Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak is het nderwerp de tekst Jezus redt die meneer Schnbrd p het dak van zijn berderij heeft aangebracht. Na een krte vrbereiding in elk team, speelt een aantal leerlingen de rechtszaak na. Tt slt wrdt de rechtszaak krt nabesprken. De casus Meneer Schnbrd, een ber in de gemeente Giessenlanden, heeft p het dak van zijn berderij met grte witte letters de tekst Jezus redt geschreven. De gemeente Giessenlanden is daar niet blij mee mdat het in strijd is met de welstandseisen. Daarm heeft de gemeente meneer Schnbrd verzcht m de witte dakpannen p het dak van zijn wning te verwijderen en het dak in de ude staat te herstellen. Als hij dat niet det met hij een bete betalen. Bij de rechtbank heeft de heer Schnbrd geen gelijk gekregen, daarm gaat hij in hger berep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Leerdel Leerlingen ervaren he een bestuursrechtszaak bij de Raad van State in zijn werk gaat. Duur Het rllenspel duurt 60 á 75 minuten. Afhankelijk van de tijd die u heeft, kunt u de leerlingen meer f minder tijd geven vr de vrbereiding in grepjes en bepalen heveel tijd u aan de nabespreking besteedt. Bendigdheden Vr iedere leerling een rlmschrijving (er zijn drie rechters, de vier andere grepen zijn ngeveer even grt) Pwerpintpresentatie rllenspel Jezus redt Papier Krte handleiding vr de dcent Hiernder vlgt een krte beschrijving van de les. Op pagina 3 vindt u een uitgebreider stappenplan. Deel A. Plenaire vrbereiding (15 minuten) Geef een krte uitleg ver bestuursrechtspraak en de rl daarin van de Raad van State (zie stappenplan) Intrduceer de casus Leg uit he de rechtszaak verlpt Verdeel de klas in vijf grepen: 1. rechters 2. meneer Schnbrd 3. gemeente Giessenlanden 4. buurvruw Bijl 5. buurman De Wit Deel B: Uitwerking in grepjes (15 minuten)
Laat de vijf grepen elk hun eigen rl vrbereiden. Leerlingen werken hun rl uit met behulp van de rlmschrijving. De rechters zetten hun vragen p papier. De vier andere grepen zetten hun argumenten p papier en bedenken alvast antwrden p vragen die ze kunnen verwachten. De leerlingen kiezen per grep twee wrdverders. (Dit geldt niet vr de drie rechters.) Deel C: Rllenspel rechtszaak (30 minuten) Zet het meubilair in de klas in de nderstaande pstelling. De drie rechters en de twee wrdverders van elke grep nemen plaats in de rechtszaal. De andere leerlingen vrmen het publiek. Een van de rechters zit de zitting vr en bepaalt wie wanneer wat mag zeggen. Rechters Gemeente Giessenlanden Meneer Schnbrd Buurvruw Bijl Buurman De Wit Publiek Deel D: Nabespreking (15 minuten) Na aflp kunt u het prces en de ingebrachte argumenten nabespreken met de leerlingen.
Uitgebreide telichting: het rllenspel in stappen Deel A: Plenaire vrbereiding (15 minuten) Stap 1: intrductie Vertel de leerlingen dat ze een rechtszaak gaan spelen. Het is een hger berep in een bestuursrechtelijke zaak. Dat hger berep is aangespannen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Krte uitleg bestuursrecht Bestuursrecht gaat ver beslissingen van de verheid. Als je het niet eens bent met een beslissing van een gemeente, een prvincie, een waterschap f de landelijke verheid kun je naar de rechter stappen. Als het gaat m zaken p het gebied van de ruimtelijke rdening km je dan direct terecht bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In andere zaken wend je je eerst tt een rechtbank. Het gaat dan bijvrbeeld m buwzaken, subsidies, kapvergunningen en vreemdelingenzaken. Als je het niet eens bent met de uitspraak van de rechter bij die rechtbank kun je daarna in hger berep gaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Bij de casus die we vandaag naspelen gaat het m z n hger berep. Er is dus al een uitspraak gedaan dr de rechtbank. Opmerking: Op andere bestuursrechtelijke terreinen (bijvrbeeld bij belastingrecht, ambtenarenrecht, sciale zekerheidsrecht en sciaal-ecnmisch recht) met je in hger berep gaan bij andere rechterlijke instanties. Bijvrbeeld: het gerechtshf, de Centrale Raad van Berep in Utrecht f het Cllege van Berep vr het bedrijfsleven. Verreweg de meeste hger berepzaken binnen het bestuursrecht kmen echter terecht bij de Raad van State (zie http://www.rechtspraak.nl/naar-de-rechter/hgerberep). Krte uitleg Raad van State De Raad van State is de hgste algemene bestuursrechter van Nederland. Daarnaast met de regering ver elk wetsvrstel advies vragen aan de Raad van State. Omdat er in Nederland een scheiding der machten is, zijn de Afdeling advisering en de Afdeling bestuursrechtspraak binnen de Raad van State gescheiden gerganiseerd. De kningin is vrzitter van de Raad van State, maar zij is nrmaal gesprken niet aanwezig bij vergaderingen. De vice-president, Piet Hein Dnner, heeft de dagelijkse leiding. Stap 2: Intrduceer de casus Deze rechtszaak gaat ver de tekst Jezus redt die de heer Schnbrd p het dak van zijn berderij heeft aangebracht. U kunt de PwerPintpresentatie laten zien met de ft van het dak. Vertel dan waar het in deze casus m draait. Lees de nderstaande tekst vr en laat deze, indien mgelijk, k zien in de PwerPintpresentatie. Meneer Schnbrd, een ber in de gemeente Giessenlanden, heeft p het dak van zijn berderij met grte witte letters de tekst Jezus redt geschreven. De gemeente Giessenlanden is daar niet blij mee mdat het in strijd is met de welstandseisen. De gemeente Giessenlanden heeft meneer Schnbrd verzcht m de witte dakpannen p het dak van zijn wning te verwijderen en het dak in de ude staat te herstellen. Als hij dit niet det, met hij per week 500 eur betalen (met een maximum van 13.000 eur). Meneer Schnbrd heeft hier bezwaar tegen gemaakt. De rechtbank heeft dit bezwaar ngegrnd verklaard. Tegen deze uitspraak gaat meneer Schnbrd vervlgens in hger berep bij de Raad van State.
Check f de leerlingen de casus begrijpen. Licht de casus krt te. De gemeente vindt dat de geschilderde dakpannen in ernstige mate strijdig zijn met de redelijke eisen van welstand. De gemeente heeft ingegrepen m te vrkmen dat meer mensen ziets gaan den en dat het een 'rmmeltje' wrdt in het landschap en in de mgeving. Als de leerlingen vragen aan wie Schnbrd de dwangsm met betalen, kunt u vertellen dat dit aan de gemeente is. Die dwangsm is vral een stk achter de deur m te zrgen dat de heer Schnbrd det wat de gemeente wil. Het kmt bijna nit tt inning van een dwangsm. Stap 3: Leg uit he de rechtszaak verlpt Geef aan welke nderdelen de rechtszaak heeft. Gebruik daarvr eventueel k de PwerPintpresentatie. 1. Een van de rechters pent de zitting. Hij legt uit ver welke zaak het gaat en heet de partijen welkm. 2. De heer Schnbrd krijgt het wrd m zijn standpunt te te lichten. 3. De gemeente krijgt het wrd m haar standpunt te te lichten. 4. De verige belanghebbenden krijgen het wrd m hun visie te geven. Buurvruw Bijl Buurman De Wit 5. Een van de rechters zal nu vragen stellen aan de twee partijen in de rechtszaak en de twee andere belanghebbenden. (In een echte zitting mgen alle rechters vragen stellen.) 6. De heer Schnbrd en de gemeente krijgen de mgelijkheid een sltpmerking te maken. 7. De rechters schrsen enkele minuten m tt een uitspraak te kmen. 8. De rechters den uitspraak. Nrmaal gesprken gebeurt dat schriftelijk, binnen zes weken na de zitting. Maar in dit rllenspel den de rechters direct uitspraak. De rechters meten in hun uitspraak de vlgende keuze maken: Berep is ngegrnd: de rechters vinden de argumenten van de heer Schnbrd nvldende m de beslissing van de gemeente te vernietigen. Berep is gegrnd: de rechters geven de heer Schnbrd geheel f gedeeltelijk gelijk. Het besluit van de gemeente wrdt dan vernietigd. Stap 4: Verdeel de rllen Verdeel de klas in vijf verschillende grepen. Naast een grep van drie rechters maakt u vier grepen die ngeveer even grt zijn. Licht de vijf rllen krt te. De uitgebreidere telichting p hun rl geeft u de leerlingen p papier nadat u de grepen heeft ingedeeld. 1. De rechters zitten de zitting vr. Dit betekent dat zij bepalen wie het wrd krijgt. De rechters huden k de tijd in de gaten, zdat de zitting niet uitlpt. De rechters meten bepalen wie er in deze zaak gelijk heeft. Om dat ged te kunnen den meten zij tijdens de zitting vragen stellen aan de gemeente, meneer Schnbrd, buurman De Wit en buurvruw Bijl. Deze vragen meten vr de zitting wrden vrbereid.
2. Meneer Schnbrd is tegen een eerdere uitspraak van de rechtbank in hger berep gegaan. Hij met een telichting p zijn standpunt geven. Deze telichting, waarin hij argumenten geeft m zijn standpunt te nderbuwen, met hij vr de zitting vrbereiden. Ok met hij zich vrbereiden p vragen van de rechter. 3. De gemeente Giessenlanden heeft bepaald dat de heer Schnbrd de tekst van zijn dak met halen. Als hij dat niet det met hij 500 eur per week betalen, met een maximum van 13.000 eur. De gemeente met een telichting p haar standpunt geven. Deze telichting, waarin de gemeente argumenten geeft m haar standpunt te nderbuwen, met de gemeente vr de zitting vrbereiden. Ok met de gemeente zich vrbereiden p vragen van de rechter. 4. Buurvruw Bijl wnt naast meneer Schnbrd en is niet blij met de tekst p het dak. Zij zal een krte telichting geven p haar standpunt. Ok met ze eventuele vragen van de rechter beantwrden. 5. Buurman De Wit wnt aan dezelfde weg als meneer Schnbrd, ngeveer 500 meter verder. Hij vindt de tekst geen bezwaar. Hij zal een krte telichting geven p zijn standpunt. Ok met hij eventuele vragen van de rechter beantwrden. Deel B: Uitwerking in grepjes (15 minuten) Stap 1: Laat de leerlingen in hun grepje hun rlmschrijving lezen en zich vrbereiden p de zitting. De rechters meten vragen bedenken die ze aan de vier belanghebbenden kunnen stellen. De andere grepen met argumenten bedenken die ze kunnen gebruiken tijdens de zitting. Ze bereiden hun verhaal vr en bedenken p welke vragen van de rechter ze antwrd meten kunnen geven. Laat de leerlingen zveel mgelijk argumenten, mgelijke vragen en antwrden p papier zetten. Stap 2: Laat elke grep twee wrdverders aanwijzen. Bij de rechters heft dat niet, zij kunnen de taken verdelen: iemand die de tijd in de gaten hudt, iemand die de zitting vrzit en iemand die de vragen stelt. Deel C: Rllenspel rechtszaak (30 minuten) Stap 1: Zrg dat de stelen en tafels in de juiste pstelling staan. 3 Rechters Gemeente Giessenlanden Meneer Schnbrd (2 leerlingen) ( 2 leerlingen) Buurvruw Bijl Buurman De Wit (2 leerlingen) (2 leerlingen) Publiek (verige leerlingen)
Stap 2: Begeleid het rllenspel. Geef waar ndig aanwijzingen en zrg dat de rechters de tijd ged in de gaten huden. Deel D: Nabespreking (15 minuten) - Vraag aan de leerlingen wat ze ervan vnden. Was het meilijk f was het makkelijk m de rllen te spelen? He werden de rllen ingevuld? He werden de standpunten gefrmuleerd? Zijn alle belangrijke argumenten dr de verschillende belanghebbenden genemd? Stelde de rechter de essentiële vragen? Is deze uitspraak in het echt k mgelijk? - Vertel daarna wat de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak was: De rechter verklaart het berep van de heer Schnbrd ngegrnd. Daarvr geeft de rechter de vlgende argumenten: De witte dakpannen p het grijze dak cntrasteren sterk met de andere grijze daken in deze mgeving. Dit kan dus wrden gezien als een welstandsexces zals dat in de welstandsnta van de gemeente genemd wrdt. Vlgens de welstandsnta mag de gemeente daartegen ptreden. Het welstandsbelang wrdt dr de rechter gezien als een reëel maatschappelijk belang. Daarbij is relevant dat de beperking van de rechten van meneer Schnbrd geen betrekking hebben p de bdschap die hij verkndigt, in een ander lettertype en een minder pvallende kleur zu de tekst wel p het dak mgen staan. De vrijheid van meningsuiting wrdt dus niet nmgelijk dr het besluit van de gemeente. De rechter is het niet met de heer Schnbrd eens dat hij zijn mening alleen p deze manier kan uiten. De vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van gdsdienst zijn geen 'abslute' grndrechten die je veral en altijd hebt te respecteren. Zij kunnen wrden ingeperkt dr (in een demcratische samenleving tt stand gekmen) wet- en regelgeving die ndzakelijk is vr de bescherming van de penbare rde f veiligheid. De welstandsnta van de gemeente Giessenlanden (in cmbinatie met de Wningwet) kan wrden pgevat als wet- en regelgeving die grndrechten inperkt. Bvenstaande vrijheden kunnen k wrden ingeperkt als er hinder vr mwnenden ntstaat die zwaarwegend is.