatie

Inzicht in Autisme. Lezing

Inzicht in Autisme. Lezing Inzicht in Autisme Lezing 18-09-2014 FRANS COOLEN ASS Trainer NVA ASS Trainer/coach bij In to Autisme frans.coolen@intoautisme.nl ASS Autisme Spectrum Stoornis Per persoon Per leeftijd In ernst In verschijningsvorm

Nadere informatie

Bijlage 17 Visualisatie analyses per adviesboek

Bijlage 17 Visualisatie analyses per adviesboek Bijlage 17 Visualisatie analyses per adviesboek Bron: Cialdini, R. (2009). Invloed. De zes geheimen van het overtuigen. Den Haag: Academische Service. Naam Inzicht Toepassing Consistentie Voorbeeld Toepassing

Nadere informatie

Spieren maken de mens een meer dynamisch leven door kennis en beheersing van je meest uitgebreide orgaan. Jip Driehuizen

Spieren maken de mens een meer dynamisch leven door kennis en beheersing van je meest uitgebreide orgaan. Jip Driehuizen Spieren maken de mens een meer dynamisch leven door kennis en beheersing van je meest uitgebreide orgaan. 2 Spieren maken de mens Onderwerpen: Waarom is spierkennis handig als je last hebt van RSI? Waar

Nadere informatie

Dit werkblad kun je gebruiken om aantekeningen te maken tijdens de presentatie en om na afloop te reflecteren en te oefenen met wat je gehoord hebt.

Dit werkblad kun je gebruiken om aantekeningen te maken tijdens de presentatie en om na afloop te reflecteren en te oefenen met wat je gehoord hebt. Dat je een voorkeur hebt voor het een, wil natuurlijk niet zeggen dat je het ander niet kunt of kunt leren! Iedereen kan zich bekwamen in een bepaalde vaardigheid. Als je maar gemotiveerd bent en vertrouwen

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Kennisoverdracht. Werkingsmechanisme: Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Kennis Houding Kunnen

Kennisoverdracht. Werkingsmechanisme: Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Kennis Houding Kunnen Kennisoverdracht Kennis Houding Kunnen Werkingsmechanisme: Kennisoverdracht Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Bijvoorbeeld: NL-Alert - Informatievoorziening over

Nadere informatie

Leadership By Responsibility

Leadership By Responsibility Leadership By Responsibility En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Leadership By Responsibility! Het gaat goed! Herkent u deze situatie: een collega of een medewerker presenteert vol vuur

Nadere informatie

GEDRAG EN INCASSO. Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam. Utrecht, 25 november 2016

GEDRAG EN INCASSO. Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam. Utrecht, 25 november 2016 GEDRAG EN INCASSO Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam Utrecht, 25 november 2016 1 INHOUD 1. Relevantie gedrag 2. Gedrag: enkele recente inzichten 3. Gevolgen voor

Nadere informatie

Team Alignment. En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Transformational Programs by TLC www.tlc-nederland.com

Team Alignment. En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Transformational Programs by TLC www.tlc-nederland.com Team Alignment En als mensen nu echt hun verantwoordelijkheid nemen? Team Alignment Het gaat goed! Herkent u deze situatie: een collega of een medewerker presenteert vol vuur over de voortgang van een

Nadere informatie

Verleid de consument. De nieuwste inzichten over wat het gedrag van de woonconsument écht drijft Donderdag 3 november 2016

Verleid de consument. De nieuwste inzichten over wat het gedrag van de woonconsument écht drijft Donderdag 3 november 2016 Verleid de consument De nieuwste inzichten over wat het gedrag van de woonconsument écht drijft Donderdag 3 november 2016 Even voorstellen 5plus1 Weten wat de mens écht drijft: gedrag en beleid 5plus1:

Nadere informatie

Ervaringen uit Groningen

Ervaringen uit Groningen Ervaringen uit Groningen Trinette Janssen trinettejanssen@zonnet.nl Nijmegen, 14 maart 2014 Bijeenkomst Leefmilieu: Overlast houtstook: hoe nu verder? Inhoud presentatie Wat is het probleem Mijn ervaringen

Nadere informatie

Checklist / stappenplan zwerfafvalaanpak. Handreiking voor het doorlichten en structureren van de zwerfafvalaanpak

Checklist / stappenplan zwerfafvalaanpak. Handreiking voor het doorlichten en structureren van de zwerfafvalaanpak Checklist / stappenplan zwerfafvalaanpak Handreiking voor het doorlichten en structureren van de zwerfafvalaanpak Checklist / stappenplan zwerfafvalaanpak Helpt gemeenten bij het structureren/ optimaliseren

Nadere informatie

! Laat u inspireren en ga de uitdaging aan! ! Stel uzelf de vraag wat het kan opleveren en waar mogelijkheden liggen!

! Laat u inspireren en ga de uitdaging aan! ! Stel uzelf de vraag wat het kan opleveren en waar mogelijkheden liggen! Inleiding Vrijwilligerscentrale Haarlem e.o. ziet al een aantal jaren de aanloop van kwetsbare burgers toenemen. Uit onderzoek van Movisie blijkt dat kwetsbare burgers onvoldoende op het netvlies te staan

Nadere informatie

Zorg voor schone handen! Drempels en drijfveren voor gedrag.

Zorg voor schone handen! Drempels en drijfveren voor gedrag. Jong geleerd Zorg voor schone handen! Drempels en drijfveren voor gedrag. Verbetering handhygiëne in verpleeghuizen. Workshop To Remind You Symposium Geïnfecteerd door daadkracht Amersfoort - 28 april

Nadere informatie

Leren beheersen van je slaapprobleem. Bart De Saeger" 19/03/2012

Leren beheersen van je slaapprobleem. Bart De Saeger 19/03/2012 Leren beheersen van je slaapprobleem Bart De Saeger" 19/03/2012 Bart De Saeger" Klinisch psycholoog - Gedragstherapeut Theorie + Technieken Inzicht krijgen" Leren hoe je het probleem stap voor stap kan

Nadere informatie

Uitkomsten studie Genderonderzoek energiebesparing

Uitkomsten studie Genderonderzoek energiebesparing Uitkomsten studie Genderonderzoek energiebesparing Inhoudsopgave Doel Aanpak Uitkomsten Rolverdeling bij besluitvorming De krachtigste motieven De beste afzender Suggesties voor vervolg IN DE BIJLAGEN

Nadere informatie

Creatief leiding geven en Opbrengstgericht werken

Creatief leiding geven en Opbrengstgericht werken Creatief leiding geven en Opbrengstgericht werken SOK, 7 december 2012 Harm Klifman 1 Wat gaan we doen? Vaststellen wat Opbrengst Gericht Werken(OGW) is Onderzoeken waarom OGW een trend is Als opstapjes

Nadere informatie

Communicatie en de (G)MR Cursus medezeggenschap

Communicatie en de (G)MR Cursus medezeggenschap Communicatie en de (G)MR Cursus medezeggenschap Taak (G)MR De MR heeft tot taak het bevorderen van openheid en onderling overleg in de school (art 7, lid 1 Wms). Communicatie De MR of GMR (art 7, lid 3

Nadere informatie

DRAAGVLAK VOOR NIEUWE BRONNEN

DRAAGVLAK VOOR NIEUWE BRONNEN Communicatietool Energietransitie Papierketen DRAAGVLAK VOOR NIEUWE BRONNEN Communicatietool V > I > Z > I > E > R Inleiding > Voor het programma Biorefinery van de Energietransitie Papierketen is de communicatietool

Nadere informatie

Invloed van omgevingsfactoren op gedrag

Invloed van omgevingsfactoren op gedrag Invloed van omgevingsfactoren op gedrag Congres StudieArena maandag 11 januari 2016 gedragsveranderingen in de ouderenzorg Marga van Oort, Wilma Lanke, Linda Willems alle rechten voorbehouden Bronnen:

Nadere informatie

Medley Handhaving & Gedrag. Gericht en effectief handhavingsbeleid

Medley Handhaving & Gedrag. Gericht en effectief handhavingsbeleid Medley Handhaving & Gedrag Gericht en effectief handhavingsbeleid Congres Handhaven en Gedrag 5 november 2009 Handhaving & Regelnaleving Regelgeving: gericht op realisatie beleidsdoelen Beleidsrealisatie:afhankelijk

Nadere informatie

Basissjabloon presentatie CASI

Basissjabloon presentatie CASI A d v i e s Basissjabloon presentatie CASI datum Parkeervak (Noteer hier alle ideeën en inzichten die gedurende het traject uit de groep komen zodat ze niet vergeten worden) 2 Doel van CASI (Omschrijf

Nadere informatie

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk om het begrip duizeligheid duidelijk te omschrijven. Er kan van alles

Nadere informatie

WAT DOEN MENSEN OP FACEBOOK?

WAT DOEN MENSEN OP FACEBOOK? IN DIT WEBINAR Slim inhaken op typisch Facebook-gedrag Kenmerken van goede content Hoe je binnen 30 min. per week blijft Interessante functies binnen Facebook Mijn aanbod voor jou Adverteren op Facebook

Nadere informatie

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Effectief campagne voeren Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Wat ga ik vandaag vertellen Voorstel ronde Naam Actiegroep Ervaring met campagne voeren/omgaan met de media

Nadere informatie

Een Stap voorwaarts in Leiderschap.

Een Stap voorwaarts in Leiderschap. 5 daagse training in voorjaar van 2010 Een Stap voorwaarts in Leiderschap. Doelgroep : DA Filiaal leidsters en aankomende filiaalleidsters Lokatie : Leusden DA hoofdkantoor Dag : Maandag van 9.30u 17.00u

Nadere informatie

Toolkit voor de stoker

Toolkit voor de stoker Toolkit voor de stoker . Helaas kiest of heeft u er voor gekozen om hout te stoken. We vinden het belangrijk u goed te informeren over de wijze waarop u zoveel mogelijk hinder kunt voorkomen bij uw buren

Nadere informatie

Dit wordt jouw jaar!

Dit wordt jouw jaar! WERKBOEK Dit wordt jouw jaar! 12 krachtige lessen in persoonlijke groei dr. Ben Tiggelaar DIT WORDT JOUW JAAR! WERKBOEK BEN TIGGELAAR 1 OVER GELUK EN SUCCES HOOFDSTUK 1-2 "Geluk is niet het doel, maar

Nadere informatie

STOP MAAR MET FEEDBACK GEVEN. HET HEEFT GEEN ZIN

STOP MAAR MET FEEDBACK GEVEN. HET HEEFT GEEN ZIN E-blog STOP MAAR MET FEEDBACK GEVEN. HET HEEFT GEEN ZIN In samenwerken Het is tijd voor een next level feedback geven; gewoon kijken naar het resultaat i.p.v. het gedrag. In dit blog 5 gedachtenkronkels

Nadere informatie

BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING.

BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING. BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING. DEEL-I. KIEZEN/ OORDELEN/ BESLISSEN. KANS * GEVOLG. TYPOLOGIE VAN BESLISSINGEN. Type-Probleem Aanpak Aard van de keuze STRATEGISCH ANALYSEREN OPTIMAAL TACTISCH

Nadere informatie

Les 21 Zintuig 1. Medische interpretatie. Codering Psychologische interpretatie

Les 21 Zintuig 1. Medische interpretatie. Codering Psychologische interpretatie Les 21 Zintuig 1 Sensorisch systeem, fantoompijn,oor, lawaaidoofheid, adaptatie van zintuigen, organisatie waarnemen ANZN 1e leerjaar - Les 21 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Medische interpretatie

Nadere informatie

Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren. Ada van Dalen

Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren. Ada van Dalen Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren Ada van Dalen Wat is W&T? W&T is je eigen leven W&T: geen vak maar een benadering De commissie wil onderstrepen dat wetenschap en technologie in haar ogen géén

Nadere informatie

Stress & Burn Out. ubeon Academy

Stress & Burn Out. ubeon Academy Stress & Burn Out ubeon Academy Programma Stress & Burn Out, twee thema s die tot voor kort taboe waren in vele werkomgevingen, vragen vandaag de dag extra aandacht. Naast opleidingen gericht op individuele

Nadere informatie

Geert Krediet. Rapportage Talentscan. 13 maart 2013

Geert Krediet. Rapportage Talentscan. 13 maart 2013 Geert Krediet Rapportage Talentscan 13 maart 2013 L.S. Het psychologisch profiel van Geert Krediet is opgesteld naar aanleiding van een psychologisch onderzoek. Dit onderzoek is uitgevoerd door heteigenvermogen.

Nadere informatie

Vrouwen sleutel tot ZEN? Driebergen 7 maart 2017

Vrouwen sleutel tot ZEN? Driebergen 7 maart 2017 Vrouwen sleutel tot ZEN? Driebergen 7 maart 2017 Programma Achtergrond Warming up Opzet en uitkomsten onderzoek De vrouw bepaalt Rolverdeling bij besluitvorming De krachtigste motieven De beste afzender

Nadere informatie

Efficiënt feedback geven

Efficiënt feedback geven Efficiënt feedback geven Tips Dit document is onderdeel van een set ondersteunend materiaal dat ter download wordt aangeboden aan kopers van De Strategieoach door Jeroen De Flander (ISBN 978 90 8148 733

Nadere informatie

workshop SOCIAL MARKETING fran bambust Cibe - geen pw #cibecity

workshop SOCIAL MARKETING fran bambust Cibe - geen pw #cibecity workshop SOCIAL MARKETING fran bambust Cibe - geen pw #cibecity SOCIAL MARKETING SOCIAL MARKETING geen commerciële marketing geen directe bevrediging verlangen niet inspelen op meer gemak, status en bevestiging

Nadere informatie

Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken?

Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken? osmoconsult & onderwijsvannu Trainingen & Opleidingen Zorg voor leerlingen met een stoornis: optuigen of afschminken? Klaas Jan Terpstra, 27 november 2014 www.osmoconsult.nl 1 Klaas Jan Terpstra Docent

Nadere informatie

Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk

Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk Jouw werk bestaat eruit om de klant te begeleiden bij een verandering in zijn financiële gedrag. Daarvoor kun je het model van DiClemente,

Nadere informatie

Energie besparen als anderen de rekening betalen: Veldexperimenten in The Student Hotel

Energie besparen als anderen de rekening betalen: Veldexperimenten in The Student Hotel Energie besparen als anderen de rekening betalen: Veldexperimenten in The Student Hotel Anouk Griffioen, Gerrit Antonides & Michel Handgraaf Wageningen University 1 Achtergrond Energiebesparing hangt voor

Nadere informatie

Competentiemeter docent beroepsonderwijs

Competentiemeter docent beroepsonderwijs Competentiemeter docent beroepsonderwijs De beschrijving van de competenties in deze competentiemeter is gebaseerd op: - de bekwaamheidseisen uit de Algemene Maatregel van Bestuur als uitwerking van de

Nadere informatie

Communicatie bij implementatie

Communicatie bij implementatie Communicatie bij implementatie Hoe je met een duidelijk communicatieplan software-implementaties positief beïnvloedt Een software systeem implementeren heeft, naast de nodige technische uitdagingen, ook

Nadere informatie

Engagementgame Workshop

Engagementgame Workshop Engagementgame Workshop Inzicht in stressoren en energiebronnen met de Engagementgame Inloggen internet: awifiguest Username: rreceptie First name: rec Last name: receptie Password: qa2e73fb Engagementgame

Nadere informatie

Rescue Diver. Voorkomen

Rescue Diver. Voorkomen Rescue Diver Voorkomen VOORKOMING Zelfredding Stress bij duikers Fysiologie van stress Herkennen en behandelen van stress ZELFREDDING Algemeen: Redden impliceert de mogelijkheid voor jezelf te kunnen zorgen.

Nadere informatie

Agenda. Inleiding Drieluik in veiligheid Veiligheidscultuur. Groepsgedrag Gedrag beïnvloeden Af en aanspreken. Aan de slag. www.denf.

Agenda. Inleiding Drieluik in veiligheid Veiligheidscultuur. Groepsgedrag Gedrag beïnvloeden Af en aanspreken. Aan de slag. www.denf. www.denf.nl 1 Agenda Inleiding Drieluik in veiligheid Veiligheidscultuur Groepsgedrag Gedrag beïnvloeden Af en aanspreken Aan de slag www.denf.nl 2 1 Drieluik in veiligheid www.denf.nl 3 Drieluik in veiligheid

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

Duizeligheid. Afdeling KNO

Duizeligheid. Afdeling KNO Duizeligheid Afdeling KNO Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Als u recent voor deze klacht bij een keel-, neus- en oorarts (kno-arts) bent

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel mensen met een licht

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten en behandeling. Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

Checklist / stappenplan zwerfafvalaanpak. Handreiking voor opstellen van een meerjarenplan

Checklist / stappenplan zwerfafvalaanpak. Handreiking voor opstellen van een meerjarenplan Checklist / stappenplan zwerfafvalaanpak Handreiking voor opstellen van een meerjarenplan Checklist / stappenplan zwerfafvalaanpak Helpt gemeenten bij het structureren/ optimaliseren van hun zwerfafvalaanpak

Nadere informatie

Dit wordt jouw jaar!

Dit wordt jouw jaar! 5_p{4# ' a {5#' 9 u} {3 {w C 61# ',E 9 QÓ«é«J øh º H f' {3 iæ+ 1'sB 9 w A' 9E )1_jdA' ad@ Ê( f_ `B 9#' - FtA' b_d A' QÓ«é«J øh º H Haalbaarheid en effectiviteit van gedragsgerichte dual system-interventies

Nadere informatie

Panelonderzoek Houtrook

Panelonderzoek Houtrook Panelonderzoek Houtrook Gemeente Amersfoort Dorien de Bruijn, Marlies Visser 30 januari 207 Foto s: FreeImages.com / Chris Chidsey, Kim W, Lozba Paul, Francisco Chaves, Rene Cerney Eén op de vijf panelleden

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS INHOUD Inleiding 7 1 Zelfonderzoek feedback geven en ontvangen 9 Checklist feedback geven en ontvangen 11 2 Communicatie en feedback 15 Waarnemen,

Nadere informatie

NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN

NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN FRISSE IDEEËN VOOR ADVIES- EN VERKOOPGESPREKKEN VAN ICT SPECIALISTEN We are not thinking-machines, we are feeling-machines that

Nadere informatie

Bijlage 19 Korte beschrijving van iedere beïnvloedingstactiek per adviesboek

Bijlage 19 Korte beschrijving van iedere beïnvloedingstactiek per adviesboek Bijlage 19 Korte beschrijving van iedere beïnvloedingstactiek per adviesboek Inspelen op variatiebehoefte Nieuwe dingen trekken de aandacht en beïnvloeden emoties. Afwijkende kleuren en incongruentie.

Nadere informatie

Hyperventilatie. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Hyperventilatie. Ziekenhuis Gelderse Vallei Hyperventilatie Ziekenhuis Gelderse Vallei Deze folder is bedoeld voor mensen die verwezen zijn door de huisarts naar de eerste hart hulp (EHH) met een bepaald klachtenpatroon dat kan passen bij hart-

Nadere informatie

Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening

Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening Stress, spanningen, en psychosociale problematiek na confrontatie met een hart- of longaandoening 1. Wat is stress? 2. Een aandoening als oorzaak voor stress en psychosociale problematiek 3. Problematiek

Nadere informatie