Avans Hogeschool Breda. Fysiotherapie, bachelor

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Avans Hogeschool Breda. Fysiotherapie, bachelor"

Transcriptie

1 Avans Hogeschool Breda Opleiding: Varianten: Visitatiedata: Fysiotherapie, bachelor voltijd & deeltijd 1 en 2 november NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, december 2005

2 2 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

3 Inhoud 2 Deel A: Onderwerpen Voorwoord Inleiding Werkwijze Oordeelsvorming Oordelen per onderwerp Schematisch overzicht oordelen Totaaloordeel 11 Deel B: Facetten 13 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 15 Onderwerp 2 Programma 17 Onderwerp 3 Inzet van Personeel 27 Onderwerp 4 Voorzieningen 30 Onderwerp 5 Interne kwaliteitzorg 32 Onderwerp 6 Resultaten 35 Deel C: Bijlagen 39 Bijlage 1: Onafhankelijkheidsverklaring panelleden 40 Bijlage 2: Deskundigheden panelleden 41 Bijlage 3: Bezoekprogramma 45 Bijlage 4: Kengetallen 46 Bijlage 5: Overzichtslijst van door de opleiding ter inzage gelegd materiaal 48 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 3

4 4 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

5 Deel A: Onderwerpen NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 5

6 6 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

7 Onderwerpen 1.1 Voorwoord Dit rapport is het verslag van het panel dat in opdracht van NQA de opleiding Fysiotherapie van de Avans Hogeschool heeft gevisiteerd. Het beschrijft de werkwijze, de bevindingen en de conclusies van het panel. De visitatie vond plaats in het kader van de accreditatie van hogere beroepsopleidingen. De visitatie is feitelijk gestart in augustus 2005, het moment waarop de opleiding haar zelfevaluatierapport bij de NQA aanleverde. Als onderdeel van de visitatie is het bezoek van het panel aan de opleiding. Dit bezoek vond plaats op 1 en 2 november Het panel bestond uit de volgende personen: Mevrouw drs. A.E. Spreen (voorzitter); De heer C.N. Treurniet (domeinpanellid); Mevrouw N.S. Boekholt (studentpanellid); Mevrouw drs. P. Göbel (NQA-auditor); Mevrouw I.J.M. de Jong (NQA-auditor). Dit panel voldoet aan de eisen zoals gesteld in het document Protocol ter beoordeling van de werkwijze van visiterende en beoordelende instanties van de toenmalige NVAO ( 22 augustus 2005). Het panel beschikt over domeinspecifieke deskundigheid, onderwijs- en auditdeskundigheid en deskundigheid over de internationale ontwikkelingen van de discipline (zie bijlage 2). Het rapport bestaat uit drie delen: Deel A: een hoofdrapport, het Onderwerprapport, waarin de oordelen van het panel over de basiskwaliteit van de opleiding op onderwerpniveau worden uitgesproken met daarbij de overwegingen waarop die oordelen zijn gebaseerd. Het gaat hier om oordelen in de gradatie positief/negatief. Tevens wordt hier het eindoordeel geformuleerd. Deel B: een Facetrapport waarin op facetniveau door het panel oordelen en argumenten ter onderbouwing van dat oordeel worden gegeven. De oordelen gaan uit van de vierpuntsschaal (onvoldoende, voldoende, goed en ecellent) zoals die door de NVAO is voorgeschreven. Dit facetrapport vormt de basis van het Onderwerprapport. Deel C: hierin zijn alle relevante bijlagen opgenomen. 1.2 Inleiding Per september 2004 omvat Avans Hogeschool met ruim 50 opleidingen nagenoeg alle segmenten van het Hoger Beroeps Onderwijs en heeft de hogeschool ruim bachelorstudenten en medewerkers. De opleiding Fysiotherapie valt onder de Academie voor Gezondheidszorg. De missie van de Academie voor Gezondheidszorg is de volgende: NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 7

8 De Academie voor Gezondheidszorg wil zich, in samenwerking met zusteracademies van Avans Hogeschool en met educatieve en strategische partners in binnen- en buitenland ontwikkelen tot een (inter)nationaal aansprekende, toonaangevende, winstgevende multifunctionele kennisonderneming op het gebied van gezondheidszorg en management in de gezondheidszorg. De academie wil pro-actief zijn m.b.t. overheidsbeleid. Deze instelling richt zijn diensten (brede bacheloropleidingen, masteropleidingen, toepassingsgericht onderzoek, cursussen/trainingen, consultancy en faciliteiten) primair op de markten (gezondheidszorginstellingen, scholen, ondernemingen, particulieren en verenigingen in de gezondheidszorg) in Zuid- Nederland. De academie wil bovenstaande realiseren met professionele medewerkers, voor wie zij een aantrekkelijke werkgever is. Avans Hogeschool heeft vestigingen in Tilburg, s-hertogenbosch en Breda. De opleiding Fysiotherapie wordt verzorgd in Breda. De opleiding is in 1963 gestart en wordt in voltijd en (sinds 2001) deeltijd aangeboden. In de voltijdopleiding staan momenteel 399 studenten ingeschreven en bij de deeltijdopleiding 105 studenten. De opleiding wordt verzorgd door 25 docenten, met een fte van 15,51. De docentstudentratio is 1:30.8, wat binnen het gestelde streefdoel van 1:32 valt. 1.3 Werkwijze De beoordeling van de opleiding door het panel heeft plaatsgevonden conform de werkwijze zoals is neergelegd in het Beoordelingsprotocol van NQA. Deze werkwijze wordt hieronder beschreven. De visitatie vond plaats op basis van het domeinspecifieke referentiekader dat voor de opleiding geldt (zie facet 1.2). NQA onderscheidt drie fasen in het visiteren: de voorbereidingsfase, het eigenlijke bezoek door het panel en de rapportagefase. Hieronder volgt een korte toelichting per fase. De voorbereidingsfase Allereerst heeft een NQA-auditor het zelfevaluatierapport gecheckt op kwaliteit en compleetheid (de informatieanalyse) en daarmee op bruikbaarheid voor de visitatie. Nadat het zelfevaluatierapport met de bijlagen in orde was bevonden, heeft de auditor met de opleiding tezamen besproken welke facetten of welke thema s naar verwachting de meeste aandacht zullen krijgen tijdens het bezoek van het panel aan de opleiding (de agenderende audit). Daardoor hebben de opleiding en het visitatiepanel zich op adequate wijze kunnen voorbereiden op dit bezoek. In diezelfde periode (oktober 2005) hebbenn de panelleden zich inhoudelijk voor op het bezoek (november 2005) door het bestuderen van het zelfevaluatierapport (en bijlagen), het formuleren van voorlopige oordelen op basis van argumenten en hetformuleren van vragen. De bevindingen zijn doorgegeven aan de NQA-auditor. Op basis van een overzicht van voorlopige oordelen heeft de NQA-auditor tenslotte kernpunten en prioriteiten voor materialenonderzoek en gesprekken geïnventariseerd. Tijdens een vergadering is het bezoek door het panel concreet voorbereid. 8 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

9 De opleiding heeft in haar zelfevaluatierapport kenbaar gemaakt voor welk domeinspecifiek referentiekader zij kiest. De NQA-auditor heeft met de domeindeskundige in het panel bekeken of sprake is van adequate domeinspecifieke doelstellingen, of dat nadere aanvulling dan wel nadere specificatie nodig is. In het facetrapport is aangegeven op welke landelijke beroeps- en opleidingsprofielen het domeinspecifieke kader (en het opleidingsprogramma) is gebaseerd. Het bezoek door het panel NQA heeft een bezoekprogramma ontwikkeld voor de (dag-)indeling van het bezoek door het panel dat is aangepast aan de specifieke situatie van de opleidingen (bijlage 3). Aan het begin en tijdens het bezoek is ter inzage gevraagd materiaal bestudeerd. Er vonden gesprekken plaats met het opleidingsmanagement, docenten, studenten, afgestudeerden en met werkveldvertegenwoordigers. Tussen de gesprekken door heeft het panel zogenaamde schakelmomenten ingelast om de bevindingen uit te wisselen en te komen tot gezamenlijke en meer definitieve (tussen-)oordelen. De bevindingen zijn door de panelleden schriftelijk beargumenteerd. Aan het einde van het bezoek heeft de voorzitter een mondelinge terugkoppeling gegeven van enkele indrukken en ervaringen van het panel, zonder epliciete oordelen uit te spreken. De fase van rapporteren Door NQA is, op basis van de bevindingen van het panel, een tweeledige rapportage opgesteld, bestaande uit een facetrapport en een onderwerprapport, waarin de kwaliteit van de opleiding is beoordeeld. Met dit rapport wordt door de opleiding accreditatie aangevraagd bij de NVAO. In het facetrapport wordt door NQA gerapporteerd op facetniveau. De opleiding heeft in november 2005 een concept van dit rapport voor een check op feitelijke onjuistheden ontvangen. Naar aanleiding daarvan zijn enkele wijzigingen aangebracht. In het onderwerprapport wordt door NQA een oordeel op de onderwerpen en op de opleiding als geheel gegeven. Dit rapport is in november 2005 voor een check op feitelijke onjuistheden aan de opleiding voorgelegd. Het definitieve rapport is door het panel vastgesteld in december Het visitatierapport is uiteindelijk in december 2005 ter beschikking gesteld aan de opleiding, die het samen met de accreditatieaanvraag kan indienen bij de NVAO. 1.4 Oordeelsvorming In dit hoofdstuk wordt per onderwerp een oordeel uitgesproken op basis van weging van de facetten die van dat onderwerp deel uitmaken. Bij deze weging spelen de beslisregels zoals die door de NQA in het Beoordelingsprotocl zijn geformuleerd en nader uitgewerkt in de notitie Handreiking voor oordeelsvorming een belangrijke rol. Tevens is bij de beoordeling rekening gehouden met accenten die de opleiding eventueel legt, het domeinspecifieke kader en een vergelijking met andere relevante opleidingen op een aantal aspecten. Het eindoordeel is voorzien van een aanvullende tekst als sprake is van: NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 9

10 weging van de oordelen op facetniveau; benchmarking; generieke bevindingen die het facetniveau overschrijden; bepaalde accenten respectievelijk best practices. In de oordelen per onderwerp wordt steeds een herhaling gegeven van de oordelen op de facetten gevolgd door een weging die leidt tot het eindoordeel. De (uitgebreide) argumentatie is te vinden in het facetrapport. Daar waar een argumentatie/beoordeling voor de deeltijd afwijkt van de voltijd, is dit epliciet vermeld. Indien niet vermeld, gelden voor de deeltijdopleiding dezelfde argumentatie/oordelen als voor de voltijdopleiding, aangezien de deeltijdopleiding inhoudelijk voornamelijk zijn gebaseerd op dezelfde module-inhouden als de voltijdopleiding. Volgorde en onderwijsmethodieken kunnen daarbij verschillen. Wat de benchmarking betreft, maakt de opleiding zelf een vergelijking met twee soortgelijke opleidingen in Nederland (Fontys Hogeschool, Hogeschool Utrecht) en voor de deeltijdopleiding met een vergelijkbare opleiding (HBO-V) binnen Avans Hogeschool. Voor de landelijke vergelijking maakt het panel gebruik van de centraal geregistreerde gegevens van het CRIHO, aangezien deze een vergelijkbaarheid mogelijk maken. Dit in tegenstelling tot opleidingseigen kengetallen met verschillen in definitie en registratie. 1.5 Oordelen per onderwerp Doelstellingen opleiding De opleiding scoort op alle drie de facetten goed. Het oordeel over het onderwerp Doelstellingen van de opleiding is derhalve positief Programma De opleiding scoort op twee van de acht facetten voldoende en op zes goed. Het oordeel over het onderwerp Programma is derhalve positief Inzet van personeel De opleiding scoort op één facet voldoende en op twee goed. Het oordeel over het onderwerp Inzet van personeel is derhalve positief Voorzieningen Van de twee facetten is er één voldoende en één goed beoordeeld. Het oordeel over het onderwerp Voorzieningen is derhalve positief Interne kwaliteitszorg De opleiding scoort op twee facetten goed en op één facet ecellent. Het oordeel over het onderwerp Interne kwaliteitszorg is derhalve positief Resultaten De opleiding scoort op beide facetten goed. Het onderwerp Resultaten is derhalve positief. 10 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

11 1.6 Schematisch overzicht oordelen Totaaloverzicht van oordelen op facet- en onderwerpniveau Onderwerp/Facet Opleiding Fysiotherapie Onderwerp 1 Doelstellingen 1.1 Domeinspecifieke eisen Goed 1.2 Niveau Bachelor Goed 1.3 Oriëntatie hbo-bachelor Goed Totaal oordeel Positief Onderwerp 2 Programma 2.1 Eisen hbo Goed 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Goed 2.3 Samenhang in het opleidingsprogramma Voldoende 2.4 Studielast Voldoende 2.5 Instroom Goed 2.6 Duur Goed 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud Goed 2.8 Beoordeling en toetsing Goed Totaal oordeel Positief Onderwerp 3 Inzet van personeel 3.1 Eisen hbo Goed 3.2 Kwantiteit personeel Voldoende 3.3 Kwaliteit personeel Goed Totaal oordeel Positief Onderwerp 4 Voorzieningen 4.1 Materiele voorzieningen Voldoende 4.2 Studiebegeleiding Goed Totaal oordeel Positief Onderwerp 5 Interne Kwaliteitszorg 5.1 Systematische aanpak Goed 5.2 Maatregelen tot verbetering Ecellent 5.3 Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en beroepenveld Goed Totaal oordeel Positief Onderwerp 6 Resultaten 6.1 Gerealiseerd niveau Goed 6.2 Onderwijsrendement Goed Totaal oordeel Positief 1.7 Totaaloordeel Op grond van voorgaand schema en de inhoudelijke onderbouwing daarvan in paragraaf 1.5 waaruit blijkt dat de opleidingen op de zes de onderwerpen positief scoren, is de conclusie dat het totaaloordeel over de opleidingen POSITIEF is. NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 11

12 12 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

13 Deel B: Facetten NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 13

14 14 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

15 Facetten Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding Facet 1.1 Domeinspecifieke eisen Goed Criteria - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk). Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het beroepsdomein waarvoor de opleiding opleidt en de positionering van het beroep binnen het domein gezondheidszorg wordt beschreven in het document Beroepsprofiel fysiotherapeut, dat in 1998 door het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) is gepubliceerd. Bij de totstandkoming van dit document heeft het KNGF zorggedragen voor validering ervan door de beroepsgroep. De vakinhoudelijke uitgangspunten waarmee de opleiding zich wenst te profileren zijn neergelegd in het document Vakinhoudelijk fundament van de opleiding fysiotherapie Breda (1997). Tezamen met de landelijke eindtermen vormen deze de basis van het eigen opleidingsprofiel. In 2002 zijn de hierin geformuleerde opleidingsspecifieke eindtermen formeel toegevoegd aan de landelijke eindtermen en vastgesteld in het document Vakinhoudelijk fundament en opleidingsspecifieke eindtermen De opleiding participeert momenteel in de totstandkoming van een geactualiseerd landelijk beroepsprofiel. Het nieuwe competentiegerichte curriculum, dat per ingevoerd wordt, is ontwikkeld in overeenstemming met het actuele concept van dit nieuwe beroepsprofiel. Tevens is het nieuwe beroepsprofiel sturend geweest voor een aantal belangrijke bijstellingen van het huidige curriculum. Zodra het definitieve beroepsprofiel vastgesteld is, zal het nieuwe curriculum nogmaals hieraan getoetst en eventueel bijgesteld worden (Startdossier opleiding Fysiotherapie, 2005). De opleiding maakt deel uit van het European Network of Physiotherapy in Higher Education (ENPHE), waardoor zij een globaal beeld krijgt van de vergelijkbaarheid van haar eindtermen/programma met fysiotherapie opleidingen in andere landen in Europa. Eén docent is sinds april 2005 bestuurslid van de ENPHE. De Werkveldadviesraad (WAR) is op de hoogte van het huidige opleidingsprofiel en is betrokken bij de ontwikkeling van het toekomstige profiel (Notulen WAR). Facet 1.2 Niveau bachelor Goed Criteria - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een Bachelor. NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 15

16 Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding heeft de eindtermen getoetst aan de Dublin-descriptoren en kan daarmee beargumenteren dat de eindtermen op bachelorniveau liggen. Het panel heeft de Toets eindtermen Dublin-descriptoren (2004) bestudeerd en constateert dat de eindtermen aan de Dublin-descriptoren voldoen. Deze eindtermen gelden voor zowel de voltijdopleiding als de deeltijdopleiding. Bij de totstandkoming van het Beroepsprofiel fysiotherapeut (1998) zijn de landelijke eindtermen getoetst aan de criteria van de Europese SEDOC-kwalificatieniveaus. Deze toetsing heeft geresulteerd in een indeling van het beroep fysiotherapeut in het hoogste kwalificatieniveau, dat wil zeggen een beroep waarvoor minimaal een opleiding op hboniveau nodig is (OER ). Facet 1.3 Oriëntatie hbo bachelor Goed Criteria - De eindkwalificaties zijn mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties. - De eindkwalificaties weerspiegelen het niveau van beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor een hbo-opleiding vereist is of dienstig is. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Bij de argumentatie voor dit facet worden de argumenten van de facetten 1.1 en 1.2 meegenomen. Het Beroepsprofiel fysiotherapeut (1998) omvat onder meer een domeinomschrijving van het beroep fysiotherapie en de kenmerkende beroepstaakgebieden van de fysiotherapeut. Deze beroepstaken omvatten het basistakenpakket van de fysiotherapeut, ongeacht de setting waarin hij werkt, en moeten door iedere fysiotherapeut (kunnen) worden uitgevoerd. Het Beroepsprofiel fysiotherapeut (1998) is landelijk gevalideerd door de beroepsgroep. De eindtermen omvatten zowel beroepsspecifieke eindtermen, hoger onderwijseindtermen als algemene maatschappelijke en persoonsvormende eindtermen. Uit het onderzoek onder alumni en het werkveld en uit analyses van de eitgesprekken concludeert de opleiding dat de beoogde eindtermen qua theoretische en praktische voorbereiding op het beroepenveld het hbo-niveau weerspiegelen van de startende beroepsbeoefenaar in het domein van de fysiotherapie. Na bestudering van onder andere de onderzoeksresultaten (Analyse van resultaten alumnivragenlijsten, 2003 en 2004, Uitkomsten werkveldenquête, 2005, Resultaten eitgesprekken, 2004 en 2005) en het voeren van gesprekken met werkgevers en afgestudeerden concludeert het panel dat de eindkwalificaties het niveau van beginnend beroepsbeoefenaar weerspiegelen. 16 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

17 Onderwerp 2 Programma Facet 2.1 Eisen hbo Goed Criteria - Kennisontwikkeling door studenten vindt plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek. - Het programma heeft aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied / de discipline. - Het programma waarborgt de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het curriculum is opgebouwd uit geïntegreerde, op beroepsrelevante of maatschappelijke problemen gebaseerde thema's. Binnen elke onderwijseenheid zijn alle onderwijsactiviteiten zoveel mogelijk gekoppeld aan het thema van een blok (REOCUR, bijlage 5: Het vaststellen van de onderwijsinhoud opleiding Fysiotherapie, Breda). In de eerste blokken wordt gebruik gemaakt van voorgeschreven literatuur, naarmate de opleiding vordert moeten studenten zelfstandig relevante en actuele informatie kunnen vinden, ook in buitenlandse bibliotheken via bijvoorbeeld pubmed. De literatuurlijsten worden elk jaar geactualiseerd. In de opleiding wordt op een aantal vlakken aandacht besteed aan internationalisering. Incidenteel worden modules aangeboden in het Engels. In een aantal blokken wordt Engelse literatuur gebruikt en soms Duitstalige. De buitenlandse artiekelen zijn meestal in readers opgenomen of worden als hand outs uitgereikt en komen derhalve niet op de literatuurlijst voor. Een aantal studenten doet mee aan een uitwisselingsproject met Finland. Bij de organisatie van het nieuwe curriculum dat is ingevoerd per september 2005 wordt de actualiteit vanuit (toegepast) wetenschappelijk onderzoek epliciet geborgd door de instelling van een wetenschapsbureau. Het panel heeft vastgesteld dat nieuwe aspecten van het beroep, zoals evidenced based practice (EBP), directe toegankelijkheid fysiotherapeut (DTF) en het nieuwe zorgstelsel, direct een plaats in het curriculum krijgen, zowel op dit moment (zorgstelsel) als in het verleden (EBP). Volgens de studenten is er ook aandacht voor bijvoorbeeld kwaliteitszorg en verzekeringstelsels. Daarnaast dient de afstudeeropdracht actueel te zijn en moet de opdracht een toegevoegde waarde hebben voor het werkveld. Sinds 2004 is het lectoraat Gerontologie academiebreed actief, waarbij één docent van Fysiotherapie betrokken is. Het lectoraat heeft een kenniskring gevormd die bijvoorbeeld lezingen voor docenten houdt. Via de differentiaties in het curriculum worden studenten bij onderzoeksopdrachten betrokken. Een tweede docent participeert in het lectoraat Arbeid en Gezondheid van de Hogeschool Rotterdam. NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 17

18 Studenten voeren praktijkgerichte opdrachten uit in de vorm van projectonderwijs. Het werkveld wordt gevraagd casuïstiek in te brengen, maar ook studenten kunnen eigen praktijkervaringen inbrengen. Studenten doen bijvoorbeeld praktijkervaring op met het fysiotherapeutisch handelen bij specifieke doelgroepen, door het uitvoeren van interviews en het bezoeken van een instelling. Het panel heeft op basis van documenten en gesprekken vastgesteld dat er interactie tussen de opleiding en het werkveld is. Er worden gastdocenten aangetrokken om bepaalde modules te verzorgen. De Werkveldadviesraad (WAR) en het stageveld zijn intensief betrokken geweest bij de ontwikkeling van het nieuwe curriculum. Daarnaast kunnen stagebegeleiders worden ingezet bij het beoordelen van vaardigheidstoetsen. Studenten maken vanaf het begin van de studie kennis met de beroepspraktijk door middel van stages. In alle studiejaren zijn stages opgenomen in het curriculum, waardoor de praktijkgerichtheid gegarandeerd wordt. In het eerste jaar vindt een snuffelstage plaats. De student zoekt zelf een passende stageplaats, in tegenstelling tot de andere stages die door de opleiding worden georganiseerd. Tijdens de stageperioden zijn er twee bijeenkomsten op school om te reflecteren op de stage. Het inhoudelijk handelen wordt besproken in groepen van acht studenten en intervisiebijeenkomsten vinden in groepen van drie studenten plaats. Stages zijn kunnen zowel in de eerste als in de tweede lijn worden gelopen, maar studenten moeten verplicht één stage in een instelling volgen. Het panel stelt vast dat de studenten in ieder studiejaar tijd in de beroepspraktijk doorbrengen. Voltijdstudenten zijn tevreden met de hoeveelheid tijd die aan vaardigheidsoefeningen in de opleiding wordt besteed. De deeltijdstudenten hebben hier kritiek op gehad, daarop zijn op vrijdag etra vaardigheidstrainingen georganiseerd. Voltijdstudenten kunnen ook gebruik maken van deze vaardigheidslessen. Ouderejaarsstudenten en een docent verzorgen de begeleiding bij deze trainingen. Uit het Studenttevredenheidsonderzoek (2004) blijkt dat de voltijdstudenten en de deeltijdstudenten vinden dat de opleiding hen voldoende laat kennismaken met de beroepspraktijk. Voltijdstudenten zijn zelfs uitermate tevreden over dit aspect (2002: 4,4; 2004: 4,6). Ook een ruime meerderheid (2003: 82%; 2004: 79%) van de alumni vindt dat de opleiding goed inspeelt op veranderingen in het beroep (Analyse van resultaten alumnivragenlijst (opleiding fysiotherapie) najaar 2003; Analyse resultaten alumnivragenlijst (opleiding fysiotherapie), najaar 2004). Het panel concludeert naar aanleiding van gesprekken met studenten en alumni dat de beroepspraktijk geïntegreerd is in het curriculum. Facet 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Goed Criteria - Het programma is een adequate concretisering van de eindkwalificaties, qua niveau, oriëntatie en domeinspecifieke eisen. - De eindkwalificaties van de doelstellingen zijn adequaat vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het programma. 18 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

19 - De inhoud van het programma biedt studenten de mogelijkheden om de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opbouw van het curriculum voltijd staat beschreven in REOCUR en in de Studiegids Het programma is verdeeld in een propedeutische en hoofdfase. De opbouw kenmerkt zich door een geleidelijke verschuiving van oriëntatie, via verdieping naar integratie en transfer en van verwerving van basiskennis en vaardigheden naar toepassing in steeds compleer wordende praktijksituaties (REOCUR, bijlage 6a: Onderwijsorganisatie (blauwdruk) van de opleiding). Het programma van de deeltijdopleiding is afgeleid van het voltijdprogramma en beschreven in de Blauwdruk verkorte deeltijdopleiding Fysiotherapie uit De landelijke eindtermen (Beroepsprofiel Fysiotherapeut, 1998) en de eindtermen uit het Vakinhoudelijk fundament en opleidingsspecifieke eindtermen (2002) zijn vertaald in een curriculum door leergebieden te formuleren. Per leergebied worden doelstellingen geformuleerd. Hiervoor zijn de rollen van de fysiotherapeut als ordeningsprincipe gekozen, waardoor de student vanaf het begin van de studie in aanraking komt met de compleiteit van de beroepswerkelijkheid. Het curriculum is opgebouwd uit geïntegreerde, op beroepsrelevante of maatschappelijke problemen gebaseerde thema s rondom een zogenoemd leergebied of gedachtegang, die vanaf het begin van de opleiding de compleiteit van de fysiotherapeutische beroepsuitoefening weergeven. Binnen elke onderwijseenheid zijn alle onderwijsactiviteiten zoveel mogelijk gekoppeld aan het thema van dat blok. Op deze manier bouwen studenten een gestalt op van de praktijk, waarbij zij gedurende hun studie leren hoe zij door middel van een probleemanalyse (model) in staat zijn te komen tot deskundig fysiotherapeutisch handelen. De leerinhouden zijn vastgelegd in Leerinhouden voltijd en Leerinhouden verkorte deeltijd opleiding Fysiotherapie (2004). Aan het eind van de opleiding moeten studenten in staat zijn wetenschappelijke inzichten te vertalen naar en toe te passen in de praktijk (EBP). Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie (DTF) en het nieuwe zorgstelsel zijn geïntegreerd in het nieuwe curriculum. DTF wordt ook als nascholing aangeboden. Tijdens de gesprekken met studenten, afgestudeerden en vertegenwoordigers van het werkveld viel het het panel op dat bij studenten een kritische attitude wordt ontwikkeld, waardoor zij tijdens discussies in staat zijn hun eigen visie adequaat te onderbouwen. Als check op het curriculum is in 2001 een overzicht opgesteld waarin getoetst is of alle eindtermen door leerinhoud afgedekt zijn (Koppeling eindtermen leerinhouden opleiding Fysiotherapie Breda, 2001). Nadat de deeltijdopleiding is ontwikkeld, is hetzelfde gedaan voor de deeltijdopleiding. In 2005 is hieraan bovendien een koppeling met de Dublindescriptoren toegevoegd (Matri eindtermen leerinhouden Dublin-descriptoren DT, 2005). Het panel heeft deze documenten gezien en in orde bevonden. De Curriculumcommissie, en later de inhoudelijke coördinatoren, zijn verantwoordelijk voor de bijstellingen van de onderwijsinhouden op hoofdlijnen, zodat het programma een adequate en voortdurend geactualiseerde concretisering vormt van de landelijke en opleidingsspecifieke eindtermen. Op een meer gedetailleerd niveau zijn de kernteams en NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 19

20 de stromenteams verantwoordelijk voor inhoudelijke bijstellingen. Voorbeelden hiervan zijn het actualiseren van literatuurverwijzingen en aanpassen van de casuïstiek door de kernteams en het herschrijven van PGO-taken en het aanpassen van onderwerpen door de verschillende stromenteams. Uit het Studenttevredenheidsonderzoek (2004) (STO) blijkt dat studenten tevreden zijn over de inhoud van het programma: voltijd en deeltijd 3,6. Studenten zijn positief over de kritische instelling die tijdens de studie ontwikkeld wordt: voltijd 3,9 en deeltijd 4,1. Het enige punt van kritiek in de onderzoeken betrof de keuzemogelijkheden. In het vernieuwde curriculum voor de voltijd is dit aspect epliciet vormgegeven als opties ter invulling van de individuele profilering, voor de deeltijdopleiding blijft het een aandachtspunt voor de opleiding. Facet 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma Voldoende Criteria - Studenten volgen een inhoudelijk samenhangend opleidingsprogramma. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Naar aanleiding van de notitie Evaluatie & bijstelling inhoud Curriculum Fysiotherapie (2001) zijn de onderwijseenheden bijgesteld met als doel de rode draad duidelijker naar voren te laten komen: fysiotherapeutisch methodisch handelen, gebaseerd op evidencebased klinisch redeneren. Integratie van de voorwaardelijke theoretische kennis, motorische vaardigheden en de praktijk vindt plaats in de Integratielijn (ILY) vanaf blok 3 tot en met blok 10 van de voltijdopleiding en in blok 2 tot en met 8 van de deeltijdopleiding. In deze lijn komen theorie en vaardigheden uit het Probleemgestuurd Onderwijs (PGO), de Vaardigheidsstroom en de Video-observatielijn (VOL) of Interactieve Vaardigheden (IAV) samen. De ILY heeft als doelen de student doelgericht en onderbouwd fysiotherapeutische kennis en vaardigheden toe te laten passen en sociale en motorische vaardigheden op een adequate wijze uit te laten voeren. Dit gebeurt aan de hand van casuïstiek, gericht op patiënten met problemen omtrent het bewegend functioneren. Niet alleen de moeilijkheidsgraad van de casuïstiek neemt toe gedurende opleiding (van fysiologisch functioneren, tot enkelvoudig/niet-complee pathologie naar meervoudige/complee problematiek), maar ook de mate van integratie van eerder verworven leerinhouden waarop de casus een appèl doet. Er is volgens het panel sprake van duidelijke hoofdlijnen in het curriculum (Het vaststellen van de onderwijsinhoud opleiding Fysiotherapie Breda (1997), Studiegids , en Blokboek blok 1). Echter de samenhang tussen de verschillende stromen is minder doorzichtig. In elk blok is het onderwijs thematisch opgezet rondom een bepaald leergebied/ gedachtegang. Binnen een blok lopen maimaal vier parallelle stromen, die tezamen worden geconcretiseerd in één blokboek, waarbij zoveel mogelijk inhoudelijke afstemming plaats vindt. De ordeningsprincipes, te weten de rol van de fysiotherapeut als zorgverlener in combinatie met de situatie van de patiënt ( van gezond naar ziek ) en de 20 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

21 vier regelsystemen, gelden globaal voor zowel de theoretische kennis als de vaardigheden vanaf blok 3 tot en met 10 van de voltijdopleiding en blok 2 tot en met 8 van de deeltijdopleiding. Blokken 1 en 2 van de voltijdopleiding en blok 1 van de deeltijdopleiding staan vooral in het teken van een uitgebreide oriëntatie op de studie tot fysiotherapeut, het beroep van fysiotherapeut en gezondheidszorg in bredere zin. De borging van zowel de afstemming tussen de onderwijseenheden binnen elk leerjaar als de afstemming over de leerjaren heen is in handen van de Onderwijscommissie (voorheen Curriculumcommissie), de kernteams en de stromenteams. Uit gesprekken met studenten en afgestudeerden blijkt voor het panel dat het opleidingsprogramma een sterke en duidelijk herkenbare inhoudelijke samenhang kent, zowel horizontaal als verticaal, die is gebaseerd op heldere en aan de praktijk ontleende ordeningsprincipes van de leerstof. Door de rol van de Onderwijscommissie, de kernteams en de stromenteams is gezorgd voor voldoende borging van de samenhang bij tussentijdse bijstellingen van het curriculum. Zowel uit het Studenttevredenheidsonderzoek als uit de Keuzegids Hoger Onderwijs blijkt dat de studenten in het algemeen tevreden zijn over de samenhang in het opleidingsprogramma (STO 2004: voltijd: 3,9; deeltijd: 3,7; Keuzegids: 7,1). Deze uitkomsten komen overeen met de uitkomsten uit de gesprekken met alumni en studenten. Een verbeterpunt in de ogen van de studenten is de samenhang tussen de verschillende onderwijsstromen. Door de overgang naar competentiegericht onderwijs (voltijd: 2005, deeltijd: 2006) waarbij een ander indelingsprincipe wordt gehanteerd (namelijk de stappen uit het methodisch handelen van de fysiotherapeut), worden voorlopig door de opleiding geen verbeteracties aan de klacht van studenten gekoppeld. Facet 2.4 Studielast Voldoende Criteria - Het programma is studeerbaar doordat factoren, die betrekking hebben op dat programma en die de studievoortgang belemmeren zoveel mogelijk worden weggenomen. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding is zodanig ingericht dat de student in staat wordt gesteld om te voldoen aan de norm voor de studievoortgang genoemd in Wet studiefinanciering 2000 (WHW artikel 7.4) en opgenomen in het OER De programma s van de voltijd- en de deeltijdopleiding zijn ontworpen met twee fases: propedeuse en hoofdfase. Ieder studiejaar is verdeeld in vier periodes van tien weken per jaar. In het Onderwijskundig kader Sector Gezondheidszorgonderwijs (1996) zijn uitspraken met betrekking tot de studeerbaarheid gedaan, die zijn vertaald in het curriculum. Bijvoorbeeld: het studierooster is zodanig opgezet dat er ieder dag verschillende leeractiviteiten worden gevergd. In het studierooster worden tentamenactiviteiten en NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 21

22 overige studieactiviteiten niet ten koste van elkaar gepland. Het studierooster reserveert voldoende tijd voor zelfstandig voorbereidingswerk. Voor dyslectische en anderstalige studenten zijn er speciale faciliteiten, zoals etra studiebegeleiding, meer tijd bij tentamens, aparte rustige ruimten om tentamens te maken en het gebruik van woordenboeken tijdens tentamens. De opleiding heeft een studievoortgangscoördinator, een mentoraat en een decanaat, die individuele studievertragende belemmeringen signaleren. Indien nodig bieden zij individuele begeleiding en/of worden er meer algemene maatregelen getroffen (zie ook 4.2). De laagdrempeligheid van de docenten voor de studenten maakt belemmeringen en problemen bespreekbaar en oplosbaar. Het onderwijs (inclusief de taken/opdrachten) is beschreven in de Blokboeken, de Stagenota voltijd (2003), de Stagenota verkorte deeltijdopleiding (2003), de Nota afstudeerproject eamenjaar en de studiehandleidingen van de differentiaties. In de blokboeken en de Studiegids wordt de structuur van het programma op een overzichtelijke manier weergegeven, waarbij onder andere van de afzonderlijke onderwijsstromen de geprognosticeerde studielast vastligt (Format lay-out blokboeken opleiding Fysiotherapie, 2000). Artikel 34 van de OER beschrijft de minimale eisen die gesteld worden voor toelating tot de postpropedeuse van de voltijdopleiding; artikel 40 beschrijft de voorwaarden voor toelating tot specifieke onderdelen van de postpropedeutische fase. Artikel 51 van de OER beschrijft de minimale eisen die gesteld worden voor toelating tot de postpropedeuse van de deeltijdopleiding; artikel 57 beschrijft de voorwaarden voor toelating tot specifieke onderdelen van de postpropedeutische fase. Het rendement in de propedeuse is enkel jaren geleden flink gedaald, doordat de opleiding het aantal herkansingen had teruggebracht van twee naar één. Op dit moment is een herstel van dit rendement zichtbaar (zie ook 6.2). Uit het Studenttevredenheidsonderzoek 2004 blijkt dat studenten in het algemeen tevreden zijn over de zwaarte van het studieprogramma (4,3). De blokevaluaties van de deeltijdopleiding laten zien dat de gemiddelde studietijd op uur per week ligt, wat overeenkomt met de geplande tijd. De gemiddelde tijd die de voltijdstudenten aan hun studie besteden, zo blijkt uit de blokevaluaties, fluctueert en is sterk afhankelijk van de fase van de opleiding. In blok 1 van jaar 1 besteden studenten gemiddeld 40 uur per week aan hun studie, daarna is er een terugval in het eerste deel van jaar 2, maar vanaf het moment dat ze de beroepsvoorbereidende stage gaan lopen (tweede helft jaar 2) neemt de gemiddelde studieduur weer toe (25 tot 35 uur). De studenten met wie het panel heeft gesproken, stelden dat wanneer ze de studie serieus volgen, ze 40 uur nodig hebben. In het nieuwe curriculum zal de opleiding 40 uur per week studiebelasting epliciet als norm stellen. De studenten zijn matig tot onvoldoende tevreden over een aantal organisatorische aspecten van de organisatie en de planning onderwijs (STO 2004, voltijd 3,2, deeltijd 2,8): 22 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

23 - roosterwijzigingen, late beschikbaarheid roosters (blokevaluaties voltijd). Wel zijn voltijd en deeltijd studenten tevreden over de roosters (STO 2004, voltijd 3,2 en 3,0, deeltijd 3,1 en 3,3). - late beschikbaarheid blokboeken (STO 2004: voltijd: 2,8; deeltijd: 2,1). Het Bureau Onderwijsondersteuning is nu beheerder van de blokboeken in plaats van de afzonderlijke kernteams. Deze centralisering heeft voor de nodige startproblemen gezorgd, maar in het studiejaar waren hierover geen klachten meer. Vanaf worden blokboeken, readers en verplichte literatuur verzorgd door de organisatie inter-e. Facet 2.5 Instroom Goed Criteria - Het programma sluit qua vorm en inhoud aan bij de kwalificaties van de instromende studenten: vwo, havo, middenkaderopleiding of specialistenopleiding (WEB) of daarmee vergelijkbare kwalificaties, blijkend uit toelatingsonderzoek Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding informeert de aspirant-studenten op verschillende manieren. Er is een voorlichtingsbrochure en een website waar studenten informatie vandaan kunnen halen. De opleiding verzorgt een tweetal open dagen en een tweetal open avonden waarin voorlichting en demonstraties gegeven worden. Studenten assisteren hierbij in de uitvoering. Daarnaast worden facultatieve meeloopdagen georganiseerd, waarin aspirantstudenten een dag als gast de onderwijsactiviteiten mee volgen. De voorlichtingsactiviteiten die de opleiding ontplooit sluiten aan op het Beleidskader PR&V Faculteit Gamma Voltijdse studenten die voldoen aan de wettelijke vooropleidingseisen zijn toelaatbaar tot de opleiding (OER 3.3). De opleiding biedt een verkort traject aan in deeltijd. Toelaatbaar zijn studenten die in het bezit zijn van een diploma van bij voorkeur een verwante CROHO-geregistreerde universitaire of hbo-opleiding. Er bestaat geen verwante mbo/web-opleiding, hierdoor kent de opleiding geen verkort traject voor studenten met deze vooropleiding. De vrijstellingen die deeltijdstudenten eventueel krijgen, staan beschreven in het document Vrijstellingen Deeltijdopleiding Er worden vrijstellingen verleend, zowel aan studenten voltijd als deeltijd, op basis van eerder verworden competenties (EVC). De vrijstellingsaanvraag moet worden goedgekeurd door de eamencommissie. De opleiding begeleidt aankomende studenten bij het uitvoeren van een zelfanalyse, zodat zij goed voorbereid een keuze kunnen maken. Uit gesprekken met studenten is naar voren gekomen dat studenten vinden dat ze tijdens de intakegesprekken zeer goed voorbereid worden op hun studie. Dit geldt zowel voor de voltijd als voor de deeltijd. Bij iedere instromende student wordt in het eerste jaar onderzoek naar leerstrategieën gedaan (met behulp van een digitale vragenlijst). De resultaten van deze test worden NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 23

24 besproken met de mentor. In het nieuwe competentiegerichte curriculum wordt een leerstijlentest afgenomen in het eerste jaar, aangevuld met opdrachten gericht op leerstijl. De voltijdstudent maakt in het eerste jaar kennis met nieuwe didactische werkvormen. In een vijftal bijeenkomsten worden studievaardigheden en een training in PGO aangeboden aan instromers. De opleiding organiseert een aantal facultatieve lessen voor de deeltijdstudenten met een minder verwante vooropleiding. Er is jaarlijks structureel overleg met de decanen van toeleverende scholen. Uit het Studenttevredenheidsonderzoek blijkt dat zowel de voltijdstudenten als de deeltijdstudenten tevreden zijn over de aansluiting van hun vooropleiding op de opleiding (voltijd: 3,4; deeltijd: 3,8). Bovendien zijn ze tevreden over de informatie over de opleiding die vooraf, tijdens de opendag/avond en/of tijdens de introductie, werd gegeven. Facet 2.6 Duur Goed Criteria - De opleiding voldoet aan formele eisen m.b.t. de omvang van het curriculum: hbobachelor: 240 studiepunten. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Uit de Studiegids , de OER , de blokboeken en de roosters blijkt dat de opleidingen voldoen aan de gestelde eis met betrekking tot de formele omvang van 240 EC's. Facet 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud Goed Criteria - Het didactisch concept is in lijn met de doelstellingen. - De werkvormen sluiten aan bij het didactisch concept. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De onderwijsvisie waarop het onderwijsmodel van de opleiding Fysiotherapie Breda is gebaseerd, is vastgesteld als onderdeel van het Kwaliteitsmanagementplan De HWB beweegt! (1996) en is op sectoraal niveau overgenomen in de Onderwijsvisie Sector Gezondheidszorg (1996). Op basis van deze visie heeft de opleiding in 1997 haar voltijdse curriculum ingericht als onderdeel van het sectorale project REOCUR. Het resulterende onderwijsmodel is in 1997 vastgelegd in het document Onderwijsorganisatie (blauwdruk) van de opleiding en is tevens beschreven in de Studiegids De deeltijdopleiding is zowel naar vorm als naar inhoud een afgeleide van de voltijdopleiding en kent derhalve hetzelfde onderwijsmodel, gebaseerd op dezelfde onderwijskundige uitgangspunten. In het document Leerinhouden verkorte deeltijd (2004) wordt 24 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

25 schematisch aangegeven waar de leerinhouden van de voltijdopleiding terugkomen in het programma van de deeltijdopleiding. De opleiding gaat uit van de onderwijskundige beleidskaders van de hogeschool: leren leren, geïntegreerd onderwijs, probleemgeoriënteerde benadering, studentvriendelijkheid, studeerbaarheid en fleibiliteit. De opleiding realiseert deze kernbegrippen door te kiezen voor een aantrekkelijke mi van uitdagende en activerende onderwijswerkvormen: probleemgestuurd onderwijs (PGO), vaardigheidsonderwijs, Video-observatielijn, integratielijn, projectonderwijs (PO), buitenschools leren (stage), interactieve vaardigheden, supervisie, beroepsreflectie en bijzondere activiteiten (alléén voltijdopleiding). De onderwijskundige uitgangspunten vormen de basis voor de onderwijsstromen in zowel voltijd als deeltijd. De moeilijkheidsgraad en de mate van integratie van diverse leerinhouden nemen toe gedurende de opleiding. De gebruikte casuïstiek loopt van fysiologisch functioneren, tot enkelvoudige/niet-complee pathologie naar meervoudige/complee problematiek. De mate van sturing binnen de opdrachten neemt geleidelijk af, waardoor de studenten steeds zelfstandiger moeten werken. In het blokboek staat daarom steeds de hoogst noodzakelijke literatuur beschreven, studenten worden hierdoor uitgedaagd om zelf op zoek te gaan naar relevante informatie (zie ook 2.1). Het panel heeft vastgesteld dat studenten worden geïnformeerd over de verschillende onderwijsstromen. De Studiegids bevat een overzicht van de verschillende onderwijsstromen die in elk blok van de voltijd- en deeltijdopleiding aan bod komen. Daarnaast bevat elk blokboek voor elke onderwijsstroom een gedetailleerde beschrijving van de algemene en de blokspecifieke doelstellingen, de algemene werkwijze en instructies voor de opdrachten. In het eerste jaar van de voltijdopleiding wordt onderwijs aangeboden in de vorm van een onderwijsleergesprek, zodat de studenten kunnen wennen aan de nieuwe manier van lesgeven (PGO). De deeltijdopleiding kent alleen onderwijsleergesprekken. Vanaf september 2005 wordt de nieuwe structuur ingevoerd. De didactische vormgeving van deze opleiding zal geheel volgens het competentiegerichte onderwijsmodel worden ingericht. De verworvenheden uit het huidige model worden volgens het management en de docenten in het nieuwe systeem geïntegreerd. Uit het Studenttevredenheidsonderzoek blijkt dat studenten ruim tevreden zijn over de afwisseling en aantrekkelijkheid van de lessen (STO 2004 VT: 3.8, DT 3.8). De mate waarin de opleiding bijdraagt aan het ontwikkelen van een kritische instelling wordt voldoende tot goed beoordeeld (STO ). De lessen en werkvormen vinden studenten voldoende tot ruim voldoende stimulerend om zelfstandig te studeren (STO 2004 VT 3.5, DT 3.9). In gesprekken met studenten worden deze uitkomsten bevestigd. Facet 2.8 Beoordeling en toetsing Goed Criteria - Door de beoordelingen, toetsingen en eamens wordt adequaat getoetst of de studenten de leerdoelen van (onderdelen van) het programma hebben gerealiseerd. NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 25

26 Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding heeft het toetsingsbeleid vastgelegd in het document Toetsbeleid 1999/2003. De opleiding stelt dat de toetsen congruent dienen te zijn met de uitgangspunten van het gekozen en gehanteerde onderwijsmodel. Naast het hebben van kennis en inzicht moeten studenten probleemanalyserend en oplossend kunnen denken en werken. Hiertoe worden in de schriftelijke bloktoetsen open vragen opgenomen die op kennisinzicht- en toepassingsniveau toetsen. Zowel op cognitief als vaardigheidsniveau worden competenties in meerdere toetsvormen getoetst. Door middel van reflectie- en voortgangsverslagen wordt het handelen van de student zelf en van medestudenten geëvalueerd. Studenten moeten relevante informatie kunnen analyseren en beoordelen, verspreiden en toepasbaar te maken. Met name in projectvorm worden deze vaardigheden geoefend en getoetst. De toetsen moeten een hoge mate van authenticiteit hebben in relatie tot het werkveld, de integratielijn-toetsen en stagebeoordelingen zijn hier voorbeelden van. Aan de andere kant wordt het werkveld uitgenodigd om deel te nemen aan het beoordelen van vaardigheidstoetsen. In de blokboeken is de aard van de toets en beoordeling beschreven. Studenten geven in gesprekken aan dat de toetsvorm goed aansluit op de lesstof. Stagebieders en alumni worden als eterne beoordelaars ingezet bij de vaardigheidstoetsing. De eterne beoordelaars krijgen een training voor het beoordelen van de vaardigheidstoetsing. De afstudeerscripties worden in principe in tweetallen geschreven en begeleid door een docent. Deze docent beoordeelt uiteindelijk het proces. Een tweede beoordelaar beoordeelt het product en voert een gesprek met de beide studenten. Het panel heeft vastgesteld dat er ook studenten zijn die alleen de scriptie schrijven. Een enkele keer heeft het panel een scriptie aangetroffen die door drie studenten was opgesteld. Het panel is van mening dat het geen bezwaar is dat studenten in tweetallen opereren, omdat ze tijdens de studie bij alle projecten, opdrachten en handelingen een evidenced based onderbouwing moeten leveren, waardoor de Dublin-descriptoren kennis en inzicht en oordeelsvorming in voldoende mate aan bod komen. Hetzelfde geldt volgens het panel voor de deeltijdstudenten. Zij zijn weliswaar vrijgesteld van het schrijven van een scriptie op basis van hun vooropleiding (hbo- of wo-opleiding), maar ook zij moeten hun handelen en opdrachten stevig onderbouwen. Een toetscommissie bewaakt sinds 2000 de realisatie van het toetsbeleid. De commissie heeft als taak om de toetsen te screenen op relevantie, validiteit en betrouwbaarheid. De doelstellingen en beoordelingscriteria van het afstudeerproject zijn geformuleerd op hbo-bachelorniveau in de Matri eindtermen-leerinhouden-dublin-descriptoren, Het panel heeft diverse toetsen bekeken en getoetst op aanwezigheid van een normering en een beoordeling. Het panel is positief over de toetsen. De opleiding hanteert vaste procedures ten behoeve van feedback. Voor bijvoorbeeld schriftelijke toetsen worden inzage en bespreekmogelijkheden gepland. Er zijn evaluatiegesprekken naar aanleiding van de verslagen tijdens de stageperiodes. 26 NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor

27 Studenten geven in gesprekken aan dat de docenten zich aan de procedures houden en dat de relatie tussen de doelstellingen en toetsing helder is. Per jaar kan een toets eenmaal herkanst worden. Oorspronkelijk werden twee herkansingen gepland, maar om uitstelgedrag van studenten tegen te gaan en een betere selectie in de propedeusefase toe te passen, is de opleiding teruggegaan naar één herkansing per jaar. Zowel de voltijd- als de deeltijdstudenten zijn tevreden over de toetsen. De aansluiting op de leerstof scoort 6,6 in de Keuzegids Hoger Onderwijs (2004). Studenten zijn tevreden over de beoordeling tijdens de stages (Analyse Kwaliteit Beroepsvoorbereidende Periode , 2005). Voltijd en deeltijd studenten zijn tevreden over de vaardigheidstoetsen (Verslag van de eitgesprekken 3 e jaar deeltijdstudenten, 2004 en 2005, Blokevaluaties). In het nieuwe curriculum worden dezelfde uitgangspunten uit het Toetsbeleid (1999/2003) voor de toetsen (assessments) gehanteerd. Een verandering is dat de assessments meer centraal staan en een geïntegreerd onderdeel van het leerproces vormen. De assessments worden bovendien niet alleen selectief (summatief) ingezet, maar ook diagnostisch door ze te koppelen aan studieloopbaanbegeleiding. Hierdoor geven ze richting aan hiaten in de competenties van studenten. Aan het einde van een assessment wordt een gesprek met de studieloopbaanbegeleider gepland om zowel de inhoud als het proces te bespreken (Concept toetslijn fysiotherapie, 2005). Onderwerp 3 Inzet van Personeel Facet 3.1 Eisen hbo Goed Criteria - Het onderwijs wordt voor een belangrijk deel verzorgd door personeel dat een verbinding legt tussen de opleiding en de beroepspraktijk. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Van de zestien fysiotherapiedocenten zijn negen docenten ook parttime werkzaam in het beroepenveld. Van de 25 docenten zijn tien docenten stagedocent, zij gaan structureel met de eterne stagebegeleiders in gesprek met het oog op een goede aansluiting tussen de opleiding en de beroepspraktijk. De ervaringen van de stagebegeleiders worden besproken in het stageteam. De stagecoördinator is voorzitter van het stageteam en functioneert als intermediair tussen opleiding en het beroepenveld (Projectplan Relatiebeheer stageadressen, 2001). De opleiding laat zich voeden door informatie uit de werkveldadviesraad (WAR), waarin het werkveld en stagebegeleiders vertegenwoordigd zijn. De actuele ontwikkelingen in de beroepspraktijk worden bijgehouden door het begeleiden van stages. Docenten zien dit als een soort antennefunctie voor nieuwe ontwikkelingen. NQA - visitatie Avans Hogeschool, opleiding Fysiotherapie, hbo bachelor 27

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleidingen: Fysiotherapie, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 25 en 26 april 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2005 2 NQA - visitatie Hanzehogeschool

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Opleiding: Luchtvaarttechnologie, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 5 en 6 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch

AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch AVANS Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Varianten: Civiele Techniek voltijd en duaal Visitatiedata: 29 en 30 september 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA visitatie Avans Hogeschool vestiging

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Heerlen

Hogeschool Zuyd, Heerlen Hogeschool Zuyd, Heerlen Opleiding: Fysiotherapie, hbo-bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 12 oktober 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2005 Inhoud 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Tilburg

AVANS Hogeschool, Tilburg AVANS Hogeschool, Tilburg Opleiding: Technische Bedrijfskunde; hbo-bachelor Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2008

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag

Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Rotterdam/Den Haag Visitatiedatum: 31 oktober 2006 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: HBO-Rechten, bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 39205 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 8 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda

Avans Hogeschool, Breda Avans Hogeschool, Breda Opleiding: Varianten: Verpleegkunde, hbo bachelor; voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 14 juni 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2006 2 NQA visitatie Avans

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM College van bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding hbo-master Integraal Leiderschap

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim

Christelijke Hogeschool Windesheim Christelijke Hogeschool Windesheim Opleidingen: Accountancy en Bedrijfseconomie, hbo-bachelor; Varianten: Accountancy voltijd/deeltijd/duaal Bedrijfseconomie voltijd Visitatiedatum: 27 juni 2006 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Visitatiedatum: 25 juni 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg

Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg 5 Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg Master Special Educational Needs, bestaande uit 4 opleidingen: - de opleiding leraar speciaal onderwijs algemeen (LSO dt); - de opleiding leraar speciaal

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Huidtherapie, hbo-bachelor. Farmakunde, hbo-bachelor. Visitatiedatum: 16 maart 2006

Hogeschool Utrecht. Huidtherapie, hbo-bachelor. Farmakunde, hbo-bachelor. Visitatiedatum: 16 maart 2006 Hogeschool Utrecht Opleiding: Variant: Opleiding: Varianten: Huidtherapie, hbobachelor voltijd Farmakunde, hbobachelor voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 16 maart 2006 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 5 februari 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, mei 2007

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar. Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005

Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar. Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005 Hogeschool INHOLLAND, Alkmaar Opleiding: Varianten: Werktuigbouwkunde voltijd en deeltijd Visitatiedata: 16 en 17 maart 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2005 2 NQA visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Opleidingen: HBO-V, bachelor Varianten: voltijd/deeltijd/duaal. Visitatiedata: 25 april 2006

Hogeschool Utrecht. Opleidingen: HBO-V, bachelor Varianten: voltijd/deeltijd/duaal. Visitatiedata: 25 april 2006 Hogeschool Utrecht Opleidingen: HBOV, bachelor Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedata: 25 april 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2006 2 NQA Hogeschool Utrecht, opleiding

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Integrale veiligheid, hbo bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 12 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Elektrotechniek, hbo-bachelor; Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 27 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2008

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Tilburg

Avans Hogeschool, Tilburg Avans Hogeschool, Tilburg Opleidingen: Varianten: Bouwkunde, Bouwtechnische Bedrijfskunde en Civiele Techniek voltijd en duaal Visitatiedata: 4 en 5 november 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht,

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleidingen: Sociaal Juridische Dienstverlening, hbo-bachelor; Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 26 april 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2006

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Commerciële Economie, hbo-bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Arnhem en Nijmegen Visitatiedatum: 19 juni 2007 Netherlands Quality

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda

Avans Hogeschool, Breda Avans Hogeschool, Breda Opleiding: Management in de Zorg; hbo-bachelor Varianten: deeltijd Croho: 34538 Visitatiedatum: 26 september 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007 2/55 NQA

Nadere informatie

Fontys Hogescholen. Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven

Fontys Hogescholen. Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven Fontys Hogescholen Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven Visitatiedatum: 8 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Variant: Voeding en Diëtetiek (VD), hbo-bachelor voltijd Visitatiedatum: 28 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, november 2005 2 NQA - visitatie

Nadere informatie

Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Avans Hogeschool s-hertogenbosch Avans Hogeschool s-hertogenbosch Opleiding: Technische Informatica; hbo-bachelor Variant: voltijd Croho: 34475 Visitatiedatum: 28 maart 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, augustus 2007 2/70

Nadere informatie

Conceptkaders HBO5 3 november 2009

Conceptkaders HBO5 3 november 2009 Conceptkaders HBO5 3 november 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toetsing van tot HBO 5 om te vormen opleidingen 5 2.1 Opzet 5 2.2 Beoordelingskader voor tot HBO 5 om te vormen opleidingen 6 2.2.1 Basisgegevens

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND. Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal. Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005

Hogeschool INHOLLAND. Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal. Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005 Hogeschool INHOLLAND Opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, bachelor Varianten: voltijd/duaal Visitatiedata: 2 en 3 juni 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2005 2 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Opleiding: Bestuurskunde & Overheidsmanagement hbo-bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34464 Visitatiedatum: 25 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, hbo-bachelor; Visitatiedatum: 10 oktober 2006

Hogeschool Rotterdam. Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, hbo-bachelor; Visitatiedatum: 10 oktober 2006 Hogeschool Rotterdam Opleiding: Varianten: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, hbo-bachelor; voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 10 oktober 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2006

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport College van bestuur Hogeschool Rotterdam Postbus 25035 3001 HA ROTTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Trade Management

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleiding: Varianten: Verpleegkunde, hbo bachelor voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 27 april 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2006 2 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard

Hogeschool Zuyd, Sittard Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Personeel en arbeid (voltijd en deeltijd) Visitatiedata: 6 en 7 oktober 2004 NQA (Netherlands Quality Agency 2 NQA - visitatie Hogeschool Zuyd, Sittard, opleiding Personeel

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Arnhem Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Choho: 33405 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Visitatiedatum: 16 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd. Visitatiedatum: 4 juni 2007

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd. Visitatiedatum: 4 juni 2007 Hogeschool Rotterdam Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 4 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2007 2/54 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleidingen: Informatica en Technische Informatica; hbo-bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 34479 (I) en 34476 (TI) Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum:

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Heerlen Faculteit Bouw

Hogeschool Zuyd, Heerlen Faculteit Bouw Hogeschool Zuyd, Heerlen Faculteit Bouw Opleiding: Civiele Techniek (voltijd) Visitatiedata: 29 en 30 september 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA - visitatie Hogeschool Zuyd Faculteit Bouw opleiding

Nadere informatie

Avans Hogescholen, s-hertogenbosch

Avans Hogescholen, s-hertogenbosch Avans Hogescholen, s-hertogenbosch Opleiding: Personeel en Arbeid/Personeelsmanagement Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedata: 2 en 3 juni NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA visitatie Avans Hogescholen

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek Studiejaar 2013-2014 Algemeen 1. Deze bijlage bij het algemene gedeelte van de Onderwijs- en examenregeling van Codarts is van toepassing

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Heerlen

Hogeschool Zuyd, Heerlen Hogeschool Zuyd, Heerlen Opleiding: Facility Management Visitatiedata: 13 en 14 oktober 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA - visitatie Hogeschool Zuyd opleiding Facility Management Inhoud 3 Deel

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Chemie, Chemische Technologie, Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek. Visitatiedata: 6 en 7 oktober 2004

Hogeschool Rotterdam. Chemie, Chemische Technologie, Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek. Visitatiedata: 6 en 7 oktober 2004 Hogeschool Rotterdam Opleidingen: Chemie, Chemische Technologie, Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek Visitatiedata: 6 en 7 oktober 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 Inhoud 3 Deel A: Onderwerpen

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Eindhoven

Fontys Hogescholen, Eindhoven Fontys Hogescholen, Eindhoven Opleiding: Management Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli

Nadere informatie

De Politieacademie Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Politiekundige, hbo bachelor Variant: voltijd. Visitatiedata: 7 en 8 juli 2005

De Politieacademie Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Politiekundige, hbo bachelor Variant: voltijd. Visitatiedata: 7 en 8 juli 2005 De Politieacademie Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Politiekundige, hbo bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 7 en 8 juli 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2005 2 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hogeschool Journalistiek, Fontys Tilburg. Visitatiedata: 15 en 16 maart 2005

Hogeschool Journalistiek, Fontys Tilburg. Visitatiedata: 15 en 16 maart 2005 Hogeschool Journalistiek, Fontys Tilburg Opleiding: Journalistiek Visitatiedata: 15 en 16 maart 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2005 2 NQA - visitatie Fontys Hogeschool, Tilburg

Nadere informatie

Fontys Hogeschool Werktuigbouwkunde

Fontys Hogeschool Werktuigbouwkunde Fontys Hogeschool Werktuigbouwkunde Opleiding: Werktuigbouwkunde, hbo-bachelor Varianten: voltijd/deeltijd/duaal/automotive Visitatiedata: 24 en 25 februari 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht,

Nadere informatie

Fontys Hogeschool, Venlo

Fontys Hogeschool, Venlo Fontys Hogeschool, Venlo Opleiding: International Business Economics, hbo-bachelor; Varianten: voltijd Visitatiedatum: 22 februari 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2006 2 NQA -

Nadere informatie

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam m a o r nederlands - v/aamse accreditatieorganisatie es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam datum

Nadere informatie

Hogeschool Diedenoort, Wageningen. Visitatiedata: 17 en 18 mei 2004

Hogeschool Diedenoort, Wageningen. Visitatiedata: 17 en 18 mei 2004 Hogeschool Diedenoort, Wageningen Opleiding: Facility Management Visitatiedata: 17 en 18 mei 2004 2 NQA ( Netherlands Quality Agency) Inhoud 3 Deel A: Onderwerpen 5 1.1 Voorwoord 7 1.2 Inleiding 8 1.3

Nadere informatie

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd se a ccr editati eorgani sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor SociaalJuridische Dienstverlening van de Hanzehogeschool roningen datum 7 mei2013

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Groningen

Hanzehogeschool Groningen, Groningen Hanzehogeschool Groningen, Groningen Opleiding: Elektrotechniek; hbo-bachelor Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 15 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli 2008

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Maastricht

Hogeschool Zuyd, Maastricht Hogeschool Zuyd, Maastricht Faculteit Social Work Opleiding: Sociaal Pedagogische Hulpverlening (voltijd) Visitatiedata: 20 en 21 oktober 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND. Visitatiedatum: 8 november 2006

Hogeschool INHOLLAND. Visitatiedatum: 8 november 2006 Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Personeel en Arbeid, bachelor Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Alkmaar, Amsterdam, Den Haag, Haarlem, Rotterdam en Utrecht. Visitatiedatum: 8 november 2006 Netherlands

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Delft

Hogeschool INHOLLAND, Delft Hogeschool INHOLLAND, Delft Opleiding: Plattelandsvernieuwing, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 20 en 21 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus 2005 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Croho: 34405 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 10 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/63

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Werktuigbouwkunde; hbobachelor Varianten: voltijd, duaal en deeltijd Visitatiedata: 27 en 28 oktober 2005 Aanvullende onderzoek aug./sept. 2006 Netherlands Quality

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Ergotherapie hbo bachelor Croho: 34574 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 31 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland te Vlissingen

Hogeschool Zeeland te Vlissingen Hogeschool Zeeland te Vlissingen Opleiding: Civiele Techniek Visitatiedatum: 24 september 2004 2 Inhoud 3 Deel A: Onderwerpen 5 1.1 Voorwoord 7 1.2 Inleiding 7 1.3 Werkwijze 8 1.4 Oordeelsvorming 9 1.5

Nadere informatie

Avans Hogeschool. Fotografie, hbo-master; Visitatiedatum: 18 mei 2006

Avans Hogeschool. Fotografie, hbo-master; Visitatiedatum: 18 mei 2006 Avans Hogeschool Opleiding: Variant: Fotografie, hbo-master; voltijd Visitatiedatum: 18 mei 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2006 2 NQA - visitatie Avans Hogeschool, hbo-masteropleiding

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bachelor Opleiding Muziek Bijlage Muziektheater

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bachelor Opleiding Muziek Bijlage Muziektheater ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bachelor Opleiding Muziek Bijlage Muziektheater Studiejaar 2013-2014 1 Aanvulling OER 2012-2013 Muziektheater Inhoud en opbouw van het studieprogramma van de Muziektheaterafdeling

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Personeel en Arbeid, hbo-bachelor; Croho: 34609 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 9 januari 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, april 2008

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard. Opleiding: Commerciële Economie Niveau: hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd

Hogeschool Zuyd, Sittard. Opleiding: Commerciële Economie Niveau: hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Commerciële Economie Niveau: hbo bachelor Croho: 34402 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 26 en 27 september Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen

Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen 20 september 2013 Inhoud 1 Opzet 3 2 Toetsingskader 4 2.1 Onderwerp 1: Programma/opleidingsprofiel 4 2.2 Onderwerp 2: Inzet van personeel 4

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleiding: Commerciële Economie, hbo bachelor; Croho: 34402 Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Visitatiedatum: 25 april 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

Visitatiedatum: 11 september 2007

Visitatiedatum: 11 september 2007 Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Accountancy; bachelor, croho: 34406 Locaties: Alkmaar, Amsterdam/Diemen, Rotterdam Opleiding: Bedrijfseconomie; bachelor, croho: 34401 Locaties: Alkmaar, Amsterdam/Diemen,

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard

Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard Opleiding: Leraar voortgezet onderwijs 1e graad Lichamelijke Opvoeding hbo-bachelor Croho: 35025 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 2 april 2008 Netherlands

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Eindhoven

Fontys Hogescholen, Eindhoven Fontys Hogescholen, Eindhoven Opleiding: Podotherapie, hbo bachelor; Varianten: voltijd Crohonr: 34581 Visitatiedatum: 22 maart 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, augustus 2007 2/75 NQA - visitatie

Nadere informatie

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Versie juli 2013 Concept Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders April 2012 0 Inhoud Gebruikte begrippen en afkortingen... 2 Inleiding... 5 Opbouw

Nadere informatie

NSE: Van vraag naar verbetering

NSE: Van vraag naar verbetering NSE: Van vraag naar verbetering Olof Wiegert Hogeschool van Amsterdam Stafafdeling Onderwijs en Onderzoek Hogeschool van Amsterdam 46444 studenten 3539 medewerkers 7 domeinen 68 voltijd bachelor opleidingen

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem en Nijmegen

Hogeschool Arnhem en Nijmegen Hogeschool Arnhem en Nijmegen Opleiding: Management in Zorg, hbo-bachelor Locatie: Nijmegen Croho: 34538 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

hbo-bachelor Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (240 ECTS) 10 december 2013 voltijd, deeltijd Ede 11maatt2014 26 september 2013

hbo-bachelor Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (240 ECTS) 10 december 2013 voltijd, deeltijd Ede 11maatt2014 26 september 2013 se a ccre ditati eo rga n sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Maatschappelijk Werk en Dienstverlening van de Christelijke Hogeschool Ede datum

Nadere informatie

Hogeschool HBO Nederland

Hogeschool HBO Nederland Hogeschool HBO Nederland Opleiding: Variant: Locaties: Management, Economie & Recht; voltijd hbo-bachelor; Amsterdam, Arnhem, Breda, Groningen, Rotterdam, Utrecht, Weert en Zwolle Visitatiedatum: 2 november

Nadere informatie

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Opleiding: Docent Beeldende Kunst & Vormgeving, hbo-bachelor; Croho: 39100 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 11 september 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sittard

Hogeschool Zuyd, Sittard Hogeschool Zuyd, Sittard Opleiding: Small Business & Retail Management Niveau: hbo bachelor Croho: 34422 Varianten: voltijd/duaal Visitatiedatum: 26 en 27 september 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Nederland Opleidingen: Sociaal-pedagogische hulpverlening, hbo-bachelor Varianten: voltijd en deeltijd

Christelijke Hogeschool Nederland Opleidingen: Sociaal-pedagogische hulpverlening, hbo-bachelor Varianten: voltijd en deeltijd Christelijke Hogeschool Nederland Opleidingen: Sociaal-pedagogische hulpverlening, hbo-bachelor Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedata: 30 november en 1 december 2005 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Nederland

Christelijke Hogeschool Nederland Christelijke Hogeschool Nederland Opleiding: Media en Entertainment Management hbo-bachelor, croho: 34952 Locatie: Leeuwarden Variant: Voltijd Visitatiedatum: 19 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport Hogeschool Dirksen B.V. De heer D. van der Mark, directeur Postbus 3090 6802 DB ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Technische Bedrijfskunde, bachelor Locatie: Arnhem Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 24 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd. Bedrijfskundige Informatica. Visitatiedata: 21 en 22 oktober 2004

Hogeschool Zuyd. Bedrijfskundige Informatica. Visitatiedata: 21 en 22 oktober 2004 Hogeschool Zuyd Opleiding: Varianten: Bedrijfskundige Informatica voltijd, deeltijd Visitatiedata: 21 en 22 oktober 2004 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, april 2005 2 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Opleiding: Variant: Bachelor of Arts and Economics Voltijd Visitatiedatum: 28 september 2006 Netherlands Quality Agency (NQA ) Utrecht, december 2006 2 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Leeuwarden

Hanzehogeschool Groningen, Leeuwarden Hanzehogeschool Groningen, Leeuwarden Opleiding: HBO-bachelor Vormgeving (Academie voor Popcultuur), Croho: 39111 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 10 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Avans Hogeschool, s Hertogenbosch

Avans Hogeschool, s Hertogenbosch Avans Hogeschool, s Hertogenbosch Opleiding: Informatica Varianten: voltijd en duaal Visitatiedata: 5 en 6 oktober NQA (Netherlands Quality Agency) 2 NQA - visitatie Avans Hogeschool s-hertogenbosch opleiding

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Opleiding: Integrale Veiligheid, hbo-bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 3 juni 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Management, Economie & Recht HBO-bachelor Croho: 34435 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 maart 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2009 2/55

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda

Avans Hogeschool, Breda Avans Hogeschool, Breda Opleidingen: Bedrijfskundige Informatica (BI) Informatiedienstverlening en management (IDM) Informatica (INF) Technische Informatica (TI) Varianten: Alle opleidingen voltijd, deeltijd

Nadere informatie

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832).

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832). n ed erl a n d s - v I a a m s e a ccr ed t tati eor gani sati e Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Facility Management van

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor nuao nederlands - viaamse accreditatieorganisatie Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Ondernemerschap van de Stichting Hoger Onderwijs Da Vinei datum 30 juni

Nadere informatie