Paramedisch OnderzoekCentrum

Vergelijkbare documenten
Paramedisch OnderzoekCentrum

Beroepsprofiel FT, KNGF 2005 Competentieprofiel, SROF Wat doen we ermee? Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

Paramedisch OnderzoekCentrum

Kinesiofobie bij lage-rugpijn: een eenvoudige manier

DE RUG GEKEERD. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

HET WERKEN met GEZONDHEIDSPROFIELEN in de MANUELE THERAPIE

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum

Welkom op de implementatie cursus KNGF-richtlijn Manuele Therapie bij Lage-rugpijn

MULTIDISCIPLINAIRE VISIE op DIAGNOSTIEK en BEHANDELING van het LUMBOSACRAAL RADICULAIR SYNDROOM

Fysiotherapie en Benigne Pijn: Welke vraag?

LAGE-RUGPIJN: parade van richtlijnen. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

DIRECTE TOEGANKELIJKHEID MANUELE THERAPIE VANUIT WETENSCHAPPELIJK PERSPECTIEF

Whiplash en duizeligheid: een paar apart Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

NVMT - kaderdag 25 april

Inleiding Methodologie Master MBRT Hogeschool INHOLLAND 27 november Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

EVIDENCE-BASED ALLIED HEALTH CARE. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

Klinisch redeneren moeilijker dan het lijkt! Em. prof. dr. Rob Oostendorp Drs. Geert Rutten Dr. Janneke Harting Prof. dr. Ria Nijhuis van der Sanden

KNGF-richtlijnen bij Lage-rugpijn: Fysiotherapie of Manuele therapie? Dr. Erik J.M. Hendriks Prof. Dr. Rob A.B. Oostendorp

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Wervelkolom; overige

Waarom richtlijnen lage-rugpijn? - Sociale Geneeskunde - Radboud Universiteit Nijmegen

LAGE-RUGPIJN EN FYSIOTHERAPIE IN EEN NIEUW PARADIGMA

FYSIOTHERAPIE, OP Z N KOP?

Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma

Biopsychosociaal model

Themamiddag ter gelegenheid van de instelling van het lectoraat van dr. Frits Oosterveld 21 maart 2002 Saxion Hogeschool Enschede

Inleiding Klinimetrie Documenten 01 Inleiding Klinimetrie Nederlands Paraamedisch Instituut 2006 Pag. 2

ADDENDUM 1: HAND-OUTS I

Huisarts of hometrainer?

25 jaar whiplash in Nederland

COMPRESSIE- of TRACTIETHERAPIE bij ASPECIFIEKE NEKPIJN: WAT HELPT?

Is de behandeling van lage rugklachten door middel van tractie evidence based? Dr Peter Verspeelt Fysische geneeskunde en revalidatie 24 oktober 2015

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ)

Paramedisch OnderzoekCentrum

Aspecifieke lage rugpijn: is een nieuw model voor behandeling een revolutie of herhaling van de geschiedenis?

Onderscheid door Kwaliteit

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Kritische vlaggen bij pijn: Sarah Renders, Psychotherapeut ZNA Multidisciplinair Algologisch Team

Arbocuratieve fysiotherapie: een effectieve beweging?

TOEKOMSTVISIE FYSIOTHERAPIE CIVIEL

Welkom op de implementatie cursus KNGF-richtlijn Manuele Therapie bij Lage-rugpijn

WAT NEMEN WE MEE NAAR HUIS

Effect van multidisciplinaire graded exposure bij Complex Regionaal Pijn Syndroom-Type I. Marlies den Hollander

Gebruik van meetinstrumenten bij whiplash: een casestudy

Conclusies Orthopedie

Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton & K. Halldén (1996)

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie

optimale meetinstrument?

Project minimale dataset fysiotherapie COPD & lage rug. Wie zijn wij? Wat kunt u verwachten?

Gebruik van PROMs individueel versus groepsniveau. Riekie de Vet

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid

Literatuuronderzoek. Systematische Review Meta-Analyse. KEMTA Andrea Peeters

De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief. Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets

Nekklachten in de eerste lijn; hoe zit dat met predictie modellen? Arianne Verhagen Afd Huisartsgeneeskunde, Erasmus MC, Rotterdam

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Multiple Sclerose (fysiotherapeutische behandeling)

De rol van Psychologische Aspecten bij de Behandeluitkomsten van Manuele Therapie en Fysiotherapie bij Aspecifieke Nekpijn.

Evidence Based Nursing

Deskundigheidsbevorderingpakket KNGF-richtlijn Manuele Therapie bij Lagerugpijn

Psychologische behandeling voor SOLK-patiënten door de POH-GGZ: resultaten van een rct

De rol van de psycholoog. Prof. dr. Geert Crombez

Richtlijnen in de fysiotherapie: een internationaal perspectief

Inhoud. inleiding de schouder 1 9. Redactie 1 0. Auteurs 1 1. Voorwoord 1 6

Complicaties bij patiënten met duizeligheid: te voorkomen? Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

Bewegingsangst: een sterk invaliderende factor

ICHOM en het belang voor de patiënt

Centre for. Care Research (WOK, KWAZO) (CEBP) Universiteit Maastricht. Centre for Evidence Based Physiotherapy

Evy Dhondt, Jessica Van Oosterwijck, Barbara Cagnie, Rahmat Adnan, Stijn Schouppe, Jens Van Akeleyen, Tine Logghe, Lieven Danneels

19/03/2012. Integratie van ICF in het kinesitherapeutisch. dossier en klinisch redeneren INHOUD

Fysieke fitheid, vermoeidheid en fysieke training bij sarcoïdose patiënten

EBM. Domein arts. Overwegingen bij domein arts

Back on Track: eerste ervaringen met geprotocolleerde pijnrevalidatie in de eerste lijn. Reni van Erp, MSc

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

Kennis in Beweging. 30/10/14 MTP Fysiotherapie/KBC Haaglanden 1

Paramedisch OnderzoeksCentrum

Zorginnovatie voor pijnlijke diabetische polyneuropathie. Margot Geerts Verpleegkundig Specialist

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

Muziektherapie in de oncologie

Kwaliteitsindicatoren in de paramedische zorg

Roland Disability Questionnaire

SYMPOSIUM voor FYSIOTHERAPEUTEN Elk z n rol

Protocol Lage-rugpijn

Vrees voor pijn meer beperkend dan pijn zelf? Een innovatieve behandeling

Domeinbeschrijving manuele therapie NVMT

Paramedisch OnderzoekCentrum

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie

Wetenschappelijk onderzoek bij lage rugpijn: wat en hoe moeten we meten?

Ribfixatie bij fladderthorax Vaker doen? Vera Linssen, AIOS anesthesiologie 5 november 2015

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument. Global Perceived Effect (GPE)

Waarde van ACT voor de behandeling van CLRP

Mobilisaties en/of Manipulaties bij acute aspecifieke lage rugklachten. Samenvatting

PARAMEDISCH CURSUSSEN & OPLEIDINGEN. Brochure

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie.

e-exercise bij knie en heup artrose

Prof. dr. M.W. van Tulder Prof. dr. B.W. Koes. Evidence-based handelen bij lage rugpijn

Transcriptie:

Hoorcollege 3 maart 2006 Thema: lage-rugpijn Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

Opbouw Langdurige lage-rugpijn (profiel 3a) versus (lage-rugpijn met chronisch pijngedrag (profiel 3b) Relevantie van classificaties voor MT Profielen KNGF-richtlijn MT bij lage-rugpijn Bij wie? Toepassing in RCT s Conclusie - discussie Hoe verder? Beloop lage-rugpijn Prognostische factoren Mediërende factoren Manuele therapie in engere zin en in ruimere zin Classificatie van verrichtingen Waarvoor wetenschappelijke evidence? Afsluiting Referenties

Relevantie van classificaties voor MT Evidence spinal manipulation (van Tulder e.a., 2005; Airaksinen e.a., 2005; Assendelft e.a., 2005) Acuut: Consider (referral to) spinal manipulation for patients who are failing to return to normal activities Chronisch: Consider a short course of spinal manipulation / mobilisation as a treatment option for CLBP Discussion: We do not know for which subgroup of patients spinal manipulation is most effective. Future studies should focus on identifying these subgroups.

Welke classificaties in (inter-)nationale handboeken MT? 1. tissue-based classification 2. movement-based classification 3. structure-based classification 4. posture-based classification 5. time-based classification 6. flag-based classification 7. patient-based classification 8. behaviour-based classification 9. outcome-based classification 10. neuro-based classification 11...

Toepassing in KNGF-richtlijn Manuele therapie bij lage-rugpijn (Heijmans e.a., 2001)

Classificatie Profielen KNGF-richtlijn MT-LRP 1a 1b 2a 2b 3a 3b 1. tissue-based X X X 2. movement-based X X x X x 3. structure-based X X x X x 4. posture-based X X x X x 5. time-based X X X X X X 6. flag-based X X X X X X 7. patient-based X X X X X 8. behaviour-based x x X x X 9. outcome-based X X X X X X 10.neuro-based x x x X = primair x = secundair

Vraag? Welke RCT s hebben gebruik gemaakt van manueeltherapeutische classificaties om de onderzoekspopulaties te homogeniseren? Is het verschil in effecten op pijn en dagelijks functioneren tussen de groepen groter bij RCT s die gebruik hebben gemaakt van manueeltherapeutische classificaties in vergelijking met RCT s die geen gebruik hiervan hebben gemaakt?

Bronnen European Guidelines for the Management of Acute Nonspecific Low Back Pain in Primary Care, 2005 European Guidelines for the Management of Chronic Nonspecific Low Back Pain in Primary Care, 2005 www.backpaineurope.org Assendelft WJJ e.a. Spinal manipulative therapy for low back pain. The Cochrane Database of Systematic Reviews 2005, Issue 4 (Search date 2003; amendment Oktobre 30, 2003).

Toepassing classificaties MT bij selectie van onderzoekspopulaties voor RCT s? Is er een indicatie voor MT? Bij wie? Aantal 39 RCT s (periode 1974 2000): 17 acute LBP; 22 chronic LBP Inclusie- en exclusiecriteria: herkenbare groep met indicatie voor spinal manipulative therapy?

Classificatie RCT 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 1. tissue-based 2. movement-based x x 3. structure-based 4. posture-based x x 5. time-based x x x x x x x x x x x x x x x x x 6. flag-based 7. patient-based 8. behaviour-based 9. outcome-based x x x x x x x x x x x x x x x x x 10.neuro-based x x x x x

Classificatie RCT 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 1. tissue-based 2. movement-based x 3. structure-based x 4. posture-based 5. time-based x x x x x x x x x x x x x x x x 6. flag-based 7. patient-based 8. behaviour-based 9. outcome-based x x x x x x x x x x x x x x x x x 10.neuro-based x x x x x

Classificatie 34 35 36 37 38 39 1. tissue-based 2. movement-based x 3. structure-based 4. posture-based 5. time-based x x x x x x 6. flag-based 7. patient-based 8. behaviour-based 9. outcome-based x x x x x x 10.neuro-based x RCT

Conclusie Alle RCT s: time-based classification (< 6 w; 6-12 w; > 12 w of < 12 w; 12 w) Alle RCT s: outcome-based classification: pijn, mobiliteit, spierkracht, (in mindere mate) functioneren (veelheid van meetinstrumenten!); geen core set 11/39 RCT s: neuro-based classification (LRS) 6/39 RCT s: movement-based of posture-based classification (flexie extensie; zitten, staan)

Discussie Nauwelijks toepassing van relevante classificaties voor deelname aan RCT Resultaten beter als relevante classificaties toegepast bij selectie van patiënten voor RCT? Subgroepen; homogeniteit? Uitbreiding van uitkomstmaten? Andere uitkomstmaten?

Hoe verder? Doorgaan op dezelfde weg weinig zin: uitkomst bijna voorspelbaar! Doorbreek conceptuele armoede Veranderingen / vooruitgang vaak gebaseerd op indrukken en observaties; weinig gebruik van meetinstrumenten in de praktijk Alternatieven? Single case design met herhaalde metingen met gevalideerde meetinstrumenten: (multipele) basislijn Effectieve dossiervorming: wat doen we bij wie en op welke moment?

Fase A: Baseline => meerdere metingen vóór 1e behandeling Fase B: Interventie => metingen tijdens de behandeling Fase A: nieuwe baseline => meerdere metingen in bijv. 3 maanden follow-up Portney & Watkins, 2001

Multiple baseline design Portney & Watkins, 2001

Effectieve dossiervorming!

Hoe doen anderen het? Leerlingvolgsysteem Monitoren huisartsgeneeskunde (LiNH) Volgsysteem FT & MT in ontwikkeling

populatie individuele ontwikkeling Voorspelling van individuele ontwikkeling van het kind Individueel beloop door vergelijking van feitelijke met voorspelde ontwikkeling

Individueel beloop t.o.v. populatie

Effectieve dossiervorming: proces / methodisch handelen patiënt met hulpvraag patiënt screening pluis patiënt met manueeltherapeutische diagnose afsluiting screenings- diagnostisch therapeutisch proces proces proces

Wat leggen we vast? patiënt met hulpvraag patiënt screening pluis patiënt met fysiotherapeutische diagnose afsluiting screenings- diagnostisch therapeutisch proces proces proces uitkomst uitkomst uitkomst screenings- diagnostisch therapeutisch proces proces proces

Opbouw Langdurige lage-rugpijn (profiel 3a) versus (lage-rugpijn met chronisch pijngedrag (profiel 3b) Relevantie van classificaties voor MT Profielen KNGF-richtlijn MT bij lage-rugpijn Bij wie? Toepassing in RCT s Conclusie - discussie Hoe verder? Beloop lage-rugpijn Prognostische factoren Mediërende factoren Manuele therapie in engere zin en in ruimere zin Classificatie van verrichtingen Waarvoor wetenschappelijke evidence? Afsluiting Referenties

BELOOP LAGE-RUGPIJN Acuut Chronisch

BELOOP LAGE-RUGPIJN episode / interventie uitkomst prognostische factoren

Interagerende factoren van acute naar chronische LRP (Vlaeyen et al., 1995; 1999; Crombez et al., 1999; Swinkels-Meewisse et al., 2003; Waddell et al., 2004) Veel onderzoek naar factoren van acute naar chronische LRP Vrees voor pijn, letsel, bewegen en fysieke belasting Pijngerelateerde vrees voorspeller voor zelfgerapporteerde beperkingen in activiteiten en participatieproblemen Negatieve cognities t.a.v. functioneel herstel; pijnervaring als bedreigend; inductie van pijngerelateerde vrees

PROGNOSTISCHE FACTOREN Contextuele factoren (persoon en omgeving [werk]) meer doorslaggevend voor het beloop dan biomedische factoren Paradigma verandering! Profiel 2b en profiel 3b KNGF-richtlijn MT bij lage-rugpijn

Paradigma: Cognitief-gedragsmatig model voor vrees voor pijn/beweging/letsel Vlaeyen et al., 1995

Prognostische factoren voor LRP met hoogste bewijskracht Pijnintensiteit: VAS > 40 [0-100] Catastroferen: PCS > 17 [0-52] Pijngerelateerde vrees: hoogscoorder TSK > 37 [17-64]

ASSOCIATIES TUSSEN PIJN, BEPERKINGEN, EN VERMIJDING Swinkels-Meewisse et al., Clin J Pain 2006;22(1):45-54.

Perceived disablity mediator tussen pijn en vermijding en participatie Swinkels-Meewisse et al., Clin J Pain 2006;22(1):45-54.

Opbouw Langdurige lage-rugpijn (profiel 3a) versus (lage-rugpijn met chronisch pijngedrag (profiel 3b) Relevantie van classificaties voor MT Profielen KNGF-richtlijn MT bij lage-rugpijn Bij wie? Toepassing in RCT s Conclusie - discussie Hoe verder? Beloop lage-rugpijn Prognostische factoren Mediërende factoren Manuele therapie in engere zin en in ruimere zin Classificatie van verrichtingen Waarvoor wetenschappelijke evidence? Afsluiting Referenties

Voorlopige Classificatie Verrichtingen Paramedische Beroepen / CVPB 0 Het bevragen 1 Fysisch onderzoek 2 Manuele verrichtingen 3 Fysische therapie in engere zin 4 Het sturen / oefenen 5 Begeleiding 6 Instrumentele verrichtingen 7 Medicamenteuze verrichtingen 8 Het voorzien in hulpmiddelen 9 Overige verrichtingen

Mate van bewijskracht voor artikelen interventie

0 12 weken > 12 weken Actief-blijven 1/ ++ 1/ +/- Inform en adv 3/ + 4/ Bedrust 1/ -- 1/ - Oefentherapie 1/ +/- 1/ ++ Rugscholing 1/ +/- 1/ +/- Man therapie 1/ +/- 1/ + Tractie 1/ - 1/ - Fys th i.e.z. 1/ - 4/ Multi progr 1/ +/- 1/ + Massage 4/ 2/ +/-

Discussion: We do not know for which subgroup of patients spinal manipulation is most effective. Future studies should focus on identifying these subgroups.

Terug naar profielen KNGF-richtlijn Manuele Therapie bij Lage-rugpijn Voldoende discriminerend? Klinische validiteit?

Classificatie Profielen KNGF-richtlijn MT-LRP 1a 1b 2a 2b 3a 3b 1. tissue-based??? 2. movement-based X X x X x 3. structure-based X X x X x 4. posture-based X X x X x 5. time-based X X X X X X 6. flag-based X X X X X X 7. patient-based X X X X X 8. behaviour-based x x X x X 9. outcome-based X X X X X X 10.neuro-based x x x X = primair x = secundair

Manuele therapie: in engere zin of in ruimere zin?

Manuele therapie in engere zin (profiel 1a, 1b, 2a en 3a) Diagnostiek en behandeling Gewrichtsfuncties Teweegbrengen van articulaire bewegingen Met de daarbij behorende informatie en adviezen (gericht op bewegingsadviezen), oefentherapie en zelfstandig oefenen

Manuele therapie in ruimere zin (profiel 2b en 3b) Diagnostiek en behandeling Prognostische factoren (denk aan evidentie!!!) Activiteiten en participatie Begeleiding (informeren en adviseren) en het oefenen van functies en activiteiten, eventueel gevolgd door het teweegbrengen van articulaire bewegingen.

Opbouw Langdurige lage-rugpijn (profiel 3a) versus (lage-rugpijn met chronisch pijngedrag (profiel 3b) Relevantie van classificaties voor MT Profielen KNGF-richtlijn MT bij lage-rugpijn Bij wie? Toepassing in RCT s Conclusie - discussie Hoe verder? Beloop lage-rugpijn Prognostische factoren Mediërende factoren Manuele therapie in engere zin en in ruimere zin Classificatie van verrichtingen Waarvoor wetenschappelijke evidence? Afsluiting Referenties

Afsluiting Dank voor jullie aandacht Succes!

Referenties 1. Lisi AJ e.a. High Velocity Low-amplitude spinal manipulation for symptomatic lumbar disk disease: a systematic review of the literature. JMPT 2005;28(6):429-442. Haas M e.a. Cost-effectiveness of medical and chiropractic care for acute and chronic low back pain. JMPT 2005;28(8):555-563. Lamoth CJC e.a. Effects of chronic low back pain on trunk coordination and back muscle activity during walking: changes in motor control. European Spine Journal 2006; 15(1):23-40. Mikhail C e.a. Physical therapists use of interventions with high evidence of effectiveness in the management of a hypothetical typical patient with acutye low back pain. Physical Therapy 2005;85(11):1151-1167. Swinkels ICS e.a. What factors explain the number of physical therapy sessions in patients with low back pain. BMC Health Serv Res 2005;5:74 Sowden M e.a. Can four key psychosocial risk factors for chronic pain and disability be modified by a pain management programme. Physiotherapy.. Severeijns R e.a. Pain catastrophizing predicts pain intensity, disability and psychological distress independent of the level of physical impairments. The Clinical Journal of Pain 2001;17:165-172. Swinkels-Meewisse IEJ e.a. Fear of movement / (re)injury, disability and participation in workers and non-workers with acute low back pain. The Clinical Journal of Pain 2006;22(1):45-54. Swinkels-Meewisse IEJ e.a. Fear of movement / (re)injury, disability and participation in acute low back pain. Pain 2003;105(1-2):371-379.

Referenties 2. Van Everdingen JJE e.a., Evidence-based richtlijnontwikkeling: een leidraad voor de praktijk. Bohn Stafleu Van Loghum, Houten, 2004 Van der Esch M e.a. Manuele therapie in engere zin en manuele therapie in ruimere zin: een nuttig onderscheid? In: Jaarboek Fysiotherapie / Kinesitherapie 2004. Bohn Stafleu Van Loghum, Houten, 2004. Hurkmans J e.a., Manuele therapie in engere of ruimere zin: een zoektocht naar de eigenheid van manuele therapie. In: Jaarboek Fysiotherapie / Kinesitherapie 2004. Bohn Stafleu Van Loghum, Houten, 2004. Swinkels-Meewisse IEJ e.a., Fear-avoidance beliefs, disability and participation in workers and non-workers with acute low back pain. Clin J Pain 2006;22(1):45-54.