Administratieve (over)last

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Administratieve (over)last"

Transcriptie

1 M Administratieve (over)last Perceptie van MKB-ondernemers over verplichte administratieve handelingen J. Snoei Zoetermeer, november 2008

2 Administratieve lasten Het overgrote deel van de ondernemers in het MKB heeft maar weinig gemerkt van een administratievelastenreductie door het gevoerde overheidsbeleid op dit terrein. De sectoren industrie en financiële instellingen vallen hierbij vaak in negatieve zin op. Over het algemeen geldt dat het kleinbedrijf iets positiever is dan het middenbedrijf voor zowel ervaringen in het verleden als verwachtingen voor de toekomst. De verwachtingen voor de toekomst zijn voor het gehele MKB iets positiever geworden dan uit eerder onderzoek van EIM was gebleken. Op sommige terreinen is de ergernis van de MKB-ondernemers aanzienlijk afgenomen. Zo wordt de statistiekverplichting veel minder genoemd. Wel zijn er een aantal nieuwe ergernissen bijgekomen, die in een aantal sectoren voor grote administratieve overlast zorgen. Vermindering van de administratievelastendruk voor bedrijven staat op de agenda van het kabinet. Ook deze regeringsperiode is een verlichting van 25% in het vooruitzicht gesteld. EIM heeft een onderzoek uitgevoerd onder de leden van het MKB-Beleidspanel. Deze minirapportage gaat aan de hand van de beantwoording op een aantal stellingen in op de beleving en de verwachtingen van ondernemers in het MKB met betrekking tot de administratieve lasten. Achtereenvolgens komen de volgende onderwerpen aan de orde: mening van de ondernemers over het aantal overheidsregels en verplichtingen, de eenvoud ervan en de tijd die de MKB-ondernemers eraan besteden; effecten van het gevoerde overheidsbeleid op het terrein van administratieve lasten voor de bedrijven; de verwachtingen van de MKB-ondernemers; beoordeling van de dienstverlening van de overheid aan de bedrijven; ergerlijke verplichte administratieve handelingen en de duurste handelingen in termen van tijd. 2

3 1 Aantal overheidsregels en verplichtingen Aantal overheidsregels en verplichtingen neemt toe Uit Tabel 1 blijkt dat 83% van de MKB-ondernemers aangeeft het (volledig) oneens te zijn met de stelling dat het aantal overheidsregels en verplichtingen gedaald is. In de afgelopen jaren heeft 7% van de respondenten een merkbare daling ervaren. In de financiële sector geeft slechts 2% van de MKB-ondernemers aan dat zij merken dat het aantal overheidsregels en verplichtingen daalt (zie de bijlage). Tabel 1 Stelling 1: 'Het aantal overheidsregels en verplichtingen dat mijn bedrijf moet naleven, is in de afgelopen jaren merkbaar gedaald' (%) kleinbedrijf middenbedrijf totaal volledig mee eens mee eens neutraal mee oneens volledig mee oneens niet van toepassing weet niet wil niet zeggen Bij een eerdere meting van EIM in 2006 bleek 56% van de MKBondernemers in de komende 2 jaar een toename van administratieve lasten te verwachten. Uiteindelijk heeft 83% van de ondernemers een stijging van de lasten ervaren. De verwachtingen van de MKB-ondernemers zijn dus te positief gebleken. 3

4 2 Eenvoud overheidsregels en verplichtingen Overheidsregels en verplichtingen worden complexer Het overgrote deel (79%) van de MKB-ondernemers geeft aan dat de overheidsregels en verplichtingen die het bedrijf moet nakomen niet eenvoudiger zijn geworden. In het middenbedrijf ligt het percentage iets hoger dan in het kleinbedrijf. Opvallende sectoren zijn de industrie en de financiële sector. Hier geeft respectievelijk 5% en 2% van de MKB-ondernemers aan dat de overheidsregels en verplichtingen eenvoudiger zijn geworden. In de sectoren bouwnijverheid, vervoer, opslag en communicatie én de verhuur en zakelijke dienstverlening ligt dit percentage met ongeveer 10% beduidend hoger. Tabel 2 Stelling 2: 'De overheidsregels en verplichtingen die mijn bedrijf moet naleven, zijn in de afgelopen jaren merkbaar eenvoudiger geworden' (%) kleinbedrijf middenbedrijf totaal volledig mee eens mee eens neutraal mee oneens volledig mee oneens niet van toepassing weet niet wil niet zeggen In eerder onderzoek naar de oorzaken van de verwachting dat de administratieve lasten zouden toenemen, werd een toenemende complexiteit van de wet- en regelgeving door ongeveer twee derde van de MKB-ondernemers genoemd. Nu blijkt dat uiteindelijk een nog groter percentage daadwerkelijk een toenemende complexiteit ervaart. 4

5 3 Tijdsbesteding aan administratieve handelingen Tijd voor het nakomen van administratieve handelingen neemt toe EIM heeft de MKB-ondernemers de stelling voorgelegd dat de tijdsbesteding voor het nakomen van administratieve verplichtingen merkbaar is gedaald. Uit de resultaten komt naar voren dat veel bedrijven in de afgelopen jaren juist meer tijd hebben moeten besteden aan het nakomen van overheidsregels en -verplichtingen. Ruim 82% van de MKB-ondernemers zegt dat de bestede tijd niet is afgenomen. Slechts 6% geeft aan dat dit wel het geval is. Ook hier valt de financiële sector op. Slechts 2% van de MKB-ondernemers in deze sector geeft aan het (volledig) eens te zijn met deze stelling. Tabel 3 Stelling 3: 'De tijd die mijn bedrijf besteedt om te voldoen aan de overheidsregels en -verplichtingen is in de afgelopen jaren merkbaar verminderd' (%) kleinbedrijf middenbedrijf totaal volledig mee eens mee eens neutraal mee oneens volledig mee oneens niet van toepassing weet niet Later in deze rapportage zal nog nader worden ingegaan op de administratieve handelingen die de MKB-ondernemers genoemd hebben als meest tijdrovend. 5

6 4 Effecten overheidsbeleid Verminderen administratieve lasten Ondernemers merken weinig van het gevoerde beleid Tabel 4 laat zien dat 85% van de ondernemers in het MKB aangeeft dat zij binnen hun bedrijf weinig effect merken van het beleid van de overheid om de administratieve lasten te verminderen. Het middenbedrijf is iets negatiever dan het kleinbedrijf, maar in totaal merkt slechts 4% van de MKBondernemers duidelijk effect van het gevoerde beleid. De sectoren financiële instellingen en verhuur en zakelijke dienstverlening scoren het laagst. Hier geeft 2 en 3% van de respondenten aan duidelijke effecten van het gevoerde beleid te merken. Tabel 4 Stelling 4: 'De overheid heeft de afgelopen jaren zwaar ingezet op het verminderen van de administratieve lasten. Binnen mijn bedrijf zijn de effecten van dit beleid nu duidelijk merkbaar' (%) kleinbedrijf middenbedrijf totaal volledig mee eens mee eens neutraal mee oneens volledig mee oneens niet van toepassing weet niet wil niet zeggen Verminderen overheidstoezicht en inspecties Ondernemers merken weinig effect van vermindering toezicht De ondernemers in het MKB is ook gevraagd of zij duidelijk effecten merken van het overheidsbeleid om de lasten van toezicht en inspecties te verminderen. Ongeveer een tiende deel geeft aan dat zij duidelijke effecten merken. Ruim twee derde (69%) van de ondervraagde MKB-ondernemers zegt dat er geen duidelijke effecten merkbaar zijn. In het kleinbedrijf zijn de ondernemers iets positiever dan in het middenbedrijf. In de sectoren financiële instellingen (2% eens), verhuur en zakelijke dienstverlening (6%) en de overige dienstverlening (7%) zijn de MKB-ondernemers het minst positief. 6

7 Tabel 5 Stelling 5: 'De overheid heeft de afgelopen jaren geprobeerd om de last die bedrijven hebben van overheidstoezicht en inspecties te verminderen. Binnen mijn bedrijf zijn de effecten van dit beleid nu duidelijk merkbaar' (%) kleinbedrijf middenbedrijf totaal volledig mee eens mee eens neutraal mee oneens volledig mee oneens niet van toepassing weet niet wil niet zeggen Verwachting van toekomstig beleid om de administratieve lasten te verminderen Verwachtingen lastenreductie positiever De MKB-ondernemers is ook gevraagd naar hun verwachting van het beleid in de toekomst. De overheid zet ook de komende jaren in op een reductie van de administratieve lasten. Bijna een kwart van de MKB-ondernemers verwacht dat hierdoor de administratieve lasten van hun bedrijf zullen gaan verminderen. Ongeveer de helft verwacht er geen dalend effect van. In het kleinbedrijf heeft men iets positievere verwachtingen voor de toekomst dan in het middenbedrijf. MKB-ondernemers in de sectoren vervoer, opslag en communicatie (18%) en financiële instellingen (13%) hebben lagere verwachtingen van lastenreductie in de komende jaren. Tabel 6 Stelling 6: 'De komende jaren wil de overheid de administratieve lasten van bedrijven verminderen. Ik verwacht dat hierdoor mijn administratieve lasten de komende jaren zullen dalen' (%) kleinbedrijf middenbedrijf totaal volledig mee eens mee eens neutraal mee oneens volledig mee oneens niet van toepassing weet niet wil niet zeggen

8 In een eerder onderzoek van EIM (2005) waren de verwachtingen van de ondernemers negatiever. Toen verwachtte slechts 6% een daling van de administratieve lasten door het beleid van de overheid. Bijna twee derde van de MKB-ondernemers verwachtte destijds een toename van de lasten en 30% dacht dat de lasten gelijk zouden blijven. Belangrijke oorzaken van een stijging in de administratieve lasten die toen genoemd werden, waren een toename van wet- en regelgeving en een toenemende complexiteit. 5 Cijfer voor de dienstverlening van de overheid Dienstverlening overheid scoort gemiddeld onvoldoende De MKB-ondernemers is gevraagd een rapportcijfer te geven voor de dienstverlening van de overheid aan hun bedrijf. In Tabel 7 staat een overzicht van de beoordeling die door het klein- en het middenbedrijf gegeven is. Iets meer dan de helft (51%) van de bedrijven geeft de overheid een voldoende voor de dienstverlening aan hun bedrijf. Het gemiddelde cijfer was een 5,2 en een 6 werd het meest gegeven. Tabel 7 Beoordeling dienstverlening door de overheid (%) beoordeling totaal onvoldoende voldoende grootte kleinbedrijf middenbedrijf totaal Ergernissen Het overzicht van de verplichte administratieve handelingen waar de MKBondernemers zich het meest aan ergeren laat in de loop van de jaren behoorlijke verschuivingen zien. Zo blijken onderwerpen als milieu en arbo te zorgen voor grote ergernis. Statistieken zijn bij de laatste meting aanzienlijk gedaald op de lijst met ergernissen. De meest ergerlijke administratieve verplichtingen blijken niet altijd verantwoordelijk voor hoge kosten. Bijna 90% van de MKB-ondernemers geeft aan dat zij zich ergeren aan administratieve handelingen. Tabel 8 laat een overzicht zien van de 10 administratieve handelingen die in dit kader het meest genoemd zijn. In 2007 ergeren de meeste MKB-ondernemers zich aan handelingen met betrekking tot het milieu, de arbowetgeving en alle handelingen die met de belastingdienst te maken hebben. 8

9 Tabel 8 Administratieve verplichtingen waar MKB-ondernemers zich het meest aan ergeren administratieve verplichting percentage in 2007 percentage in Milieu 12,9 3,0 2 Arbo 10,3 3,7 3 Belastingaangiften 10,0 10,6 4 Administratie (incl. factuurplicht/jaarrekening) 9,3 1,0 5 Administratie personeel 7,8 5,0 6 Aanvragen vergunningen 5,0 1,9 7 Strikte controles/toezicht 4,5 0,7 8 Statistieken/enquêtes 3,8 16,4 9 Veiligheid/brandveiligheid 3,4 0,4 10 Gemeentelijke verplichtingen 2,5 0,7 Totaal 69,5 43,4 Bron: EIM. In 2005 heeft EIM al onderzoek gedaan naar de handelingen die de meeste ergernis opleverden. Met name statistieken/enquêtes en de arbo kwamen toen hoog op de lijst te staan met respectievelijk 17 en 10% van de MKBondernemers. De ergernis over de statistiekverplichting is in de loop van de jaren sterk gedaald naar 4%. Mogelijke oorzaak van deze daling kan zijn automatisering en koppeling van gegevens. Ook hebben bedrijven de mogelijkheid om zich voor niet-verplichte enquêtes af te melden via infofilter. Andere verplichte administratieve handelingen met betrekking tot het milieu, arboregels en de administratie in het algemeen zijn echter aanzienlijk toegenomen. Nieuwe ergernissen Een aantal regels wordt bij de laatste meting voor het eerst genoemd. Zo komt de ergernis rond het rookbeleid naar voren. Ook de regelgeving rondom de Wet Financiële Dienstverlening (WFD) en de Wet Financieel Toezicht (WFT) zijn nieuw in de lijst en zorgen in de betreffende sector voor grote ergernis. Opvallend is ook de daling van de ergernis rondom de BTW. In 2006 ergert nog bijna 4% zich hieraan, maar in 2007 is dat percentage teruggelopen tot ruim 1%. Een andere opvallende daling van ergernis betreft het meerdere keren of het nutteloos moeten aanleveren van informatie. In 2005 werd het aanleveren van nutteloze/dubbele informatie bij de algemeen geldende ergernissen nog door 11% van de MKB-ondernemers genoemd. In de latere metingen voor dit onderzoek werd deze ergernis veel minder (1%) genoemd. 9

10 Tabel 9 Overige ergernissen van MKB-ondernemers inzake administratieve verplichtingen administratieve verplichting percentage 2007 percentage Kilometeradministratie 1,9 2,3 12 Bouwregelgeving 1,9 0,3 13 Voedselveiligheid/hygiëne 1,7 1,4 14 Tegenstrijdige regelgeving 1,7 0,3 15 Wijzigende regelgeving 1,5 0,9 16 Rookbeleid 1,5 0,0 17 Betutteling 1,5 0,0 18 BTW 1,3 3,9 19 Overbodige regelgeving/bureaucratie 1,2 0,4 20 Wet Financiële Dienstverlening 1,0 1,0 21 Wet Financieel Toezicht 0,8 0,0 22 Papierwinkel 0,8 0,1 23 Europese regelgeving 0,8 0,7 24 Sociale regels 0,7 0,0 25 Aanleveren dubbele informatie 0,6 1,0 26 Reprorecht 0,6 0,4 27 Douaneverplichtingen 0,5 0,4 28 Rijtijdenbesluit 0,5 0,0 29 Etikettering/verpakking 0,4 0,7 30 Legionella 0,2 0,4 31 Verkeersregels 0,2 0,0 32 Anders 0,1 11,3 33 Weet niet/geen antwoord 9,1 31,1 Totaal 30,5 56,6 7 Tijdrovende administratieve handelingen Administratie kost MKB-ondernemer de meeste tijd Aan de MKB-ondernemers is gevraagd welke verplichte administratieve handelingen de meeste tijd kosten. Tabel 10 laat zien dat met name de administratie en het doen van belastingaangiften veel tijd in beslag nemen. De indeling van de verplichtingen die de meeste tijd kosten, en de in de vorige paragraaf getoonde indeling op basis van handelingen waar zij zich aan ergeren zijn niet aan elkaar gelijk. Zo kost de administratie voor 16% van de MKB-ondernemers de meeste tijd, maar deze wordt in 'slechts' 9% van de gevallen genoemd als ergerlijke verplichting. De mate van ergernis is dus 10

11 niet altijd afhankelijk van de hoeveelheid tijd die het voldoen aan de overheidsregels en verplichtingen met zich meebrengt. Waarschijnlijk zal het nut van de administratieve verplichting een belangrijke factor zijn voor de mate van ergernis. Als een bepaalde verplichting veel tijd kost, maar wel nuttig is voor het bedrijf, zal de ergernis minder zijn. Tabel 10 De administratieve handelingen die de meeste tijd kosten (%) administratieve verplichting genoemd 1 Administratie (incl. de factuurplicht/jaarrekening) 15,8 2 Belastingaangiften 12,4 3 Arbo/veiligheid 10,4 4 Milieu 9,4 5 Administratie personeel 7,6 6 Aanvragen vergunningen 4,3 7 Statistieken/enquêtes 3,6 8 Strikte controles/toezicht 3,1 9 BTW 2,4 10 Kilometeradministratie 1,8 11 Bouwregelgeving 1,3 12 Gemeentelijke verplichtingen 0,9 13 Douaneverplichtingen 0,3 14 Reprorecht 0,1 15 Anders 17,4 16 Weet niet 9,2 Totaal 100 In de categorie 'anders' werden zaken genoemd als de voedselveiligheid/hygiëne (2%), verplichtingen met betrekking tot de WFT/WFD (1%) en wijzigende/tegenstrijdige regelgeving (1%). 11

12 Bijlage Tabel 11 toont het percentage van de MKB-ondernemers dat het (volledig) eens is met de in paragrafen genoemde stellingen. Tabel 11 Overzicht 'eens met de stelling' naar sectoren (%) Sector Stelling 1 Stelling 2 Stelling 3 Stelling 4 Stelling 5 Stelling 6 Industrie Bouwnijverheid Handel en reparatie consumentenartikelen Logies en maaltijden Vervoer, opslag en communicatie Financiële instellingen Verhuur en zakelijke dienstverlening Overige dienstverlening Totaal Stellingen: 1: 'Het aantal overheidsregels en verplichtingen dat mijn bedrijf moet naleven, is in de afgelopen jaren merkbaar gedaald' 2: 'De overheidsregels en verplichtingen die mijn bedrijf moet naleven, zijn in de afgelopen jaren merkbaar eenvoudiger geworden' 3: 'De tijd die mijn bedrijf besteedt om te voldoen aan de overheidsregels en verplichtingen is in de afgelopen jaren merkbaar verminderd' 4: 'De overheid heeft de afgelopen jaren zwaar ingezet op het verminderen van de administratieve lasten. Binnen mijn bedrijf zijn de effecten van dit beleid nu duidelijk merkbaar' 5: 'De overheid heeft de afgelopen jaren geprobeerd om de last die bedrijven hebben van overheidstoezicht en inspecties te verminderen. Binnen mijn bedrijf zijn de effecten van dit beleid nu duidelijk merkbaar' 6: 'De komende jaren wil de overheid de administratieve lasten van bedrijven verminderen. Ik verwacht dat hierdoor mijn administratieve lasten de komende jaren zullen dalen'. 12

Administratieve lasten merkbaar gereduceerd?

Administratieve lasten merkbaar gereduceerd? M201020 Administratieve lasten merkbaar gereduceerd? Beleving van overheidsregels en verplichtingen in het MKB drs. J. Snoei drs. B. van der Linden Zoetermeer, december 2010 Administratieve lasten merkbaar

Nadere informatie

Regeldruk in beleving MKB blijvend hoog

Regeldruk in beleving MKB blijvend hoog M20 Regeldruk in beleving MKB blijvend hoog Vijfde meting perceptie MKB over regeldruk Johan Snoei John Boog Zoetermeer, december Regeldruk in beleving MKB blijvend hoog De druk van overheidsregels en

Nadere informatie

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel M201107 Mix and Match Het gebruik van digitale media in het MKB drs. R van der Poel Zoetermeer, maart 2011 Mix and Match Ondernemers moeten goed voor ogen houden welke doelstellingen zij met digitale media

Nadere informatie

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer M200704 Markt- en klantgerichtheid in het MKB drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, februari 2007 Markt- en klantgerichtheid in het MKB In de rapportage beschrijft EIM drie indicatoren om de klant- en marktgerichtheid

Nadere informatie

Knelpunten van het MKB in de steden

Knelpunten van het MKB in de steden M000 Knelpunten van het MKB in de steden K.P. van den Berg MSc drs. W.V.M. van Rijt-Veltman Zoetermeer, januari 00 Knelpunten van het MKB in de steden Van alle mogelijke bedrijfsknelpunten vormen de administratieve

Nadere informatie

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster M200608 Vooral anders De kwaliteit van het personeel van de toekomst Frans Pleijster Zoetermeer, september 2006 De Werknemer van de toekomst Van alle ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf verwacht

Nadere informatie

M200513 Tijdsbesteding ondernemend Nederland

M200513 Tijdsbesteding ondernemend Nederland M200513 Tijdsbesteding ondernemend Nederland R. Hoevenagel Zoetermeer, december 2005 Tijdsbesteding ondernemend Nederland Ondernemers in Nederland maken lange werkweken. Uit onderzoek van EIM komt naar

Nadere informatie

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk M201210 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk Arjan Ruis Zoetermeer, september 2012 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk De leeftijd van de ondernemer blijkt

Nadere informatie

Behoefte aan financiering in het MKB

Behoefte aan financiering in het MKB M200909 Behoefte aan financiering in het MKB Ontwikkelingen van december 2008 tot april 2009 Lia Smit Joris Meijaard Zoetermeer, 20 mei 2009 MKB iets minder pessimistisch over financiering Het algemene

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Ergernissen van ondernemers in het MKB Minirapportage

Ergernissen van ondernemers in het MKB Minirapportage Ergernissen van ondernemers in het MKB Minirapportage drs. C.M. Wiggers Zoetermeer, augustus 2003 Nummer: M200304 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB

Financieringsmonitor MKB M201006 Financieringsmonitor MKB December 2008 en december 2009 vergeleken Lia Smit Pim van der Valk Zoetermeer, januari 2010 Financieringsmonitor MKB 1 Samenvatting MKB-bedrijven in 2009 meer op zoek

Nadere informatie

De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven

De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven M200805 De grootste knelpunten van MKB- en technologiebedrijven drs. N.G.L. Timmermans Zoetermeer, juli 2008 Administratieve lasten grootste knelpunt van MKB-bedrijven Veel overheidsbeleid ter stimulering

Nadere informatie

Financiering in het MKB

Financiering in het MKB M201004 Financiering in het MKB Onderzoek naar de financieringsbehoefte per provincie Johan Snoei Abdelfatah Ichou Zoetermeer, maart 2010 Financiering in het MKB Financieringsbehoefte in het MKB verschilt

Nadere informatie

MKB in grote steden: aanhaken bij het landelijke beeld

MKB in grote steden: aanhaken bij het landelijke beeld M200903 MKB in grote steden: aanhaken bij het landelijke beeld drs. M. van Leeuwen Zoetermeer, februari 2009 Grootstedelijk MKB Uit eerder onderzoek van EIM 1 blijkt dat het vertrouwen van het MKB in de

Nadere informatie

Duurzame innovaties in het MKB

Duurzame innovaties in het MKB M201117 Duurzame innovaties in het MKB Coen Bertens Johan Snoei Zoetermeer, november 2011 Duurzame innovaties in het MKB Eerder onderzoek van EIM liet al zien dat MKB'ers duur ondernemen als een blijver

Nadere informatie

M201109. MVO-ambities in het MKB

M201109. MVO-ambities in het MKB M201109 MVO-ambities in het MKB Coen Bertens Christi Veldhuis-Van Essen Johan Snoei Zoetermeer, juni 2011 2 Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door het Onderzoeksprogramma Ondernemerschap en MKB van het

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

1 Handhaving in Westerpark

1 Handhaving in Westerpark 1 Handhaving in Westerpark Het vierde onderzoek onder het panel van stadsdeel Westerpark gaat over handhaving. Het stadsdeel wil weten of de bewoners van Westerpark tevreden zijn over bepaalde vormen van

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB. Tussenmeting financieringsklimaat April 2010

Financieringsmonitor MKB. Tussenmeting financieringsklimaat April 2010 Financieringsmonitor MKB Tussenmeting financieringsklimaat April 2010 Lia Smit Johan Snoei Zoetermeer, mei 2010 Samenvatting Afnemende financieringsbehoefte in alle branches, maar groei in behoefte aan

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014 Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellenboek Vestigingsregister 2014 1 Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2014 juni 2015

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening in het MKB

Oudedagsvoorziening in het MKB A201309 Oudedagsvoorziening in het MKB Vormen van pensioenopbouw en de verwachtingen van MKB-ondernemers in beeld gebracht drs. K. L. Bangma drs. J. Snoei Zoetermeer, februari 2013 Oudedagsvoorziening

Nadere informatie

Interactief bestuur. Omnibus 2015

Interactief bestuur. Omnibus 2015 Interactief bestuur Omnibus 2015 O&S April 2016 Samenvatting In september/oktober 2015 is door de afdeling Onderzoek & Statistiek van de gemeente s- Hertogenbosch een omnibusonderzoek gehouden. In dit

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Flevoland

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Flevoland Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 In de periode half mei/ half juli 2015 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE 3 E KWARTAAL 211 Gemaakt voor NVM Wonen Gemaakt door NVM Data & Research Inhoudsopgave 1 Introductie enquête... 3 1.1 Periode... 3 1.2 Respons... 3 2 Staat van de woningmarkt...

Nadere informatie

M MKB heeft internationale handelsgeest

M MKB heeft internationale handelsgeest M201019 MKB heeft internationale handelsgeest Arjan Ruis Petra Gibcus Zoetermeer, november 2010 MKB heeft internationale handelsgeest Ruim één op de drie MKB-bedrijven is op enige wijze actief op de internationale

Nadere informatie

Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten

Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten M200602 Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten Betere kwaliteiten en lagere prijzen in geliberaliseerde markten? drs. P.Th. van der Zeijden Zoetermeer, mei 2006 Inkoopgedrag van het MKB

Nadere informatie

M200510 MKB-ondernemers negatief over verantwoordelijkheden bij ziekte werknemers

M200510 MKB-ondernemers negatief over verantwoordelijkheden bij ziekte werknemers M200510 MKB-ondernemers negatief over verantwoordelijkheden bij ziekte werknemers drs. F.M.J. Westhof Zoetermeer, december 2005 MKB-ondernemers negatief over verantwoordelijkheden bij ziekte werknemers

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Vierde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015

Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015 Resultaten conjunctuurenquête 1 e halfjaar 2015 Inleiding Chris M. Jager In mei en juni 2015 zijn in het kader van de conjunctuurenquête (CE) een groot aantal bedrijven benaderd met vragenlijsten. Doel

Nadere informatie

Update Financieringsmonitor MKB September 2009

Update Financieringsmonitor MKB September 2009 Update Financieringsmonitor MKB September Lia Smit Joris Meijaard Johan Snoei Pim van der Valk Zoetermeer, 10 september Financieringssituatie MKB blijft zorgelijk De vierde meting van de MKB-Financieringsmonitor

Nadere informatie

Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête meting maart, april, mei en juni

Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête meting maart, april, mei en juni Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête meting maart, april, mei en juni 1. Leefbaarheid In de maand juni geven de Bredanaars Breda een 7,6 als gemeente om in te wonen. Breda scoort goed op alle

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Meting september 2013

Meting september 2013 Meting september 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl Donateursvertrouwen daalt in tegenstelling tot consumentenvertrouwen

Nadere informatie

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014 Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 214 Willemstad, Maart 214 Inleiding In juni 214 zijn in het kader van de conjunctuurenquête (CE) de bedrijven benaderd met vragenlijsten op Curaçao. Doel van deze

Nadere informatie

Onderzoek naar de tevredenheid van middelgrote ondernemingen naar het gevoerde kabinetsbeleid. 14 september 2015

Onderzoek naar de tevredenheid van middelgrote ondernemingen naar het gevoerde kabinetsbeleid. 14 september 2015 Onderzoek naar de tevredenheid van middelgrote ondernemingen naar het gevoerde kabinetsbeleid 14 september 2015 Samenvatting - Middenbedrijf waardeert gevoerde kabinetsbeleid als voldoende tot goed Nederlandse

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld 1. Inleiding De Inspectie van het Onderwijs voert al lange tijd tevredenheidsonderzoeken uit onder besturen en scholen in de sectoren

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Nederland totaal

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Nederland totaal Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Economische tegenwind van invloed op duurzaam ondernemen in het MKB?

Economische tegenwind van invloed op duurzaam ondernemen in het MKB? M200911 Economische tegenwind van invloed op duurzaam ondernemen in het MKB? Coen Bertens en Christi van Essen (EIM) Marieke Gombault en Martine Willems (BECO) Zoetermeer, 24 juni 2009 Inleiding Crisis

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Vervoer, opslag en communicatie Kwartaalcijfers Pagina 1 van 26

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Vervoer, opslag en communicatie Kwartaalcijfers Pagina 1 van 26 Inhoud Ontwikkeling productie 2 Verwachting productie 3 Oordeel productiecapaciteit 4 Ontwikkeling aantal orders 5 Verwachting aantal orders 6 Verwachting aantal exportorders 7 Oordeel orderpositie 8 Oordeel

Nadere informatie

Ondernemerschapsmonitor. herfst 2002

Ondernemerschapsmonitor. herfst 2002 Ondernemerschapsmonitor herfst 2002 Ondernemerschapsmonitor Herfst 2002 Themaspecial over zelfstandigen zonder personeel Ministerie van Economische Zaken Colofon Uitgave van het ministerie van Economische

Nadere informatie

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Eerste kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Gedragscode Defensie. Draagvlakmeting. Ministerie van Defensie. Defensie Personele Diensten Gedragswetenschappen

Gedragscode Defensie. Draagvlakmeting. Ministerie van Defensie. Defensie Personele Diensten Gedragswetenschappen Bezoekadres: Van Alkemadelaan 357 Postadres: MPC 58 A Postbus 90701 2509 LS Den Haag Nederland www.cdc.nl Draagvlakmeting TNS NIPO: Drs. Anneloes Klaassen Lisanne van Thiel GW: Drs. Amber Vos +31 (070)

Nadere informatie

Hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetisch gemodificeerd voedsel in 2005

Hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetisch gemodificeerd voedsel in 2005 Eens in de drie jaar wordt in de Europese Unie onderzoek verricht naar de publieksopvattingen over biotechnologie. Eind 05 zijn in totaal 25.000 respondenten in de 25 lidstaten van de EU ondervraagd. Hier

Nadere informatie

Monitor Nieuwe Aanbestedingswet. Oktober 2015 (4 e meting) Presentatie

Monitor Nieuwe Aanbestedingswet. Oktober 2015 (4 e meting) Presentatie Monitor Nieuwe Aanbestedingswet ober (4 e meting) Presentatie Drs. Henri Busker 28 oktober Achtergrond ober : 0-meting April/mei : 1-meting ober : 2-meting ober : 3-meting 149 Opdrachtgevers: Gemeenten

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

M Na regen komt? De MKB-ondernemer als weerman van het economische klimaat. A. Ruis

M Na regen komt? De MKB-ondernemer als weerman van het economische klimaat. A. Ruis M200814 Na regen komt? De MKB-ondernemer als weerman van het economische klimaat A. Ruis Zoetermeer, december 2008 Prognoses vanuit het MKB Ondernemers in het MKB zijn over het algemeen goed in staat

Nadere informatie

Wie kent het Groene Hart?

Wie kent het Groene Hart? 2011 Wie kent het Groene Hart? Onderzoek naar het imago van het Groene Hart in opdracht van de provincie Utrecht Uitgevoerd door Het Opiniehuis 1-7-2011 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Samenvatting

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

Regelgeving Horeca Maastricht 2005

Regelgeving Horeca Maastricht 2005 Regelgeving Horeca Maastricht 2005 Rapportage: Gemeente Maastricht Servicecentrum Onderzoek en Informatie Auteur: Sabine Bosch Met medewerking van: Marcel Theunissen Duboisdomein 30 Postbus 1992 6201 BZ

Nadere informatie

Ondernemerspanel Amsterdam

Ondernemerspanel Amsterdam Ondernemerspanel Amsterdam Eerste meting: ergernissen Projectnummer: 11203 Sanna de Ruiter, MSc drs. Carine van Oosteren Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam Telefoon

Nadere informatie

M Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel

M Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel M200706 Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel Zoetermeer, mei 2007 Waar is die wortel? De nieuwe staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

Panelonderzoek Europese interne markt

Panelonderzoek Europese interne markt Panelonderzoek Europese interne markt Highlights resultaten onderzoek KvK-ondernemerspanel naar de Europese interne markt juni 2016 In december 2015 /januari 2016 is via het KvK online ondernemerspanel

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Eindejaarsonderzoek 2012/ P.1

Eindejaarsonderzoek 2012/ P.1 Eindejaarsonderzoek 2012/ P.1 Eindejaarsonderzoek 2012/ P.2 Doel- en probleemstelling De doelstelling van het onderzoek luidt: Het in kaart brengen van de beleving en ervaringen van Nederlanders tijdens

Nadere informatie

Monitor Nieuwe Aanbestedingswet. Juni 2014. Rapportage

Monitor Nieuwe Aanbestedingswet. Juni 2014. Rapportage Monitor Nieuwe Aanbestedingswet Juni 2014 Rapportage Ir. Gerald Snoei & Mirjam Weijmans MSc. juni 2014 Inhoudsopgave 1 Onderzoeksverantwoording 2 Zakelijke relatie 3 EMVI 4 Clusteren 5 Selectiecriteria

Nadere informatie

Gebruikerstevredenheidsonderzoek P-Direkt (tweede kwartaal-2017) 1

Gebruikerstevredenheidsonderzoek P-Direkt (tweede kwartaal-2017) 1 Gebruikerstevredenheid P-Direkt We willen graag weten wat gebruikers vinden van onze dienstverlening. Daarom doen we hier onderzoek naar. Inzichten die uit het gebruikersonderzoek voortkomen, gebruiken

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2011

Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Provincie Groningen Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Provincie Groningen Provincie Groningen Drs. Eelco Westerhof

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 In deze rapportage van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen

Nadere informatie

Beroepsbevolking en Pendel 2013

Beroepsbevolking en Pendel 2013 Dit factsheet is gebaseerd op een onderzoek onder 26. Flevolanders. Eind 213 is het onderzoek afgenomen middels een vragenlijst. De respons was 17%. Met de toepassing van wegingsfactoren is het onderzoek

Nadere informatie

MKB-ondernemer geeft grenzen aan

MKB-ondernemer geeft grenzen aan M0040 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Reactie van MKB-ondernemers op wetswijzigingen in sociale zekerheid Florieke Westhof Peter Brouwer Zoetermeer, 0 april 004 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Ondernemers

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Utrecht

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Utrecht Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête maart 2006 t/m januari

Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête maart 2006 t/m januari Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête maart 2006 t/m januari 2007 1 In deze rapportage worden de resultaten beschreven uit de Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête voor de maand januari. Tevens

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 14 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 14. De Conjunctuurenquête Nederland brengt

Nadere informatie

Tweede kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Tweede kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Tweede kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

ENERGIE- LEVERANCIERS

ENERGIE- LEVERANCIERS ENERGIE- LEVERANCIERS APRIL 2013 Pagina 1 van 38 Inhoudsopgave Bladzijde 3 Inleiding 5 Conclusies 6 Algemene tevredenheid 7 Tevredenheid per categorie 13 Imago energieleveranciers 19 Overstappen 22 Verkooppraktijken

Nadere informatie

Werkgelegenheid in Twente. Jaarbericht 2014

Werkgelegenheid in Twente. Jaarbericht 2014 Werkgelegenheid in Twente Jaarbericht 214 Inhoudsopgave 1. Ontwikkeling werkzame personen en vestigingen (groei / afname) Ontwikkeling naar sectoren 2. Ontwikkeling naar sectoren Ontwikkeling naar branches

Nadere informatie

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie.

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. Gastvrije Stad blijkt dat het verschil van s-hertogenbosch met Breda in 2012 iets kleiner

Nadere informatie

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager M201120 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager drs. B van der Linden Zoetermeer, december 2011 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager Ondernemers zijn te verdelen in managers, marktzoekers,

Nadere informatie

M201219. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen in de periode 2002-2012. A. Ruis MSc.

M201219. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen in de periode 2002-2012. A. Ruis MSc. M201219 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen in de periode 2002-2012 A. Ruis MSc. Zoetermeer, november 2012 Toename innovativiteit in het MKB Na een scherpe daling van de innovativiteit in het MKB in 2011,

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Strategisch Thema. -Duurzame stad-

Strategisch Thema. -Duurzame stad- Strategisch Thema -Duurzame stad- Modules Samenvatting 1 Houding Nijmegenaren 2 Energieopwekking en -verbruik 3 Omgaan met grondstoffen 5 Duurzame mobiliteit 6 Milieukwaliteit en leefomgeving 7 Datum:

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015 Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer : december 2 Zeeuwse ondernemers blijven gunstig gestemd Winstgevendheid bouwondernemers pas volgend jaar op peil Krapte aan personeel in sectoren ICT en

Nadere informatie

De mening van de inwoners gepeild. Leefbaarheid 2015

De mening van de inwoners gepeild. Leefbaarheid 2015 LelyStadsGeLUIDEN De mening van de inwoners gepeild Leefbaarheid 2015 April 2016 Colofon Dit is een rapportage opgesteld door: Cluster Onderzoek en Statistiek team Staf, Beleid Te downloaden op www.lelystad.nl/onderzoek

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

M201115. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen 1999-2011. A. Ruis

M201115. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen 1999-2011. A. Ruis M201115 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen 1999-2011 A. Ruis Zoetermeer, oktober 2011 Crisis drukt innovativiteit De economische crisis heeft zijn weerslag op de innovativiteit in het midden- en kleinbedrijf

Nadere informatie

1 Inleiding: de metamorfose van de arbeidsmarkt

1 Inleiding: de metamorfose van de arbeidsmarkt 1 Inleiding: de metamorfose van de arbeidsmarkt 1.1 De beroepsbevolking in 1975 en 2003 11 1.2 De werkgelegenheid in 1975 en 2003 14 Halverwege de jaren zeventig van de vorige eeuw trok de gemiddelde Nederlandse

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB

Financieringsmonitor MKB M200901 Financieringsmonitor MKB Eerste resultaten, december 2008 dr. J. Meijaard drs. W.D.M. van der Valk Zoetermeer, januari 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Onderchap,

Nadere informatie

Monitor naleving rookvrije werkplek 2010

Monitor naleving rookvrije werkplek 2010 Monitor naleving rookvrije werkplek 10 metingen 04, 06, 08 en 10 A. Kruize B. Bieleman C. Zimmerman Monitor naleving rookvrije werkplek 10 METINGEN 04, 06, 08 en 10 Juni 11 INTRAVAL GroningenRotterdam

Nadere informatie

Ondernemingspeiling 2015. Foto: Jan van der Ploeg

Ondernemingspeiling 2015. Foto: Jan van der Ploeg Ondernemingspeiling 2015 Foto: Jan van der Ploeg Kenniscentrum MVS Juni 2015 O n d e r n e m i n g s p e i l i n g 2 0 1 5 P a g i n a 2 Inleiding Op initiatief van het team Economische Zaken, Toerisme

Nadere informatie

Onderzoek Zondagopenstelling Gemeente Borger-Odoorn

Onderzoek Zondagopenstelling Gemeente Borger-Odoorn Onderzoek Zondagopenstelling Gemeente Borger-Odoorn Oktober 2015 2 Management Summary Inleiding Ongeveer een jaar geleden heeft de gemeenteraad van Borger-Odoorn besloten om de winkels in haar gemeente

Nadere informatie

Stadsmonitor. -Samenvatting- Modules. Datum: februari Stadsmonitor -Samenvatting- 0

Stadsmonitor. -Samenvatting- Modules. Datum: februari Stadsmonitor -Samenvatting- 0 Stadsmonitor -Samenvatting- Modules Samenvatting 1 Wonen en woonaantrekkelijkheid 2 Gezondheid en zorg 3 Werk 4 Duurzame stad 5 Binnenstad 6 Datum: februari 2016 Gemeente Nijmegen Onderzoek en Statistiek

Nadere informatie

Monitor naleving rookvrije werkplek 2006

Monitor naleving rookvrije werkplek 2006 Monitor naleving rookvrije werkplek 2006 METINGEN 2004 EN 2006 B. Bieleman A. Kruize COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam:

Nadere informatie

Monitor Nieuwe Aanbestedingswet. 2-meting 2014. Rapportage

Monitor Nieuwe Aanbestedingswet. 2-meting 2014. Rapportage Monitor Nieuwe Aanbestedingswet 2-meting 2014 Rapportage Drs. Henri Busker & Sylvana van Hensbergen MA. oktober/november 2014 Inhoudsopgave 1 Onderzoeksverantwoording 2 Zakelijke relatie 3 EMVI 4 Clusteren

Nadere informatie

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Meer hoger opgeleiden in het MKB Het aandeel hoger opgeleiden in het MKB is de laatste jaren gestegen. Met name in de

Nadere informatie

MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs

MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs M201114 MKB ziet wel brood in ondernemerschapsonderwijs MKB-ondernemers over ondernemen in het reguliere onderwijs drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, november 2011 MKB ziet wel brood in

Nadere informatie

KvK-barometer provincie Utrecht

KvK-barometer provincie Utrecht KvK-barometer De economie in de blijft zwaar onder druk staan. Dit blijkt vooral uit het aantal bedrijven dat een verslechtering ziet van het economisch klimaat. Daarnaast verwachten meer ondernemers een

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016 Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 16 Ondernemers beginnen positief aan 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

Evaluatie betaald parkeren Noorderplantsoenbuurt en Oranjebuurt

Evaluatie betaald parkeren Noorderplantsoenbuurt en Oranjebuurt B A S I S V O O R B E L E I D Evaluatie betaald parkeren Noorderplantsoenbuurt en Oranjebuurt Evaluatie betaald parkeren Noorderplantsoenbuurt en Oranjebuurt Erik van der Werff Onderzoek en Statistiek

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Analyse voor: Ministerie van Economische Zaken 24 augustus 2015 Dun & Bradstreet Inhoud Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep. Gemeente Ubbergen Juni 2013

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep. Gemeente Ubbergen Juni 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep Gemeente Ubbergen Juni 2013 Colofon Uitgave I&O Research BV Zuiderval 70 7543 EZ Enschede tel. (053) 4825000 Rapportnummer 2013/033 Datum

Nadere informatie