Rapportage. Alcohol. Meetkeet

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapportage. Alcohol. Meetkeet"

Transcriptie

1 Rapportage Alcohol Meetkeet Resultaten van een onderzoek uitgevoerd onder uitgaanders in Katwijk in het kader van het Alcoholplan van het Platform Verslavingszorg Katwijk. Katwijk, 15 april 2003

2 Colofon Titel: Rapportage Alcohol Meetkeet; resultaten van een onderzoek uitgevoerd onder uitgaanders te Katwijk in het kader van het Alcoholplan van het Platform Verslavingszorg f Auteurs: Dhr. M.T.P. van der Vorm, onderzoeker GGD Zuid-Holland Noord Mw. J.T. Tielen, projectleider GGD Zuid-Holland Noord Werkgroep Alcoholpeil Adviseurs: Dr. D.J. Korf, (de vragenlijst) en Dr. K. R. Ridderinkhof, (de flankertest) Beiden zijn werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam Foto s voorpagina: Jan Verhoef, Frans Roomer en Hans Lindeboom Publicatienummer: Datum: 15 april 2003 Uitgever: Dit rapport is een gezamenlijke uitgave van de GGD Zuid-Holland Noord en het Platform Verslavingszorg te Katwijk Bestellen: Bij de GGD ZHN tel (071) Platform Verslavingszorg Katwijk, De complete rapportage is ook te vinden op Rapportage Alcohol Meetkeet

3 Voorwoord Alcohol, een woord geassocieerd met veel begrippen en een variatie aan effecten. Begrippen als gezelligheid, ontspanning, agressiviteit en overlast, maar ook bedreiging van de gezondheid en sociale verbanden. "Alcohol maakt meer kapot dan je lief is..." Alcohol, een vloeistof die het een en ander in beweging zet. Mensen die het kopen, schenken en nuttigen. Uitgaanders die zich hiermee volgieten en hun gedrag daardoor laten bepalen. Mensen die er niet meer vanaf kunnen blijven en slaaf zijn geworden van de drank. Politie die in actie moet komen om alcoholgerelateerde overtredingen aan te pakken en hulpverleners die de helpende hand proberen te geven. Een vloeistof die aanvankelijk de contacten gesmeerd laat lopen, maar bij veel en vaak gebruik relaties en gezinnen vast laat lopen... Alcohol als een probleem. Landelijk, maar dus ook lokaal. De gemeente Katwijk heeft dit vroegtijdig onderkend en wil daar ook wat aan doen. Daarom heeft zij het Platform Verslavingszorg Katwijk gevraagd of die zich wilde buigen over deze weerbarstige materie. Een Platform, met een breed draagvlak van alle kleuren van de Katwijkse samenleving en expertise ten aanzien van verslavingsproblematiek. Het alcoholprobleem is complex. Dit vraagt om een integraal alcoholmatigingsbeleid, waarbij de diverse aspecten als volksgezondheid, openbare orde en handhaving op elkaar afgestemd moeten worden. Het Platform formuleerde in het Alcoholplan een visie over alcoholbeheer, waarbij de verschillende niveaus van beleid worden aangegeven. Een dergelijk complex probleem vraagt ook een breed draagvlak in de samenleving. Dat start met het onderkennen en erkennen van het feit dat alcohol een probleem kan zijn en dat moet uitlopen op de gemeenschappelijke wil hier wat tegen te doen. Meten is weten. Een van de eerste stappen was om de mate van alcoholgebruik te bepalen bij het uitgaanspubliek in Katwijk. Een schaftkeet werd omgebouwd in een Meetkeet, zodat er een mobiele unit ontstond waarmee ter plekke gemeten kon worden. De resultaten van die onderzoeken worden in dit rapport vermeld. Deze rapportage geeft veel inzicht in de aard van de alcoholproblematiek en roept ons op om met elkaar als samenleving deze problemen aan te pakken. De gemeente en het Platform willen hierin een actieve rol spelen. Maar zij kunnen dat niet alleen. Het is te hopen dat de bijzondere en zeer gewaardeerde manier waarop de diverse ondernemingen hun medewerking hebben verleend aan dit onderzoek een vervolg zal krijgen bij de verdere aanpak. drs. W.J. van Duijn, Wethouder Zorg Rapportage Alcohol Meetkeet 3

4

5 Inhoudsopgave LEESWIJZER... 7 SAMENVATTING... 9 INLEIDING... 9 ONDERZOEKSMETHODE... 9 RESULTATEN VAN DE VRAGENLIJSTEN RESULTATEN VAN DE TESTEN KANTTEKENINGEN BIJ DE RESULTATEN AANBEVELINGEN INLEIDING DOEL, VRAAGSTELLING EN ONDERZOEKSOPZET DOELSTELLINGEN DE VRAAGSTELLINGEN DE METHODE VAN ONDERZOEK DE RESULTATEN VAN DE VRAGENLIJST RESPONS DE UITGAANDERS MIDDELENGEBRUIK NORMEN OVER ALCOHOLGEBRUIK OPVATTINGEN OVER ALCOHOL EN ALCOHOLGEBRUIK ALCOHOL EN AGRESSIE AGRESSIEF GEDRAG VOORSPELD DE ANALYSE DE RESULTATEN DE RESULTATEN VAN DE TESTEN ACHTERGROND DE METHODE DE RESPONS DE BLAASTEST DE REACTIETEST DE LICHTTEST Rapportage Alcohol Meetkeet 5

6 4.7 DE FLANKERTEST DISCUSSIE BIJ DE RESULTATEN VAN DE VRAGENLIJST REPRESENTATIVITEIT BETROUWBAARHEID VAN DE ANTWOORDEN ALCOHOLGEBRUIK EN DE BIJBEHORENDE NORMEN DRUGSGEBRUIK ALCOHOL EN AGRESSIE DISCUSSIE BIJ DE UITKOMSTEN VAN DE TESTEN DE UITVOER VAN DE TESTEN DE BLAASTEST DE FLANKERTEST, DE REACTIETEST EN DE LICHTTEST MEETPUNT ALCOHOL CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ALCOHOLGEBRUIK EN DE BIJBEHORENDE OPVATTINGEN BETROKKENHEID BIJ AGRESSIE DRUGSGEBRUIK HET VERLOOP VAN HET ONDERZOEK AANBEVELINGEN BEGRIPPEN EN DEFINITIES LITERATUURLIJST BIJLAGEN BIJLAGE 1 KENMERKEN UITGAANDERS BIJLAGE 2 GEBRUIK VAN GENOTMIDDELEN BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 UITGAAN EN AGRESSIE DE UITKOMSTEN VAN DE REGRESSIEANALYSE BIJLAGE 5 DE UITKOMSTEN VAN DE TESTEN BIJLAGE 6 INSTRUCTIE VOOR DE SELECTIE VAN DE DEELNEMERS BIJLAGE 7 DE VRAGENLIJST BIJLAGE 8 SAMENSTELLING WERKGROEP ALCOHOLPEIL Rapportage Alcohol Meetkeet 6

7 Leeswijzer Het onderzoek bestaat uit twee onderdelen; een vragenlijst en een viertal testen. Hoofdstuk één beschrijft de doelstellingen, de vraagstellingen en de methoden van het totale onderzoek. In de hoofdstukken twee en drie volgt een beschrijving van de resultaten van de vragenlijsten. De resultaten van de testen vormen hoofdstuk vier. Hoofdstukken vijf en zes vormen de discussie bij de uitkomsten van de testen en de vragenlijst. Het zevende en laatste hoofdstuk bestaat uit de conclusies en de beleidsaanbevelingen. Het onderzoek heeft veel informatie opgeleverd die niet allemaal in de tekst benoemd kon worden. In de bijlagen zijn daarom ook tabellen met resultaten van de vragenlijsten en de testen opgenomen die niet in de tekst besproken zijn. Voor de snelle lezers: - Begin bij de samenvatting, - Lees vervolgens de hoofdstukken met de discussie over de resultaten van de vragenlijsten en de testen (hoofdstukken vijf en zes). - Besluit met lezen van de conclusies en de aanbevelingen (hoofdstuk 7). Rapportage Alcohol Meetkeet: leeswijzer 7

8

9 Samenvatting Inleiding Het Platform Verslavingszorg Katwijk bestaat uit vertegenwoordigers van organisaties en vrijwilligers die betrokken zijn bij de ontwikkeling en uitvoering van activiteiten op het gebied van verslavingszorg. De platformleden komen in hun dagelijkse werkpraktijk in aanraking met het gebruik of misbruik van riskante genotmiddelen. In het jaar 2000 ontwikkelde het Platform Verslavingszorg het Alcoholplan. Uitgangspunt van dit plan is dat oplossingen gecreëerd kunnen worden vanuit de eigen leefgemeenschap waarbij gemeenschapszin bijdraagt aan het vinden van oplossingen. Als onderdeel van dit plan werden vanuit diverse geledingen van de maatschappij mensen gevraagd in vijf werkgroepen mee te denken over alcoholproblematiek. De gemeente Katwijk onderschreef het Alcoholplan en vroeg het Platform op lokaal niveau een integraal alcoholmatigingsbeleid te ontwikkelen. Om te komen tot een goed alcoholbeleid is het nodig het alcoholgebruik in kaart te brengen. De Werkgroep Alcoholpeil kreeg als opdracht een meetmethode te ontwikkelen om het alcoholgebruik in Katwijk in kaart te brengen, zodat het lokale beleid kan worden geoptimaliseerd. In de werkgroep ontstond het idee van een mobiel meetstation, met zowel bestaande als nieuw ontwikkelde meetinstrumenten. Er werd gekozen voor een vragenlijst gecombineerd met een aantal lichamelijke testen. De gemeente Katwijk gaf een schaftkeet in bruikleen en de Meetkeet Alcohol startte in september Onderzoeksmethode Tijdens negentien uitgaansavonden zijn zeventien verschillende uitgaanslocaties bezocht 1 ; twaalf cafés, drie jongerensociëteiten en twee voetbalkantines. De vragenlijsten met vragen over feitelijk alcoholgebruik, opvattingen over alcoholgebruik en betrokkenheid bij verschillende vormen van agressie zijn door vrijwilligers uitgedeeld. Na invullen van de vragenlijst konden de uitgaanders een blaastest doen en (minstens) één andere test; een reactietest, een test om de hersteltijd van het oog na intensieve belichting te meten ( lichttest ) en een test om het concentratievermogen te meten (een zogenaamde flankertest). Alle deelnemers aan de testen kregen een consumptiebon als bedankje. Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 9

10 Resultaten van de vragenlijsten De respons Zo n 70% van alle benaderde personen heeft de vragenlijst ingevuld. De resultaten hebben betrekking op 807 personen. Van de vragenlijsten is 65% ingevuld in een café, 19% in een jongerensociëteit en 17% in een voetbalkantine. De mannen maken 65% uit van de onderzoekspopulatie. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers is 23 jaar. Van alle deelnemers woont 90% in Katwijk, is 30% scholier of student, geeft 43% aan dat het geloof veel betekent in zijn of haar leven en gaat ruim driekwart minstens één keer per week uit. Alcohol- en drugsgebruik Van de deelnemers drinkt 97% af en toe alcohol; 15% van de uitgaanders drinkt dagelijks. Als de uitgaanders drinken, drinken ze op een doordeweekse dag gemiddeld 2,5 glazen alcohol. Op een dag in het weekend is dit 11,7 glazen. Mannen drinken systematisch meer dan vrouwen. Met deze hoeveelheden is 43% van alle uitgaanders een riskante drinker. 2 Tijdens de uitgaansavond hebben de mannen op het moment van invullen van de vragenlijst gemiddeld 8,5 glazen genuttigd. Voor vrouwen is dit 3,6 glazen. Ongeveer eenderde van deze hoeveelheid is gedronken voordat zij in de uitgaanslocatie waren. Slechts 20% van de uitgaanders is de afgelopen maand niet dronken geweest. Een deel van de uitgaanders gebruikt tijdens de avond ook een vorm van drugs. Voor 6,1% van de uitgaanders is dit cannabis, voor 5,3% van de uitgaanders is dit cocaïne en voor 2% van de uitgaanders is dit XTC of speed. Mannen gebruiken vaker drugs dan vrouwen. Normen over alcoholgebruik Het aantal glazen waarvan men vindt dat het teveel is, is vijftien glazen voor de mannen en tien glazen voor de vrouwen. Als men nog moet fietsen is het toelaatbaar aantal glazen voor de mannen tien en voor de vrouwen zeven glazen. Dronken of aangeschoten op de fiets zitten is voor 33% van de uitgaanders geen probleem. Als men nog moet autorijden hanteert een kwart van de respondenten een norm hoger dan twee glazen alcohol. Opvallend is dat de minderjarigen hier hogere aantallen noemen dan oudere uitgaanders. De hoogte van de normaantallen hebben voorspellende waarde voor de hoogte van de feitelijke alcoholconsumptie. Verwachtingen van alcohol 1 Tijdstip tussen en uur 2 Voor jongeren tot negentien jaar: dagelijks drinken, of een paar keer in de week vier glazen of meer, of minstens tien glazen op een dag in het weekend. Voor personen vanaf negentien jaar geldt dagelijks drinken, of een paar keer in de week vijf glazen of meer, of minstens tien glazen in het weekend. Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 10

11 In de vragenlijst zijn tien stellingen opgenomen over de verwachtingen van alcohol of over alcohol en stoer willen doen. De uitgaanders in Katwijk hebben opvallend positieve verwachtingen van alcohol. Mannen hebben positievere verwachtingen van alcohol dan vrouwen. Jongere uitgaanders denken positiever over alcohol dan de oudere uitgaanders. Hoe positiever de verwachtingen van alcohol, hoe meer glazen alcohol is gedronken tijdens de uitgaansavond. Voor veel mannelijke uitgaanders is alcohol omgeven met overmoedig en uitgelaten gedrag. Ook hier geldt dat de antwoorden op de stellingen over alcohol en stoer doen een voorspeller zijn van de hoeveelheid alcohol die tijdens de avond wordt gedronken. Betrokkenheid bij agressie Van de uitgaanders heeft 17% het afgelopen jaar opzettelijk iets vernield, 20% nam deel aan een serieuze vechtpartij, 13% heeft iemand zodanig geslagen dat deze verbonden moest worden, en 8% is zodanig geslagen dat hij of zij verbonden moest worden. In totaal is 29% van de uitgaanders als dader betrokken bij agressie. Slechts 1% van de uitgaanders is alleen als slachtoffer betrokken bij agressie. Van de uitgaanders is 46% ooit betrokken geweest bij een vechtpartij tijdens het uitgaan. Voor 17% van de uitgaanders was dit het afgelopen jaar en voor 10% van de uitgaanders was dit de afgelopen maand. Het alcoholgebruik van de personen die betrokken zijn geweest bij een vorm van agressie is hoger dan dat van de personen die niet betrokken zijn bij agressie. Agressief gedrag voorspeld Tussen de 20% en 39% van de betrokkenheid bij een van de genoemde typen agressie is te voorspellen aan de hand van de persoonskenmerken en alcohol- of drugsgebruik. Persoonskenmerken, zoals de verwachtingen en normen rondom alcoholgebruik, sensation seeking, wapenbezit, geslacht en dagelijkse bezigheid, hebben over het algemeen een grotere voorspellende waarde voor de betrokkenheid bij agressie dan alcohol- of druggebruik. Resultaten van de testen Er zijn drie verschillende testen gedaan in de meetkeet; een test waarbij de reactiesnelheid wordt gemeten (de reactietest), een test waarbij gemeten wordt hoeveel tijd het oog nodig heeft om te herstellen van het kijken in een felle lamp (de lichttest) en een test waarbij de deelnemers voor 160 pijlen zo snel mogelijk aan moesten geven welke kant deze pijl op wijst, terwijl er ook afleidende pijlen in beeld zijn (de flankertest). Doel van deze testen was om uit te vinden of het mogelijk is om door middel van een test het alcoholgebruik in de uitgaansgelegenheden te monitoren. Om het effect van alcohol op de testresultaten te kunnen meten was het noodzakelijk om te beschikken over een nauwkeurige schatting van de hoeveelheid alcohol die iemand op het Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 11

12 moment van testen in zijn of haar lichaam heeft. Hiervoor is een blaastestapparaat gebruikt dat ook door de politie bij wegcontroles wordt gebruikt. In totaal hebben 558 personen meegedaan aan minstens één van de testen. Jongere uitgaanders hebben relatief vaker meegedaan aan de testen dan de oudere uitgaanders. Reactietest De verwachting van de test was dat de reactietijd langer is naarmate deelnemers meer hebben gedronken. Dit effect wordt inderdaad gevonden. Voor de personen die meer hadden gedronken was de reactietijd langer dan voor de personen die niet of weinig hadden gedronken. Het verschil in reactietijd tussen de deelnemers met een lage alcoholconsumptie en die met een hoge alcoholconsumptie was echter klein en dit verschil was pas zichtbaar nadat veel deelnemers hadden meegedaan aan de test. Lichttest De verwachting van de test was dat de hersteltijd van het oog na het kijken in een felle lamp afhankelijk zou zijn van de hoeveelheid alcohol die iemand heeft gedronken. Dit effect is in dit onderzoek niet gevonden. Het bleek ingewikkeld om het oog steeds op dezelfde manier te belichten en om het gezichtsvermogen goed te bepalen. Misschien zijn deze moeilijkheden de oorzaak van het niet vinden van een effect van alcohol op de hersteltijd van het oog. Flankertest Dit was een uitgebreide test, waarbij de deelnemers 160 keer - zo snel mogelijk - aan moesten geven welke kant een bepaalde pijl temidden van andere pijlen opwijst. Er is gekeken naar het aantal fouten dat werd gemaakt en naar de reactiesnelheid, alsook naar het effect van afleidende pijlen. De verwachting van de test was dat de hoeveelheid alcohol die was gedronken invloed zou hebben op deze drie variabelen. Het bleek dat het aantal fouten inderdaad hoger is, dat de reactietijden toenemen en dat het afleidende effect van de flankerende' pijlen toeneemt als er veel is gedronken. De verschillen zijn echter erg klein. Op basis van de individuele scores zijn geen uitspraken te doen over alcoholgebruik. Blaastest De blaastest is gebruikt als ondersteuning voor de andere drie testen. De test geeft drie verschillende uitslagen; passed dat wil zeggen een Bloed Alcohol Gehalte (BAG) lager dan 0,7 promille (68% van de deelnemers), alert, een BAG hoger dan 0,7 promille en lager dan 1,5 promille (24,5% van de deelnemers) en fail, een BAG hoger dan 1,5 promille (7,6% van de deelnemers). Het aantal glazen alcohol dat mensen zeggen gedronken te hebben blijkt de uitslag van de blaastest maar matig te voorspellen. Oorzaken hiervoor zijn het onbekende tijdsverloop sinds de alcoholconsumptie en de grote verschillen tussen de uitgaanders in bijvoorbeeld gewicht Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 12

13 en lichaamssamenstelling. Uit de testen blijkt dat 10% van de uitgaanders die blazen, geen positieve uitslag krijgt, terwijl op het moment van blazen het BAG wel boven de 0,5 promille zit. Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 13

14 Kanttekeningen bij de resultaten De uitkomsten van het onderzoek hebben betrekking op uitgaanders en niet op de gehele Katwijkse bevolking. Door de hoge respons in dit onderzoek is het onderzoek wel representatief voor de Katwijkse uitgaanders. Uit andere onderzoeken blijkt dat alcoholgebruik al snel te laag wordt opgegeven. Omdat de vragenlijsten nu ter plekke worden ingevuld is de kans op onderrapportage kleiner. Wel is het zo dat de cijfers over het alcoholgebruik tijdens de uitgaansavond alleen betrekking hebben op dat deel van de avond dat voorafging aan het invullen van de vragenlijst. Het alcoholgebruik voor de mannen is ongeveer even hoog als dat van mannelijke cafébezoekers in een vergelijkbaar onderzoek te Amsterdam 3. De vrouwelijke uitgaanders drinken duidelijk minder dan in Amsterdam. Er wordt in Katwijk minder cannabis gebruikt dan in Amsterdam. De verhouding tussen het cocaïnegebruik en het cannabisgebruik (bijna evenveel) is opvallend. Er zijn echter onvoldoende gegevens om vergaande conclusies te verbinden aan dit cocaïnegebruik. Het grote aantal personen dat aangeeft betrokken te zijn geweest bij agressie zou veroorzaakt kunnen zijn door verschillende interpretaties van de vragen, of doordat het uitgaanspubliek in Katwijk elkaar goed kent. Bovendien vond er in de onderzoeksperiode een massale vechtpartij plaats waarbij tientallen uitgaanders betrokken waren. Met de testen wordt een effect van alcohol op de reactietijd, de hersteltijd van het oog en op het aantal fouten dat wordt gemaakt in de flankertest gemeten. De verschillen zijn echter klein en lang niet altijd significant. Wellicht dat gebrek aan standaardisatie in de uitvoer van de testen hier mede oorzaak van is. Bovendien, om het effect van alcohol op de testresultaten zuiver te meten zouden personen twee keer mee moeten doen met de testen; één keer zonder alcohol en één keer met alcohol. Dit is een aantal keren geprobeerd, maar hiervoor zijn de uitgaanders niet te motiveren. Op basis van de scores op de testen blijkt het niet mogelijk om uitspraken te doen over de hoeveelheden alcohol die iemand heeft gedronken. De resultaten van de blaastest laten zien dat er een marge wordt gehanteerd om te voorkomen dat er teveel personen mee moeten naar het bureau voor het doen van de (strengere) bewijstest, om er vervolgens achter te komen dat men alsnog onder de wettelijke norm zit. Het accent ligt op het voorkomen van vals positieve uitslagen bij de bewijstest en minder op streng selecteren aan de weg. 3 Voor de rapportage zie: Antenne Trends in alcohol, tabak, drugs en gokken bij jonge Amsterdammers. D.J. Korf. Amsterdam : Rozenberg Publishers Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 14

15 Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 15

16 Conclusies Alcoholgebruik Het alcoholgebruik onder Katwijkse uitgaanders, met name van de mannen, is vanuit gezondheidsoogpunt zeer hoog. Het risicovol alcoholgebruik vindt vooral plaats in de weekenden. Een derde van het alcoholgebruik vindt buiten horecalocaties plaats. De vrouwelijke uitgaanders in Katwijk gebruiken relatief weinig alcohol vergeleken met vrouwelijke uitgaanders in een vergelijkbaar onderzoek te Amsterdam. Normen en verwachtingen van alcohol Uitgaanders denken opvallend positief over alcoholgebruik. Alcoholgebruik is vooral voor de mannen ook omgeven met een stuk baldadigheid. Uitgaanders met positieve verwachtingen van alcohol drinken meer dan uitgaanders die minder positieve verwachtingen van alcohol hebben. Ook geldt dat de norm die iemand hanteert voor het aantal glazen dat teveel is, voorspelt hoeveel die persoon daadwerkelijk drinkt. Alcohol en verkeer Één derde van de uitgaanders zou dronken op de fiets stappen. Omdat veel uitgaanders met de fiets naar huis gaan, is er dus elk weekend een groep die dronken op de fiets zit. De jongere uitgaanders tolereren grotere hoeveelheden alcohol in het verkeer dan oudere uitgaanders. Betrokkenheid bij agressie Een groot deel (29%) van de uitgaanders is in de loop van een jaar als dader betrokken bij vernielingen of vechtpartijen. Dit agressief gedrag kan vrij goed worden voorspeld aan de hand van de antwoorden op andere vragen uit de vragenlijst. Vooral de overtuiging dat iemand agressief wordt van alcohol, alcoholgebruik in het weekend, wapenbezit, bereid zijn een biertje te kopen voor een twaalfjarige en man zijn, zijn goede voorspellers voor agressief gedrag. De verwachtingen van alcohol verklaren meer van het agressieve gedrag dan het gebruik van alcohol of drugs. Uitvoer onderzoek Het blijkt goed mogelijk om een dergelijk onderzoek uit te voeren. Uitgaanders willen graag meewerken en het levert veel informatie op. De testen hebben minder informatie opgeleverd dan gehoopt. Het blijkt niet mogelijk om op basis van testuitslagen betrouwbare uitspraken te doen over het Alcoholpeil in Katwijk. Monitoren van alcoholgebruik door middel van een mobiel alcohol meetpunt is mogelijk. Een vragenlijst is dan het meest geschikte instrument. Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 16

17 Aanbevelingen 1. Geef consequent prioriteit aan een alomvattend alcoholbeleid met oog voor openingstijden, leeftijdgrenzen, overlast en preventie van alcoholmisbruik. 2. Kijk bij vormgeving van het alcoholbeleid ook naar de mogelijkheden om alcoholgebruik in de sportkantines te verminderen. Hierbij dient uiteraard oog te zijn voor eventuele financiële consequenties voor de verenigingen. 3. Kijk bij het alcoholbeleid niet alleen naar alcoholgebruik in de uitgaanslocaties, maar besteed ook aandacht aan het indrinken. Aandachtspunten hierbij zijn: De rol van de ouders Handhaving van de leeftijdgrenzen in de supermarkt Het niet schenken aan bezoekers die al veel hebben gedronken 4. Besteed in bestaande preventieactiviteiten aandacht aan: De risico s van alcohol en autorijden juist ook voor de groep minderjarigen De regelgeving rondom en de risico s van alcoholgebruik op de fiets De positieve verwachtingen van alcohol De stoerheid en baldadigheid waarmee alcoholgebruik is omgeven 5. Handhaaf de regels van alcohol in het verkeer ook voor fietsers. 6. De blaastest zou aangescherpt kunnen worden, zodat meer personen geselecteerd worden voor de bewijstest. 7. Gebruik een vragenlijst om het alcoholgebruik onder uitgaanders te onderzoeken. 8. Doe een vervolgonderzoek naar de aard en omvang van het geconstateerde cocaïnegebruik. Rapportage Alcohol Meetkeet: samenvatting 17

18

19 Inleiding Het Platform Verslavingszorg Katwijk bestaat uit vertegenwoordigers van organisaties en vrijwilligers die betrokken zijn bij de ontwikkeling en uitvoering van activiteiten op het gebied van verslavingszorg. De platformleden komen in hun dagelijkse werkpraktijk in aanraking met het gebruik of misbruik van riskante genotmiddelen. De afgelopen jaren bleek hen dat het misbruik van alcohol toenemende problemen veroorzaakt. Alcohol is in de maatschappij niet weg te denken. Alcohol wordt door grote delen van de bevolking zonder problemen gebruikt. Problematisch is echter de geconstateerde verschuiving van sociaal gebruik naar gewoonte- en excessief gebruik, en dat gebruik gepaard kan gaan met overlast en risicovol verkeersgedrag. Dergelijk alcoholmisbruik is een landelijk probleem. Voor zover Katwijk zich onderscheidt van andere gemeenten is dat in positieve zin; het alcoholgebruik onder volwassen vrouwen is lager dan dat in de gemiddelde Nederlandse gemeente. Niettemin is alcoholmisbruik ook in Katwijk een belangrijke oorzaak van individuele en sociale problematiek. d Om deze problemen in te dammen is actief alcoholbeheer noodzakelijk. In het jaar 2000 ontwikkelde het Platform Verslavingszorg het Alcoholplan. Uitgangspunt van dit plan is dat oplossingen gecreëerd kunnen worden vanuit de eigen leefgemeenschap waarbij gemeenschapszin bijdraagt aan het vinden van oplossingen. Als onderdeel van dit plan werden vanuit diverse geledingen van de maatschappij mensen gevraagd in 5 werkgroepen mee te denken over alcoholproblematiek. De gemeente Katwijk onderschreef het Alcoholplan en vroeg het Platform op lokaal niveau een integraal alcoholmatigingsbeleid te ontwikkelen. De voortgang van dit proces en de aanbevelingen vanuit de werkgroepen zijn beschreven in de Voortgangsrapportage Alcoholplan Katwijk. In het Alcoholplan wordt een vergelijking gemaakt tussen waterbeheer en alcoholbeheer; bij beiden gaat het om het beheren van een alom aanwezige vloeistof. Een kwetsbaar gebied kan je beschermen door het plaatsen van dijken. Dijken zijn bijvoorbeeld vergelijkbaar met de regels die aangeven hoeveel alcohol is toegestaan in het gebied. Rond kwetsbare gebieden moeten de dijken worden opgehoogd en verbreed. Dat kan worden vertaald in het aanscherpen en implementeren van de regels. Een horecalocatie is een gebied met een hoog alcoholpeil. De caféhouder heeft als een soort beheerder van een gemaal verantwoordelijkheid voor het alcoholgebruik van de uitgaanders en de maatschappij. Voor goed waterbeheer zijn peilmetingen nodig. Om te komen tot een goed alcoholbeheer is het nodig het alcoholgebruik in kaart te brengen. Kennen wij de zwakke plekken als het gaat om Rapportage Alcohol Meetkeet: inleiding 19

20 alcoholbeleid? Zijn de regels bij de doelgroepen én bij de ordebewakers bekend? Houden betrokkenen zich aan de regels en hoe worden de regels gehandhaafd? Hoe gaan mensen naar huis en wat is de toestand waarin iemand een pand verlaat? De Werkgroep Alcoholpeil kreeg als opdracht een meetmethode te ontwikkelen om het alcoholpeil in Katwijk in kaart te brengen, zodat het lokale beleid kan worden geoptimaliseerd. In de werkgroep ontstond het idee van een mobiel meetstation, met zowel bestaande als nieuw ontwikkelde meetinstrumenten. Er werd gekozen voor de combinatie van een vragenlijst met een aantal lichamelijke testen. De financiering van de Meetkeet Alcohol, werd toegekend door de gemeente Leiden vanuit de Doeluitkering Ambulante Verslavingszorg. Het onderzoek is dan ook onderdeel van het onderzoekprogramma verslaving Zuid-Holland Noord. Daarnaast werd een deel van het onderzoek gefinancierd met donatiegelden van de Rotary Club vanuit de Stichting Kocon. De gemeente Katwijk gaf een schaftkeet in bruikleen en de Meetkeet Alcohol startte in september Gedurende 19 avonden werd de meetkeet bij verschillende cafés voetbalwedstrijden en jeugdsociëteiten neergezet om het alcoholpeil vast te stellen. Veel praktische zaken zoals het transport en de contacten met de onderzoekslocaties, de uitvoer van de testen en het afnemen van de vragenlijsten lagen grotendeels in handen van vrijwilligers van het Platform. Dr. D. Korf en Prof. Dr. K.R. Ridderinkhof, van de Universiteit van Amsterdam hebben als adviseur bijgedragen aan het onderzoek. Daarnaast is er gebruik gemaakt van de faciliteiten en hulp van de politie te Katwijk en Noordwijk. Ook de medewerking vanuit de horecalocaties aan het onderzoek is erg positief verlopen. Het Platform Verslavingszorg Katwijk dankt allen die het afgelopen jaar op vele manieren hebben meegeholpen dit onderzoek tot stand te brengen. Het Platform hoopt dat de resultaten zullen bijdragen aan het verder ontwikkelen van een doelmatig alcoholbeheer. Rapportage Alcohol Meetkeet: inleiding 20

21 1 Doel, vraagstelling en onderzoeksopzet 1.1 Doelstellingen De doelstellingen van de Alcohol Meetkeet zijn: 1. Verzamelen van gegevens over het uitgaansgedrag van de Katwijkse bevolking 2. Het meten van verschillende aspecten van alcoholgebruik 3. Bijdragen aan de discussie over lokaal alcoholbeleid binnen de gemeente Katwijk 4. Bijdragen aan innovatieve voorlichtings- en preventiemethoden. 5. Een aanzet geven voor de inrichting van een meetpunt, dat alcoholgebruik in het Katwijkse uitgaanscircuit zal kunnen monitoren. 1.2 De vraagstellingen De vraagstellingen van het onderzoek zijn: 1. a Hoeveel is het gemiddelde alcoholgebruik door de week en in het weekend? b Hoeveel wordt er door het uitgaanspubliek in Katwijk op een uitgaansavond gedronken? c Hoeveel personen gebruiken op een uitgaansavond cannabis, cocaïne XTC, of amfetamine? 2. Wat zijn de verwachtingen van het uitgaanspubliek t.o.v. alcohol en alcoholgebruik? 3. Welke norm wordt gehanteerd t.a.v. het aantal glazen alcohol dat wordt gedronken tijdens een uitgaansavond, als men nog gaat fietsen, als men nog gaat autorijden? 4. a Hoeveel uitgaanders zijn het afgelopen jaar betrokken geweest bij agressie? b Hoeveel uitgaanders hebben een wapen op zak tijdens het uitgaan? 5. Wat is de relatie van het alcoholgebruik met: Het beoogde vervoer naar huis, De norm t.a.v. het aantal glazen alcohol, De verwachtingen t.a.v. alcoholgebruik, De betrokkenheid bij agressie? 6 Is het mogelijk door middel van een aantal lichamelijke testen uitgevoerd in een uitgaanssituatie mogelijk het alcoholgebruik te monitoren? 7 Is het mogelijk in Katwijk een mobiel alcohol meetpunt in te richten dat bijdraagt aan het voeren van een doelmatig lokaal alcoholbeheer? Rapportage Alcohol Meetkeet: doel, vraagstelling en onderzoeksopzet 21

Samenvatting. Rapportage. Alcohol. Meetkeet

Samenvatting. Rapportage. Alcohol. Meetkeet Samenvatting Rapportage Alcohol Meetkeet Resultaten van een onderzoek uitgevoerd onder uitgaanders in Katwijk in het kader van het Alcoholplan van het Platform Verslavingszorg Katwijk Katwijk, 15 april

Nadere informatie

Informatie Alcoholplan. Platform Kocon Katwijk

Informatie Alcoholplan. Platform Kocon Katwijk Informatie Alcoholplan Platform Kocon Katwijk Platform Kocon Katwijk, 2 december 2006 Het Alcoholplan Katwijk Sinds 1993 is het Platform Kocon 1 in opdracht van de gemeente Katwijk als breed samenwerkingsverband

Nadere informatie

Evaluatie veilig uitgaan

Evaluatie veilig uitgaan Evaluatie veilig uitgaan Gemeente Amersfoort Dorien de Bruijn, Ben van de Burgwal 5 december 2014 Ruim 90% van het ondervraagde uitgaanspubliek voelt zich altijd of meestal veilig tijdens het uitgaan in

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Notitie Communicerende Vaten. Aanbevelingen voor het aanpassen van de Drank- en Horecawet met als doel het terugdringen van overmatig alcoholgebruik

Notitie Communicerende Vaten. Aanbevelingen voor het aanpassen van de Drank- en Horecawet met als doel het terugdringen van overmatig alcoholgebruik Notitie Communicerende Vaten Aanbevelingen voor het aanpassen van de Drank- en Horecawet met als doel het terugdringen van overmatig alcoholgebruik Platform Kocon Katwijk, mei 2006 Inhoudsopgave Inleiding...

Nadere informatie

tot 24 jaar Monitor jongeren 12

tot 24 jaar Monitor jongeren 12 Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

GO Jeugd 2008 Alcohol

GO Jeugd 2008 Alcohol GO Jeugd 2008 Alcohol Samenvatting alcohol Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 63% van de Friese 12 t/m 18 jarigen wel eens alcohol heeft, 51% nog in de vier voorafgaand aan het

Nadere informatie

FACTSHEET ALCOHOLVERKOOP AAN JONGEREN IN TWENTE E E R S T E M E T I N G

FACTSHEET ALCOHOLVERKOOP AAN JONGEREN IN TWENTE E E R S T E M E T I N G FACTSHEET ALCOHOLVERKOOP AAN JONGEREN IN TWENTE E E R S T E M E T I N G 1 FACTSHEET ALCOHOLVERKOOP AAN JONGEREN IN TWENTE E E R S T E M E T I N G N o v e m b e r 2 0 1 1 O N D E R Z O E K E R S : Dr. J

Nadere informatie

Monitor. alcohol en middelen

Monitor. alcohol en middelen Gemeente Utrecht, Volksgezondheid Monitor www.utrecht.nl/gggd alcohol en middelen www.utrecht.nl/volksgezondheid Thema 3 Gebruik van de verslavingszorg in Utrecht - 2012 1 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht,

Nadere informatie

LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek. Rapportage

LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek. Rapportage LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek Rapportage LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Gemeente s-hertogenbosch

Jongeren en alcohol. Gemeente s-hertogenbosch Jongeren en alcohol Gemeente s-hertogenbosch Onderzoek & Statistiek Oktober 2013 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 1.1 Achtergrond... 5 1.2 Jongerenpanel alcohol... 5 1.3 Leeswijzer... 5 2. Alcoholgebruik

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N GENOTMIDDELEN V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 5 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009 een schriftelijke

Nadere informatie

Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland. Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012

Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland. Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012 Opinies en attitudes jeugd & alcohol in noordelijk Noord-Holland Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Juni 2012 Colofon Uitgave : I&O Research BV Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn Tel.

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18 Feiten over het Alcohol- en Drugsgebruik van jongeren in het district Rivierenland Gelderland-Midden Gebaseerd op het onderzoek: Lekker samen van de kaart (maart 27) Inleiding Het alcoholgebruik neemt

Nadere informatie

Casus: Alcoholverkoop aan jongeren Lesbrief en vragen

Casus: Alcoholverkoop aan jongeren Lesbrief en vragen Casus: Alcoholverkoop aan jongeren Lesbrief en vragen Bij deze opgave horen informatiebronnen 1 en 2. In informatiebron 1 zijn enkele overzichten opgenomen over het gebruik van alcohol onder scholieren

Nadere informatie

Factsheet alcohol. Think Before You Drink

Factsheet alcohol. Think Before You Drink Factsheet alcohol Think Before You Drink Jongeren drinken te vroeg, te veel en te vaak. Ook in West-Brabant is dit het geval. Bovendien tolereren veel ouders dat hun kinderen onder de 16 jaar alcohol drinken.

Nadere informatie

Psychosociale gezondheid en gedrag

Psychosociale gezondheid en gedrag Psychosociale gezondheid en gedrag 1. Criminaliteit 1.1 Criminaliteit onder Friese jongeren De meest genoemde vorm van criminaliteit waar Friese jongeren van 13 tot en met 18 jaar zich in 2004 schuldig

Nadere informatie

Bestuurlijk Overleg Alcoholmisbruik Hollands Midden

Bestuurlijk Overleg Alcoholmisbruik Hollands Midden Bijlage 1: Concept Bestuurlijk Overleg Alcoholmisbruik Hollands Midden De regionale aanpak van alcoholmatigingsbeleid: Beleidsvisie en opdracht Inhoudsopgave 1. Urgentie... 1 2. Een complexe opdracht voor

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Hou vol! Geen alcohol. Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders.

Onderzoeksrapport. Hou vol! Geen alcohol. Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders. Onderzoeksrapport Hou vol! Geen alcohol Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders. Suzanne Mares, MSc Dr. Anna Lichtwarck-Aschoff Prof. Dr. Rutger Engels Inleiding

Nadere informatie

Scanner uitgaan in Leiden. Onderzoek naar alcohol en drugsgebruik en mogelijkheden van preventie in het uitgaansleven van Leiden

Scanner uitgaan in Leiden. Onderzoek naar alcohol en drugsgebruik en mogelijkheden van preventie in het uitgaansleven van Leiden Scanner uitgaan in Leiden Onderzoek naar alcohol en drugsgebruik en mogelijkheden van preventie in het uitgaansleven van Leiden Scanner uitgaan in Leiden Onderzoek naar alcohol- en drugsgebruik en mogelijkheden

Nadere informatie

Internetpeiling Attitudes Alcoholgebruik

Internetpeiling Attitudes Alcoholgebruik Internetpeiling Attitudes Alcoholgebruik Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord November 2007 Colofon Uitgave I&O Research BV L. Meliszweg 1 1622 AA Hoorn tel. (0229) 282555 Rapportnummer

Nadere informatie

Jongeren, Alcohol & Openingstijden in Nederland

Jongeren, Alcohol & Openingstijden in Nederland Jongeren, Alcohol & Openingstijden in Nederland Opdrachtgever Koninklijke Horeca Nederland (augustus 2009) Marktonderzoeksbureau De Vos & Jansen Marktonderzoek Onderzoekers: Robert Turk, MSc & dr. Marnix

Nadere informatie

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Rommelen met je identiteit Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Utrecht, maart 2005 2 Rommelen met je identiteit Uitvoerder:

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 1 tot jaar Jongerenmonitor In 011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen

Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen Middelengebruik bij jongens in Justitiële Jeugdinrichtingen Het gebruik van tabak, alcohol, cannabis en drugs bij jongens met en zonder PIJmaatregel Samenvatting Annelies Kepper Violaine Veen Karin Monshouwer

Nadere informatie

Alcoholgebruik: omvang in de regio

Alcoholgebruik: omvang in de regio Alcoholgebruik: omvang in de regio Schadelijk alcoholgebruik in de regio Het alcoholgebruik(1) onder volwassenen (tot 65 jaar) in Zuid-Limburg is 85%. Van de ouderen (65+) geeft 75% aan alcohol te drinken.

Nadere informatie

Peiling: Koop- en drinkgedrag van Friese 16- en 17-jarigen na invoering van de nieuwe Drank- en Horecawet

Peiling: Koop- en drinkgedrag van Friese 16- en 17-jarigen na invoering van de nieuwe Drank- en Horecawet Peiling: Koop- en drinkgedrag van Friese 16- en 17-jarigen na invoering van de nieuwe Drank- en Horecawet September 2014 Opdrachtgever: Platform Nuchtere Fries Platform Nuchtere Fries is een samenwerking

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Actie 30 dagen zonder alcohol werkt!

Actie 30 dagen zonder alcohol werkt! Actie 30 dagen zonder alcohol werkt! Factsheet effectmeting 2015 Voor de vierde keer op rij organiseerde GGD Gooi en Vechtstreek in 2015 de actie 30 dagen zonder alcohol. En met succes! Minstens 650 mensen

Nadere informatie

Draagvlak eerder uitgaan in Friesland. Stichting Vroeg Op Stap Juni 2009

Draagvlak eerder uitgaan in Friesland. Stichting Vroeg Op Stap Juni 2009 Stichting Vroeg Op Stap Juni 2009 Colofon Uitgave I&O Research BV Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn tel. (0229) 282555 Rapportnummer 2009-1627 Datum Juni 2009 Opdrachtgever Stichting Vroeg Op Stap Auteurs

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Monitor en evaluatie Verslavingsbeleid Katwijk 2000-2007. Maart 2008

Monitor en evaluatie Verslavingsbeleid Katwijk 2000-2007. Maart 2008 Monitor en evaluatie Verslavingsbeleid Katwijk 2000-2007 Maart 2008 2 Inhoudsopgave Samenvatting... 5 1 Inleiding... 9 2 Onderzoeksvragen en methoden... 11 2.1 Genotmiddelengebruik en verslavingszorg...

Nadere informatie

Rapport nieuwe drank- en horecawet

Rapport nieuwe drank- en horecawet Rapport nieuwe drank- en horecawet Inhoud Voorwoord 3 Inleiding 4 Enquête 5 Bevindingen 5 Aanbevelingen 7 Vragenlijst enquête 8 1 Colofon Jongerenraad JONG Roosendaal Bloemenmarkt 12 4701 JB Roosendaal

Nadere informatie

Alcoholgebruik Westfriese jongeren

Alcoholgebruik Westfriese jongeren Alcoholgebruik Westfriese jongeren Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord November 2007 Colofon Uitgave I&O Research BV L. Meliszweg 1 1622 AA Hoorn tel. (0229) 282555 Rapportnummer 2007-1513

Nadere informatie

OV-plangedrag Breng-reizigers

OV-plangedrag Breng-reizigers OV-plangedrag Breng-reizigers Lectoraat Human Communication Development Auteurs: Daphne Hachmang Renée van Os Els van der Pool Datum: 9-9-2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Achtergrond onderzoek 4 2.1

Nadere informatie

Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen

Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen Achtergrond Veilig uitgaan = Veilig thuiskomen Onderzoeksdoel en onderzoeksopzet Steekproef Resultaten werkelijk gebruik Resultaten gebruik in verkeer Resultaten

Nadere informatie

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003 RIS128575a_10-JUN-2005 ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003 Beknopt verslag ten behoeve van de deelnemende scholen April 2005 Dienst OCW / GGD Den Haag Epidemiologie

Nadere informatie

Overlast park Lepelenburg

Overlast park Lepelenburg Overlast park Lepelenburg 1-meting oktober 2014 www.onderzoek.utrecht.nl Colofon Uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht Postbus 16200 3500 CE Utrecht 030 286 1350 onderzoek@utrecht.nl in opdracht

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

14 april 2015. Onderzoek: Verkeersonderzoek: rijden met alcohol op en agressief rijgedrag

14 april 2015. Onderzoek: Verkeersonderzoek: rijden met alcohol op en agressief rijgedrag 14 april 2015 Onderzoek: Verkeersonderzoek: rijden met alcohol op en agressief rijgedrag Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten

Nadere informatie

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar - Factsheet - Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar NIGZ, Project Alcohol Voorlichting en Preventie 3 juli 2003 Inleiding Het NIGZ voert elk jaar, als onderdeel van het Alcohol

Nadere informatie

Onderzoek Kooppogingen alcohol door jongeren

Onderzoek Kooppogingen alcohol door jongeren CO LO F O N St. I NTRAVAL Postadres Postbus 1781 971 BT Groningen E-mail info@intraval.nl www.intraval.nl Kantoor Groningen: St. Jansstraat 2C Telefoon - 313 4 2 Fax - 312 7 26 Kantoor Rotterdam: Goudsesingel

Nadere informatie

Alcoholgebruik onder Jongeren in Limburg-Noord

Alcoholgebruik onder Jongeren in Limburg-Noord Alcoholgebruik onder Jonger in Resultat uit de Jongermonitor 2013 Inhoud Achtergrond... 3 Alcoholgebruik Leeftijd... 3 Alcoholgebruik Onderwijstype... 4 Verkrijgbaarheid alcohol... 5 Nationaal Regionaal

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17 Jongeren en alcohol peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 17 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Sociaal en Economisch Beleid, SEB Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail:

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam maart 2012 Bij de

Nadere informatie

Alcoholbeleid van sportverenigingen in de Food Valley regio

Alcoholbeleid van sportverenigingen in de Food Valley regio FrisValley Factsheet Alcoholbeleid van sportverenigingen in de Food Valley regio Onderzoek naar de schenktijden en andere alcoholmaatregelen in de sportsector Drinken is geen sport van: Suzanne Aarts,

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen Inhoud Alcoholpreventie Jeugd Gemeente Dalfsen 1 Alcoholpreventie Jeugd 1. Inleiding Het alcoholgebruik onder de jongeren is de laatste jaren een landelijk probleem waar steeds meer aandacht voor is, zowel

Nadere informatie

Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting. Fieke Franken Ellen Selten

Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting. Fieke Franken Ellen Selten Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting Fieke Franken Ellen Selten Titel: Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Ondertitel: Nalevingsonderzoek

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar)

Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar) 3a Geestelijke Gezondheid (19 64 jaar) Deze factsheet beschrijft de resultaten van de gezondheidspeiling najaar 2005 van volwassenen tot 65 jaar in Zuid-Holland Noord met betrekking tot de geestelijke

Nadere informatie

Uitgaan van veiligheid

Uitgaan van veiligheid E R VA R I N G E N VA N AV O N D B E Z O E K E R S I N G R O N I N G S E C A M E R AG E B I E D Uitgaan van veiligheid B. Bieleman M. Hoorn A. Kruize ERVARINGEN VAN AVONDBEZOEKERS IN GRONINGS CAMERAGEBIED

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H.Valkenberg S. Nijman Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam juni 2011

Nadere informatie

Wijkaanpak. bekendheid, betrokkenheid en communicatie

Wijkaanpak. bekendheid, betrokkenheid en communicatie Afdeling Onderzoek & Statistiek Gemeente Deventer Karen Teunissen April 2006 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Bekendheid en betrokkenheid 4 Samenvatting 8 Hoofdstuk 2 Communicatie 9 Samenvatting 12

Nadere informatie

Onderzoek: Alcoholgebruik onder 16- en 17- jarigen

Onderzoek: Alcoholgebruik onder 16- en 17- jarigen Onderzoek: Alcoholgebruik onder 16- en 17- jarigen Publicatiedatum: 29-5- 2014 Over dit onderzoek Aan het onderzoek van het 1V Jongerenpanel, gehouden van 13 t/m 21 mei 2014, deden 725 jongeren van 16

Nadere informatie

De naleving van de alcoholleeftijdsgrens door supermarkten, slijterijen, horecagelegenheden, cafetaria s en sportkantines in 2013, 2014 en 2015.

De naleving van de alcoholleeftijdsgrens door supermarkten, slijterijen, horecagelegenheden, cafetaria s en sportkantines in 2013, 2014 en 2015. De naleving van de alcoholleeftijdsgrens door supermarkten, slijterijen, horecagelegenheden, cafetaria s en sportkantines in 2013, 2014 en 2015. Het resultaat van ruim 5800 aankooppogingen door mysteryshoppers

Nadere informatie

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1 Rapportage TIP MooiRooi 31 maart 2016 Inhoud Alcohol 1 Alcohol 6 53% 1. Drinkt u alcohol? (n=258) 37% Toelichting: Ja Soms Nee Ja In het weekend of soms een wijntje s avonds Soms is toch ook ja... Soms

Nadere informatie

Nulmeting Wijziging toegangstijden horeca. Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Februari 2010

Nulmeting Wijziging toegangstijden horeca. Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Februari 2010 Nulmeting Wijziging toegangstijden horeca Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland Noord Februari 2010 Colofon Uitgave I&O Research BV Van Dedemstraat 6C 1624 NN Hoorn tel. (0229) 282555 Rapportnummer

Nadere informatie

Project X: omgaan met middelengebruik op evenementen

Project X: omgaan met middelengebruik op evenementen Improving Mental Health by Sharing Knowledge Project X: omgaan met middelengebruik op evenementen Ninette van Hasselt Trimbos-instituut Rob Bovens Hogeschool Windesheim, Trimbos-instituut 2 1 Persoon omgeving

Nadere informatie

Uitkomsten Nationaal Sport Onderzoek najaar 2013

Uitkomsten Nationaal Sport Onderzoek najaar 2013 Gezonde kantine? Uitkomsten Nationaal Sport Onderzoek najaar 2013 Janine van Kalmthout Remko van den Dool Mulier Instituut, Utrecht Februari 2014 Inleiding Het samenwerkingsverband Convenant Gezond Gewicht

Nadere informatie

ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL

ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL ONTNUCHTERENDE BLIK OP JEUGD EN ALCOHOL Regionale bijeenkomsten Bestrijding overlast en verloedering Bert Bieleman, Annelies Kruize, Cindy Zimmerman ONDERWERPEN Drinkgedrag Effecten Maatregelen DRINKGEDRAG

Nadere informatie

Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen

Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen J. Snippe A. Beelen B. Bieleman Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen Oktober 28 I NTRAVAL Groningen-Rotterdam COLOFON St. INTRAVAL Postadres:

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 003 e jongerenpeiling heeft als doel om op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Ruim 3.00 jongeren in de leeftijd van t/m in de

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid Jongeren en alcohol Ouders aan het woord Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014 Utrecht.nl/volksgezondheid 2 Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor het in bezit hebben van alcohol

Nadere informatie

Cijfers E-MOVO 2011 gemeente Apeldoorn - alcohol Een toelichting op de tabel staat onderaan.

Cijfers E-MOVO 2011 gemeente Apeldoorn - alcohol Een toelichting op de tabel staat onderaan. Cijfers E-MOVO gemeente - alcohol Een toelichting op de tabel staat onderaan. Alcoholgebruik heeft ooit alcohol gedronken 50 41 24 68 48 42 45 68 61 46 51 51 heeft in de afgelopen 4 weken alcohol gedronken

Nadere informatie

Profiel XTC-cliënten in de Nederlandse verslavingszorg

Profiel XTC-cliënten in de Nederlandse verslavingszorg Profiel XTC-cliënten in de Nederlandse verslavingszorg Drs D.E. de Bruin Dr A.A.N. Cruts A.W. Ouwehand Dr G.F. van de Wijngaart Houten/Utrecht, 16 september 1997 IVV en CVO op Internet: http://www.ivv.nl

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

ELEKTRICITEITSBRONNEN IN NEDERLAND. Attitude van de Nederlander in kaart gebracht. Onderzoek in opdracht van de Nederlandse Wind Energie Associatie

ELEKTRICITEITSBRONNEN IN NEDERLAND. Attitude van de Nederlander in kaart gebracht. Onderzoek in opdracht van de Nederlandse Wind Energie Associatie ELEKTRICITEITSBRONNEN IN NEDERLAND Attitude van de Nederlander in kaart gebracht Onderzoek in opdracht van de Nederlandse Wind Energie Associatie COLOFON Uitgevoerd in opdracht van: Nederlandse Wind Energie

Nadere informatie

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf Dit onderzoek is uitgevoerd door het Bonger Instituut voor Criminologie van de Universiteit

Nadere informatie

NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier

NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier JORIS DE JONGH MSC. LIANNE WORRELL MSC. AMSTERDAM, MEI 2013 NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief

Nadere informatie

Burgerjaarverslag. Evaluatie van het alcoholbeleid en het ketenbeleid. actief en betrokken. dewolden.nl. April 2015

Burgerjaarverslag. Evaluatie van het alcoholbeleid en het ketenbeleid. actief en betrokken. dewolden.nl. April 2015 Burgerjaarverslag Evaluatie van het alcoholbeleid en het ketenbeleid April 2015 actief en betrokken dewolden.nl Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1 Integraal alcoholbeleid... 3 1.2 Ketenbeleid... 3 1.3 Ontwikkelingen

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Winkeltijden. Inwonerspanel Doetinchem Spreekt. Onderzoeksperiode: Kwartaal 2-2015 Referentie: 14086

Onderzoeksrapport Winkeltijden. Inwonerspanel Doetinchem Spreekt. Onderzoeksperiode: Kwartaal 2-2015 Referentie: 14086 Onderzoeksrapport Winkeltijden Inwonerspanel Doetinchem Spreekt Onderzoeksperiode: Kwartaal 2-2015 Referentie: 14086 Moventem Juni 2015 Referentie: 14086 Pagina 1-1 van 16 Inwonerspanel Doetinchem Spreekt

Nadere informatie

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER Oktober 2012 2 Opdrachtnemer: Opdrachtgever: Team Financieel Advies, Onderzoek & Statistiek Camiel De Bruijn Ard Costongs Economie

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

Evenementen in Hoek van Holland - 2009

Evenementen in Hoek van Holland - 2009 Evenementen in Hoek van Holland - 2009 Evenementen in Hoek van Holland - 2009 René van Duin & Maaike Dujardin Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) december 2009 In opdracht van deelgemeente Hoek

Nadere informatie

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen Bergen NH 2 Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen 1. Inleiding In het beleidsplan Naar een nuchter Bergen 2012 2015 zijn de volgende ambities

Nadere informatie

Openingstijden Stadswinkels 2008

Openingstijden Stadswinkels 2008 Openingstijden Stadswinkels 2008 Openingstijden Stadswinkels 2008 René van Duin & Maaike Dujardin Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) december 2008 In opdracht van Publiekszaken afdeling Beleid

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

MYSTERIE GUEST ONDERZOEK 11-10-2014. Inleiding en doel

MYSTERIE GUEST ONDERZOEK 11-10-2014. Inleiding en doel 11 oktober 2014 01 MYSTERIE GUEST ONDERZOEK 11-10-2014 Inleiding en doel Per 1 januari 2013 is de handhaving van en het toezicht op- de bepalingen uit de Drank- en Horecawet overgegaan van de Nederlandse

Nadere informatie

Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs?

Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs? Artikel pag. 5-8 Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs? Opzet en verantwoording van het onderzoek In de afgelopen maanden heeft een projectgroep vanuit de redactie van DRS Magazine

Nadere informatie

Water drinken. Resultaten 1-meting op de CJ s in Zaanstad

Water drinken. Resultaten 1-meting op de CJ s in Zaanstad Water drinken Resultaten 1-meting op de CJ s in Zaanstad Deelnemers In de eerste maanden van 215 hebben 339 ouders die de 5 Centra Jong (CJ) in Zaanstad bezochten een vragenlijst ingevuld over hun kind

Nadere informatie

NALE VINGS LEEFTIJDSCONTROLE BIJ ALCOHOLVERKOOP

NALE VINGS LEEFTIJDSCONTROLE BIJ ALCOHOLVERKOOP NALE VINGS LEEFTIJDSCONTROLE BIJ ALCOHOLVERKOOP FACTSHEET GGD & Iriszorg regio Nijmegen 0 ONDER ZOEK Nuchter kenniscentrum leeftijdsgrenzen Inleiding In opdracht van het regionaal alcoholmatigingsproject

Nadere informatie

BedrijfsGezondheidsIndex 2006

BedrijfsGezondheidsIndex 2006 BedrijfsGezondheidsIndex 2006 Op het werk zijn mannen vitaler dan vrouwen Mannen zijn vitaler en beter inzetbaar dan vrouwen. Dit komt mede doordat mannen beter omgaan met stress. Dit blijkt uit de jaarlijkse

Nadere informatie

PEILING 65-PLUSSERS. Gemeente Enkhuizen januari 2015. www.ioresearch.nl

PEILING 65-PLUSSERS. Gemeente Enkhuizen januari 2015. www.ioresearch.nl PEILING 65-PLUSSERS Gemeente Enkhuizen januari 2015 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn Telnr. : 0229-282555 Rapportnummer 2015-2080 Datum januari 2015 Opdrachtgever

Nadere informatie

Startnotitie ketenbeleid Menameradiel. Inhoud. 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving

Startnotitie ketenbeleid Menameradiel. Inhoud. 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving Startnotitie ketenbeleid Menameradiel Inhoud 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving bijlagen bijlage 1. bijlage 2. bijlage 3. bijlage 4. bijlage

Nadere informatie

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling De Jeugdpeiling is een instrument met als doel op systematische wijze ontwikkelingen en trends in riskante gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Hierbij is de aandacht gericht op gedrag met betrekking

Nadere informatie

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen

Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Opzet alcoholbeleid voor werknemers binnen een instelling of bedrijf in de gemeente Raalte Alcoholpreventie volwassenen Tactus Verslavingszorg Preventie & Consultancy Brink 40 7411 BT Deventer 088 3822

Nadere informatie

Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018

Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018 Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018 september 2014 gemeente roerdalen 2014-2018 1 Hoofstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De Nederlandse jongeren drinken veel, vaak en op jonge leeftijd. Daarnaast

Nadere informatie

Raadsvoorstel agendapunt

Raadsvoorstel agendapunt Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein Raadsstuknummer : 2011/25670 13 september Datum : 2011 Programma : Samenleving en Bestuur Blad : 1 van 8 Cluster : Bestuur Portefeuillehouder

Nadere informatie

SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik

SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam Maart 2012 Bij de samenstelling van deze publicatie is de

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie