Tabula Rasa helpt organisaties met complexe vraagstukken waar gedrags- of attitudeverandering gewenst is

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tabula Rasa helpt organisaties met complexe vraagstukken waar gedrags- of attitudeverandering gewenst is"

Transcriptie

1 Tabula Rasa helpt organisaties met complexe vraagstukken waar gedrags- of attitudeverandering gewenst is Risico-communicatie biotechnologie Veiligheidscultuur Shared decision making

2 Communicatie vaak gericht op de rationele mens die weloverwogen beslissingen neemt

3 Over welk deel van ons gedrag denken we bewust na? Dit zeggen neuro-wetenschappers

4 Aard van ons gedrag Maximaal 5% te beïnvloeden via argumenten/informatie

5 Traditionele aanpak Kennis Houding Gedrag

6 Recente inzichten: direct sturen op gewenst gedrag Gedrag Houding Kennis

7 Kennis van het type gedrag dat je wilt beïnvloeden loont. Mogelijkheden voor bewust gedrag zijn heel anders dan voor routinegedrag

8

9

10 Nudging: duwtje in de goede richting. Routinegedrag beïnvloeden - ook op het werk

11

12 Veel kustgemeenten kampen met meeuwenoverlast. Welke campagne is het meest effectief om de overlast tegen te gaan? A B

13 Tabula Rasa - Katwijk Bestaande meeuwenposter Tekst (prompt met argument) Persoonlijke norm Beschrijvende norm

14 Effect op gedrag (Tabula Rasa, Paeth & Somers, 2012) Conditie Geen bord (controleconditie) 66% Afval in afvalbak Meeuwenposter 52% Tekst (met prompt) 70% Persoonlijke norm 84% Beschrijvende norm 84%

15 Hygiëne bevorderen subtiele mogelijkheden met geur en kleur

16 Brandveilig gedrag bevorderen Vraag Brandweer Nederland: hoe kunnen we brandveiligheid in studentenhuizen vergroten Gedragsanalyse als basis voor ontwikkelen interventies Traditionele voorlichting versus nudging

17 Resultaten Vluchtroutes vrij (van 73% naar 90%) Minder brandgevaar door keukeninstallaties (van 48% naar 92%)

18 Hoe een goede interventie verkeerd wordt toegepast

19 Essentieel om te weten welk gedrag je wilt bevorderen. Gaat het om routinegedrag of om bewust gedrag?

20 Gezonde medewerkers Meer bewegen, minder zitten. Hoe bereik je dat?

21 Meer bewegen: implementatie-intenties werken beter dan motivatietechnieken (Milne, Orbell, Sheeran, 2002) Percentage dat minstens 1x per week intensief beweegt Controlegroep Motivatie Implementatie-intentie

22 Vergroot kans op succes: implementatie-intenties Concreet maken wat je hoe en wanneer gaat doen Meest effectieve vorm: Als [situatie/moment], dan [actie] Werkt ook bij duurzaam gedrag in organisaties (afval scheiden) en je goede voornemers voor 2017

23 Nudging voor complexer gedrag

24

25 Ca 2000 vermijdbare sterfgevallen rond operaties Pilots met bewezen effectieve aanpak à niet direct omarmd Cultuurverandering geholpen door samenwerking op alle niveaus: Helder doel minister: halveren aantal vermijdbare doden Commitment Raden van Bestuur Steun van beroepsverenigingen bij implementatie Toezicht door inspectie Artsen en zorgverleners: zichtbare resultaten (directe feedback)

26 Time-Out procedure Checklist doeltreffend, mits goed geïmplementeerd

27 Resultaat na 4 jaar (2008 en 2012) Sterfte rond operaties gehalveerd à DOEL BEREIKT Aantal complicaties met een derde verminderd Structureel bespreken incidenten à leren van het verleden

28 Mensen maken fouten, dat is onvermijdelijk. De crux is: hoe gaan we met die fouten om?

29 Reactie op fouten zichtbaar in brein (Jason Moser, 2011)

30 Cultuur van blame free melden: Incidenten zien als belangrijke les à minder fouten versus Cultuur van straffen: Incidenten hebben negatieve consequenties à meer fouten

31 Hoe kun je melden van incidenten en onveilige situaties laagdrempeliger maken?

32 Weerstand tegen maatregelen bij management en medewerkers

33

34 Niet dragen persoonlijke beschermingsmiddelen

35 Soorten weerstand vragen elk om andere interventies Reactance (gevoel dat vrijheid beperkt wordt) à Argumenten hebben geen effect à Onderken emotie Skepsis (inhoudelijke twijfels/bezwaren) à Sterke onderbouwing; twee kanten laten zien à Biedt garanties ( niet goed, geld terug ) Inertie (geen zin om te veranderen) à Verander omgeving (nudging; ervaring)

36 Timing

37 Inzicht in gedrag voorwaarde voor effectieve maatregelen Psychologische technieken zoals nudging zijn geen simpele trucs. Helaas. Gedragsanalyse is een voorwaarde als je niet wilt vertrouwen op een toevalstreffer.

38 Gebruik maken van automatisme: priming

39

40 Zelfde principe benutten in je voordeel

41 Meer weten?

Meer grondstoffen scheiden in binnensteden

Meer grondstoffen scheiden in binnensteden Meer grondstoffen scheiden in binnensteden door beïnvloeding via automatisch gedrag Henk Klein Teeselink HKT projecten 06-53936085 Kijk ook eens: www.kenniswijzerzwerafval.nl Zwerfafval gedrag : >90% heeft

Nadere informatie

Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes. Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente

Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes. Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente 1. Cruciale factoren De aard van het gedrag: onbewust versus bewust gedrag Wordt het

Nadere informatie

Organisaties willen graag gedrag beïnvloeden

Organisaties willen graag gedrag beïnvloeden Nudging Organisaties willen graag gedrag beïnvloeden Commerciële organisaties Overheid marketeers psychologen communicatiedeskundigen economen Oud beïnvloedingsparadigma De mens als rationeel wezen KENNIS

Nadere informatie

Hoe creatiever hoe beter?

Hoe creatiever hoe beter? Hoe creatiever hoe beter? Dr. L.R. Pol Vennoot Tabula Rasa Behavorial Change & Society Radboud University Psychologie Maastricht University Em. lector Overheidscommunicatie HU Creatieve verpakking van

Nadere informatie

ONS BREIN. What s in it for you? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG. Hoe zorgen we ervoor dat mensen (sneller) hun schuld inlossen?

ONS BREIN. What s in it for you? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG. Hoe zorgen we ervoor dat mensen (sneller) hun schuld inlossen? VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG MASTERCLASS DRS. LIZA LUESINK ONZE MISSIE Wetenschappelijke kennis over gedrag vertalen naar innovatieve toepassingen in de praktijk VAN NUDGE NAAR GEWOONTEGEDRAG What s in

Nadere informatie

Gedrag bij afval scheiden. Onderzoek gedrag WUR. Beïnvloeding afvalscheiding huishoudens. Samenvatting van publicaties

Gedrag bij afval scheiden. Onderzoek gedrag WUR. Beïnvloeding afvalscheiding huishoudens. Samenvatting van publicaties Gedrag bij afval scheiden Samenvatting van publicaties Onderzoek gedrag Samenvatting van drie publicaties over gedrag: 1. Beïnvloeding afvalscheiding huishoudens (WUR in opdracht van NVRD) 2. (HVC) 3.

Nadere informatie

Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017

Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017 Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017 35.000 keuzes per dag Gezond en ongezond Gezonde en ongezonde keuzes Determinanten van gedrag Denken dat men genoeg beweegt

Nadere informatie

De psychologie van de wanbetaler

De psychologie van de wanbetaler 07-10-2015 De psychologie van de wanbetaler Dr. Martijn Keizer Rijksuniversiteit Groningen m.keizer@rug.nl Deze presentatie Deze presentatie Hoe motiveren we debiteuren om actie te ondernemen? Overzicht

Nadere informatie

Beslissen, en gedragsverandering. 18 februari 2016 Anjo Travaille

Beslissen, en gedragsverandering. 18 februari 2016 Anjo Travaille Beslissen, en gedragsverandering 18 februari 2016 Anjo Travaille Mijn doel voor vandaag Argumenten Persoonlijk contact Informatie geven Autoriteit Opknippen Default Sociale norm Consistentie Belonen..

Nadere informatie

Duurzaam gedrag. 18 april 2017 Anjo Travaille

Duurzaam gedrag. 18 april 2017 Anjo Travaille Duurzaam gedrag 18 april 2017 Anjo Travaille Waar of niet waar? Duurzame energie is belangrijk Bewustwording is vaak de belangrijkste stap voor energiebesparing Keuzes van managers en bestuurders zijn

Nadere informatie

Brandveiligheid stimuleren in studentenhuizen middels sociaal psychologische interventies

Brandveiligheid stimuleren in studentenhuizen middels sociaal psychologische interventies Brandveiligheid stimuleren in studentenhuizen middels sociaal psychologische interventies Resultaten van een veldexperiment in Utrecht, Rotterdam en Nijmegen In opdracht van de NVBR Den Haag, maart 2012

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten

Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten Subtiele beïnvloeding Wanneer verantwoorde keuzes geen moeite kosten S.J. Salmon, MSc. Prof. dr. B.M. Fennis Rapport RUGCIC-2014-02 ISBN 978-90-367-6952-5 Inhoudsopgave CIC 2 Managementsamenvatting: subtiele

Nadere informatie

Hoe brandveilig is uw bedrijf?

Hoe brandveilig is uw bedrijf? EXPEDITIE BRANDVEILIGHEID Hoe brandveilig is uw bedrijf? Beantwoord de vragen en ontdek of er verbeterpunten zijn. Ontdek welke punten u en uw medewerkers helpen bij het verbeteren van de brandveiligheid

Nadere informatie

Puberbrein als Innovatiekans. Beschrijving van de 4 basiscompetenties

Puberbrein als Innovatiekans. Beschrijving van de 4 basiscompetenties Puberbrein als Innovatiekans Beschrijving van de 4 basiscompetenties Samenwerken Plannen en organiseren Omgaan met (onverwachte) veranderingen Reflecteren Toelichting beschrijving van de basiscompetenties

Nadere informatie

Brandveilig Leven - pilot aandachtswijken. Resultaten van een veldonderzoek naar de effectiviteit van voorlichting aan huis

Brandveilig Leven - pilot aandachtswijken. Resultaten van een veldonderzoek naar de effectiviteit van voorlichting aan huis Brandveilig Leven - pilot aandachtswijken Resultaten van een veldonderzoek naar de effectiviteit van voorlichting aan huis Nieuwe focus brandweer Hoe kunnen we brand voorkomen? Brandveilig Leven Verschillende

Nadere informatie

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden CASI MODEL (Pag 122) HOE KANSRIJK IS UW CAMPAGNE? Het Campagne Strategie Instrument (CASI) is een hulpmiddel om tot onderbouwde keuzes te komen voor het opzetten van een campagne. Het gaat hierbij om campagnes

Nadere informatie

Gedragsbeïnvloeding in de praktijk

Gedragsbeïnvloeding in de praktijk Gedragsbeïnvloeding in de praktijk Rob Soeters, projectleider Twente Mobiel 4 november 2015 Onderwerpen Doel Webinar Persoonlijke inspiratie en motivatie Praktijkvoorbeelden Do s and don ts Persoonlijke

Nadere informatie

FACTSHEET VOORLICHTING NA BRAND

FACTSHEET VOORLICHTING NA BRAND FACTSHEET VOORLICHTING NA BRAND INTERVENTIE In een studentenwoning in de Zwolse wijk Assendorp is op maart 0 brand ontstaan. Twee slachtoffers zijn met ademhalingsproblemen naar het ziekenhuis gebracht.

Nadere informatie

Integrale veiligheid in de keten

Integrale veiligheid in de keten Ministerie van Infrastructuur en Milieu Integrale veiligheid in de keten visie van een opdrachtgever 19 april 2012 Veiligheid, samenwerking van levensbelang De film Veiligheid 2 19 april 2012 Inhoud 1.

Nadere informatie

Emotioneren en laten associëren

Emotioneren en laten associëren Emotioneren en laten associëren Deze strategie is erop gericht om via communicatie in te spelen op en rekening te houden met associaties en emoties die een rol spelen bij het gewenste gedrag. Deze strategie

Nadere informatie

Masterclass. Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie

Masterclass. Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Masterclass Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Dr. Bert Pol Drs. Jaap Wiersma (Gemeente Den Haag) Hoe betrek je burgers bij de communicatie

Nadere informatie

SAMENVATTEND RAPPORT. van het inspectieonderzoek bij. AZC Katwijk

SAMENVATTEND RAPPORT. van het inspectieonderzoek bij. AZC Katwijk SAMENVATTEND RAPPORT van het inspectieonderzoek bij AZC Katwijk Plaats : Katwijk Zh Brin : 06CA Onderzoeksnummer : 126449 Datum schoolbezoek : 28 februari 2012 Rapport vastgesteld te Zoetermeer op 29 mei

Nadere informatie

Dia 1. Dia 2. Dia 3 WORKSHOP PRESTATIEGERICHT STUREN. Aanleidingen voor KPI s KPI. Beleid. Proces KPI KPI. Risico. Beleid en indicatoren

Dia 1. Dia 2. Dia 3 WORKSHOP PRESTATIEGERICHT STUREN. Aanleidingen voor KPI s KPI. Beleid. Proces KPI KPI. Risico. Beleid en indicatoren Dia 1 WORKSHOP PRESTATIEGERICHT STUREN Verbeteren door prestaties Dia 2 Aanleidingen voor KPI s Beleid Proces KPI KPI Risico KPI Dia 3 Beleid en indicatoren Dia 4 Beleid en indicatoren Definities Kritische

Nadere informatie

Onderzoeksraad voor Veiligheid Dr Annemiek Nelis

Onderzoeksraad voor Veiligheid Dr Annemiek Nelis Onderzoeksraad voor Veiligheid Dr Annemiek Nelis 16 april 2014 KL Gesignaleerde problemen: Onduidelijke grenzen werkingsgebied van de crisisbestrijdingsplannen; Tijdverlies bij het aanrijden van de hulpverleners

Nadere informatie

218 SAMENVATTING De prevalentie van overgewicht en obesitas bij kinderen is de laatste jaren sterk toegenomen. In Nederland hebben 12.8% van de jongen

218 SAMENVATTING De prevalentie van overgewicht en obesitas bij kinderen is de laatste jaren sterk toegenomen. In Nederland hebben 12.8% van de jongen Samenvatting 217 218 SAMENVATTING De prevalentie van overgewicht en obesitas bij kinderen is de laatste jaren sterk toegenomen. In Nederland hebben 12.8% van de jongens en 14.8% van de meisjes overgewicht,

Nadere informatie

Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt. 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.

Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt. 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr. Zelfmanagement en eigen regie van de oncologische patiënt 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november 2014 AnneLoes van Staa PhD RN MD a.van.staa@hr.nl wie staat hier? 33 e Oncologiedagen Workshop 18 november

Nadere informatie

Cultuurmeting in de forensische praktijk. In samenwerking met GGZ Eindhoven

Cultuurmeting in de forensische praktijk. In samenwerking met GGZ Eindhoven Cultuurmeting in de forensische praktijk In samenwerking met GGZ Eindhoven Doel van een cultuurmeting Inzicht krijgen hoe de organisatie richting geeft aan cultuuraspecten met het oog op veiligheid en

Nadere informatie

Publiekslezing 11 maart :45 16:30 uur Maastrichtzaal, Universiteitssingel 40. Speciale gast : Drs. Martin van Rijn, Staatssecretaris VWS

Publiekslezing 11 maart :45 16:30 uur Maastrichtzaal, Universiteitssingel 40. Speciale gast : Drs. Martin van Rijn, Staatssecretaris VWS Publiekslezing 11 maart 2017 12:45 16:30 uur Maastrichtzaal, Universiteitssingel 40 Speciale gast : Drs. Martin van Rijn, Staatssecretaris VWS De kwaliteit van onze ouderenzorg Prof. Dr. Jan Hamers Twitter:

Nadere informatie

Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten

Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten INHOUD Wat is booking.com? Wat is persuasive design? Hoe laat de consument zich

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie en in elk netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

ehealth voor iedereen!

ehealth voor iedereen! ehealth voor iedereen! ehealth voor iedereen! ehealth is niet meer weg te denken uit de gezondheidszorg: we maken een afspraak met de huisarts via internet, gebruiken een app om onze conditie te verbeteren,

Nadere informatie

LUSTRUMPROGRAMMA OPLEIDING MONDZORGKUNDE UTRECHT:

LUSTRUMPROGRAMMA OPLEIDING MONDZORGKUNDE UTRECHT: Op weg naar een Kamer Mondzorg Josef Bruers LUSTRUMPROGRAMMA OPLEIDING MONDZORGKUNDE UTRECHT: Quality for the future 4 oktober 2013 Kamer Mondzorg Werktitel voor een initiatief om in Nederland te komen

Nadere informatie

Bijlage Programma van Eisen

Bijlage Programma van Eisen Bijlage Programma van Eisen Functie: Vaak is er sprake van problematiek thuis of op school met betrekking tot het gedrag van de jongere waarvan de oorzaak en dus de oplossing nog onvoldoende duidelijk

Nadere informatie

Veilig werken via gedragsverandering

Veilig werken via gedragsverandering Veilig werken via gedragsverandering Veilig en gezond werken is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. Werkgevers en werknemers hebben elkaar dan ook nodig. Die gezamenlijke

Nadere informatie

DOORBRAAKPROJECT ROM. Het begin van het einde. Williams,

DOORBRAAKPROJECT ROM. Het begin van het einde. Williams, DOORBRAAKPROJECT ROM Het begin van het einde Williams, 151124 Doorbraakproject ROM Project Trimbos-instituut in opdracht van het Landelijk Platform GGZ, de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, het

Nadere informatie

Effectief investeren in management

Effectief investeren in management Effectief investeren in management Veel organisaties zijn in verandering. Dat vraagt veel van de leidinggevenden/managers. Zij moeten hun medewerkers in beweging krijgen om mee te veranderen. En dat gaat

Nadere informatie

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd:

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd: Samenvatting De opkomst van Health 2.0 en e-health zorgt ervoor dat de patiënt verandert naar zorgconsument. Health 2.0 zorgt voor een grote mate van patiënt-empowerment; zorgconsumenten nemen zelf de

Nadere informatie

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Vul deze verbetercheck in om zicht te krijgen op waar uw organisatie staat met de aanpak rond ongewenst gedrag. Aan de hand van de scores kunt

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Bollebozen kweken Werken aan de kwaliteit van de leraar. Hoe leren leraren? Lia Voerman

Bollebozen kweken Werken aan de kwaliteit van de leraar. Hoe leren leraren? Lia Voerman Bollebozen kweken Werken aan de kwaliteit van de leraar Hoe leren leraren? Lia Voerman Onderzoek laat zien We slagen er eigenlijk met onze nascholing niet in om leraren te helpen hun gedrag in de klas

Nadere informatie

Hart voor de Zorg Programma. Hartcoherentie training voor zorgverleners

Hart voor de Zorg Programma. Hartcoherentie training voor zorgverleners Hart voor de Zorg Programma Hartcoherentie training voor zorgverleners HeartMath Hart voor de Zorg Programma De hedendaagse hectische, steeds veranderende en veeleisende zorgomgeving vraagt veel energie

Nadere informatie

Inleiding. Visie Beleid. Omgeving. Resultaat. Personeel. Beleid. Onderwijs. Leerlingen. Begeleiding. Communicatie. Cultuur.

Inleiding. Visie Beleid. Omgeving. Resultaat. Personeel. Beleid. Onderwijs. Leerlingen. Begeleiding. Communicatie. Cultuur. Inleiding Deze quickscan helpt u inzicht te krijgen in de taalsituatie op uw school. Met de scan licht u uw school door op vier categorieën en elf wezenlijke aspecten van het taalbeleid en de taalsituatie

Nadere informatie

Fysieke revalidatie van oncologische patiënten

Fysieke revalidatie van oncologische patiënten Fysieke revalidatie van oncologische patiënten DR. ERIC VAN BREDA MEDISCH SPORTFYSIOLOOG UNIVERSITEIT MAASTRICHT Revalidatie na kanker De richtlijn oncologische revalidatie Is vooral gericht op klachten

Nadere informatie

LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen

LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen LEERDOELEN VOOR INSTRUCTEURS Deel: MEDISCHE ZAKEN 1. De kandidaat kent de voorwaarden en de beperkingen van zijn medical (de kleine letters)

Nadere informatie

ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO

ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam Den Haag, 24 juni 2015 1 INHOUD 1. Enkele cijfertjes 2. Gedrag: enkele recente inzichten

Nadere informatie

Van betuttelen naar verleiden: Nieuwe richtingen voor gedragsbeïnvloeding. Emely de Vet Leerstoelgroep Strategische Communicatie

Van betuttelen naar verleiden: Nieuwe richtingen voor gedragsbeïnvloeding. Emely de Vet Leerstoelgroep Strategische Communicatie Van betuttelen naar verleiden: Nieuwe richtingen voor gedragsbeïnvloeding Emely de Vet Leerstoelgroep Strategische Communicatie Voeding in NL 95% eet onvoldoende groente 90-95% eet onvoldoende fruit 80%

Nadere informatie

Leiderschap in planning & control

Leiderschap in planning & control Leiderschap in planning & control A3 netwerkbijeenkomst, 20 januari 2015 Henk Doeleman Leiderschap in planning & control? Minder papier Meer participatief en versterkte betrokkenheid Versterking van de

Nadere informatie

Gedrag beïnvloeden: niet doen!

Gedrag beïnvloeden: niet doen! Gedrag beïnvloeden: niet doen! NOB Symposium duikveiligheid 12 april 2014 Walter Zwaard 1 Sterfte door letsel of geweld (jaarlijkse acute sterfgevallen door uitwendige oorzaken ) Ontwikkeling van Veiligheid

Nadere informatie

Behandelen gestuurd door directe feedback: samen kennis genereren over wat werkt

Behandelen gestuurd door directe feedback: samen kennis genereren over wat werkt Behandelen gestuurd door directe feedback: samen kennis genereren over wat werkt Rint de Jong - Karakter Heddeke Snoek Karakter Judith Horstman Pionn Marleen van Aggelen - Pionn 22 september 2015 Met welke

Nadere informatie

Veiligheid 5.1 is pure winst

Veiligheid 5.1 is pure winst Veiligheid 5.1 is pure winst (VCA-certificering in 6 stappen) Verkorte versie Inhoudsopgave Inleiding Waarom kiezen voor een VCA-certificering? VCA-certificering in 6 stappen 0: 1: 2: 3: 4: 5: Voorbereiding

Nadere informatie

Zorgpad Stervensfase. Lia van Zuylen, internist-oncoloog. Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam

Zorgpad Stervensfase. Lia van Zuylen, internist-oncoloog. Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Zorgpad Stervensfase Lia van Zuylen, internist-oncoloog Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Inhoud Herkenning stervensfase Inhoud van Zorgpad Stervensfase Onderzoeksresultaten Zorgpad

Nadere informatie

training & advies Workshop OBM Het verbeteren van veiligheidsprestaties op project A50

training & advies Workshop OBM Het verbeteren van veiligheidsprestaties op project A50 Workshop OBM Het verbeteren van veiligheidsprestaties op project A50 Agenda Introductie & verwachtingen Het OBM-protocol De Case A50 in de stappen van het protocol Resultaten Evaluatie Koppeling met Veiligheidscultuurladder

Nadere informatie

Omgaan met reorganisatiestress. Door Gert-Jan de Rooij

Omgaan met reorganisatiestress. Door Gert-Jan de Rooij Omgaan met reorganisatiestress Door Gert-Jan de Rooij Een reorganisatie leidt vaak tot hakken in het zand, frustratie en vastlopende processen. Stress is daarvan een belangrijke oorzaak. Inzicht in persoonlijke

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

PERSOONLIJKE EN DIRECTE BEGELEIDING VAN LETSELSCHADESLACHTOFFERS BLIJKT CRUCIAAL VOOR SNEL HERSTEL

PERSOONLIJKE EN DIRECTE BEGELEIDING VAN LETSELSCHADESLACHTOFFERS BLIJKT CRUCIAAL VOOR SNEL HERSTEL PERSOONLIJKE EN DIRECTE BEGELEIDING VAN LETSELSCHADESLACHTOFFERS BLIJKT CRUCIAAL VOOR SNEL HERSTEL Het Nieuwe Schaderegelen Vertrouwen, empathie en zelfredzaamheid zijn van ongekend groot belang bij voorspoedig

Nadere informatie

Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven

Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven 0 Prof. Dr Gerard I.J.M. Zwetsloot Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven Professor dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot 1 Opbouw Wat is veiligheidscultuur? Wat merk je ervan? Werkwijze

Nadere informatie

Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht

Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht Interventie-ontwikkeling op basis van theorie en onderzoek Proces Probleem, c.q. vraag Empirische gegevens: eerder

Nadere informatie

Een Stap voorwaarts in Leiderschap.

Een Stap voorwaarts in Leiderschap. 5 daagse training in voorjaar van 2010 Een Stap voorwaarts in Leiderschap. Doelgroep : DA Filiaal leidsters en aankomende filiaalleidsters Lokatie : Leusden DA hoofdkantoor Dag : Maandag van 9.30u 17.00u

Nadere informatie

LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen

LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen LEERDOELEN HUMAN PERFORMANCE AND LIMITATIONS voor het zweefvliegen LEERDOELEN VOOR INSTRUCTEURS Deel: MEDISCHE ZAKEN 1. De kandidaat kent de voorwaarden en de beperkingen van zijn medical (de kleine letters)

Nadere informatie

POSITIEVE VEILIGHEIDSCULTUUR

POSITIEVE VEILIGHEIDSCULTUUR POSITIEVE VEILIGHEIDSCULTUUR Voorstellen en verwachtingen Mijn naam is Gerd-Jan Frijters Tel. 0031 6 22 45 98 68 Achtergrond: - 24 jaar eigenaar D&F (35 medewerkers) - Werktuigbouwkunde - Bedrijfskunde

Nadere informatie

Communicatie en gedragsbeïnvloeding. Peter van Vendeloo Tabula Rasa

Communicatie en gedragsbeïnvloeding. Peter van Vendeloo Tabula Rasa Communicatie en gedragsbeïnvloeding Peter van Vendeloo Tabula Rasa De rationele markt? Waarom zijn we oneerlijk? Sigmund Freud: Tijdens het opgroeien in de samenleving internaliseren we sociale deugden.

Nadere informatie

Handhaven Veiligheidscultuur Bevindingen en Dilemma s. Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD

Handhaven Veiligheidscultuur Bevindingen en Dilemma s. Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD Bevindingen en Dilemma s Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD 1 Opbouw Wat is veiligheidscultuur? - Wat merk je ervan? Quick Scan Veiligheidscultuur bij 14 BRZO-bedrijven: werkwijze

Nadere informatie

Stimuleren van afvalscheiding: De wortel of de stok?

Stimuleren van afvalscheiding: De wortel of de stok? Stimuleren van afvalscheiding: De wortel of de stok? Bevorderen afvalscheiding huishoudens Nationale doelstelling restafval: Gemiddeld 75% afvalscheiding en/of 100 kg per inwoner per jaar in 2020 (VANG-HHA)

Nadere informatie

Kiesgerustin de laatstelevensfase

Kiesgerustin de laatstelevensfase Kiesgerustin de laatstelevensfase CLAUDIA SCHRODER EN MARLIJN CASPERS LEVENMETKANKER 19 FEBRUARI 2016 Disclosurebelangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Beïnvloedende factoren vanuit EBNN die de implementatie van innovaties op verpleegafdelingen bevorderen

Beïnvloedende factoren vanuit EBNN die de implementatie van innovaties op verpleegafdelingen bevorderen Associatiedag Katrin Gillis, Krista Turnhout Heeren 12 en september Hilde Lahaye 2011 Beïnvloedende factoren vanuit EBNN die de implementatie van innovaties op verpleegafdelingen bevorderen 1 De EBNN bijdragen

Nadere informatie

Opbouw. Wat is veiligheidscultuur? - Wat merk je ervan? Quick Scan Veiligheidscultuur bij 14 BRZO-bedrijven: werkwijze en resultaten

Opbouw. Wat is veiligheidscultuur? - Wat merk je ervan? Quick Scan Veiligheidscultuur bij 14 BRZO-bedrijven: werkwijze en resultaten 0 Opbouw Wat is veiligheidscultuur? - Wat merk je ervan? Quick Scan bij 14 BRZO-bedrijven: werkwijze en resultaten Bredere context 5 Dilemma s 1 Wat is? Aspect van de organisatiecultuur Definitie: De houding,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 22 894 Preventiebeleid voor de volksgezondheid Nr. 114 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Test Process Improvement Benchmark. SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden

Test Process Improvement Benchmark. SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden Test Process Improvement Benchmark SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden Agenda Korte inleiding TPI -model TPI benchmark overall Vergelijking branches DO s& DON Ts Test Process Improvement Optimaliseren

Nadere informatie

CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel

CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel CASI > Werkblad 1 > Vertalen beleidsdoel naar gedragsdoel Beleidsdoel: 1a Keuze doelgroep 1b Huidig gedrag Wie is de doelgroep? Wat weten we over huidig gedrag? (feiten en cijfers) Is deze groep onder

Nadere informatie

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence

Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence Evidence Based Practise versus Practice Based Evidence Dr. John Verhoef (Lector) Lectoraat Eigen Regie Hogeschool Leiden, Cluster Zorg verhoef.j@hsleiden.nl Waar hebben we het over? Evidence Based Practice

Nadere informatie

Wat leert calamiteiten onderzoek in de langdurige zorg? Dr. Henk J. van der Steeg

Wat leert calamiteiten onderzoek in de langdurige zorg? Dr. Henk J. van der Steeg Wat leert calamiteiten onderzoek in de langdurige zorg? Dr. Henk J. van der Steeg 1 Agenda Reflectie op titel Retrospectief incident management Calamiteiten onderzoek VVT sector werkwijze commissie Prisma

Nadere informatie

Excelleren kun je niet alleen!

Excelleren kun je niet alleen! Excelleren kun je niet alleen! Excelleren in installatieverantwoordelijkheid 16-03-16 Nancy Polet Installatieverantwoordelijke m/v persoon die is aangewezen als direct verantwoordelijke voor de veilige

Nadere informatie

VMZ Dynamisch Verbinden in de zorg

VMZ Dynamisch Verbinden in de zorg VMZ Dynamisch Verbinden in de zorg 30 april 2016 Dynamisch verbinden in de zorg Shared decision making beperkt zich niet tot de spreekkamer Als je dat in de spreekkamer wil, dan moet je dat in elke kamer

Nadere informatie

Staat veiligheid wel op het netvlies van de sterksten?

Staat veiligheid wel op het netvlies van de sterksten? Staat veiligheid wel op het netvlies van de sterksten? Vernieuwing op drift: Onvoldoende aandacht voor risico s bij invoering bariatrische chirurgie Arlette van der Kolk 20-03-2013 Workshop 1F NVVK veiligheidscongres

Nadere informatie

High Reliability Organization HRO. dr. ir. Martin van Staveren MBA adviseur

High Reliability Organization HRO. dr. ir. Martin van Staveren MBA adviseur High Reliability Organization HRO dr. ir. Martin van Staveren MBA adviseur Aanleiding: een recensie High Reliablity Organizations WELKOM NORMAL ACCIDENT THEORY Charles Perrow: Accidents are Normal High

Nadere informatie

Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond

Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond Programma Veiligheidscultuur Inleiding Pilot Veiligheidscultuur Veiligheidscultuur inspecties Veiligheidcultuur beoordelingen

Nadere informatie

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Film: fragmenten Iedereen depressief (VPRO) - Depressie groot

Nadere informatie

Masterclass. Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie

Masterclass. Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Masterclass Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Dr. Bert Pol Gewenste situatie Vermijdbare weerstanden waar mogelijk vermijden Niet vermijdbare

Nadere informatie

Van compliance naar participatie. Dr. Joyce Rupert In samenwerking met: HRM Expertise Centrum Rijksuniversiteit Groningen

Van compliance naar participatie. Dr. Joyce Rupert In samenwerking met: HRM Expertise Centrum Rijksuniversiteit Groningen Van compliance naar participatie Dr. Joyce Rupert In samenwerking met: HRM Expertise Centrum Rijksuniversiteit Groningen Aanleiding Stagnatie in dalende trend aantal arbeidsongevallen 20 % daarvan technische

Nadere informatie

Vier vacante plaatsen voor adjudant (beroepspersoneel) via bevordering

Vier vacante plaatsen voor adjudant (beroepspersoneel) via bevordering Vier vacante plaatsen voor adjudant (beroepspersoneel) via bevordering Post: Gent Functie Doelstelling van de functie 1. De operationele leiding bij de bestrijding van incidenten over een team medewerkers.

Nadere informatie

6.1 De Net Promoter Score voor de Publieke Sector

6.1 De Net Promoter Score voor de Publieke Sector 6.1 De Net Promoter Score voor de Publieke Sector Hoe kun je dienstverleners het beste betrekken bij klantonderzoek? Ik ben de afgelopen jaren onder de indruk geraakt van een specifieke vorm van 3 e generatie

Nadere informatie

Gezondheidsbevordering en het voorkomen van tekenbeten en ziekten: een kennismaking

Gezondheidsbevordering en het voorkomen van tekenbeten en ziekten: een kennismaking Gezondheidsbevordering en het voorkomen van tekenbeten en ziekten: een kennismaking 1 An Verdeyen Stafmedewerker gezondheid en milieu Coördinator medisch milieukundigen Korte schets organisatie VIGeZ Kaders

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Thema Kernelementen Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Tips voor de trainer: Werken met mensen is werken met emotie. Leer emoties als signaal te herkennen, maar niet als leidraad te

Nadere informatie

Psychologisering van het auditvak

Psychologisering van het auditvak Psychologisering van het auditvak Dr. Arno Nuijten RE CIA (Symposium IAA/ITAA 24 juni 2016) 1 Nostalgie Beeld van de beroepspraktijk toen het nog overzichtelijk en in zwart-wit was De RA s waren van de

Nadere informatie

SAMENVATTEND RAPPORT VAN HET INSPECTIEONDERZOEK

SAMENVATTEND RAPPORT VAN HET INSPECTIEONDERZOEK SAMENVATTEND RAPPORT VAN HET INSPECTIEONDERZOEK de SBO "Op Maat" Plaats : Alphen aan den Rijn BRIN nummer : 03TU C1 Onderzoeksnummer : 289691 Datum onderzoek : 27 juni 2016 Datum vaststelling

Nadere informatie

Gefaseerde Tijdigheid

Gefaseerde Tijdigheid Gefaseerde Tijdigheid Marc Eyck, huisarts Gezondheidscentrum Neerbeek Consulent Palliatieve Zorg Hoofd Beleid NHG Belangenverstrengeling Geen Op tijd en proactief bespreken keuzes laatste levensfase Deze

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen.

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Praktijkplein Titel: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Toepassing: Beknopte samenvatting van twee implementatiemethodieken en hun toepassing bij het implementeren van een operational

Nadere informatie

Samen Voor de Patiënt

Samen Voor de Patiënt Samen Voor de Patiënt BarODag Februari 2017 VERTROUWELIJK EN AUTEURSRECHTELIJK BESCHERMD Inhoud Samen Voor de Patiënt in het kort Showcases 3 Onderstaande link bevat een korte introductie van Samen Voor

Nadere informatie

Tijd voor Het Nieuwe Leidinggeven! Lees in 2 minuten wat Het Nieuwe Leidinggeven is, wat het uw organisatie brengt en hoe het te ontwikkelen is.

Tijd voor Het Nieuwe Leidinggeven! Lees in 2 minuten wat Het Nieuwe Leidinggeven is, wat het uw organisatie brengt en hoe het te ontwikkelen is. Tijd voor Het Nieuwe Leidinggeven! Lees in 2 minuten wat Het Nieuwe Leidinggeven is, wat het uw organisatie brengt en hoe het te ontwikkelen is. De manier waarop we het werk organiseren en samenwerken

Nadere informatie

Notitie speerpunt Verbeteren positie van slachtoffers in de zorg

Notitie speerpunt Verbeteren positie van slachtoffers in de zorg Notitie speerpunt Verbeteren positie van slachtoffers in de zorg Januari 2017 Slachtofferschap speelt in vele sectoren een rol, ook in de zorgsector. Slachtofferschap in de zorg brengt daarbij specifieke

Nadere informatie

Kwantitatief en kwalitatief onderzoek voor toegepaste psychologie

Kwantitatief en kwalitatief onderzoek voor toegepaste psychologie Kwantitatief en kwalitatief onderzoek voor toegepaste psychologie Kwantitatief en kwalitatief onderzoek voor toegepaste psychologie Laurens Ekkel Tweede druk Boom Lemma uitgevers Amsterdam 2015 Voorwoord

Nadere informatie

Programma Participatie en Gezondheid

Programma Participatie en Gezondheid Programma Participatie en Gezondheid TNO & VUmc met AWVN voor Ministeries SZW, VWS en BZK Donderdag 20 November 2008 1 Programma participatie en gezondheid 1. Behoud en bevorderen van een gezonde arbeidsparticipatie

Nadere informatie

De kunst van fouten maken

De kunst van fouten maken De kunst van fouten maken Programma De kunde van patiëntveiligheid Kick-off Inleiding patiëntveiligheid Pauze De kunst van het zien en leren van incidenten VIM Human Factor Engineering Video Inleiding

Nadere informatie

Heeft u laaggeletterde patiënten in beeld? Gudule Boland PhD Programmaleider Verantwoord medicijngebruik bij migranten en laaggeletterden

Heeft u laaggeletterde patiënten in beeld? Gudule Boland PhD Programmaleider Verantwoord medicijngebruik bij migranten en laaggeletterden Heeft u laaggeletterde patiënten in beeld? Gudule Boland PhD Programmaleider Verantwoord medicijngebruik bij migranten en laaggeletterden Dr. Dr. Karen Hosper 1 2 3 4 5 Even reclame maken: www.pharos.nl/patientenaanhetwoord

Nadere informatie