Stap 4 Deel Controle willen houden over wat je denkt en voelt

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stap 4 Deel 2. 4.2.1 Controle willen houden over wat je denkt en voelt"

Transcriptie

1 Stap 4 Deel 2 De rzaak van stress: de illusie dat we cntrle kunnen hebben als we maar geneg ns best den Cntrle willen huden ver wat je denkt en velt Je hebt al gelezen dat gedachten waar je in vastzit, veel invled kunnen hebben p wat je det. Ok gevelens kunnen veel invled hebben p wat je det. Om te beginnen lees je z eerst iets ver de manier waarp nze gevelens pgeschud kunnen raken. Deze infrmatie helpt je m te begrijpen waardr we de neiging hebben m cntrle te huden. Emtineel pgeschud raken dr wat we meemaken Situaties die we meemaken (dit nemen we k wel triggers) hebben invled p wat we denken en velen. Wat we denken en velen heeft vervlgens weer invled p wat we den. Psitieve situaties zrgen vr psitieve gedachten, gevelens en lichamelijke sensaties. Negatieve situatie geven vaak negatieve gedachten, gevelens en lichamelijke sensaties. Stel dat jij een dagje vrij bent van schl, je heft even niks, de zn schijnt en je gaat leuke dingen den met vrienden. Dan zal je verstand waarschijnlijk gedachten prduceren als dit is fijn en zrgen vr een ntspannen, tevreden en rustig gevel van binnen. In deze situatie zullen juw kritische mnsters zich gedeisd huden en zul je waarschijnlijk rustig en geduldig reageren. Maar stel dat je stress hebt mdat je heel veel vr schl met den f mdat het samenwerken met klasgenten stref gaat. Of je hebt stress mdat leerkrachten/je uders ju de hele tijd in je nek zitten dan is de kans grt dat je negatieve gedachten hebt als dat wrdt helemaal niks z f je faalt,. je kunt het beter pgeven. Dan is de kans grt dat jij je geïrriteerd f gefrustreerd velt en daar bs f fel p gaat reageren. Opgeschud als een sneeuwbl Je gedachtes en gevelens wrden dus beïnvled dr wat er in een situatie gebeurt. Wat er buiten je gebeurt (situatie) heeft z invled p juw binnenkant (juw denken en velen). In smmige situaties blijft alles rustig van binnen, maar in andere situaties wrden we behrlijk 38

2 nrustig f gespannen. Dan lijkt het wel alsf we z n sneeuwbl zijn. Z n speeltje waarin je de sneeuw kunt pschudden zdat alles dr elkaar heen dwarrelt. Ken je die speeltjes? He harder je ermee schudt, he heftiger de vlkjes gaan schudden. Z is het bij ns sms k. He pittiger de situatie die je meemaakt, he meer het van binnen pgeschud wrdt. Om ged van jezelf te weten welke situaties bij ju juist snel vr pschudding zrgen de je de vlgende efening. Kijken naar situaties en gedachten die bij ju vr pschudding zrgen? (Kruis aan welke situaties en gedachten bij ju vaak vr emtinele pschudding zrgen) Situaties die mij emtineel pschudden: Meningsverschillen Discussies met elkaar Als we allemaal iets anders willen den Als we elkaar niet ged begrijpen Als ik zie dat anderen prblemen hebben f een ander zich ngelukkig velt Als ik me niet serieus genmen vel Als ik het idee heb dat de ander niet respectvl met mij mgaat Als anderen iets leuks den met elkaar en ik ben daar niet bij Als anderen iets ged kunnen waar ik minder handig in ben.... Gedachten die zrgen vr emtinele pschudding: Anderen zijn beter dan ik Anderen krijgen meer aandacht dan ik Ik hr er niet echt bij Ik ben niet ged geneg Ik faal Ik ben een ngeduldig iemand Ik ben slap Anderen zijn tegen mij Anderen nemen mij niet serieus Sanne werd pgeschud dr situaties waarin ze iets mest regelen f keuzes mest maken. Gek werd ze er van! Alles wat ze zu regelen kn mis gaan. Aan alle keuzes zat wel het risic dat iemand anders dat stm zu vinden en daarm kritiek p haar zu hebben. Of erger ng dat anderen niet meer met haar zuden willen mgaan, want dat was telkens Sannes grtste angst. Bij het idee alleen al werd Sanne heel erg nrustig van binnen. Meestal beslt ze daarm dingen maar niet aan te pakken en m keuzes maken maar vr zich uit te schuiven. Kijken naar gevelens die bij ju vaak wrden pgeschud Kijk naar het rijtje gevelens hiernder. Kruis aan welke gevelens bij ju vaak dr de hier bvengenemde situaties f gedachten wrden pgeschud. 39

3 Gevelens die wrden pgeschud Welke gevelens wrden bij ju vaak pgeschud? Kruis aan welke ju snel pschudden. Angst Bedrefd Blijheid Bsheid Chagrijnigheid Eenzaamheid Frustratie Hulpels Irritatie Liefde Machtels Paniek Schrik Schuld Smber Vreugde Waardels Ongewenste gasten Zals je nu weet hebben situaties (triggers) en gedachten (vertuigingen) invled p juw gevelens. Psitieve gedachtes leiden vaak tt een fijn gevel: dat we willen huden. Maar gedachtes ver falen, machtels zijn f tekrtschieten: die hebben we niet graag. Negatieve gevelens zien we vaak als een srt ngewenste gasten. Ze den waar ze zin in hebben, gaan cmpleet hun eigen gang en verstren de bel. Wat we niet willen, gaan we cntrleren Het feit dat we negatieve gedachten en gevelens niet willen hebben, rept de neiging p m er cntrle ver te willen huden. Ons verstand speelt daar een grte rl in. De plssingenmaker van ns verstand heeft namelijk een mie truc vr deze ngewenste gasten bedacht. We gaan enrm ns best den m ze weg te maken dr er cntrle ver te huden. Kijk vr een vrbeeld hiervan het het filmpje De ngewenste gast bij stap 4 p de website De neiging m cntrle te huden, heeft iedereen. Een vrbeeld dat veel mensen wel kennen is: prberen ergens niet aan te denken als je wakker ligt. Ken je dat? Dat je jezelf tespreekt dr te zeggen: Niet aan denken! Niet aan denken! Meestal is het z dat als je ergens niet aan prbeert te denken dat het daardr alleen maar erger wrdt. Ken je dat? Als je ruzie hebt met een vriendin/vriend en je zit daar mee, en je wil er niet aan denken, juist dan ga je erver piekeren. Als iemand je nu zu zeggen; denk niet aan de rze lifant dan ga je er k juist aan denken! Ken je dat k? En wat is juw ervaring? Werkt het m niet te denken aan iets waar je niet aan wil denken? Of werkt het m iets wat je vervelend vindt m te velen, niet te velen? Nee tch? Het kan k niet werken. Gedachten zijn er! En gevelens k. Ok al zuden we heel erg ns best den, we krijgen gedachten en gevelens niet weg. He graag je het k wilt, we kunnen nze gedachten en gevelens niet nderdrukken. Ze zijn er. Ze blijven er. Het enige wat je kunt den, is ze telaten en er niet teveel energie in steken m ze weg te stppen. 40

4 Wrdt juw cntrle neiging een autmatische piltreactie? Cntrle willen huden, is dus de neiging m te willen vrkmen dat je die negatieve gedachten en gevelens krijgt f ze weg te maken als je ze hebt. Vaak hebben we twee srten reacties vanuit nze cntrleneiging. We gaan vluchten (ik wil dit niet) f vechten (ik met dat vr elkaar krijgen). Vluchten staat vr vermijdende reacties als: het pgeven, jezelf terugtrekken en/f klagen maar niets den. Vechten staat vr dwingende reacties: dminant, bemeizuchtig f sturend reageren. Oefening: Kijken naar juw reacties vanuit de neiging m cntrle te huden. Iedereen heeft z zijn/haar eigen neigingen m cntrle te huden ver gedachtes en gevelens. Om je meer bewust te wrden van juw cntrleneigingen, de je de vlgende efening. Lees nderstaande vrbeelden dr en kruis aan welke cntrlereacties jij bij jezelf herkent. Vermijdende reacties In mezelf: Negatieve gevelens wegstppen/ntkennen Mezelf afleiden dr vermatig veel gamen, cmputeren, sprten f leren Dagdrmen m niet te heven velen Blijven hangen in dilemma s en twijfels Mezelf met drank/drugs beter prberen te velen In relatie tt anderen: Passief zijn f afwachtend reageren Geen cnfrntaties f cnflicten aangaan Me terugtrekken uit cntact met anderen Me bescheiden pstellen/mening niet zeggen Overdreven aardig prberen te zijn zdat ik geen kritiek krijg Dwingende reacties In mezelf: Veel/weinig eten als ik me rl vel Bepaalde dingen dwangmatig meten den (dingen tellen, aantikken, schnmaken, pruimen) Piekeren ver he ik mezelf kan verbeteren Alles den (harder leren/werken) m de beste te willen zijn Vrtdurend kritisch zijn p mezelf In relatie tt anderen: Me altijd met anderen bemeien, betuttelen, te beschermend zijn Anderen prberen te veranderen Me altijd dr anderen laten helpen Opgeven als iets meite kst Vlgen wat anderen vrstellen/willen Bemei me niet met anderen Den alsf niets me kan schelen Prblemen van anderen willen plssen f vernemen Wijs hulp van anderen af Pushend en cntrlerend den naar anderen Autritair f dminant den naar anderen Veel kritiek geven p anderen Bij cnflicten altijd per se meten bemiddelen Fel en bs p anderen reageren Me afreageren p iemand anders Me niet aanpassen aan anderen Me verzetten tegen anderen Met altijd het laatste wrd hebben/mijn punt maken Veel jngeren prberen net als jij k cntrle te huden. Bijvrbeeld: jngeren die denken dat hun lichaam niet mi geneg is (ik ben te dik, ik ben niet mi geneg), gaan vaak prberen daar iets aan te den dr cntrle te huden ver hun gewicht (zals lijnen, laxeren f braken). Andere jngeren prberen zichzelf minder slecht te velen dr zich terug te trekken uit cntact met leeftijdsgenten en gezinsleden. Weer anderen prberen de nzekerheid (pijn) te verminderen dr vermatig te gaan gamen f dr alchl en/f drugs te gebruiken f dr zelfbeschadiging. Herken jij dit srt dingen k? Sta er gewn alleen even bij stil. Wat herken jij van dit srt dingen? 41

5 Als je wilt, kun je hier pschrijven wat jij herkent. Wat ik net als deze andere jngeren de is: Wat herken jij van de neiging m cntrle te huden? Herken jij dat je geregeld emtineel pgeschud raakt? Ja Sms Nee Herken je dat je de neiging kunt hebben m cntrle te hebben ver wat jij denkt/velt? Ja, heel erg Ja Een beetje Nee Ng even alles p een rijtje De neiging m cntrle te huden zrgt er vr dat jij vral bezig bent met het wegmaken/nderdrukken van juw negatieve gedachten en gevelens, in plaats van te reageren p een manier die past bij he jij in een situatie wilt reageren. Je steekt nbewust veel energie in wat niet weg te maken is waardr je minder energie ver hebt m te den he je wel wilt den Geen heldere kers vlgen Je hebt nu geleerd he juw reacties p de autmatische pilt beïnvledt wrden vanuit de neiging m: Je aandacht er niet bij te hebben Vast te zitten in vertuigingen Cntrle te willen huden ver wat je denkt/velt Vral de neiging m vast te zitten in vertuigingen en de cntrleneiging zijn twee belangrijke mtren van juw reacties p de autmatische pilt. Gelukkig hebben we k altijd ng iets wat ns zu kunnen bijsturen. Die manier m bij te sturen zuden nze waarden kunnen zijn. Waarden zijn nze gedachten ver he we willen zijn en datgene wat wij echt belangrijk vinden in ns leven. Helaas is het vaak z dat wanneer nze emties pgeschud zijn, we nze waarden snel uit het g kunnen verliezen. De laatste neiging die we daarm beschrijven is de neiging m geen kers te huden, geen helder del f richting te hebben in nze reacties. 42

6 Wat gebeurd er als jij juw kers niet helder hebt? Als jij juw kers niet helder hebt, wrd je sneller afgeleid dr juw vertuigingen, het emtineel pgeschud raken en je neiging m cntrle te willen huden. Je hebt dan geen helder idee ver he je wilt zijn. Dit kun je bijvrbeeld zien aan de reactie van Sanne die het maken van keuzes vr zich uit schuift en zich aanpast aan anderen. Je kunt het k zien bij Lenny, die bang is in grte grepen en wel met vrienden naar een festival wil, maar dat (ng) niet det. Of bij Jst die zich keer p keer liet verleiden tt schreeuwen naar zijn meder en zich terugtrekken en p een gegeven mment als een halve kluizenaar in zijn kamer leefde. Allemaal waren zij terecht gekmen in een sap die ze niet wilde. Allemaal wilden ze liever een andere rl spelen, maar hadden niet helder geneg vr gen wat ze precies wilde. Onderweg znder duidelijke richting Geen cntact hebben met juw waarden (niet weten he jij wilt zijn) zrgt ervr dat jij nderweg bent znder duidelijke richting. Als jij geen idee hebt van de kant die jij uit wilt gaan (waarden), kun je juw eigen reacties niet delbewust kiezen en daardr de interacties k niet sturen. Je bent als chauffeur van juw bus nderweg znder helder te hebben waar jij heen stuurt. Daardr blijf je hangen in die daar gaan we weer rndjes. Kijk vr een vrbeeld hiervan de filmpjes geen heldere kers vlgen 1 en 2 p de website bij stap 4. Heb jij juw kers helder? Wat is juw indruk? Heb jij altijd helder vr gen he jij wilt den? Ja Niet altijd Nee Wat is juw inschatting, reageer jij vaak p de autmatische pilt mdat je niet helder hebt he jij wilt reageren? Ja Vaak Sms Nee, ik weet altijd heel ged he ik wil reageren He nu verder? He vnd je het m dit te lezen? Herken je dat je p de autmatische pilt bent gaan reageren? Baal jij hier k z van? Veel jngeren reageren net als jij znder dat zij zich er bewust van zijn, autmatisch dus. Daar is niets geks aan. Het fijne is truwens: Je heft er niet in te blijven hangen. Er is iets aan te veranderen! En dat is precies wat we ju k willen meegeven. Het feit dat je reacties beïnvledt wrden dr je gedachten en gevelens, wil namelijk niet zeggen dat dit altijd z heft te blijven! Jij kunt juw autmatische pilt stppen. Je kunt leren bewust vr een reactie te kiezen waarmee je anderen psitief versterkt. 43

7 4.2.3 Juw autmatische pilt pasprt. Er zijn altijd situaties (triggers) die ns meer pschudden dan andere en ns daardr verleiden tt reageren p de autmatische pilt. (juw rde knp situaties, weet je ng?) Je gaat nu een efening den waarmee je een pasprt gaat maken die jij de kmende tijd bij je kunt huden en die je helpt m te herkennen wanneer je p de autmatische pilt dreigt te gaan reageren. 44

8 Oefening: Mijn autmatische pilt pasprt Vul het vlgende schema in. Autmatische pilt pasprt Situaties waarin ik vaak p de autmatische pilt reageer (Bijvrbeeld wanneer we afspraken maken he laat ik terug met zijn, wanneer ik net uit schl km en iemand begint te zeuren, wanneer ik kritiek krijg, wanneer anderen niet naar me luisteren. ) Overtuigingen die veel invled p mijn reactie hebben (Bijvrbeeld de vertuiging ik ben te nzeker, ik ben niet ged geneg, ik met aardiger zijn, ik met alles zelf kunnen plssen, ik met helemaal niets.) De manier waarp ik cntrle prbeer te huden ver wat ik denk en vel (Bijvrbeeld: prberen niet te denken aan de zrgen die ik heb, iets waar ik bang vr bent gaan plssen vrdat het misgaat.) Mijn autmatische pilt reacties zijn vaak (Bijvrbeeld: mezelf afleiden dr vermatig veel gamen, cmputeren, sprten f leren, alles vr me uit schuiven, cnfrntaties f cnflicten uit de weg gaan, me terugtrekken, pgeven als iets meite kst, me met anderen bemeien, kritiek geven p anderen, bs afreageren.) Juw aandeel vanuit de autmatische pilt? Bekijk het bvenstaande verzicht ng eens ged. Welke dingen die jij p de autmatische pilt det kmen vereen met juw aandeel in de nhandige interacties (kijk wat hij hebt ingevuld als juw aandeel in de nhandige interacties bij stap 3). Schrijf de vereenkmsten hiernder p. Mijn aandeel in de nhandige manieren is: Wat valt je p? Zitten er veel vereenkmsten tussen juw aandeel en de autmatische pilt reacties? Ja Nee Met welke autmatische pilt reacties wil jij de kmende tijd stppen? Ik ga stppen met: Kijk de kmende week af en te naar juw autmatische pilt pasprt en kijk f je herkent dat je de neiging hebt m autmatisch te reageren. Dr jezelf bewust te blijven van juw autmatische pilt maak jij jezelf hier heel alert p. Je kunt p deze manier steeds pletten dat je niet terugvalt in juw aandeel in jullie nhandige manieren. 45

9 Mindfulnessefening 6 Pst srteren Vragen na de mindfulnessefening Pst srteren Lukte het m gedachten, gevelens en lichamelijke sensaties in de pstvakken te srteren? Wat merkte je p ten je de gedachten, gevelens en sensaties in de pstvakken had gedaan? Was er een psje niets f kwam er snel weer een andere gedachte, gevel f sensatie? Dr p deze manier te srteren wat er allemaal in je hfd en lijf mgaat, ga je vanzelf meer pmerken welke gedachten, gevelens en lichamelijke sensaties jij hebt. He meer jij je hiervan bewust bent, he makkelijker je uiteindelijk kunt leren zien welke gedachten je bijvrbeeld aanzetten tt piekeren (Hayes & Smith, 2006). What t d next? Hierna ga jij jezelf trainen in een aantal ACT- vaardigheden zdat je daardr weer flexibel kunt kiezen vr juw acties. Als jij flexibel vr juw acties kunt kiezen, kun je daarmee de dr jullie gekzen wens gaan realiseren. 46

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen:

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen: Stap 2 Wat ga je den? Je gaat een wens kiezen ver wat jij anders wilt in het met elkaar mgaan. Daarna kies je twee manieren waarp jullie die wens gaan waarmaken. Je schrijft k ng p welke kwaliteiten en

Nadere informatie

Stap 1. Wat wil jij?

Stap 1. Wat wil jij? Stap 1. Hi Iemand heeft het idee dat jij wel wat supprt kunt gebruiken. Dat kunnen je uders zijn, een vriend/vriendin een therapeut f iemand anders die ju ged kent. Die iemand wil graag dat jij hulp krijgt

Nadere informatie

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen.

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen. PESTEN Deze flder is een hulpmiddel vr ju en je kind m samen te leren ver pesten en he je dit kan stppen. WAT IS PESTEN? Pesten is iemand anders bewust bedreigen, bang maken, uitdagen, uitschelden f pijn

Nadere informatie

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen Stap 5 Deel 2 Je met niet alles gelven wat je denkt Lesje 5.2.1 Jezelf lsmaken uit vertuigingen Je hebt eerder al pgeschreven welke gedachtes zijn uitgegreid tt vertuigingen: de beelden ver jezelf en anderen

Nadere informatie

Stap 5. Stap 5 Deel 1. 5.1.1 Zo word je flexibel om te kiezen voor jouw ACTies. Wat ga je doen?

Stap 5. Stap 5 Deel 1. 5.1.1 Zo word je flexibel om te kiezen voor jouw ACTies. Wat ga je doen? Stap 5. Wat ga je den? In dit deel tref je infrmatie waarmee je kunt leren bewust te kiezen vr juw acties. Bijvrbeeld he je kunt blijven kiezen vr reacties van jezelf die nu al werken, waar je tevreden

Nadere informatie

4.1.1 Wat zijn automatische piloot reacties?

4.1.1 Wat zijn automatische piloot reacties? Stap 4. Wat ga je den? Bij stap 4 ga jij juw autmatische pilt reacties leren kennen. Deze stap bestaat uit twee delen. Als je nderweg denkt, jemig wat veel, dan klpt dat. Het is k best veel. Als je het

Nadere informatie

Kindercoach. Jasmijn Kromhout Groep 8b

Kindercoach. Jasmijn Kromhout Groep 8b Kindercach Jasmijn Krmhut Grep 8b Inhud Vrwrd 1 Hfdstuk 1 Wat is een kindercach? 2 Hfdstuk 2 Geschiedenis 3 Hfdstuk 3 De pleiding 4 Hfdstuk 4 De prblemen 5 Hfdstuk 5 Srten kindercaches 6 Interview 7 Nawrd

Nadere informatie

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool

PEST PROTOCOL. Prins Willem-Alexanderschool PEST PROTOCOL Prins Willem-Alexanderschl Wat is een pestprtcl? Een pestprtcl is een aantal vereenkmsten ver het tegengaan van pesten. Een afspraak tussen de schl, de kinderen en de uders. Waarm een pestprtcl?

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Metacognitieve Therapie

Metacognitieve Therapie Metacgnitieve Therapie MODULE 10: TERUGVALPREVENTIE 10.1 terugvalpreventie 10.2 Psychse/schizfrenie: diagnse f stigma? Het begrip psychse, respectievelijk schizfrenie, wekt bij veel mensen een verkeerde

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Wegwijzer. Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Informatie voor kinderen en ouders

Wegwijzer. Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Informatie voor kinderen en ouders Wegwijzer Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Infrmatie vr kinderen en uders WELKOM! De kmende tijd kmen jij en je uders een dagbehandeling vlgen in Heideheuvel. In Heideheuvel werken we in een

Nadere informatie

Protocol: Pestprotocol

Protocol: Pestprotocol Prtcl: Pestprtcl Inleiding Pesten kmt p iedere schl in mindere f meerdere mate vr. Het is een prbleem dat vr de betrkkenen verstrekkende gevlgen kan hebben in de lp van hun levens. Uit nderzek blijkt dat

Nadere informatie

20 jaar kinderrechten!

20 jaar kinderrechten! Er is er een jarig, hera hera! Rechten? Plichten? Wensen? Ken je iemand die jarig is? Je buurjngen f je beste vriend? Jarig zijn is leuk. Vr de jarige zelf, maar k vr de anderen. Er is een feestje. We

Nadere informatie

Een natuurlijk proces

Een natuurlijk proces Ik vel het weer. Het is er weer. Sms even, dan de hele tijd. Ik wil je niet kwetsen. Ik wil het niet weer zeggen, maar het is er weer. (Gijs Hrvers) Overprikkeling Veel mensen met autisme hebben gede intellectuele

Nadere informatie

Presenteren met Impact:

Presenteren met Impact: Presenteren met Impact: Gelven Presenteren is geweldig! Ik geef te, de eerste keer dat ik vr een grep stnd had ik zweethanden en een rd hfd, maar de afgelpen jaren heb ik tientallen keren vr grepen gestaan

Nadere informatie

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4

ACT in LOB. De informatietrechter. Werkbladen. Toolkit. Check je info-level! Level 1. Level 2. Level 3. Level 4 ACT in LOB Werkbladen Tlkit De infrmatietrechter Deze tl helpt je m de grte heveelheid infrmatie ver studiekeuze vr jezelf behapbaar te maken. Je kunt p verschillende niveaus met de infrmatie ver studies

Nadere informatie

HANDLEIDING. Kom In Actie Rode Kruis

HANDLEIDING. Kom In Actie Rode Kruis HANDLEIDING Km In Actie Rde Kruis Inhudspgave Checklist vr het plannen van je actie... 3 Kminactie.rdekruis.nl... 4 Actie aanmaken... 4 Actie wijzigen/aanpassen... 4 Mede rganisatren tevegen... 4 Deelnemers

Nadere informatie

depressie wat kun je doen als iemand in je omgeving een depressie heeft?

depressie wat kun je doen als iemand in je omgeving een depressie heeft? depressie raakt iedereen wat kun je den als iemand in je mgeving een depressie heeft? INHOUD Inleiding 4 De Depressie Vereniging 5 Tips vr naasten van mensen met een depressie 6 Het prbleem erkennen 6

Nadere informatie

Pestprotocol Cazemierschool 2012

Pestprotocol Cazemierschool 2012 Pestprtcl Cazemierschl 2012 Vrwrd De Cazemierschl is een Prtestants Christelijke schl, die werkt vanuit de Jenaplanvisie. Dat betekent dat vr nze schl de algemeen menselijke waarden zals gemeenschapszin,

Nadere informatie

Vrij zijn - als een koningskind leven in Gods koninkrijk!

Vrij zijn - als een koningskind leven in Gods koninkrijk! 1 Vrij zijn - als een kningskind leven in Gds kninkrijk! Als de Zn je heeft vrijgemaakt, zul je werkelijk vrij zijn! Jh.8:36 Vrij zijn, dr wat Jezus vr ns heeft gedaan aan het kruis. Dit prgramma hebben

Nadere informatie

Goede afspraken maken goede vrienden

Goede afspraken maken goede vrienden Dag van de demcratie Gede afspraken maken gede vrienden Delstellingen Kinderen verkennen eigen standpunt ver klasafspraken. Kinderen verkennen de standpunten van klasgenten ver klasafspraken. De kinderen

Nadere informatie

De Patiënt Specifiek Klachten (PSK)

De Patiënt Specifiek Klachten (PSK) De Patiënt Specifiek Klachten (PSK) Naam patiënt: Datum:. Telichting vr de patiënt Uw klachten hebben invled p de activiteiten en bewegingen die u dagelijks det en meilijk te vermijden zijn. De gevlgen

Nadere informatie

Presentatie eisen reisweek

Presentatie eisen reisweek Presentatie eisen reisweek Beste reisadviseurs, De aftrap is genmen. We zijn begnnen aan een spannende strijd m te bepalen he nze werkweek er in juni 2013 uit zal zien. Natuurlijk lijkt het een beetje

Nadere informatie

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs Cursussen CJG (samenwerking tussen De Meerpaal en het nderwijs in Drnten) Vrtgezet Onderwijs 1 Faalangst (vrtgezet nderwijs) Faalangsttraining is vr jngeren die gespannen zijn en (te) veel nadenken ver

Nadere informatie

Presenteren met Impact:

Presenteren met Impact: Presenteren met Impact: Gelven Presenteren is geweldig! Ik geef te, de eerste keer dat ik vr een grep stnd had ik zweethanden en een rd hfd, maar de afgelpen jaren heb ik tientallen keren vr grepen gestaan

Nadere informatie

Ace! Training E-learning module 'vragen stellen' Cursus communicatievaardigheden 1

Ace! Training E-learning module 'vragen stellen' Cursus communicatievaardigheden 1 Ace! Training E-learning mdule 'vragen stellen' Cursus cmmunicatievaardigheden 1 Gede vragen stellen Vragen stellen is een vrm van verbale cmmunicatie. Verbale cmmunicatie bestaat uit spreken en luisteren.

Nadere informatie

SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KALKOEN VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KALKOEN BIJ ELKAAR

Nadere informatie

Technieken die je hebt geleerd direct enthousiast toepassen

Technieken die je hebt geleerd direct enthousiast toepassen Technieken die je hebt geleerd direct enthusiast tepassen Delgrep: Mensen die (therapeutische) technieken leren en ze meer te willen passen. Inleiding "Tepassen wat je geleerd hebt" ks ik als nderwerp

Nadere informatie

De Ultieme Sollicitatie Gids.

De Ultieme Sollicitatie Gids. De Ultieme Sllicitatie Gids. Ha Aanstaande Superheld! Hierbij een mie verzameling met nuttige infrmatie. Lees het dr en kijk wat je eruit kunt halen. Sms staan er bepaalde tips f acties dubbel in. Dat

Nadere informatie

Pestprotocol. Uitleg van de petten van de Kanjertraining VOOR ALLE KINDEREN VOOR HET GEPESTE KIND

Pestprotocol. Uitleg van de petten van de Kanjertraining VOOR ALLE KINDEREN VOOR HET GEPESTE KIND Pestprtcl Dit pestprtcl bestaat uit 4 delen:vr alle kinderen, vr het gepeste kind, vr de pester en, vr de uders. Deze partijen zijn allemaal betrkken bij een situatie waarin gepest wrdt. Uitleg van de

Nadere informatie

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:..

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:.. Leer / ntwikkelingslijnen Opleiding Helpende Zrg en Welzijn BOL en BBL NAAM SUDEN:.. 1 2 Uitleg van het leerlijnenbekje Vr je ligt het leerlijnenbekje van je pleiding Helpende Zrg & Welzijn niveau 2. ijdens

Nadere informatie

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken?

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken? Actie keuze 5 a. Campagne rkvrij schlplein Jullie Stappenplan hebben vr actie 5 gekzen: Maak het schlplein rkvrij grepjes Maak de twee gebruik nderzekspdracht psters: brnnenpagina Presenteer 1. argumenten

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar)

Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar) Licht traumatisch hersenletsel (kinderen t/m 5 jaar) 2 Inleiding Uw kind heeft een licht traumatisch hfd-/hersenletsel pgelpen dr een ngeval f een klap tegen zijn/haar hfd. Deze flder beschrijft de infrmatie

Nadere informatie

1 Uit: Pedagogisch kader kindercentra 4-13 jaar

1 Uit: Pedagogisch kader kindercentra 4-13 jaar 1 Uit: Pedaggisch kader kindercentra 4-13 jaar Deel I / hdst. 5 Relaties in de grep De grep als leermgeving De buitenschlse pvang is een fantastische preftuin vr de sciale ntwikkeling van kinderen. Ze

Nadere informatie

Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszorg Bilzen?

Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszorg Bilzen? Bijlage 1: de vragenlijst Vragenlijst: Ouderenagressie, een verschijnsel in Thuiszrg Bilzen? Ik de een nderzek naar uderenagressie ten aanzien van de hulpverlening vr mijn eindwerk. Dit nderzek de ik mede

Nadere informatie

Verschillende wegen naar Leren &

Verschillende wegen naar Leren & Verschillende wegen naar Leren & Werken en enkele implicaties vr een spijbelbeleid Arne De Beck JeugdOnderzeksPlatfrm (JOP) Leuvens Instituut vr Criminlgie (LINC) KU Leuven 1. Cntext JeugdOnderzeksPlatfrm

Nadere informatie

Pro-actief en patronen doorbreken

Pro-actief en patronen doorbreken Pr-actief en patrnen drbreken Vaak zitten we in patrnen. Patrnen veranderen niet vanzelf, daar is ander gedrag vr ndig. Lees nderstaande tekst uit het bek van Sean Cvey Zeven eigenschappen die ju succesvl

Nadere informatie

Website Wemel : Wie zijn wij?

Website Wemel : Wie zijn wij? Website Wemel : Wie zijn wij? Een wemel is iemand die niet kan stilzitten, die vanbinnen en vanbuiten altijd maar wriemelt en beweegt, die zich niet lang p hetzelfde kan richten, en in heel veel dingen

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS Aan de Roer

PESTPROTOCOL OBS Aan de Roer PESTPROTOCOL OBS Aan de Rer Pestprtcl OBS Aan de Rer 1 Inleiding Vr u ligt het Pestprtcl OBS Aan de Rer. Het prtcl geeft leerkrachten van grep 1 tt en met 8 richtlijnen vr het vrkmen, signaleren en aanpakken

Nadere informatie

Contract gedragsverandering

Contract gedragsverandering Cntract gedragsverandering Stappenplan m je delen te bereiken Tips m je delen te bereiken Cntract vr gedragsverandering (vrbeeld) Del/gedrag Om deel te nemen aan de Dam tt Dam lp met mijn vriendengrep

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel (volwassenen)

Licht traumatisch hersenletsel (volwassenen) Licht traumatisch hersenletsel (vlwassenen) 2 Inleiding U heeft een licht traumatisch hfd-/hersenletsel pgelpen dr een ngeval f een klap tegen uw hfd. Deze flder beschrijft de infrmatie ver de mgelijke

Nadere informatie

Planning. Week Les Thuis Af. Uitleg nieuwe opdracht Reclame en Campagnes Onderzoek Orange Baby s - NEE - -

Planning. Week Les Thuis Af. Uitleg nieuwe opdracht Reclame en Campagnes Onderzoek Orange Baby s - NEE - - Planning Week Les Thuis Af 4 Uitleg nieuwe pdracht Reclame en Campagnes Onderzek Orange Baby s - - - NEE 5 Afmaken nderzek Orange Babys Beginnen nderzek Plus supermarkten Afmaken nderzek Plus supermarkten

Nadere informatie

3.1 Gevangen in onhandige interacties?

3.1 Gevangen in onhandige interacties? Stap 3. Wat ga je den? Jullie hebben een wens en twee handige interactiemanieren (6- pack) uitgekzen. Meestal heb je al eerder met elkaar geprbeerd dat srt wensen te realiseren, maar lukte dat niet. Dan

Nadere informatie

o Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

o Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Pestprtcl 1. Del Dit PESTPROTOCOL heeft als del: Alle kinderen meten zich in hun basisschlperide veilig kunnen velen, zdat zij zich ptimaal kunnen ntwikkelen Dr regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 Pestprtcl Onderwijs Pestprtcl Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 1 Achtergrnd 1.1 Uitgangspunt Beleid tegen pesten valt binnen het veiligheidsbeleid van Yulius Onderwijs. Ons uitgangspunt is dat nze schl een

Nadere informatie

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014 Evaluatierapprt Scalda - Grep 3 29 januari 26 maart 2014 1. Inleiding, deelnemers en activiteiten In dit dcument wrden de bevindingen weergegeven van begeleiders en deelnemers die betrkken waren bij de

Nadere informatie

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8 Het Cle Kikkerplan Binnen twee weken een klas vl vet cle kikkers Grep 4 tt en met 8 Anne Kijman, Kinderpsychlg NIP/Gz BIG i.s.m Christine de Jngh en Yvnne van der Zanden, leerkrachten Jhannesschl Pijnacker

Nadere informatie

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT RAT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT RAT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN SPREEKBEURT RAT l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE RAT BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING HISTORISCHE PLEKKEN

PROJECTBESCHRIJVING HISTORISCHE PLEKKEN PROJECTBESCHRIJVING HISTORISCHE PLEKKEN Leerlijn Cultureel Erfged Thema Identiteit Grep 5 en 6 Maart 2016 Cultuurnderwijs p zijn Haags Leerlijn Cultureel Erfged Thema Identiteit Grep 5 en 6 Maart 2016

Nadere informatie

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF Onze grep bezekt de vrstelling p: LESBRIEF 1 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Geachte leerkracht, Deze lesbrief is bedeld

Nadere informatie

Eenzaamheid. 1. Ter inleiding 2. 2. Wat is eenzaamheid? 2

Eenzaamheid. 1. Ter inleiding 2. 2. Wat is eenzaamheid? 2 Eenzaamheid Idske de Haan- de Jng> 1. Ter inleiding 2 2. Wat is eenzaamheid? 2 3. He ntstaat eenzaamheid 3 a. Externe factren 3 b. Persnlijkheidskenmerken f karakter 4 c. Gedragspatrnen

Nadere informatie

Pestprotocol ICBS De Trimaran. Pestprotocol. ICBS De Trimaran

Pestprotocol ICBS De Trimaran. Pestprotocol. ICBS De Trimaran Pestprtcl ICBS De Trimaran Pestprtcl ICBS De Trimaran 0 Pestprtcl ICBS De Trimaran Inhud Het pestprtcl... 2 Wat is pesten?... 3 Wat is de vijf sprenaanpak?... 5 He vlgt de schl de sciaal emtinele ntwikkeling?...

Nadere informatie

Inventarisatie van wensen & verwachtingen over gezondheidsactiviteiten Leefstijl vragenlijst

Inventarisatie van wensen & verwachtingen over gezondheidsactiviteiten Leefstijl vragenlijst Inventarisatie van wensen & verwachtingen ver gezndheidsactiviteiten Leefstijl vragenlijst Let p: Deze vragenlijst dient vr verspreiding p maat gemaakt te wrden vr uw bedrijf. Ver daar waar [bedrijfsnaam]

Nadere informatie

Kinderen uit de lagere school opvangen na een overlijden

Kinderen uit de lagere school opvangen na een overlijden VCLB Leuven Centrum vr Leerlingenbegeleiding vr Vrij en Gemeentelijk Onderwijs vzw Karel Van Ltharingenstraat 5 3000 Leuven Tel. 016 28 24 00 Fax 016 28 24 99 inf@vclbleuven.be www.vclbleuven.be Kinderen

Nadere informatie

SPREEKBEURT KAT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT KAT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KAT l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KAT BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

LOGO Fontys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN

LOGO Fontys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN LOGO Fntys HS xxx DELIVERABLE 1-07 VRAGENLIJST KENNISMAKEN met Fntys Hgeschl XXX studiejaar 2009-2010 Vul de vragenlijst in en neem deze mee naar het gesprek met de dcent. 1. Persnlijke gegevens Vr- en

Nadere informatie

Neem deze kijkwijzer eerst goed door op school. Als er nog vragen zijn, stel die dan nog!

Neem deze kijkwijzer eerst goed door op school. Als er nog vragen zijn, stel die dan nog! Kijkwijzer Rute Namen Du: Neem deze kijkwijzer eerst ged dr p schl Als er ng vragen zijn, stel die dan ng! Deze kijkwijze neem je vervlgens mee als je p pad gaat De inhud van de kijkwijzer is de basis

Nadere informatie

Wat kan je lezen in deze brochure? Inleiding. Deel 1. Dyslexie. Deel 2. Ik. Deel 3. Ik heb dyslexie. Quiz en stellingen. Nog meer weten?

Wat kan je lezen in deze brochure? Inleiding. Deel 1. Dyslexie. Deel 2. Ik. Deel 3. Ik heb dyslexie. Quiz en stellingen. Nog meer weten? Vademecum CLB vr basisschlen 17/11/2010 Wat kan je lezen in deze brchure? Inleiding Deel 1. Dyslexie WAT IS DYSLEXIE? WAT IS DE OORZAAK VAN DYSLEXIE? WAAR JE LAST VAN KAN HEBBEN? WAT KAN JE ERAAN DOEN?

Nadere informatie

TEST INHOUD: HEEFT MIJN KIND EEN EETSTOORNIS? 1. Onderzoek het eetgedrag van uw kind. 2. In welke fase zit mijn kind nu?

TEST INHOUD: HEEFT MIJN KIND EEN EETSTOORNIS? 1. Onderzoek het eetgedrag van uw kind. 2. In welke fase zit mijn kind nu? TEST HEEFT MIJN KIND EEN EETSTOORNIS? INHOUD: 1. Onderzek het eetgedrag van uw kind 2. In welke fase zit mijn kind nu? 3. Heeft mijn kind een geznd BMI? 4. Tips vr uders www.mijnkindheefteeneetstrnis.nl

Nadere informatie

Ouderbijdrage Nog niet iedereen heeft de ouderbijdrage mee- of afgegeven op school. Als het lukt, graag afhandelen voor de meivakantie.

Ouderbijdrage Nog niet iedereen heeft de ouderbijdrage mee- of afgegeven op school. Als het lukt, graag afhandelen voor de meivakantie. 2014-2015 Nieuwsbrief nr. 15 april 2015 Schlregels van de maand april In de maand april staan de vlgende twee leefregels centraal: Ik zrg ervr dat mijn werk en tafel er netjes uitzien. Ik gedraag me z

Nadere informatie

SPREEKBEURT GEWONE DOOSSCHILDPAD

SPREEKBEURT GEWONE DOOSSCHILDPAD SPREEKBEURT GEWONE DOOSSCHILDPAD l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n REPTIELEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE GEWONE

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage

Maatschappelijke Stage Maatschappelijke Stage 2 Inhud 1. Wat is MAS? 1.1 MAS algemeen. 1.2 MAS p het Gren van Prinstererlyceum 1.3 Deadlines 2. Stage zeken 2.1 De stage cördinatr p schl. 2.2 Masactief 3. De frmulieren 3.1 Aanvraagfrmulier

Nadere informatie

Handleiding Inschrijven bedrijfsteam. Ride for the Roses

Handleiding Inschrijven bedrijfsteam. Ride for the Roses Handleiding Inschrijven bedrijfsteam Ride fr the Rses Hiernder tref je een handleiding vr het inschrijven van een bedrijfsteam. Vr wie? De persn die de inschrijving vr de Ride fr the Rses vr het bedrijf

Nadere informatie

SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL

SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL SPREEKBEURT ZOETWATERGARNAAL l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE ZOETWATERGARNAAL

Nadere informatie

9. Wat was het oorspronkelijke beroep van Domela?

9. Wat was het oorspronkelijke beroep van Domela? Na de maquettezaal km je in het Ferdinand Dmela Nieuwenhuis Museum. Dit museum bestaat uit drie verschillende ruimten: de infrmatie zaal, de studeerkamer en de gang waarin zijn verlijden centraal staat.

Nadere informatie

Dementie. Praatcafé dementie Peter Benoit Omgaan met

Dementie. Praatcafé dementie Peter Benoit Omgaan met Dementie Praatcafé dementie Peter Benit 22-11-2016 Omgaan met Inleiding Leven met dementie Wat betekent het vr de partner- kinderen kleinkinderen He ga je ermee m Als je begrijpt waarm ga je er k beter

Nadere informatie

Van stip naar stap naar stip

Van stip naar stap naar stip Van stip naar stap naar stip Vr startende trainers 1-1 Inhud 1. Telichting... Fut! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2. Teamvrming... 2-3 3. Omgeving... 3-3 4. Weet wat je wil: he ziet de stip eruit?... 4-3

Nadere informatie

HANDLEIDING ROBO ROBO

HANDLEIDING ROBO ROBO HANDLEIDING ROBO ROBO 1 Op vrhand 1.1 Materiaal klaarzetten 1 RbRb buwds per 2 kinderen Platen met parcurs vr RbRb Aut en dansvler vr RbRb Dancebt 1.2 Cmputers klaarmaken 1 cmputer per 2 kinderen met hierp

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK

PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK Leerlijn Theater Thema Identiteit Grep 3 en 4 Maart 2016 Cultuurnderwijs p zijn Haags Leerlijn Theater Thema Identiteit Grep 3 en 4 Maart 2016 Deze prjectbeschrijving wrdt

Nadere informatie

Wereldwaterdag 22 maart

Wereldwaterdag 22 maart Wereldwaterdag 22 maart Wereldwaterdag udste kleuters Delstellingen De kinderen leren verschillende srten water en het gebruik ervan kennen. De kinderen nderzeken water en srteren het vlgens verschillende

Nadere informatie

Matching bij de HAN Oriëntatie en verwachtingen

Matching bij de HAN Oriëntatie en verwachtingen Matching bij de HAN Oriëntatie en verwachtingen In deze vragenlijst geef je aan wat je hebt gedaan m te kmen tt je keuze vr deze studie. Ok kun je hier beschrijven waarm je denkt dat deze studie bij ju

Nadere informatie

Huisbereiding in de kijker

Huisbereiding in de kijker NIEUWSBRIEF NUMMER 5 JANUARI 2010 P1 In dit nummer 1 Inleiding 2 Huisbereiding in de kijker 2 Stppen met rken 4 Zelftest 5 Vrdelen van stppen met rken Inleiding Beste nieuwslezer, 2009 det zijn uittrede,

Nadere informatie

OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS

OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS In 2013 viert het Huis van het Nederlands in Antwerpen zijn 10-jarig bestaan. Om deze feestelijke gebeurtenis

Nadere informatie

Heeft u de afgelopen maand een periode meegemaakt van minstens 2 weken waarin u zich bijna voortdurend somber voelde?

Heeft u de afgelopen maand een periode meegemaakt van minstens 2 weken waarin u zich bijna voortdurend somber voelde? MDQ A.J.W. Van der Des, Th. Barnhfer, J.M.G. Williams Telichting: Onderstaande vragen gaan ver depressie en gerelateerde prblemen. Lees a.u.b. de vragen zrgvuldig dr en antwrdt dr het rndje vr de betreffende

Nadere informatie

Gedragsprotocol Samenwerkingsschool Balans. Wat is het gedragsprotocol? Uitgangspunt. Pesten of plagen?

Gedragsprotocol Samenwerkingsschool Balans. Wat is het gedragsprotocol? Uitgangspunt. Pesten of plagen? Gedragsprtcl Samenwerkingsschl Balans Wat is het gedragsprtcl? Het gedragsprtcl vrmt de verklaring van het schlbestuur, de directie, de leerkrachten, de leerlingen en de uders waarin is vastgelegd dat

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 TypeWrld Pstbus 38 2410 AA Bdegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Prducten en prijzen 2012 TypeWrld Leren

Nadere informatie

SPREEKBEURT GEIT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT GEIT ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT GEIT l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE GEIT BIJ ELKAAR

Nadere informatie

Heb jij het gevoel dat niemand jou begrijpt?

Heb jij het gevoel dat niemand jou begrijpt? Heb jij het gevel dat niemand ju begrijpt? Dan is dit e-bk met tips vr Gevelige Mensen zeker wat vr ju! Als je met juw Geveligheid ged m kunt gaan, maak je het tt juw GAVE! Tips vr hggevelige mensen Bijznder(e)

Nadere informatie

Groep 6. Werkboek Werkstuk

Groep 6. Werkboek Werkstuk Grep 6 Werkbek Werkstuk Naam: Wat ga je den? In de kmende tijd ga je werken aan een werkstuk. Je met je vrstellen dat je ver juw nderwerp gaat vertellen. Net zals bij een spreekbeurt! Maar nu schrijf je

Nadere informatie

SPREEKBEURT KARDINAALTETRA

SPREEKBEURT KARDINAALTETRA l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KARDINAALTETRA VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KARDINAALTETRA

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

Sporten in de kou. Wat is het koud! De Olympische Winterspelen. Olympisch Comité (IOC). Het is een. piste, skiën in de sneeuw...

Sporten in de kou. Wat is het koud! De Olympische Winterspelen. Olympisch Comité (IOC). Het is een. piste, skiën in de sneeuw... Sprten in de ku Wat is het kud! Ken je dat k? Rde rtjes? Kude handen? Een sliert mist als je blaast? Witte sneeuw p de daken? Glijden p de speelplaats? De Olympische Winterspelen Echte sprters willen tnen

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn

Informatiebrief over deelname aan het onderzoek Food2Learn Infrmatiebrief ver deelname aan het nderzek Fd2Learn Beste leerlingen, uders en/f wettelijk vertegenwrdigers, Dat het eten van vis (rijk aan mega- 3 vetzuren) ged is vr het functineren van de hersenen

Nadere informatie

Deel 2: Werkwoordspelling persoonsvorm verleden tijd en voltooid deelwoord

Deel 2: Werkwoordspelling persoonsvorm verleden tijd en voltooid deelwoord Deel 2: Werkwrdspelling persnsvrm verleden tijd en vltid deelwrd In deze les leer je: Persnsvrm in de verleden tijd juist spellen. spellen van het vltid deelwrd; de juiste spelling van een bijveglijk gebruikt

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

Uit hetzelfde nest gegroeid.

Uit hetzelfde nest gegroeid. Uit hetzelfde nest gegreid. Marina de Jde Als mijn zus sterft zal het me niets den! Zij laat me vlkmen kud. Ik heb geneg met haar afgezien, het is echt een serpent, je zu eens meten weten, laat een vruw

Nadere informatie

Waterbeheer, kan jij het aan?

Waterbeheer, kan jij het aan? Waterbeheer, kan jij het aan? Een rllenspel ver waterbeheer in het beheergebied van een waterschap Vakgebied: Aardrijkskunde, Bilgie, Maatschappijleer Niveau: klas 3 HAVO en VWO Tijdsduur: 60 minuten Waterbeheer

Nadere informatie

Intake instrumenten HorecaVakPunt. A. Vragenlijst nieuwe leerling

Intake instrumenten HorecaVakPunt. A. Vragenlijst nieuwe leerling Intake instrumenten HrecaVakPunt A. Vragenlijst nieuwe leerling Je wilt graag een leerwerkplaats in ns bedrijf. Dat stellen wij p prijs en daarm hebben we graag een sllicitatiegesprek met ju. Om het gesprek

Nadere informatie

Vier beproefde manieren om de pot met goud, leren van elkaars ervaringen, open te maken

Vier beproefde manieren om de pot met goud, leren van elkaars ervaringen, open te maken Vier beprefde manieren m de pt met gud, leren van elkaars ervaringen, pen te maken Het leren van ervaringen vraagt m het nderzeken van die ervaringen, het liefst in een grep samen met anderen. Dit kan

Nadere informatie

SPREEKBEURT WANDELENDE TAK

SPREEKBEURT WANDELENDE TAK l a n d e l i j k i n f r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT WANDELENDE TAK ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE WANDELENDE

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten 2015

AANVRAAGFORMULIER Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten 2015 Tegemetkming chrnisch zieken en Inwners van de gemeente Wudenberg met een laag inkmen en die chrnisch ziek f gehandicapt zijn, ntvangen mgelijk een financiële bijdrage. In dit aanvraagfrmulier staan de

Nadere informatie

Kleerkastgriezels. Doelstellingen. Materiaal

Kleerkastgriezels. Doelstellingen. Materiaal Hallween Kleerkastgriezels Delstellingen De kinderen ervaren dat één gebeurtenis sms meerdere rzaken en gevlgen kan hebben. De kinderen ntdekken he vercnsumptie van kledij nefast is vr nze planeet. De

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

Hoe zet ik een tent op?

Hoe zet ik een tent op? He zet ik een tent p? 1. Een Gede plek vinden en vrbereiden Zek een plek die hger ligt dan de rest Ga als het mgelijk is niet nder lfbmen staan. Bij regen druppelen deze namelijk lang na. Hud rekening

Nadere informatie

Onze aarde in gevaar!

Onze aarde in gevaar! Auteur: Jeren Defauw Genieten, genieten, genieten De gevaren vr nze planeet Onze blauwe planeet is in grt gevaar. Onze planeet wrdt warmer en warmer. De temperatuur stijgt. Ga jij sms in het bs wandelen

Nadere informatie