Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1"

Transcriptie

1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra kwetsbaar als ze genotmiddelen gebruiken. Zo leidt het drinken van alcohol op jonge leeftijd tot hersenschade. Risico van verslaving op latere leeftijd is groter als je jong met middelen begint. Ook al worden kinderen en jongeren via de media, thuis of op straat al op jonge leeftijd met genotmiddelen geconfronteerd, het heeft pas zin om aandacht te besteden aan dit thema als jongeren wat ouder zijn. Onderzoek wijst uit dat voorlichting aan kinderen in de basisschoolleeftijd geen effect heeft. Onderzoek wijst ook uit dat verkeerde voorlichting in de onderbouw van het voortgezet onderwijs averechts werkt. Het is belangrijk je alleen te richten op kennis, niet teveel in discussie te gaan, stoere verhalen van jongeren geen ruimte te geven en je te richten op normsetting. In het thema is de standaard dat Het niet normaal is om middelen te gebruiken en dit uit te leggen en toe te lichten. Jongeren kunnen leren wat de invloed is van roken, alcohol en drugs op de gezondheid, wat de invloed van de omgeving is en welke andere factoren van invloed zijn op de beslissing om wel of niet met middelen te gaan experimenteren. Het streven is geen tabak en drugs gebruiken en het drinken van alcohol uitstellen tot in ieder geval 18 jaar. Het thema kent vier kernen: Alcohol Roken Cannabis Harddrugs Het thema is ontwikkeld in samenwerking met het Trimbos Instituut. Bron: 1

2 Alcohol Alcohol In de kern Alcohol gaat het er om dat jongeren leren wat de invloed van alcohol op het lichaam is, wat de gevolgen zijn van alcohol drinken, wat verslaving is, wat alternatieven zijn voor het drinken van alcohol en welke normen er zijn. Daarbij spelen de invloed van anderen, zoals ouders, vrienden en leeftijdsgenoten en de invloed van (sociale) media en reclame een grote rol. Het is belangrijk dat leerlingen deze invloed herkennen, er mee om leren gaan en hoe zij hun grenzen aan kunnen geven. Ook is met name het herkennen van en omgaan met impulsgedrag bij zichzelf en anderen belangrijk en het weerstaan van (sociale) druk. Kinderen en jongeren komen al op jonge leeftijd via de media, thuis of op straat in aanraking met alcohol. Het is daarom belangrijk om ook op school aandacht te besteden aan dit thema. Het advies is om met voorlichting aan leerlingen over alcohol te beginnen vanaf de brugklas van het voortgezet onderwijs. Voorlichting aan leerlingen in het basisonderwijs over alcohol is te vroeg. Voorlichting kan het beste gegeven worden op het moment dat leerlingen er mee in aanraking komen of vlak daarvoor. Gemiddeld genomen is dat vanaf de middelbare school. De kern Alcohol bestaat uit de volgende drie subkernen Alcohol en gezondheid Alcohol en omgeving Alcohol en weerbaarheid Bron: 2

3 Alcohol Alcohol en gezondheid VO onderbouw Benoemen hoe alcohol in het lichaam werkt en wat daarbij de verschillen zijn tussen jongens en meisjes Uitleggen wat de gevolgen zijn van (teveel) alcohol op het gedrag en eigen gezondheid Benoemen van normen over alcohol en voorbeelden geven van alternatieven Verband benoemen tussen promillage en (standaard) glazen alcohol Lichamelijke uitwerkingen van alcohol benoemen Mening geven over de voor- en nadelen van (alternatieven voor) alcohol en normen daarbij benoemen Benoemen en verklaren wat de verschillen zijn van de effecten van alcohol bij jongens en meisjes op gedrag Benoemen van de verschillende stadia van alcoholgebruik en onderscheiden van lichamelijke en geestelijke verslaving Verband benoemen tussen promillage en (standaard) glazen alcohol Standpunt formuleren in relatie tot redenen van wel / niet drinken van alcohol en alternatieven voor alcohol Benoemen van de verschillende stadia van alcoholgebruik en onderscheiden van lichamelijke en geestelijke verslaving per stadium Verband benoemen tussen promillage en (standaard) glazen alcohol Standpunt formuleren in relatie tot redenen van wel / niet drinken van alcohol en alternatieven voor alcohol Benoemen van de verschillende stadia van alcoholgebruik en onderscheiden van lichamelijke en geestelijke verslaving per stadium Verband benoemen tussen promillage en (standaard) glazen alcohol Standpunt formuleren over wel of niet drinken van alcohol en beargumenteren welke alternatieven er zijn voor alcohol Benoemen van de verschillende stadia van alcoholgebruik en onderscheiden van lichamelijke en geestelijke verslaving per stadium Uitleggen dat veel en vaak alcohol drinken niet samengaat met school/werk (beroep) Bron: 3

4 Alcohol Alcohol en omgeving: VO onderbouw Benoemen van personen en (social)media die invloed hebben op de keuze wel of niet te drinken en voorbeelden geven van situaties Benoemen van (wettelijke) regels rond alcohol Uitleggen dat alcohol en verkeer niet samen gaan Benoemen van personen en (social)media die invloed hebben op de keuze wel of niet te drinken Benoemen van (wettelijke) regels rond alcohol Uitleggen dat alcohol en verkeer niet samen gaan Benoemen van personen en social(media) die invloed hebben op de keuze wel of niet te drinken Benoemen van (wettelijke) regels rond alcohol in relatie tot eigen mening Uitleggen dat alcohol en verkeer niet samen gaan en bij welk promillage je niet mag deelnemen aan het verkeer Legitimatie gebruiken als je alcohol wilt kopen Uitleggen dat veel en vaak alcohol drinken niet samengaat met school Benoemen van personen en social(media) die invloed hebben op de keuze wel of niet te drinken Benoemen van (wettelijke) regels rond alcohol in relatie tot eigen mening Uitleggen dat alcohol en verkeer niet samen gaan en bij welk promillage je niet mag deelnemen aan het verkeer Legitimatie gebruiken als je alcohol wilt kopen Uitleggen dat veel en vaak alcohol drinken niet samengaat met school/werk (beroep) Benoemen van personen of organisaties die invloed hebben op de keuze wel of niet te drinken Benoemen van (wettelijke) regels rond alcohol in relatie tot eigen mening Uitleggen dat alcohol en verkeer niet samen gaan en bij welk promillage je niet mag deelnemen aan het verkeer Legitimatie gebruiken als je alcohol wilt kopen Bron: 4

5 Alcohol Alcohol en weerbaarheid: VO onderbouw dat je individueel zou doen Beargumenteren waarom je wel of geen alcohol drinkt en beschrijven hoe je alcohol kunt weigeren dat je individueel zou doen Formuleren hoe je alcohol kunt weigeren Kunnen uitleggen hoe groepsdruk werkt dat je individueel zou doen Formuleren hoe je alcohol kunt weigeren Benoemen waar je hulp kunt vinden bij problematisch alcoholgebruik van jezelf of anderen Kunnen uitleggen hoe groepsdruk werkt dat je individueel zou doen Formuleren hoe je alcohol kunt weigeren Benoemen waar je hulp kunt vinden bij problematisch alcoholgebruik van jezelf of anderen Formuleren hoe je alcohol wilt gebruiken en wat je grens is Benoemen waar je hulp kunt vinden bij problematisch alcoholgebruik van jezelf of anderen Bron: 5

6 Roken Roken In de kern Roken gaat het er om dat jongeren leren wat de schadelijke gevolgen zijn van (mee)roken, wat verslaving is en welke normen er zijn over roken. De invloed van anderen, zoals ouders, vrienden en leeftijdsgenoten om wel of niet te gaan roken komt aan de orde en ook de invloed van (sociale) media en reclame. Leerlingen leren hoe zij om kunnen gaan met sociale (groeps)druk en hoe zij hun grenzen aan kunnen geven. Daarnaast leren zij welke wettelijke regels er zijn over roken. Kinderen en jongeren komen al op jonge leeftijd via de media, ervaringen thuis en op straat in aanraking met roken. Het is daarom belangrijk om ook op school aandacht te besteden aan dit thema. Het advies is om met voorlichting aan leerlingen over roken te beginnen vanaf de brugklas van het voortgezet onderwijs. Voorlichting aan leerlingen in het basisonderwijs over roken is te vroeg. Voorlichting kan het beste gegeven worden op het moment dat leerlingen er mee in aanraking komen of vlak daarvoor. Gemiddeld genomen is dat vanaf de middelbare school. De kern Roken is verder opgesplitst in de onderstaande subkernen Roken en gezondheid Roken en omgeving Roken en weerbaarheid Bron: 6

7 Roken Roken en gezondheid: VO onderbouw Benoemen wat roken/tabak is en wat het met lichaam en geest doet Benoemen welke schadelijke stoffen er in sigaretten zitten Benoemen welke normen er zijn over roken Uitleggen wat de schadelijke effecten zijn van meeroken Uitleggen wat een shishapen is en wat de effecten zijn van het gebruik Benoemen wat roken/tabak is en wat het met lichaam en geest doet Benoemen welke schadelijke stoffen er in sigaretten zitten Mening formuleren over de voor- en nadelen van roken Benoemen welke normen er zijn over roken Uitleggen wat de schadelijke effecten zijn van meeroken Uitleggen wat e-sigaret en een waterpijp zijn en wat de effecten zijn van het gebruik Reden aangeven waarom wel of niet gerookt wordt Kunnen uitleggen waarom werken (beroep) niet samengaat met roken Uitleggen wat de schadelijke effecten zijn van roken tijdens de zwangerschap Beschrijven van de verschillen tussen een sigaret, e-sigaret en een waterpijp en wat de effecten zijn van het gebruik. Reden aangeven waarom wel of niet gerookt wordt Kunnen uitleggen waarom werken (beroep) niet samengaat met roken Uitleggen wat de schadelijke effecten zijn van roken tijdens de zwangerschap Beschrijven van de verschillen tussen een sigaret, e-sigaret en een waterpijp en wat de effecten zijn van het gebruik. Reden aangeven waarom wel of niet gerookt wordt Kunnen uitleggen waarom werken (beroep) niet samengaat met roken Uitleggen wat de schadelijke effecten zijn van roken tijdens de zwangerschap Beschrijven van de verschillen tussen een sigaret, e-sigaret en een waterpijp en wat de effecten zijn van het gebruik. Bron: 7

8 Roken Roken en omgeving VO onderbouw Benoemen in welke situaties en op welke wijze leeftijdgenoten van invloed zijn op de keuze wel of niet te roken Benoemen van personen en (social)media die invloed hebben op de keuze wel of niet te roken Benoemen van (wettelijke) regels rond roken in je omgeving Benoemen in welke situaties en op welke wijze leeftijdgenoten van invloed zijn op de keuze wel of niet te roken Benoemen van personen en (social)media die invloed hebben op de keuze wel of niet te roken Benoemen van (wettelijke) regels rond roken Uitleggen in welke openbare ruimtes niet gerookt mag worden en waarom dat is Uitleggen hoe leeftijdgenoten een rol spelen bij de keuze wel of niet te roken Benoemen van personen en (social)media die invloed hebben op de keuze wel of niet te roken Benoemen van (wettelijke en bedrijfs) regels rond roken Uitleggen in welke openbare ruimtes niet gerookt mag worden en waarom dat is Legitimatie gebruiken als je sigaretten wilt kopen Uitleggen hoe leeftijdgenoten een rol spelen bij de keuze wel of niet te roken Benoemen van personen en (social)media die invloed hebben op de keuze wel of niet te roken Benoemen van (wettelijke en bedrijfs) regels rond roken Uitleggen in welke openbare ruimtes niet gerookt mag worden en waarom dat is Legitimatie gebruiken als je sigaretten wilt kopen Verklaren van (wettelijke en bedrijfs) regels rond roken Uitleggen in welke openbare ruimtes niet gerookt mag worden en waarom dat is Legitimatie gebruiken als je sigaretten wilt kopen Bron: 8

9 Roken Roken en weerbaarheid VO onderbouw Beargumenteren waarom je wel of niet rookt en beschrijven hoe je een sigaret kunt weigeren Formuleren hoe je een sigaret kunt weigeren Kunnen uitleggen hoe groepsdruk werkt Formuleren hoe je een sigaret kunt weigeren Benoemen waar je hulp kunt vinden bij problematisch tabaksgebruik van jezelf of anderen Kunnen uitleggen hoe groepsdruk werkt Formuleren hoe je een sigaret kunt weigeren Benoemen waar je hulp kunt vinden bij problematisch tabaksgebruik van jezelf of anderen Beargumenteren waarom je wel of niet denkt te gaan roken of te gaan stoppen met roken Benoemen waar je hulp kunt vinden bij problematisch tabaksgebruik van jezelf of anderen Bron: 9

10 Cannabis Cannabis In de kern Cannabis gaat het er om dat jongeren leren wat de schadelijke gevolgen zijn van blowen, wat verslaving is en welke normen er zijn over het gebruik van cannabis. De invloed van anderen, zoals ouders, vrienden en leeftijdsgenoten om wel of niet cannabis te gaan gebruiken komt aan de orde, als ook de invloed van (sociale) media. Leerlingen leren hoe zij om kunnen gaan met sociale (groeps)druk, hoe zij hun grenzen aan kunnen geven en welke wettelijke regels er zijn over softdrugs. Kinderen en jongeren kunnen om verschillende redenen in aanraking komen met cannabis. Het is belangrijk om ook op school aandacht te besteden aan dit thema. Het advies is om aandacht te besteden aan het onderwerp cannabis in de brugklas van het voortgezet onderwijs en vanaf de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. In de brugklas is het belangrijk om aandacht te besteden aan de sociale norm (cannabis gebruiken doe je niet) en vanaf de bovenbouw aandacht te besteden aan zelfbeheersing (het kunnen controleren van eigen impulsen). De kern Cannabis bestaat uit de volgende subkernen Cannabis en gezondheid Cannabis en omgeving Cannabis en weerbaarheid Bron: 10

11 Cannabis Cannabis en gezondheid VO onderbouw Benoemen wat cannabis is, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Benoemen wat cannabis is, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Benoemen hoe de werkzame stof THC in cannabis werkt Benoemen welke normen en waarden er zijn over het gebruik van cannabis in relatie tot eigen mening Benoemen van verschillende stadia van cannabisgebruik Onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke verslaving Benoemen wat cannabis is, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Mening geven over cannabis gebruik op basis van voor- en nadelen. Benoemen welke normen en waarden er zijn over het gebruik van cannabis Benoemen van verschillende stadia van cannabisgebruik en daarbij onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke verslaving Benoemen wat cannabis is, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Mening geven over cannabis gebruik op basis van voor- en nadelen. Benoemen welke normen en waarden er zijn over het gebruik van cannabis Benoemen van verschillende stadia van cannabisgebruik en daarbij onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke verslaving Benoemen wat cannabis is, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Mening geven over cannabis gebruik op basis van voor- en nadelen. Benoemen welke normen en waarden er zijn over het gebruik van cannabis Benoemen van verschillende stadia van cannabisgebruik en daarbij onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke verslaving Uitleggen waarom werken (beroep) niet samengaat met het gebruik van cannabis Bron: 11

12 Cannabis Cannabis en omgeving VO onderbouw Benoemen van (wettelijke) regels rond cannabis Benoemen dat de meeste jongeren geen cannabis gebruiken Benoemen in welke situaties leeftijdgenoten, ouders en sociale media van invloed zijn op de keuze wel of geen cannabis te gebruiken Benoemen dat de leeftijdsgrens van cannabis kopen en gebruiken 18 jaar is Benoemen wat de regels zijn wat betreft bezit, gebruik en verhandelen van cannabis op school, buiten school en wat de consequenties zijn als de regels worden overtreden Benoemen in welke situaties leeftijdgenoten, ouders en sociale media van invloed zijn op de keuze wel of geen cannabis te gebruiken Benoemen dat de leeftijdsgrens van cannabis kopen en gebruiken 18 jaar is Benoemen wat de regels zijn wat betreft bezit, gebruik en verhandelen van cannabis op school, buiten school en wat de consequenties zijn als de regels worden overtreden. Verklaren dat cannabis en verkeer niet samengaan Benoemen in welke situaties leeftijdgenoten, ouders en sociale media van invloed zijn op de keuze wel of geen cannabis te gebruiken Benoemen dat de leeftijdsgrens van cannabis kopen en gebruiken 18 jaar is Benoemen wat de regels zijn wat betreft bezit, gebruik en verhandelen van cannabis op school, stage, buiten school en wat de consequenties zijn als de regels worden overtreden. Verklaren dat cannabis en verkeer niet samen gaan. Uitleggen waarom werken (beroep) niet samengaat met het gebruik van cannabis Bron: 12

13 Cannabis Cannabis en weerbaarheid VO onderbouw Benoemen dat het hebben van zelfvertrouwen een positieve invloed heeft op het weigeren van cannabis Beargumenteren waarom je wel of geen cannabis gebruikt en beschrijven hoe je cannabis kunt weigeren Beargumenteren waarom je wel of geen cannabis gebruikt en beschrijven hoe je cannabis kunt weigeren Weten waar hulp te vinden is voor het stoppen of minderen met het gebruik van cannabis Beargumenteren waarom je wel of geen cannabis gebruikt en beschrijven hoe je cannabis kunt weigeren Weten waar hulp te vinden is voor het stoppen of minderen met het gebruik van cannabis Formuleren hoe je cannabis kunt weigeren Weten waar hulp te vinden is voor het stoppen of minderen met het gebruik van cannabis Bron: 13

14 Harddrugs Harddrugs Het advies is om met voorlichting aan leerlingen over harddrugs te beginnen vanaf de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Te vroeg beginnen met voorlichting over drugs kan averechtse effecten hebben. In de kern Harddrugs gaat het over de kennis van leerlingen en jongeren over de harddrugs, zoals XTC, cocaïne, GHB en speed. Zij leren wat de schadelijke gevolgen zijn van het gebruik van harddrugs, wat verslaving is en welke normen er zijn over het gebruik van de verschillende harddrugs. De invloed van anderen, zoals ouders, vrienden en leeftijdsgenoten om wel of niet harddrugs te gaan gebruiken komt aan de orde, als ook de invloed van (sociale) media. Leerlingen leren hoe zij om kunnen gaan met sociale (groeps)druk, hoe zij hun grenzen aan kunnen geven en welke wettelijke regels er gelden in Nederland voor harddrugs. De kern Harddrugs bestaat uit de volgende subkernen Harddrugs en gezondheid Harddrugs en omgeving Harddrugs en weerbaarheid Bron: 14

15 Harddrugs Harddrugs en gezondheid VO onderbouw - Benoemen wat XTC en GHB zijn, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Standpunt innemen over wel of niet XTC en/of GHB gebruiken Benoemen welke normen en waarden er zijn over het gebruik van XTC en GHB in relatie tot eigen mening Benoemen van verschillende stadia van het gebruik van XTC en GHB Onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke verslaving Benoemen wat XTC, GHB, speed en cocaïne zijn, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Standpunt innemen over wel of niet XTC, GHB, speed en/of cocaïne gebruiken Benoemen welke normen en waarden er zijn over het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne in relatie tot eigen mening Benoemen van verschillende stadia van het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne Onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke verslaving Benoemen wat XTC, GHB, speed en cocaïne zijn, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Standpunt innemen over wel of niet XTC, GHB, speed en/of cocaïne gebruiken Benoemen welke normen en waarden er zijn over het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne in relatie tot eigen mening Benoemen van verschillende stadia van het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne Onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke verslaving Benoemen wat XTC, GHB, speed en cocaïne zijn, waarom mensen het gebruiken en wat het met lichaam en geest doet Standpunt innemen over wel of niet XTC, GHB, speed en/of cocaïne gebruiken Benoemen welke normen en waarden er zijn over het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne in relatie tot eigen mening Benoemen van verschillende stadia van het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne Onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke verslaving Bron: 15

16 Harddrugs Harddrugs en omgeving VO onderbouw - Benoemen in welke situaties ouders, sociale media en leeftijdgenoten van invloed zijn op de keuze wel of geen XTC of GHB te gebruiken Benoemen dat het gebruik van XTC en GHB illegaal is en wat de consequenties zijn van het in bezit hebben van XTC en GHB Benoemen in welke situaties leeftijdgenoten, ouders en sociale media van invloed zijn op de keuze wel of geen XTC en GHB, speed en/of cocaïne te gebruiken Benoemen dat het gebruik van XTC, GHB, speed en/of cocaïne illegaal is en wat de consequenties zijn van het in bezit hebben van deze middelen Verklaren dat het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne en verkeer niet samen gaan Benoemen in welke situaties leeftijdgenoten, ouders en sociale media van invloed zijn op de keuze wel of geen XTC en GHB, speed en/of cocaïne te gebruiken Benoemen dat het gebruik van XTC, GHB, speed en/of cocaïne illegaal is en wat de consequenties zijn van het in bezit hebben van deze middelen Verklaren dat het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne en verkeer niet samen gaan. Uitleggen waarom werken (beroep) niet samengaat met het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne Uitleggen welke mechanismen er ten grondslag liggen aan groepsdruk en dit kunnen toepassen op het gebruik van XTC en GHB, speed en/of cocaïne Benoemen dat het gebruik van XTC, GHB, speed en/of cocaïne illegaal is en wat de consequenties zijn van het in bezit hebben van deze middelen. Verklaren dat het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne en verkeer niet samen gaan. Uitleggen waarom werken (beroep) niet samengaat met het gebruik van XTC, GHB, speed en cocaïne Bron: 16

17 Harddrugs Harddrugs en weerbaarheid VO onderbouw - Beargumenteren waarom je wel of geen XTC, GHB gebruikt en beschrijven hoe je deze drugs kunt weigeren Formuleren hoe je XTC, GHB, speed en cocaïne kunt weigeren Formuleren hoe je XTC, GHB, speed en cocaïne kunt weigeren Formuleren hoe je XTC, GHB, speed en cocaïne kunt weigeren Bron: 17

Levensfase 16-20/23 jaar, mbo

Levensfase 16-20/23 jaar, mbo In deze levensfase worden jongeren volwassen. Biologisch gezien is iemand volwassen als hij of zij lichamelijk volgroeid is. Psychologisch is iemand volwassen wanneer hij of zij een stabiele identiteit

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

Levensfase 17-21/24 jaar, hbo-wo

Levensfase 17-21/24 jaar, hbo-wo In deze levensfase worden jongeren volwassen. Biologisch gezien is iemand volwassen als hij of zij lichamelijk volgroeid is. Psychologisch is iemand volwassen wanneer hij of zij een stabiele identiteit

Nadere informatie

Levensfase 14-17/18 jaar, klas 3-5 havo, klas 3-6 vwo

Levensfase 14-17/18 jaar, klas 3-5 havo, klas 3-6 vwo In de bovenbouw van havo en vwo zijn jongeren tussen de 14 en 17/19 jaar. Veel jongens zitten in deze periode nog volop in de groei. De meeste meisjes zijn aan het einde van deze periode volgroeid. De

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Levensfase 14-16 jaar, klas 3 en 4 vmbo

Levensfase 14-16 jaar, klas 3 en 4 vmbo In de bovenbouw van het vmbo zijn jongeren tussen de 14 en 16/17 jaar. Veel jongens zitten in deze periode nog volop in de groei. De meeste meisjes zijn aan het einde van deze periode volgroeid. De volwassen

Nadere informatie

Leerplan voor Vitaal Burgerschap

Leerplan voor Vitaal Burgerschap Leerplan voor Vitaal Burgerschap Dit leerplan Vitaal Burgerschap voor het mbo laat een koppeling zien tussen de gestelde eisen binnen dimensie 4 Vitaal Burgerschap van Loopbaan en Burgerschap en het Leerplankader

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Onderzoek GHB. Publicatiedatum: 18-03- 2013

Onderzoek GHB. Publicatiedatum: 18-03- 2013 Onderzoek GHB Publicatiedatum: 18-03- 2013 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 11 t/m 18 maart 2013, deden 2690 jongeren mee (onder wie 1020 middelbare scholieren). De uitslag is

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Mondriaan Preventie ondersteunt! In deze editie. Mondriaan Preventie

Nieuwsbrief. Mondriaan Preventie ondersteunt! In deze editie. Mondriaan Preventie W I N T E R / V O O R J A A R 2 0 1 6 Nieuwsbrief Mondriaan Preventie Mondriaan Preventie ondersteunt! De afdeling verslavingspreventie van Mondriaan heeft een adviserende en ondersteunende rol als het

Nadere informatie

Leerlijn drugs. 1 ste graad. tabak alcohol Illegale drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst alcohol Verslavende stof

Leerlijn drugs. 1 ste graad. tabak alcohol Illegale drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst alcohol Verslavende stof Leerlijn drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst tabak Samenstelling tabak(srook) Verslavende stof nicotine Sociale, gezondheids- en financiële effecten: - korte termijn effecten - lange

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 1 tot jaar Jongerenmonitor In 011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18 Feiten over het Alcohol- en Drugsgebruik van jongeren in het district Rivierenland Gelderland-Midden Gebaseerd op het onderzoek: Lekker samen van de kaart (maart 27) Inleiding Het alcoholgebruik neemt

Nadere informatie

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN?

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? Deinze 4 juni 2013 www.drugpunt.be/heelwatinhuis Drugpunt Leie & Schelde Filip Claeys Sanne Foulon www.drugpunt.be

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Programma Soorten genotmiddelen Het puberbrein Genotmiddelen; Waterpijp Blowen Opvoeding Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

Genotmiddelen. Omgaan met tabak, alcohol en drugs

Genotmiddelen. Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen Omgaan met tabak, alcohol en drugs Genotmiddelen als tabak, alcohol en drugs zijn vaak verleidelijk voor tieners. Ze weten dat het niet mag,

Nadere informatie

Monitor alcohol en middelen

Monitor alcohol en middelen Geneeskundige en Gezondheidsdienst Monitor alcohol en middelen www.utrecht.nl/gggd Thema 1 Alcohol- en middelengebruik in Utrecht Wat, waar en hoeveel? 2011 Colofon Uitgave Unit Epidemiologie en informatie

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit sirikruit@live.nl iri Kruit Voorlichting en training 1 Programma Introductie - Kennismaking - Studiehandleiding, opbouw van de lessen

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Vastgesteld in de MR-vergadering van 8 juni 2015. 1 Inleiding Per 1 januari 2014 is wettelijk vastgelegd dat geen alcohol verkocht mag worden aan jongeren jonger

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N GENOTMIDDELEN V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 5 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009 een schriftelijke

Nadere informatie

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling De Jeugdpeiling is een instrument met als doel op systematische wijze ontwikkelingen en trends in riskante gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Hierbij is de aandacht gericht op gedrag met betrekking

Nadere informatie

Keizer Karel College. Keizer Karel College

Keizer Karel College. Keizer Karel College Keizer Karel College Keizer Karel College 20 maart 2011 Marion Kooij en Leo Clarijs 0623910261 leoclarijs@brijder.nl e i z e r K a r e l C o l l e g e s c h o o l v o o r h a v o a t h e n e u m t e c

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit sirikruit@live.nl iri Kruit Voorlichting en training 1 Programma Introductie - Kennismaking - Studiehandleiding, opbouw van de lessen

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS / pagina eens oneens VIA INVOEGEN KOPTEKST EN VOETTEKST KUNT U DEZE TEKST WIJZIGEN / pagina 2 Cannabis/hasj is verslavend VIA INVOEGEN KOPTEKST EN

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 16 oktober 2012 marion.kooij@brijder.nl 023 5307400 www.twitter.com/brijderjeugd Hoeveel alcoholspelletjes kent u? Kingsen Boeren Zap een

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i Basisvorming drugs & druggebruik 1. Drugpunt en PZ Deinze -Zulte 2. Productinformatie: soorten drugs 3. Wetgeving 4. Welke drugs worden door onze leerlingen gebruikt? Inhoud 5. Hoe moeten we dat druggebruik

Nadere informatie

TABAK, ALCOHOL EN DRUGS

TABAK, ALCOHOL EN DRUGS TABAK, ALCOHOL EN DRUGS JONGERENPEILING De jongerenpeiling heeft als doel om op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en leefstijl van jongeren in kaart te brengen. Ongeveer.00 jongeren in de

Nadere informatie

Cannabis preventie IrisZorg

Cannabis preventie IrisZorg Cannabis preventie IrisZorg Inleiding Een effectieve preventie van drugsproblemen zoals cannabis vraagt een integrale aanpak. Dat betekent dat samen met uiteenlopende beleidsterreinen en partnerorganisaties

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Cover NL tieners opvoeden over alcohol, roken en cannabis

Cover NL tieners opvoeden over alcohol, roken en cannabis Cover NL tieners opvoeden over alcohol, roken en cannabis 1 WERKEN AAN EEN GOEDE BAND Ook kleine kinderen worden groot. Je kind gaat naar het middelbaar. Het komt in een nieuwe leefwereld terecht. Er breekt

Nadere informatie

2 GENOTMIDDELEN EN VERSLAVING

2 GENOTMIDDELEN EN VERSLAVING 2 GENOTMIDDELEN EN VERSLAVING Dit is een van de onderdelen uit de catalogus van het Documentatiecentrum van de afdeling Gezondheidsbevordering van de GGD Den Haag. De materialen kunnen alleen geleend worden

Nadere informatie

Factsheet Rookvrije scholen 2011 Voortgezet onderwijs Hoe is het gesteld met het Rookverbod? Handhaving rookverbod Negen op de tien scholen in het voortgezet onderwijs geven in 2011 aan medewerkers aan

Nadere informatie

Een drugbeleid op onze school

Een drugbeleid op onze school Een drugbeleid op onze school 1. Waarom een drugbeleid? We zijn het er allemaal over eens dat jongeren het zeker niet gemakkelijk hebben in onze samenleving. Jongeren met problemen zijn zeer vatbaar voor

Nadere informatie

Levensfase 12-14 jaar, klas 1 en 2

Levensfase 12-14 jaar, klas 1 en 2 Levensfase 12-14 jaar, klas 1 en 2 Levensfase 12-14 jaar, klas 1 en 2 In de onderbouw van het voortgezet onderwijs raken jongeren steeds meer in de puberteit. In de puberteit vinden snelle veranderingen

Nadere informatie

Sociaal-emotionele ontwikkeling

Sociaal-emotionele ontwikkeling Het thema richt zich op het dynamische proces waarmee kinderen en jongeren de fundamentele levensvaardigheden verwerven die hen helpen bij het ontwikkelen van een persoonlijke identiteit, het opbouwen

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

Oudervereniging Cambium - Buys Ballot

Oudervereniging Cambium - Buys Ballot Verslag ouderavond 21 oktober 2015 Presentatie Pubers: alcohol en drugs De avond wordt gepresenteerd door Bernard van t Klooster, van Novadic-Kentron, netwerk voor verslavingszorg in de regio Noord-Brabant.

Nadere informatie

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten < 0 ar Voorlichting over de risico's van Zwangeren Voorkomen van alcoholgebruik bij STAP alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl

Nadere informatie

Schoolrapport. Amadeus Lyceum. Resultaten EURO-URHIS 2 jeugdonderzoek. Inleiding

Schoolrapport. Amadeus Lyceum. Resultaten EURO-URHIS 2 jeugdonderzoek. Inleiding Schoolrapport Resultaten EURO-URHIS 2 jeugdonderzoek Amadeus Lyceum Inleiding De GG&GD Utrecht neemt deel aan een Europees project over gezondheid in grote steden, het EURO-URHIS 2 project. In dit onderzoek

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

Regelgeving omtrent genotmiddelen

Regelgeving omtrent genotmiddelen Regelgeving omtrent genotmiddelen Versie 27 mei 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Carmel College Salland; een gezonde school 1.2 Gezonde school en genotmiddelen 1.3 Op welke wijze wil de school een

Nadere informatie

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003 RIS128575a_10-JUN-2005 ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN VOORTGEZET ONDERWIJS DEN HAAG 2003 Beknopt verslag ten behoeve van de deelnemende scholen April 2005 Dienst OCW / GGD Den Haag Epidemiologie

Nadere informatie

Epidemiologische gegevens

Epidemiologische gegevens Epidemiologische gegevens ESPAD (Vlaanderen) European School Survey Project on Alcohol and other Drugs Deelname van 35 landen 15- en 16-jarigen Sinds 2003 ook deelname van België (n= 2.320) Hieronder de

Nadere informatie

Factsheet Rookvrije scholen 2011 Beroepsonderwijs Hoe is het gesteld met het Rookverbod? Handhaving rookverbod Bijna alle scholen in het beroepsonderwijs geven aan medewerkers (96%) en leerlingen (98%)

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

Monitor alcohol en middelen

Monitor alcohol en middelen Gemeente Utrecht, Volksgezondheid Monitor alcohol en middelen www.utrecht.nl/gggd Thema 1 www.utrecht.nl/volksgezondheid Alcohol- tabak- en cannabisgebruik in Utrecht Wat, waar en hoeveel? 2014 Colofon

Nadere informatie

Samenvattingskaart Richtlijn Middelengebruik

Samenvattingskaart Richtlijn Middelengebruik . Samenvattings Richtlijn Middelengebrik (opgenomen in de richtlijn). Wanneer, hoe? Samenvattings 1. Model voor middelengebrik 2. Middelengebrik bespreekbaar maken 3. Signalen van middelengebrik 4. Basishoding

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs.

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. 28 januari 2014 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd 30-01-2014 Marion Kooij Brijder Verslavingszorg

Nadere informatie

Onderzoek Waterpijp. Publicatiedatum: 16-07- 2013

Onderzoek Waterpijp. Publicatiedatum: 16-07- 2013 Onderzoek Waterpijp Publicatiedatum: 16-07- 2013 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 11 t/m 29 maart 2013, deden 2918 jongeren mee. De uitslag is gecorrigeerd op leeftijd, geslacht

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt en overzicht alcohol < 0 jaar Voorlichting over de risico's van alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl < 0 jaar

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie Presenteert Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie (9 september 2014) http://www.skillville.be 1 Doelstelling van het pakket Alcohol-, tabak-, en drugspreventie... 4 1.1 Alcohol... 4 1.2 Tabak...

Nadere informatie

Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein

Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein Inhoud Wat is seksualiteit? Seksuele vorming in de school? Draagvlak bij school, ouders en leerlingen De rol van de leerkracht Vaardigheden van de leerkracht

Nadere informatie

OUDERFOLDER Puberwereld

OUDERFOLDER Puberwereld OUDERFOLDER Puberwereld Publicatienummer: F15112 Hersenontwikkeling Tijdens de puberteit maken de hersenen een grote verandering door. Dit duurt tot het 25e levensjaar. Gedurende de puberteit krijgen pubers

Nadere informatie

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk!

Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! Uitleg Zing in 19 mei 2013: Dat is verleidelijk! In onze vorige Zing In hebben we het gehad over de druk die op jonge mensen wordt gelegd, op de vaak hoge eisen die we aan hen stellen. Maar niemand is

Nadere informatie

Ouderavond Puberwereld

Ouderavond Puberwereld Ouderavond Puberwereld bronnen : Puberbrein binnenstebuiten en Beter omgaan met pubers Van de Brugghenschool Katwijk R van der Gaag GGD Hollands Midden Gezondheidsbevorderaar Aandachtsgebieden : genotmiddelen,

Nadere informatie

Mix & match: gezamelijke visie

Mix & match: gezamelijke visie Mix & match: gezamelijke visie Weten jullie waar jullie als groep voor staan, maar willen jullie graag nog een stap verder gaan? Werk dan een visie uit op alcohol- en druggebruik in de jeugdbeweging. Hierbij

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

BELEIDSNOTA ALCOHOL, DRUGS EN GOKKEN NOORDRAND COLLEGE

BELEIDSNOTA ALCOHOL, DRUGS EN GOKKEN NOORDRAND COLLEGE BELEIDSNOTA ALCOHOL, DRUGS EN GOKKEN NOORDRAND COLLEGE Noordrand College Bovenbouw - Hazelaarweg 50 3053 PM - Rotterdam T: 0104181867 F: 0104181881 website: www.noordrandcollege.nl INHOUDSOPGAVE Pagina

Nadere informatie

Nieuwe (&oude) verslavingstrends. R. Rijlaarsdam, J.H. van Gestel, A.H. Oortgiesen, J.A. Wind

Nieuwe (&oude) verslavingstrends. R. Rijlaarsdam, J.H. van Gestel, A.H. Oortgiesen, J.A. Wind Nieuwe (&oude) verslavingstrends R. Rijlaarsdam, J.H. van Gestel, A.H. Oortgiesen, J.A. Wind Programma: J.A. Wind, de cijfers Programma: J.A. Wind, de cijfers J. A. van Gestel, nieuwe trends GHB Cannabis

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 3: Praktijkkern b: Thema: 3 1. Introles De leerling kan een aantal bekende genotsmiddelen benoemen Mens, Natuur & Techniek

Nadere informatie

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul HASJ EN WIET Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Het roken van tabak met hasj of wiet heet blowen. Ik blow niet. Ik gebruik medicijnen. Dan kan het

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's Nederlands Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland 1 opvattingen, feiten en risico's Bijna overal ter wereld... Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak

Nadere informatie

Waarom iemand borderline heeft, is niet helemaal duidelijk. Iemand kan borderline krijgen als hij:

Waarom iemand borderline heeft, is niet helemaal duidelijk. Iemand kan borderline krijgen als hij: Gedrags en persoonlijksheidsstoornissen. Psychose Wat moet je weten over psychose? Iemand die een psychose heeft, ziet zichzelf en anderen niet zoals ze echt zijn. Soms ziet hij ook dingen die er niet

Nadere informatie

JEUGDMONITOR EMOVO 2013-2014 Gemeente Heemstede

JEUGDMONITOR EMOVO 2013-2014 Gemeente Heemstede Gemeente Resultaten voor gemeente en regio Kennemerland Regio N=9.98 Ervaren gezondheid en aandoeningen Voelt zich gezond 84 83 Heeft minstens chronische aandoening, vastgesteld door arts 3 3 Heeft allergie,

Nadere informatie

Risicogedrag pubers: breder dan verkeer alleen? Divera Twisk (SWOV) Eva Schreuder (TeamAlert) Willemijn Noordman (TeamAlert)

Risicogedrag pubers: breder dan verkeer alleen? Divera Twisk (SWOV) Eva Schreuder (TeamAlert) Willemijn Noordman (TeamAlert) Risicogedrag pubers: breder dan verkeer alleen? Divera Twisk (SWOV) Eva Schreuder (TeamAlert) Willemijn Noordman (TeamAlert) Inhoud Waarom deze studie? Voorlopige resultaten - Is er een samenhang tussen

Nadere informatie