STUDIE 78 OPLEIDINGSPROFIEL. facilitaire dienstverlening

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STUDIE 78 OPLEIDINGSPROFIEL. facilitaire dienstverlening"

Transcriptie

1 STUDIE 78 OPLEIDINGSPROFIEL facilitaire dienstverlening

2 OPLEIDINGSPROFIEL facilitaire dienstverlening sector : sociale zorg studiegebied : industriële wetenschappen en technologie opleiding : facilitaire dienstverlening Sectorcommissie hogeschoolonderwijs van de Vlaamse Onderwijsraad D/1998/6356/17 De leden van de sectorcommissie zijn inhoudelijk verantwoordelijk voor het opleidingsprofiel. De VLOR staat in voor een uniforme en toegankelijke lay-out.

3 I NHOUD OPLEIDINGSPROFIEL F ACILITAIRE D IENSTVERLENING I N H O U D HOOFDRUBRIEK 1: INLEIDING Identificatie van het opleidingsprofiel Opdracht Ontwikkelingsproces Legitimatie 3 HOOFDRUBRIEK 2: SITUERING VAN DE OPLEDING Gegegevens uit de beroepenwereld Beroepenstructuur Geraadpleegde beroepsprofielen Visie Gegevens uit de onderwijswereld Studiegebied, opleidingen en opties Aanverwante studiegebieden, opleidingen, opties Diploma s en getuigschriften Recente evoluties in het aantal uitgereikte diploma s Gelijkaardige opleidingen en diploma s in het buitenland Geografische spreiding van de beroepsactiviteiten in Vlaanderen Geografische spreiding van het opleidingsaanbod in Vlaanderen Infrastructuur Kwantitatieve beschrijving van het totaal aantal studenten in de 8 opleiding Kwantitatieve beschrijving van de eerstejaarsstudenten van de 8 opleiding Reële studieduur Inhoudelijke profilering van de opleiding in binnen- en buiten- 8 land 2.3 Verantwoording van de opleiding 8 HOOFDRUBRIEK 3: HET OPLEIDINGSPROFIEL De exacte benaming van de opleiding De globale omschrijving Het beroepsgericht opleidingsprofiel Bijeenbrengen van de relevante beroepsprofielen De concrete uitwerking van de vertaalslag Van takencluster naar functionele gehelen/onderdelen Formuleren van basiscompetenties Sleutelkwalificaties De kern van het opleidingsprofiel De maatschappelijk-culturele vorming 17

4 I NHOUD OPLEIDINGSPROFIEL FACILITAIRE DIENSTVERLENING HOOFDRUBRIEK 4: DOELGROEPEN VAN HET AFGEWERKTE OPLEIDINGSPROFIEL 1 8 HOOFDRUBRIEK 5: BIBLIOGRAFIE Boeken Rapporten Losbladige werken Vaktijdschriften Lijst der beroepsverenigingen 20 HOOFDRUBRIEK 6: MEDEWERKERS 21 BIJLAGEN Bijlage: EUROFM Education Forum 22

5 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER 1 HOOFDRUBRIEK 1 INLEIDING 1.1 Identificatie van het opleidingsprofiel Het betreft het profiel van de basisopleiding van 1cyclus Facilitaire Dienstverlening binnen het studiegebied Industriële Wetenschappen en Technologie, waarvoor de graad van gegradueerde in de facilitaire dienstverlening wordt verleend overeenkomstig het decreet betreffende de hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap d.d Het opleidingsprofiel werd opgemaakt binnen de sectorcommissie Opleidingsprofielen Sociale Zorg, door de werkgroep Facilitaire Dienstverlening. De werkgroep heeft bij het opstellen van het beroepsprofiel reeds de opmerking geformuleerd dat de indeling binnen de sector commissie Sociale Zorg niet relevant is voor de tewerkstellingssector van de facilitaire dienstverlener. 1.2 Opdracht Het decreet betreffende de hogescholen van de Vlaamse Gemeenschap bepaalt in art. 12 par. 1 : Voor 1 mei 1988 worden de basisopleidingen en opties getoetst op hun maatschappelijke relevantie, het beroepsprofiel en de inhoudelijke kwaliteit. Op basis van deze evaluatie kan de Vlaamse regering de opleidingen en opties herschikken vanaf oktober In uitvoering van deze decretale bepaling heeft de Vlaamse Gemeenschapsminister van Onderwijs, de Heer L. Van den Bossche, in een brief van 22 maart 1995, aan de Vlaamse Onderwijsraad gevraagd per studiegebied, per opleiding een overleg te organiseren met de betreffende socio-economische sectoren en hogescholen omtrent een 3-fasig overleg met respectievelijk volgende doelstellingen : opstellen beroepsprofielen, vastleggen basiscompetenties in een opleidingsprofiel, verantwoording van de opleidingsprogramma s in de betreffende hogescholen. Onderstaand werk kadert zich in de 2 de fase nl. het vastleggen van basiscompetenties in een opleidingsprofiel. De doelstelling van het opleidingsprofiel betreft het vastleggen van een gestructureerd geheel van basiscompetenties die in de opleiding tot beginnende beroepsbeoefenaar moeten worden meegegeven. De beroepstaken beschreven in de beroepsprofielen vormen de vertrekbasis voor het structureren van de opleidingscompetenties. Inhoudelijk hebben de basiscompetenties betrekking op de professionele en persoonsvorming en de maatschappelijke integratie. 1.3 Ontwikkelingsproces Op 12 november 1996 werd door de VLOR het beroepsprofiel van de facilitaire dienstverlener goedgekeurd.

6 2 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER Op 18 december 1996 werd in de sectorcommissie opleidingsprofielen Sociale Zorg de Heer P. Lambers (Katholieke Hogeschool Sint-Lieven) aangeduid als expert om de werkgroep opleidingsprofiel van de facilitaire dienstverlening voor te zitten. Op deze vergadering werd ook beslist dat de experten een eerste poging zouden doen om de vertaalslag van takenclusters naar functionele gehelen/onderdelen te realiseren. Op de vergadering van 29 januari 1997 van de sectorcommissie OP Sociale Zorg beslist Dhr. Lambers in overleg met Dhr. J. Van Ransbeek, secretaris van de sectorcommissie, de vergaderingen van de sectorcommissie OP Sociale Zorg niet meer te volgen en enkel een overleg te onderhouden met Dhr. J. Van Ransbeek betreffende de technische aspecten van het opstellen van het opleidingsprofiel Facilitaire Dienstverlening, dit gezien de specifieke inhoudelijke discussies aangaande de andere opleidingsprofielen binnen deze sectorcommissie. Ondertussen maakt Dhr. P. Lambers een eerste ontwerp van vertaalslag beroepsprofiel/opleidingsprofiel. Op maandag 26 mei 1997 werd door de werkgroep OP Facilitaire Dienstverlening een eerste nota van de vertaalslag beroepsprofiel/opleidingsprofiel besproken. Op de vergadering van de sectorcommissie OP Sociale Zorg, Facilitaire Dienstverlening van 28 mei 1997 werd een overleg georganiseerd met leden van de SERV. Op deze vergadering waren volgende deelnemers : Voorzitter : P. Lambers (Katholieke Hogeschool Sint-Lieven) Onderwijs : P. De Backer (Katholieke Hogeschool Sint-Lieven) SERV : L. Geenen (Verbond van Verzorgingsinstellingen) T. Copier (VHHV) A. Lardenoit (Algemene Belgische Schoonmaakunie: ABSU) Overheid : M. Zaman VLOR : W. Vermorgen Op deze vergadering legt de voorzitter een voorontwerp van vertaalslag voor. De vergadering stemt in met deze vertaalslag. De voorzitter benadrukt dat de sleutelkwalificaties nog moeten ontwikkeld worden. Het vooronderzoek ontbreekt nog gezien het een relatief recente opleiding betreft. Een aantal gegevens over tewerkstelling zijn hierdoor minder beschikbaar. De voorzitter beklemtoont dat er een beperkt gegevensbestand kan gehaald worden over een 130-tal studenten inclusief de Belgische studenten die afstudeerden aan een Nederlandse hogeschool. De opleiding Facilitaire Dienstverlening zal zich duidelijk onderscheiden van de opleiding Hotelmanagement. De opleiding Hotelmanagement richt zich vooral naar voeding en werkt vooral in front, zichtbaar. Facilitaire dienstverlening werkt naar gebouwenbeheer, uitrusting, schoonmaak en bewaking én voeding.. Zij werkt vooral ondersteunend. Op de vergadering met de werkgroep OP Facilitaire dienstverlening op 17 juni werden de sleutelkwalificaties verder ontwikkeld en werden de niveaus bepaald i.v.m. beroepsspecifieke kennis basiscompetenties. Op 19 september 1997 komt de werkgroep OP Facilitaire Dienstverlening een laatste maal samen om de ontwerptekst een laatste maal te amenderen en/of goed te keuren. De werkgroep beslist dat de voorzitter, samen met Dhr. P. De Bakker, secretaris, een ontwerptekst maakt van het opleidingsprofiel. Deze tekst kan dan voorgelegd worden op de conferentie van 24 september 1997.

7 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER 3 Tijdens de conferentie van de sectorcommissie opleidingsprofiel sociale zorg op 24 september 1997, werden volgende opmerkingen gemaakt betreffende het opleidingsprofiel facilitaire dienstverlening (FD): - Er wordt gevraagd in het opleidingsprofiel (FD) een duidelijk onderscheid te maken tussen het opleiding tot een facilitaire dienstverlener en het aanbieden van sommige facilitaire diensten door en in het hotelwezen. - Aangaande de positie van de facilitaire dienstverlener in een bedrijf kan de term middenkader verwarring stichten. De vergadering stelt daarom voor de term middenkader te vervangen door kader. - De werkomgeving waarbinnen een facilitair dienstverlener zijn activiteiten ontplooit kan duidelijk omschreven worden als het leefmilieu van de klant. Dit omvat een fysische component (woonomgeving enz.) en een welzijnscomponent (rationele aspecten, enz.). - Uit de IFMA-standard kan worden opgemaakt dat in het Vlaamse opleidingsprofiel geen vastgoed werd opgenomen in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Nederlandse profiel. Hiervoor werd door de commissie bewust gekozen omdat in Vlaanderen een optie vastgoed binnen de opleiding Bouw binnen het studiegebied Industriële wetenschappen en technologie bestaat. Alle andere aspecten van het Vlaamse opleidingsprofiel FD komen overeen met deze in de IFMA-standard. - Uit een doorlichting van de arbeidsmarkt blijkt dat er jaarlijks ongeveer 150 vacatures voor het betrokken beroepsprofiel in Vlaanderen zijn. - Het opleidingsprofiel is zo gestructureerd dat het duidelijk aansluit bij een eigen en specifiek beroepsprofiel van Facilitaire Dienstverlener in elk gebied van het werkveld. Hierdoor is er een duidelijk onderscheid tussen het opleidingsprofiel Facilitaire Dienstverlener en dat van bijvoorbeeld Hotelmanagement. - De term verzorging kan begripsverwarring veroorzaken in sectoren zoals deze van de gezondheidszorg. Daarom dient duidelijk gesteld dat het gaat om de materiële zorg en meer bepaald in het scheppen en het handhaven van de randvoorwaarden waarbinnen de primaire activiteit van eender welk bedrijf of organisatie zich kan afspelen (dus ook verzorging en/of verpleging in de sector van gezondheidszorg). Daar waar mogelijk wordt het begrip verzorging en zorg binnen het opleidingsprofiel FD vervangen door een duidelijker en specifieker woord of omschrijving. 1.4 Legitimatie Ingevolge de bepalingen van het decreet van 13 juli 1994 werden door de Vlaamse minister van Onderwijs in oktober 1995, 54 werkgroepen belast met de ontwikkeling van beroepsprofielen, opleidingsprofielen en basiscompetenties. De Vlaamse Onderwijsraad organiseert het overleg en de Raad voor het Hoger Onderwijs ziet toe op de resultaten. De Koepelcommissie Opleidingsprofielen van de Vlaamse Onderwijsraad coördineert de werkzaamheden en richtte in deze o.m. de sectorcommissie OP Sociale Zorg op waarin een werkgroep werd opgericht om het opleidingsprofiel facilitaire dienstverlening uit te schrijven. Deze opleidingsprofielen worden besproken ter gelegenheid van een conferentie met alle betrokken partijen. Hierna wordt het opleidingsprofiel voorgelegd aan de Raad Hoger Onderwijs. Deze zorgt voor legitimering.

8 4 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER De VLOR maakt het gelegitimeerde opleidingsprofiel als voorstel over aan de overheid.

9 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER 5 HOOFDRUBRIEK 2 SITUERING VAN DE OPLEIDING 2.1 Gegevens uit de beroepenwereld Beroepenstructuur In de huidige samenleving bestaat er een sterke tendens naar professionalisering van de zorg en dienstverlening. Dit uit zich onder meer in schaalvergrotingsprocessen. Deze ontwikkeling is terug te wijten aan meerdere oorzaken. De facilitaire onderdelen van organisaties, instellingen en bedrijven staan om economische en politieke redenen voor de opdracht kostenbeheersing en kwaliteitsverbetering te realiseren. Veelal leidt dit tot het uitbesteden van zorg- of dienstencomponenten aan gespecialiseerde bedrijven enerzijds of tot de ontwikkeling van een gespecialiseerde dienst binnen de organisatie. Deze diensten én gespecialiseerde dienstverlenende bedrijven hebben nood aan daartoe gekwalificeerde leidinggevenden die kunnen gesitueerd worden in een middenkaderfunctie. Ook private huishoudens worden geconfronteerd met een steeds complexer wordende samenleving, waarin een groeiend aantal instellingen en belangenorganisaties informatie overdragen aan de consument. Deze instellingen en belangenorganisaties hebben hiertoe eveneens gekwalificeerde deskundigen nodig die in staat zijn de consument te adviseren met betrekking tot facilitair-technologische aspecten Geraadpleegde beroepsprofielen Visie Voor het opstellen van het opleidingsprofiel werd door de werkgroep o.a. uitgegaan van het enerzijds het reeds vermelde goedgekeurde beroepsprofiel en anderzijds het rapport Facilitaire Dienstverlening: over de deskundigheid van een generalistisch specialisme Landelijk Studierichtingsoverleg THW, Groningen 1992 en het werk De vele gezichten van Facility Management (drs. Wessel Wytsma (red.), Kluwer Bedrijfsinformatie De facilitaire dienstverlener is een deskundige met betrekking tot het organiseren, coördineren of leveren van diensten in een middenkaderfunctie of als zelfstandige ondernemer. Dit leidt in het werkveld tot een facilitaire dienstverlener die hoofdzakelijk optreedt: als facilitair manager binnen een organisatie of instelling (verzorgingsinstelling, onderwijsinstelling, vakantiecentrum, sport- of cultuurcentrum, lokaal bestuur, privaat bedrijf)

10 6 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER of als een facilitair manager binnen een gespecialiseerd dienstverlenend bedrijf (cateringbedrijf, schoonmaakbedrijf, geïntegreerd facilitair bedrijf...) of als zelfstandige ondernemer (eigen adviesbureau, eigen schoonmaakbedrijf,...) of als adviseur in organisaties die de consument vertegenwoordigen en/of doorlichten Het onderscheid tussen het tewerkgesteld zijn in de primaire organisatie of in een toeleverend dienstenbedrijf wordt steeds kleiner en kleiner, daar heel wat facilitaire diensten worden verzelfstandigd. Daarenboven bestaat er een tendens tot integratie van de faciliteiten, waarbij door firma s meer en meer multiservice contracten worden aangeboden. Daarnaast zien we de facilitair dienstverlener als medewerker/adviseur in verbruikersorganisaties, organisaties voor volwassenenvorming, financiële instellingen, huisvestingsmaatschappijen, lokale besturen e.a. Op dit ogenblik bestaan er in het werkveld reeds verschillende beroepsorganisaties die de facto FD ers groeperen : de VHHV (Vereniging Hoofden Hoteldiensten in Verzorgingsinstellingen, die wellicht in de nabije toekomst hun naam zullen omvormen tot Hoofden Facilitaire Diensten), de ABSU (Algemeen Belgische Schoonmaakunie),... Internationaal bestaat er de IFMA : International Facility Management Association en de EURO-FM, een associatie van instellingen met opleidingen FD en onderzoekscentra FD. 2.2 Gegevens uit de onderwijswereld Studiegebied, opleidingen en opties Opleidingsaanbod Het decreet betreffende de hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap van 13 juli 1994 voorziet binnen het studiegebied Industriële Wetenschappen en Technologie een opleiding van 1 cyclus (drie jaar) met als titel gegradueerde in de facilitaire dienstverlening. Opties De opleiding bevat geen opties. Wel wordt in de opleiding die momenteel wordt aangeboden een pakket keuzevakken aangeboden, hetzij naar Facilitair Management (beheer van faciliteiten), hetzij naar Consumentenzaken communicatie rond facilitaire diensten met de gebruikers) Aanverwante studiegebieden, opleidingen, opties Er zijn geen aanverwante studiegebieden, opleidingen, opties Diploma s en getuigschriften Gegradueerde in de facilitaire dienstverlening. Hoewel het diploma nog niet formeel wordt gevraagd als instapvoorwaarde zien we het toch reeds meer en meer in vacatureberichten opduiken.

11 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER Recente evoluties in het aantal uitgereikte diploma s Belgische studenten die een Nederlands diploma behaalden aan de Hanzehogeschool (4-jarige HBO-opleiding) in het kader van het samenwerkingsakkoord HIMM - Hanzehogeschool : Promotiejaar 1996 : max. 16 Promotiejaar 1997 : max. 11 Vlaamse diploma s gegradueerde uitgereikt door KaHo Sint-Lieven : Promotiejaar 1997 (eerste zittijd): 20 (waarvan 16 keuzepakket FM en 4 keuzepakket CZ) Gezien het in Vlaanderen een nieuwe opleiding betreft kunnen we nog geen evolutie bepalen Gelijkwaardige opleidingen en diploma s in het buitenland Internationaal wordt het aanbod van gelijkwaardige opleidingen beschreven in. het EUROFM-document European facility management network waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen de Europese opleidingen o.a. op basis van de IFMAnormen en BIFMA-normen. In het Nederlandse taalgebied zijn op het Nederlandse grondgebied 7 voltijdse opleidingen HBO (4 jaar) : Haagse Hogeschool, Hogeschool Limburg Heerlen, Rijkshogeschool IJselland Deventer, Hanzehogeschool, hogeschool van Groningen, Hogeschool Diedenoort Wageningen, Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Holland Diemen. In Vlaanderen bestaat de opleiding van 1 cyclus Facilitaire Dienstverlening aan de KaHo Sint- Lieven, te Sint-Niklaas. Ook in Finland bestaat er een vergelijkbare voltijdse opleiding Geografische spreiding van de beroepsactiviteiten in Vlaanderen Het werkveld van de gegradueerde in de facilitaire dienstverlening spreidt zich over heel Vlaanderen. Een aantal beroepsorganisaties zijn gestructureerd op Belgisch en Europees niveau. De Vlaamse facilitaire dienstverlener ziet zijn/haar werkterrein ook zeer nadrukkelijk in de Belgische context (Brussel en Wallonië) en de Europese (in eerste instantie alle lidstaten van de EU) Geografische spreiding van het opleidingsaanbod in Vlaanderen Deze opleiding wordt momenteel enkel aangeboden binnen de Katholieke Hogeschool Sint-Lieven op de Campus HIMM Hospitaalstraat 23, 9100 Sint-Ni-klaas. De opleiding is vrij centraal gelegen in Vlaanderen en trekt momenteel studenten aan vanuit gans Vlaanderen Infrastructuur Omwille van de praktijkgerichtheid van de opleiding is het kunnen beschikken over een modern uitgeruste praktijkinfrastructuur erg belangrijk. Natuurlijk is het voor de hogeschool financieel onmogelijk en eveneens zinloos om over de modernste uitrustingen allemaal zelf te willen beschikken. Zo dient men samenwerkingsakkoorden na te streven met relevante opleidingscentra (ook buiten het onderwijs), dienstenbedrijven, enz. Minimaal dient men te beschikken :

12 8 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER modern audiovisueel uitgeruste leslokalen mediatheek op niveau hoger onderwijs labo wetenschappen (scheikunde, microbiologie, fysica) labo facilitaire technologie (apparatuur, installaties, schoonmaak) computerklas labo restauratieve voorzieningen Kwantitatieve beschrijving van het totaal aantal studenten in de opleiding Aantal studenten dat de opleiding volgt in Vlaanderen per academiejaar Academiejaar Aantal studenten Voor het academiejaar worden ongeveer 110 studenten verwacht Kwantitatieve beschrijving van de eerstejaarsstudenten van de opleiding volgens S.O.-vooropleiding, ervaring met hoger onderwijs, geslacht, leeftijd en studiematerialen Academiejaar aantal inschrijvingen vooropleiding S.O. (%) tweede generatiestudenten jongens meisjes Totaal geslaagd ASO TSO BSO Andere 94/ % 95/ % 96/ % Cijfers per 1 februari; geslaagden 96/97 niet bekend Reële studieduur Statistisch geen relevante gegevens beschikbaar Inhoudelijke profilering van de opleiding in binnen- en buitenland. Een vergelijkend studie opgesteld in het kader van Euro-FM is bijgevoegd als bijlage Verantwoording van de opleiding De verantwoording van de opleiding Facilitaire Dienstverlening wordt gehaald uit volgende elementen: De concrete vraag vanuit het werkveld om met een dergelijke opleiding te starten (zie aanvraag VHHV 1985) - zie beroepsprofiel.

13 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER 9 Een beperkte enquête (1991) in samenwerking met de VHHV raamt voorzichtig het aantal vacatures van bedoeld beroepsprofiel op minimaal 150 per jaar (in Vlaanderen) - zie beroepsprofiel. De gemotiveerde aanwezigheid van leidinggevende figuren uit de bedoelde werkvelden in de werkgroep opleidingsprofiel FD (schoonmaaksector, huisvestingssector, openbare besturen, gezondheidssector, sportinfrastructuur). De professionalisering in de sectoren zelf; deze komt ondermeer tot uiting in het ontstaan van beroepsorganisaties en de uitgave van vakspecifieke tijdschriften. De verwetenschappelijking van het beroep; deze komt tot uiting in de uitgave van specifieke handboeken i.v.m. facilitair management. De gelijkaardige ontwikkelingen in andere Europese lidstaten.

14 10 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER HOOFDRUBRIEK 3 HET OPLEIDINGSPROFIEL 3.1 De exacte benaming van de opleiding Studiegebied : Industriële Wetenschappen en Technologie Opleiding : van één cyclus facilitaire dienstverlening Europees referentiemateriaal : dezelfde benaming wordt in Nederland algemeen gebruikt 3.2 Globale omschrijving De gegradueerde in de Facilitaire Dienstverlening is na de opleiding in algemene termen in staat tot : het beoordelen van een bestaande situatie in facilitaire systemen voor zover het de materiële verzorging betreft (voeden, wonen, kleden) het beoordelen van behoeften van facilitaire systemen, de daardoor gestelde prioriteiten en gehanteerde waarden en normen met betrekking tot de dagelijkse materiële verzorging het hanteren van huishoudkundige criteria voor facilitaire systemen in verschillende situaties, zowel kwantitatief als kwalitatief het bijdragen tot een zo gunstig mogelijke woon- en leefsituatie door : - alternatieven te onderzoeken die tot een dergelijke situatie kunnen leiden en hieruit die alternatieven kunnen kiezen en/of aan te bieden die voor de betreffende zorgsystemen relevant zijn - een gunstige verzorgingssituatie te handhaven door aanwijzingen te geven voor: een doelmatige voeding, kleding, huisvesting, inclusief doelmatig schoonmaak en onderhoud van gebouw en inventaris een doelmatig beheer van geld en goederen en het verzorgen van de daarvoor benodigde administratie - het beoordelen van externe invloeden door : het onderkennen welke externe ontwikkelingen invloed kunnen uitoefenen of kunnen gaan uitoefenen op de dagelijkse verzorging van mensen de implicaties van deze invloeden voor zorgsystemen te beoordelen de wenselijkheid en de mogelijkheden te beoordelen om op deze invloeden te reageren of te anticiperen

15 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER Het beroepsgericht opleidingsprofiel Bijeenbrengen van de relevante beroepsprofielen Niet van toepassing De concrete uitwerking van de vertaalslag Opleidingsprofiel facilitair dienstverlener Van takencluster naar functionele gehelen/onderdelen Beroepsprofiel Opleidingsprofiel Takencluster Taak Functioneel Onderdeel geheel Plannen het bepalen van de behoeften van de klant (zowel interne als externe) (B) het ontwerpen van een werkschema (B) het opstellen van een budget (B) het opstellen van een tijdsplan (B) het opstellen van kwaliteitsnormen (A) A. Technologie organisatie van huisvesting organisatie van diensten Realiseren Beheren Adviseren het uitvoeren van geplande activiteiten(b) (C) het laten uitvoeren van geplande activiteiten(b) (C) het controleren van uit te voeren activiteiten(a)(b)(c) het coördineren van geplande activiteiten (B) het geven van leiding aan een individu en aan een groep (C) het verdelen van taken (B)(C) het maken van bestekken (A)(B) het maken van offertes (A)(B) het beoordelen van offertes (A)(B) het onderhandelen met ondergeschikten, collega's en oversten (C) het meten van kwaliteitskenmerken van producten en personen (A)(B)(C) het opstellen van een balans/budget (B) het controleren van budgetten (B) een strategie ontwikkelen om een project te realiseren( B) het voeren van personeelsmanagement (B)(C) het rapporteren van werkzaamheden/ vergaderingen (C) het opstellen van kwaliteitscriteria van producten, diensten en personen (A)(B)(C) het opstellen van financiële/ economische criteria (B) het opstellen van vergelijkend onderzoek naar kwaliteitskenmerken van producten, diensten en personen (A)(B)(C) het formuleren van onderzoeksresultaten (C) het formuleren van voorstellen ter ondersteuning van een keuzeproces of veranderingsproces (A)(B)(C) het motiveren van individu en/of groep in een keuze- of veranderingsproces (C) B. Bedrijfsvoering C. Communicatie financieel beheer arbeidsorganisatie human resource management (personeelsbeheer) marketing onderzoeksmethodiek ethiek rapportering relationele vorming voorlichting

16 12 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER Formuleren van basiscompetenties Functioneel geheel Onderdeel Basiscompetentie A. Facilitaire Technologie organisatie van huisvesting vaardigheid kennis attitude context de student kan technische plannen lezen en interpreteren technisch ontwerpplan opstellen onderhoudsschema s opstellen schoonmaakschema s opstellen klimatisatietechnieken beheren milieutechnische maatregelen organiseren ruimte inrichten en beheren beroeps specifiek bouwtechnieken bouwvoorwaarden woonvormen textieltechnologie schoonmaakproducten schoonmaakapparatuur schoonmaaktechnieken verwarmingssystemen klimatisatiesystemen fysica chemie informatica ergonomie accuratesse veiligheids- en milieubewustzijn resultaatgerichtheid apparatuur gebaseerd op nieuwe technologieen, rekening houdend met ergonomische principes en milieuvoorwaarden software programma s ter ondersteuning van de toegepaste technologieen en taken algemeen ondersteunend hulpmiddelen werkomstandigheden particuliere huishoudens zijn kleiner dan vroeger; particuliere huisvesting zelf is groter en complexer; zij worden gegroepeerd waardoor grote collectiviteiten ontstaan en typisch facilitaire problemen worden uitvergroot : energie-, afval-, schoonmaak-, onderhoudbeheer. Deze collectiviteiten ontstaan ook waar veel mensen samen werken/ ontspannen: fabrieken, kantoorgebouwen vakantiecentra, sportcomplexen, culturele centra. De facilitaire dienstverlener fungeert hierbij als zelfstandig ondernemer of in een middenkaderfunctie

17 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER 13 organisatie van diensten B. Bedrijfsvoering financieel beheer personeelbeheer voedingsschema's opstellen voedingsdienst organiseren communicatietechnieken beheren voorraden beheren technische apparatuur (van groot en klein huishouding) beheren kostencalculatie maken begroting opstellen budget opstellen prijsofferte opstellen personeel aanwerven een taakprofiel opstellen een functieprofiel opstellen een team leiden sociale wetgeving implementeren voedingsmiddelen levensmiddelentechnologie kookprocessen groot- en kleinkeuken voedingsmiddelenhygiëne (4) groot- en kleinkeuken apparatuur communicatieapparatuur cateringsystemen boekhouding personeelsmanagement (4) sociale wetgeving sociologie van het gezin / organisatie biologie microbiologie voedingsleer warenkennis fysica informatica economie economie recht sociologie dienstverlenende ingesteldheid accuratesse resultaatgerichtheid accuratesse kritische ingesteldheid zelfstandigheid contactbereidheid zin voor samenwerking empathie beslissingsvermogen groot- en kleinkeuken apparatuur software i.v.m. voedingsmiddelenbeheer en voorraad beheer software i.v.m. boekhouding budgetteren hardware i.v.m. betaalsystemen (automatisering betaalverkeer) sociaal secretariaat de facilitair dienstverlener fungeert als zelfstandig ondernemer als externe leverancier van diensten aan een collectiviteit of als middenkader als interne leverancier binnen de collectiviteit de facilitaire dienstverlener is zowel als zelfstandige als middenkader een bedrijfsleider die alle kosten/ baten elementen onder controle dient te houden de facilitaire dienstverlener werkt als intern of extern bedrijfsleider met personeel dat hij/zij niet alleen leiding moet geven maar ook opleiding, vandaar ook het belang van de selectie van dat personeel

18 14 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER arbeidsorganisatie marketing onderzoeks methodieken het uit te voeren project organiseren de arbeidswetgeving implementeren milieuwetgeving implementeren wetgeving i.v.m. volksgezondheid implementeren kwaliteitszorg implementeren statistisch materiaal verzamelen en verwerken een marktonderzoek opstellen uitvoeren een aankoop-/ verkoopgesprek voeren statistisch materiaal interpreteren weteschappelijke literatuur verwerken toegepast wetenschappelijk onderzoek uitvoeren arbeidswetgeving milieuwetgeving wetgeving i.v.m. volksgezondheid organisatiekunde veiligheidkunde IKZ principes statistiek marketing technieken verkooptechnieken statistiek onderzoeksmethodiek economie recht wiskunde informatica Nederlands andere talen psychologie wiskunde informatica sociologie zin voor initiatief flexibiliteit veiligheids- en milieubewustzijn doorzettingsvermogen beslissingsvermogen omgaan met stress kritische ingesteldheid resultaatgerichtheid zin voor initiatief leergierigheid accuratesse doorzettingsvermogen ARABreglementering overheidsdiensten i.v.m. advies over milieu volksgezondheid vakbonden i.v.m. arbeidswetgeving en organisatie overheidsdiensten i.v.m. algemeen statistische gegevens beroepsorganisaties i.v.m. specifieke statistische gegevens software om enquêtes te ontwikkelen en te verwerken beroepsorganisaties i.v.m. aanbod studiemateriaal studiecentra m.i.v. hogescholen / universiteit / overheid i.v.m. aanbod studiemateriaal een werkzame arbeidsorganisatie steunt op betrokkenheid van alle partners: werkgever, werknemer, overheid de facilitair dienstverlener functioneert voortdurend in een leverancierklant relatie; de behoeften van de klant zijn de drijfveer van de leverancier de facilitair dienstverlener functioneert in een beroepskader dat zich meer en meer professionaliseert; voor professionalisering is verwetenschappelijking van de maatschappelijke en bedrijfskundige opdracht noodzakelijk

19 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER 15 ethiek C. Communicatie rapportering relationele vorming de bedrijfsvoering ethisch verantwoorden informatie verzamelen verslag maken synthesenota's maken een boodschap verwoorden een publicatie opstellen een functioneringsgesprek voeren een vergadering leiden een boodschap overbrengen (naar ondergeschikten, collega s, oversten) personeel motiveren maatschappij kritiek dienstenethiek woonproblematiek samenlevingsethie k verslaggeving (4) vergadertechnieken gesprekstechnieken motivatietechnieken (4) conflicthantering godsdienst filosofie sociologie Nederlands andere talen psychologie Nederlands andere talen kritische ingesteldheid empathie loyauteit zin voor samenwerking accuratesse dienstverlenende ingesteldheid kritische ingesteldheid loyauteit contactbereidheid assertiviteit beroepsvereniging studiecentra religieuze instanties vakbonden interne communicatie kanalen jaarverslagen vaktijdschriften beroepsvereniging (bij)scholin gscentra adviesbureaus de maatschappelijke en bedrijfskundige relevantie van het beroep van facilitair dienstverlener wordt essentieel bepaald door de mate waarin het bedrijf of de maatschappij deze dienstverlening apprecieert. Dit impliceert een ethisch verantwoorde invulling ervan de facilitair diensverlener verzamelt en beschikt over informatie, nuttig voor zijn omgeving (werkgever, werknemer, collega's); om in deze omgeving goed te kunnen functioneren is overdracht van informatie essentieel om deze overdracht van informatie te kunnen realiseren is communicatievaardigheid noodzakelijk

20 16 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER voorlichting multimedia technieken gebruiken informatie overbrengen (aan interne en externe klanten) PR-functie uitoefenen opleiding geven multimedia technologie voorlichtingskunde omgangskunde didactiek fysica Nederlands andere talen psychologie resultaat gerichtheid imago bewustzijn contactbereidheid zin voor esthetiek empathie dienstverlenende ingesteldheid AVtechnieken vaktijdschriften handboeken een kwaliteitsvolle communicatie veronderstelt in onze maatschappij het kunnen hanteren van de moderne communicatie technologie en methoden 3.4 Sleutelkwalificaties Sleutelkwalificaties Abstract denken Accuratesse Assertiviteit Beslissingsvermogen Commercieel inzicht Contactbereidheid Creativiteit Dienstverlenende ingesteldheid Doorzettingsvermogen Een werkplan kunnen maken Empathie Flexibiliteit Imago bewustzijn Inzicht in de arbeidsorganisatie Kritische ingesteldheid Kunnen omgaan met informatie Kwaliteitsbewustzijn Leerbekwaamheid Leergierigheid Loyauteit Omgaan met stress Planmatig denken Problemen onderkennen en oplossen Produktieve taalvaardigheid MVT Produktieve taalvaardigheid Moedertaal Receptieve taalvaardigheid Moedertaal Receptieve taalvaardigheid MVT Resultaat gerichtheid Solidariteit Veiligheids- en milieubewustzijn Verantwoordelijkheidszin Zelfstandigheid Zelfvertrouwen Zin voor initiatief Zin voor samenwerking Zin voor esthetiek frequentie hoog matig laag

21 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER De kern van het opleidingsprofiel De facilitaire dienstverlener is in staat om het management te voeren over en voorlichting te geven over de dagelijkse materiële verzorging van mensen in de omgeving waar zij leven, werken, zich ontspannen. Daartoe steunt het opleidingsprofiel op drie beroepsgerichte opleidingscomponenten: een technisch/ technologische component een bedrijfseconomische component een sociaal/agogische component De facilitaire dienstverlening is enerzijds gericht op organisaties, waarin deze dienstverlening het secundaire proces uitmaakt met als doel het primaire proces van de organisatie optimaal te laten verlopen. Anderzijds is facilitaire dienstverlening gericht op de consument (individuen of groepen) zelf waaraan facilitaire diensten geleverd worden of voorlichting en advies over facilitaire diensten en produkten wordt gegeven. Hieruit volgt het ontwikkelen van keuzevakken en eventueel opties binnen het opleidingsprofiel facilitaire dienstverlening: facilitair management en consumentenzaken. De essentie van de beroepsgerichte vorming met betrekking tot de persoonsvorming van de facilitaire dienstverlener kan als volgt worden samengevat: De facilitaire dienstverlener kan binnen zijn opdracht en werkveld een eigen en specifieke deskundigheid ontwikkelen. Hiertoe zijn volgende sleutelkwalificaties van essentieel belang: accuratesse, doorzettingsvermogen, kunnen omgaan met informatie, een werkplan kunnen maken, problemen onderkennen en oplossen, zin voor initiatief, zelfstandigheid. De facilitaire dienstverlener is in staat aan de technisch/technologische aspecten van de materiële verzorging van de mens een economische vertaling te geven. Hiervoor zijn volgende sleutelkwalificaties noodzakelijk: kwaliteits-bewustzijn, veiligheids- en milieubewustzijn, commercieel inzicht. De facilitaire dienstverlener is in staat goed te communiceren enerzijds met de klant en anderzijds met zijn/haar medewerkers. Hiertoe zijn volgende sleutelkwalificaties noodzakelijk: contactbereidheid, dienstverlenende ingesteldheid, omgaan met stress, productieve en receptieve taalvaardigheid moedertaal, verantwoordelijkheidszin, zin voor samenwerken, beslissingsvermogen. 3.6 De maatschappelijk culturele vorming De facilitaire dienstverlener ontwikkelt een kritische houding over de wijze waarop hij/zij in zijn/haar beroep functioneert. De maatschappelijk culturele basiscompetenties die tijdens de opleiding dienen verworven te worden kunnen als volgt samengevat worden. De facilitaire dienstverlener stelt zich per definitie dienstverlenend op. Dit veronderstelt dat volgende basiscompetenties ontwikkeld worden: relationele vaardigheden (leiding geven, onderhandelen, motiveren). De facilitaire dienstverlener houdt rekening met de beperkingen opgelegd door zijn/haar omgeving (milieu, arbeidswetgeving, financiële beperkingen...). Dit veronderstelt dat volgende basiscompetenties ontwikkeld worden: kunnen implementeren van administratieve, wetgevende en economische imperatieven. De facilitaire dienstverlener houdt rekening met de maatschappelijke context inzake normen en behoeften. Dit veronderstelt dat volgende basiscompetentie ontwikkeld wordt: een ethische reflex hanteren bij het omgaan met klanten en medewerkers en bij de bedrijfsvoering.

22 18 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER HOOFDRUBRIEK 4 DOELGROEPEN VAN HET AFGEWERKTE OPLEI- DINGSPROFIEL Het opleidingsprofiel is een basisdocument voor: de overheid. Verder is het opleidingsprofiel een onmisbaar instrument voor: de visitatiecommissies Hoger Onderwijs hogescholen en docenten navorming het werkveld en de daaraan verbonden beroepsverenigingen studenten en toekomstige studenten. Ook informatie- en oriënteringscentra (bv. Centra voor leerlingenbegeleiding) kunnen er gebruik van maken. Het opleidingsprofiel kan aan personeelsverantwoordelijken in organisaties een beter zicht geven op de professionele en algemene vorming van (kandidaat-) werknemers (facilitaire dienstverleners) en een inspirerend document zijn voor het aanpassen van beroepsopleidingen in de sector.

23 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER 19 HOOFDRUBRIEK 5 BIBLIOGRAFIE 5.1 Boeken Bouwen en Milieu/Dicke, D; Haas, E / WEKA, Amsterdam, De Vele gezichten van facility management/drs Wessel Ytsma/Kluwer bedrijfsinformatie, Zaventem, Facility management : Het professioneel besturen van de kantoorhuisvesting/ Jan Regterschot/Kluwer Bedrijfswetenschappen, Zaventem, Restauratie voor collectiviteiten/dewulf, J; Goossens, E/Dewulf, Leuven,1982. Schoonmaakboekje : programma s en richtgetallen/misset Bouw/Misset, Doetinchem. 5.2 Rapporten De studiegidsen van de Hanzehogeschool, Hogeschool van Groningen, afdeling facilitaire Dienstverlening. Het rapport Facilitaire Dienstverlening: over de deskundigheid van een generalistisch specialisme Landelijk Studierichtingoverleg THW, Groningen 1992 Het Opleidingsprofiel Facilitaire Dienstverlening en Afstudeerrichting consumentenzaken van mw. Drs. W.E. ter Borg-Spitholt, Hanzehogeschool Groningen, Losbladige werken Handboek interne en civiele diensten/ploos, V; Amstel, W/Samson, Alphenaan-de-Rijn, Management voor interne en civiele diensten/van der Velden, C; Hofstra, H; Van der Leij, F; Veldman, A; Westerveld, V/Samson, Alphen-aan-de-Rijn, Onderhoud Interieur/Pasman, W; Hartemink-Boland, A; Brethouwer, H; Lebbruk, B; Veldkamp, I/Misset, Doetinchem, Vaktijdschriften Service Management/Samson, Alphen-aan-de-Rhijn. Professional Cleaning/Technipress, Groot-Bijgaarden. Facilities/Technipress Groot-Bijgaarden. Der Facility Manager/Forum Verlag Herkert GMBH, Merching. Facility Management Informatie/APPR, Naarden. Premises and Facilities Management/IML Group, Tonbridge, Kent. Facility Management Journal/IFM, Heather Mc Lean Wiederhoeft, Houston. Facility Management Magazine/Arko uitgeverij, Nieuwegein.

24 20 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER Huishoudstudies/Van Gorcum & Comp., Assen ICD/Samson, Alphen-aan-de-Rhijn. Veiligheidsnieuws/C. van Laethem, De Pinte. Test-Aankoop/A. De Wasch, Brussel. Persoverzicht OIVO/CRIOC/OIVO, Brussel. 5.5 Lijst der beroepsverenigingen VHHV, p/a UZA, Wilrijkstraat Edegem IFMA,European Bureau, 15 Boulevard Sint-Michel, 1040 Brussel ABSU, Nerviërslaan 117 bus 48 bis, 1040 Brussel OIVO-CRIOC, Ridderstraat 18, 1050 Brussel

25 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER 21 HOOFDRUBRIEK 6 MEDEWERKERS P. Lambers, voorzitter, directeur Campus HIMM KaHo Sint-Lieven P. De Backer, secretaris, afdelingshoofd opleiding Facilitaire Dienstverlening KaHo Sint-Lieven T. Van Hoye, directeur Hotel- en Economische Diensten Universitair Ziekenhuis Antwerpen, voorzitter VHHV, A. Lardenoit, lid directiecomité ABSU, zaakvoerder schoonmaakfirma E. De Munter, adjunct-hoofdbegeleider secundair onderwijs A. Tollenaere, voorzitter adviesraad opleiding Facilitaire Dienstverlening KaHo Sint- Lieven R. Van Havere, inspecteur-directeur Eetwareninspectie (Ministerie van Volksgezondheid en milieu) D. Van de Velde, ondervoorzitter Vereniging voor Sociale Huisvesting T. Copier, directeur Hoteldiensten A.Z. Maria Middelares, bestuurslid VHHV K.W. van der Hoek, afdelingsdirecteur FD Hanzehogeschool Groningen, voorzitter LOOFD (Landelijk Overleg FD - opleidingen Nederland), vervangen in de loop van het ontwikkelingsproces door Mw. J. Blom, afdelingsdirecteur FD Hanzehogeschool Groningen

26 22 O PLEIDINGSPROFIEL FACILITAIR DIENSTVERLENER BIJLAGE EUROFM Education Forum. Een kopie van deze bijlage kan opgevraagd worden op de Vlaamse Onderwijsraad.

STUDIE 153 OPLEIDINGSPROFIEL. Automechanica

STUDIE 153 OPLEIDINGSPROFIEL. Automechanica STUDIE 153 OPLEIDINGSPROFIEL Automechanica OPLEIDINGSPROFIEL Automechanica studiegebied : industriële wetenschappen en opleiding optie sector technologie : mechanica : automechanica : metaal-elektriciteit-kunststoffen

Nadere informatie

STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL. nautische wetenschappen

STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL. nautische wetenschappen STUDIE 86 OPLEIDINGSPROFIEL nautische wetenschappen OPLEIDINGSPROFIEL nautische wetenschappen studiegebied : industriële wetenschappen & technologie basisopleiding : 1C nautische wetenschappen (opleiding

Nadere informatie

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG Opleiding Kaderopleiding Nursing BO GZ 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 15 Inhoud 1 Opleiding... 4 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 4 1.2 Inhoud...

Nadere informatie

STUDIE 22 BEROEPSPROFIEL. facilitair dienstverlener (m/v)

STUDIE 22 BEROEPSPROFIEL. facilitair dienstverlener (m/v) STUDIE 22 BEROEPSPROFIEL facilitair dienstverlener (m/v) BEROEPSPROFIEL facilitair dienstverlener (m/v) sector : sociale zorg studiegebied : industriële wetenschappen & technieken opleiding : facilitaire

Nadere informatie

STUDIE 160 OPLEIDINGSPROFIEL. Opleiding elektriciteit Optie elektriciteit

STUDIE 160 OPLEIDINGSPROFIEL. Opleiding elektriciteit Optie elektriciteit STUDIE 160 OPLEIDINGSPROFIEL Opleiding elektriciteit Optie elektriciteit OPLEIDINGSPROFIEL elektriciteit studiegebied : industriële wetenschappen en technologie opleiding : elektriciteit optie : elektricteit

Nadere informatie

ADVIES. Raad Volwassenenonderwijs. 24 mei 2005 RVOL/MDR/ADV/015

ADVIES. Raad Volwassenenonderwijs. 24 mei 2005 RVOL/MDR/ADV/015 ADVIES Raad Volwassenenonderwijs 24 mei 2005 RVOL/MDR/ADV/015 Advies over modulaire opleidingen in het studiegebied Boekbinden van het secundair OSP, in uitvoering van artikel 15 van het decreet volwassenenonderwijs

Nadere informatie

STUDIE 57 OPLEIDINGSPROFIEL. hout

STUDIE 57 OPLEIDINGSPROFIEL. hout STUDIE 57 OPLEIDINGSPROFIEL hout OPLEIDINGSPROFIEL hout sector : bouw-hout-decoratie studiegebied : industriële wetenschappen & technologie opleiding : hout beroep : technisch manager hout Sectorcommissie

Nadere informatie

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG RLLL/EXT/ADV/006bijl18 Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG Opleiding Kaderopleiding Nursing voor Gegradueerde/Bachelor Verpleegkunde of Vroedkunde: Algemene Verzorgingsinstellingen GZ 001

Nadere informatie

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG RLLL/EXT/ADV/006bijl16 Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED GEZONDHEIDSZORG Opleiding Kaderopleiding Nursing voor Gegradueerde/Bachelor Verpleegkunde: Psychiatrie en Geestelijke gezondheidszorg GZ003 (ontwerp)

Nadere informatie

STUDIE 46 OPLEIDINGSPROFIEL. elektromechanica algemeen

STUDIE 46 OPLEIDINGSPROFIEL. elektromechanica algemeen STUDIE 46 OPLEIDINGSPROFIEL elektromechanica algemeen bedrijfsmechanisatie elektromechanisatie klimatisatie medische instrumentatie meet- en regeltechniek onderhoudstechnieken OPLEIDINGSPROFIEL elektromechanica

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Algemene Marketing Code A5 Lestijden 160 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.2 - November 2008-147- Vlaams Parlement Vragen en Antwoorden Nr.2 November 2008 47 VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTERPRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED BIBLIOTHEEK-, ARCHIEF- EN DOCUMENTATIEKUNDE Opleiding Initiatie Bibliotheek-, Documentatie- en Informatiekunde BO BD 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 15 Inhoud

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Management & Organisatie Code C2 Lestijden 60 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

STUDIE 53 OPLEIDINGSPROFIEL. logopedie

STUDIE 53 OPLEIDINGSPROFIEL. logopedie STUDIE 53 OPLEIDINGSPROFIEL logopedie OPLEIDINGSPROFIEL logopedie sector : gezondheidszorg studiegebied : gezondheidszorg opleiding : logopedie en audiologie Werkgroep opleidingsprofielen van de Vlaamse

Nadere informatie

STUDIE 71 OPLEIDINGSPROFIEL. scheepswerktuigkunde

STUDIE 71 OPLEIDINGSPROFIEL. scheepswerktuigkunde STUDIE 71 OPLEIDINGSPROFIEL scheepswerktuigkunde OPLEIDINGSPROFIEL scheepswerktuigkundige sector : metaal elektriciteit - kunststoffen studiegebied : industriële wetenschappen en technologie opleiding

Nadere informatie

STUDIE 167 OPLEIDINGSPROFIEL

STUDIE 167 OPLEIDINGSPROFIEL STUDIE 167 OPLEIDINGSPROFIEL mechanica OPLEIDINGSPROFIEL mechanica sector : metaal-elektriciteitkunststoffen studiegebied : industriële wetenschappen & technologie opleiding : mechanica optie : mechanica

Nadere informatie

STUDIE 67 OPLEIDINGSPROFIEL. landbouw en biotechnologie (1C)

STUDIE 67 OPLEIDINGSPROFIEL. landbouw en biotechnologie (1C) STUDIE 67 OPLEIDINGSPROFIEL landbouw en biotechnologie (1C) OPLEIDINGSPROFIEL landbouw & biotechnologie (1C) sector studiegebied opleiding beroep : land- en tuinbouw : biotechniek : kandidaat industrieel

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

STUDIE 76 OPLEIDINGSPROFIEL. toegepaste informatica

STUDIE 76 OPLEIDINGSPROFIEL. toegepaste informatica STUDIE 76 OPLEIDINGSPROFIEL toegepaste informatica OPLEIDINGSPROFIEL toegepaste informatica sector : handel-administratie studiegebied : handelswetenschappen & bedrijfskunde opleiding : toegepaste informatica

Nadere informatie

STUDIE 58 OPLEIDINGSPROFIEL. assistent in de psychologie

STUDIE 58 OPLEIDINGSPROFIEL. assistent in de psychologie STUDIE 58 OPLEIDINGSPROFIEL assistent in de psychologie OPLEIDINGSPROFIEL assistent in de psychologie sector : sociale zorg studiegebied : sociaal-agogisch werk opleiding : sociaal werk optie : assistent

Nadere informatie

PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS. Jef C. Verhoeven

PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS. Jef C. Verhoeven PROFIELEN in het HOGER ONDERWIJS Jef C. Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie KU Leuven 26 februari 2004 Profielen Hoger Onderwijs 2004 1 ONDERZOEKSVRAGEN Waarin verschilt het opleidings- en beroepsprofiel

Nadere informatie

Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC)

Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC) ALGEMENE RAAD 25 november 2010 AR-AR-KST-ADV-005 Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC) Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219

Nadere informatie

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Algemene Raad 20 december 2012 AR-AR-ADV-010 Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99

Nadere informatie

Technisch adviseur coördinator volwassenenonderwijs

Technisch adviseur coördinator volwassenenonderwijs Technisch adviseur coördinator volwassenenonderwijs Tijdelijke job (niet via uitzendkantoren) Functieomschrijving Coördineren en opvolgen van alle activiteiten met betrekking tot materiële en agogische

Nadere informatie

STUDIE 94 OPLEIDINGSPROFIEL. farmaceutische & biologische technieken

STUDIE 94 OPLEIDINGSPROFIEL. farmaceutische & biologische technieken STUDIE 94 OPLEIDINGSPROFIEL farmaceutische & biologische technieken OPLEIDINGSPROFIEL farmaceutische & biologische technieken studiegebied : gezondheidszorg basisopleiding : laboratorium- en voedingstechnologie

Nadere informatie

N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S. over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT

N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S. over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT (bekrachtigd door de Hoge Raad voor de Zelfstandigen

Nadere informatie

STUDIE 52 OPLEIDINGSPROFIEL. bouwontwerp

STUDIE 52 OPLEIDINGSPROFIEL. bouwontwerp STUDIE 5 OPLEIDINGSPROFIEL bouwontwerp OPLEIDINGSPROFIEL bouwontwerp sector : bouw-hout-decoratie studiegebied : industriële wetenschappen & technologie opleiding : bouwkundig tekenaar bediende voorbereiding

Nadere informatie

STUDIE 56 BEROEPSPROFIEL. technisch manager hout

STUDIE 56 BEROEPSPROFIEL. technisch manager hout STUDIE 56 BEROEPSPROFIEL technisch manager BEROEPSPROFIEL technisch manager sector :, bouw en decoratie studiegebied : industriële wetenschappen & technologie opleiding : beroep : technisch manager Werkgroep

Nadere informatie

Vlaamse Trainersschool

Vlaamse Trainersschool Vlaamse Trainersschool DOSSIER KANDIDAAT SPORTGEKWALIFICEERDE AMBTENAAR MET ELDERS VERWORVEN COMPETENTIES BINNEN HET SPORTBELEID Dossier in te dienen bij: Vlaamse Trainersschool t.a.v. Paul Eliaerts, afdelingshoofd

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Dit document legt de procedure en de criteria vast om te komen tot dit advies.

Dit document legt de procedure en de criteria vast om te komen tot dit advies. Raad levenslang en levensbreed leren RHE / 20 september 2011 RLLL-RLLL-BSL-001 RLLL-RLLL-ADV-002Bijl29 Procedure en criteria voor de beoordeling van opleidingsprofielen in het volwassenenonderwijs 1 Situering

Nadere informatie

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid.

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid. - LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: FINANCIELE DIENST FINANCIELE DIENST-ECONOMAAT econoom-boekhouder 1. Plaats in de organisatie De econoom-boekhouder werkt onder leiding

Nadere informatie

STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde

STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde STUDIEGEBIED Handelswetenschappen en bedrijfskunde Hoger Beroepsonderwijs Modulaire opleiding Gids BO HB 003 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 17 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

STUDIE 92 OPLEIDINGSPROFIEL. bedrijfsbeheer opties

STUDIE 92 OPLEIDINGSPROFIEL. bedrijfsbeheer opties STUDIE 92 OPLEIDINGSPROFIEL bedrijfsbeheer opties accountancy-fiscaliteit financie- & verzekeringswezen marketing milieuadministratie rechtspraktijk expeditie, transport & logistiek OPLEIDINGSPROFIEL accountancy-fiscaliteit

Nadere informatie

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info?

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info? Praktische informatie > Hoe lang duurt de opleiding? De colleges starten op 19 september 2006 en eindigen op 11 mei 2007. Ze kunnen plaatsvinden elke werkdag tussen 8u30 en 19u30. > Wanneer zijn de examens?

Nadere informatie

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED INDUSTRIELE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED INDUSTRIELE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE RLLL/EXT/ADV/006bijl26 Hoger Beroepsonderwijs STUDIEGEBIED INDUSTRIELE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Opleiding Openbare Werken IT 005 (Ontwerp) Bijlage bij Vlor-advies Pagina 1 van 16 Inhoud Vlaams Ministerie

Nadere informatie

STUDIE 79 OPLEIDINGSPROFIEL. ergotherapie

STUDIE 79 OPLEIDINGSPROFIEL. ergotherapie STUDIE 79 OPLEIDINGSPROFIEL ergotherapie OPLEIDINGSPROFIEL ergotherapie studiegebied : gezondheidszorg opleiding : fysische behandelingen optie : ergotherapie sector : gezondheidszorg Werkgroep opleidingsprofielen

Nadere informatie

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO Vlaamse Onderwijsraad Afdeling ASO Leuvenseplein 4 24 maart 2000 1000 Brussel ASO/RLE/ADV/001 Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO 1 Situering Sedert 1993 bestudeert

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN

ONTWERP VAN DECREET. betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zitting 2008-2009 25 maart 2009 ONTWERP VAN DECREET betreffende de kwalificatiestructuur AMENDEMENTEN Zie: 2158 (2008-2009) Nr. 1: Ontwerp van decreet 5571 OND 2 AMENDEMENT Nr. 1 Artikel 7 In a), tweede

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

STUDIE 48 OPLEIDINGSPROFIEL. luchtvaart

STUDIE 48 OPLEIDINGSPROFIEL. luchtvaart STUDIE 48 OPLEIDINGSPROFIEL luchtvaart OPLEIDINGSPROFIEL luchtvaart sector studiegebied opleiding : metaal-elektriciteit-kunststoffen : industriële wetenschappen & technologie : luchtvaart Sectorcommissie

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Verpleegkunde HBO 5. 1. Situatie van de HBO 5 opleiding verpleegkunde

Verpleegkunde HBO 5. 1. Situatie van de HBO 5 opleiding verpleegkunde 1. Situatie van de HBO 5 opleiding verpleegkunde 1.1. Aantal scholen in Vlaanderen: 20 met regionale spreiding, waarvan 16 uit het katholieke net, 2 gemeenschapsonderwijs, 1 stedelijke en 1 van het provinciaal

Nadere informatie

Maatschappelijk werker dienst budgetbeheer/ algemene sociale dienstverlening

Maatschappelijk werker dienst budgetbeheer/ algemene sociale dienstverlening Maatschappelijk werker dienst budgetbeheer/ algemene sociale dienstverlening 1 Actuele situatie OCMW Steenokkerzeel begeleidt al vele jaren cliënten met financiële problemen. Vaak wordt een financieel

Nadere informatie

Publicatie KB omtrent zorgkundige

Publicatie KB omtrent zorgkundige Publicatie KB omtrent zorgkundige Op 3 februari 2006 verscheen in het Staatsblad het KB van 12 januari 2006 omtrent de verpleegkundige activiteiten die zorgkundigen mogen uitvoeren en de voorwaarden waaronder

Nadere informatie

Het HBO5 platform HBO5 in cijfers Belang van HBO5 Het nieuwe decreet: een nieuwe start?

Het HBO5 platform HBO5 in cijfers Belang van HBO5 Het nieuwe decreet: een nieuwe start? Het HBO5 platform HBO5 in cijfers Belang van HBO5 Het nieuwe decreet: een nieuwe start? 1 Gestart 30/04/2014, 15 keer vergaderd heel wat problemen moeten opgelost worden om het decreet betreffende de versterking

Nadere informatie

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN HET ANTWOORD OP UW VRAGEN Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden onze opdrachtgevers daarmee het beste

Nadere informatie

Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische laboratoriumtechnologie

Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische laboratoriumtechnologie Uittreksel uit het visitatierapport biomedische laboratoriumtechnologie voedings- en dieetkunde, 15 december 2008 Het domeinspecifieke referentiekader professioneel gerichte bacheloropleiding Biomedische

Nadere informatie

STUDIE 159 BEROEPSOPLEIDINGSPROFIEL. Textielontwerper

STUDIE 159 BEROEPSOPLEIDINGSPROFIEL. Textielontwerper STUDIE 159 BEROEPSOPLEIDINGSPROFIEL Textielontwerper BEROEPSOPLEIDINGSPROFIEL Textielontwerper sector: textiel Sectorcommissie beroepsopleidingsprofielen Textiel van de Vlaamse Onderwijsraad D/2000/6356/29

Nadere informatie

STUDIE 96 OPLEIDINGSPROFIEL. medische laboratoriumtechnologie

STUDIE 96 OPLEIDINGSPROFIEL. medische laboratoriumtechnologie STUDIE 96 OPLEIDINGSPROFIEL medische laboratoriumtechnologie OPLEIDINGSPROFIEL medische laboratoriumtechnologie studiegebied : gezondheidszorg basisopleiding : laboratorium- en voedingstechnologie optie

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Magentazorg

FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Magentazorg FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER Algemeen Organisatie: Stichting Magentazorg Organisatorische eenheid: raad van bestuur Opsteller functiebeschrijving: adviseur P&O Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015

Nadere informatie

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen 7 Juli 2010 Stéphane THYS Coördinator Opzet van de presentatie Studenten in wetenschappelijke

Nadere informatie

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004 B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003 Academiejaar 2003-2004 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap departement Onderwijs Inhoudsopgave Hoger onderwijs

Nadere informatie

Functieprofiel voor de functie van Directeur Meester Duisterhoutschool

Functieprofiel voor de functie van Directeur Meester Duisterhoutschool Functieprofiel voor de functie van Directeur Meester Duisterhoutschool Organisatie De Meester Duisterhoutschool is een Openbare school voor speciaal- en voortgezet speciaal onderwijs cluster 3. De school

Nadere informatie

betreffende het Onderwijs XXIII

betreffende het Onderwijs XXIII stuk ingediend op 2066 (2012-2013) Nr. 5 19 juni 2013 (2012-2013) Ontwerp van decreet betreffende het Onderwijs XXIII Amendementen Stukken in het dossier: 2066 (2012-2013) Nr. 1: Ontwerp van decreet Nr.

Nadere informatie

- t.a.v. de dienst huishoudelijk en technisch onderhoud

- t.a.v. de dienst huishoudelijk en technisch onderhoud FUNCTIEBESCHRIJVING DEEL 2: FUNCTIE. AFDELING: HUISHOUDELIJK EN TECHNISCH ONDERHOUD DIENST: HUISHOUDELIJK EN TECHNISCH ONDERHOUD FUNCTIEBENAMING: COORDINATOR HUISHOUDELIJKE EN TECHNISCH 1. Plaats in de

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen RLLL-RLLL-ADV-002bijl12 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED Juwelen Opleiding Graveur BO JU 06 (Ontwerp) Versie {1.0} {Ontwerp} Pagina 1 van 11 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN. Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL

VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN. Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 426 van 9 april 2014 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA

Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA Formuleren van de onderwijsdoelen van de bacheloropleidingen aan de UA Inleiding Tijdens de eerste studiedag van de BAMA-werkgroep op 10 oktober l.l. werd aan de BAMAcoördinatoren de opdracht gegeven om

Nadere informatie

PERSONEEL EN ORGANISATIE

PERSONEEL EN ORGANISATIE MODULE: PERSONEEL EN ORGANISATIE Afstudeerrichting: Hotel en Cateringmanagement Code: M HB 010 Academiejaar: vanaf 2013-2014 Type: Kernmodule Niveau: Inleidend Periode binnen het modeltraject: semester

Nadere informatie

STUDIEGEBIED GRAFISCHE TECHNIEKEN: NON-PRINT

STUDIEGEBIED GRAFISCHE TECHNIEKEN: NON-PRINT STUDIEGEBIED GRAFISCHE TECHNIEKEN: NON-PRINT Modulaire opleiding Webserverbeheerder BO GR 504 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 13 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1 Korte beschrijving... 3 1.1.1 Relatie opleiding

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Bedrijfsbeheer BO HA 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Deskundige (m/v)

Functiebeschrijving: Deskundige (m/v) Functiebeschrijving: Deskundige (m/v) Graad Deskundige (m/v) Functietitel Bedrijfseconomisch Deskundige (m/v) Doelstelling van de functie Als bedrijfseconomisch deskundige geeft u mee dagelijkse leiding

Nadere informatie

Talen en wetenschappen

Talen en wetenschappen Talen en Grieks- Industriële Latijn-moderne talen Latijn- Moderne talen-wiskunde Wetenschappen-wiskunde Techniek- Studieaanbod derde graad 1 Grieks Aardrijkskunde 1 2 Esthetica 1 0 Grieks 4 4 Biologie 2 1

Nadere informatie

DECREET. betreffende de hervorming van het hoger onderwijs in de kinesitherapie en de revalidatiewetenschappen in de Vlaamse Gemeenschap

DECREET. betreffende de hervorming van het hoger onderwijs in de kinesitherapie en de revalidatiewetenschappen in de Vlaamse Gemeenschap VLAAMS PARLEMENT DECREET betreffende de hervorming van het hoger onderwijs in de kinesitherapie en de revalidatiewetenschappen in de Vlaamse Gemeenschap HOOFDSTUK I Inleidende bepalingen Artikel 1 Dit

Nadere informatie

Verantwoordelijke ICT B1-B3

Verantwoordelijke ICT B1-B3 A. Algemene toelatingsvoorwaarden Verantwoordelijke ICT B1-B3 een gedrag vertonen dat in overeenstemming is met de eisen van de functie waarvoor men solliciteert de burgerlijke en politieke rechten genieten

Nadere informatie

De strategische keuzes die moeten gemaakt worden zijn als volgt: Interne controle of zelfcontrole/sociale controle

De strategische keuzes die moeten gemaakt worden zijn als volgt: Interne controle of zelfcontrole/sociale controle 1 Hoofdstuk 1 1.1 Dirigeren en coördineren p43 1.1.1 Dirigeren Dirigeren is een synoniem voor delegeren. Dirigeren houdt in dat bepaalde bevoegdheden overgedragen worden naar een persoon met een lagere

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Hajnadi Klimaattechniek BV Service Coördinator Printdatum 17-09-2012

Functiebeschrijving. Hajnadi Klimaattechniek BV Service Coördinator Printdatum 17-09-2012 Bedrijf Hajnadi Klimaattechniek BV Functie Service Coördinator Printdatum 17-09-2012 Functiebeschrijving Functiekenmerken Taken kennis en vaardigheden Opleidingsmogelijkheden bij functie Functiekenmerken

Nadere informatie

F U N C T I E P R O F I E L

F U N C T I E P R O F I E L F U N C T I E P R O F I E L I. I D E N T I F I C A T I E G E G E V E N S Functiebenaming Weddeschaal Graad Directie - dep - dienst Functiefamilie verantwoordelijke Kinderdagverblijf (B) B1-B2-B3 celhoofd

Nadere informatie

EINDTERMEN DEELKWALIFICATIE BEDRIJFSBEHEER CARROSSERIEBRANCHE. 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen.

EINDTERMEN DEELKWALIFICATIE BEDRIJFSBEHEER CARROSSERIEBRANCHE. 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen. Versie 2002 EINDTEMEN DEELKWALIFICATIE BEDIJFSBEHEE CAOSSEIEBANCHE Marketing en Verkoop 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen. 2. De kandidaat kan aan de hand

Nadere informatie

ADVIES. Raad Volwassenenonderwijs. 28 juni 2005 RVOL/MDR/ADV/017

ADVIES. Raad Volwassenenonderwijs. 28 juni 2005 RVOL/MDR/ADV/017 ADVIES Raad Volwassenenonderwijs 28 juni 2005 RVOL/MDR/ADV/017 Advies over modulaire opleidingen in de studiegebieden Talen en NT2 van het secundair OSP, in uitvoering van artikel 15 van het decreet volwassenenonderwijs

Nadere informatie

V L A A M S P A R L E M E N T

V L A A M S P A R L E M E N T V L A A M S P A R L E M E N T Commissie voor Onderwijs, Vorming, Wetenschap en Innovatie C020-OND02 Zitting 2008-2009 9 oktober 2008 Vraag om uitleg van mevrouw Kathleen Helsen tot de heer Frank Vandenbroucke,

Nadere informatie

een geëngageerde en gemotiveerde begeleider (m/v) voor ons begeleidingstehuis t Vlierke.

een geëngageerde en gemotiveerde begeleider (m/v) voor ons begeleidingstehuis t Vlierke. In de Bijzondere Jeugdzorg van Ter Loke zijn we op zoek naar een geëngageerde en gemotiveerde begeleider (m/v) voor ons begeleidingstehuis t Vlierke. t Vlierke is een begeleidingstehuis in Turnhout voor

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

Vacature. Client & Sales Support

Vacature. Client & Sales Support Vacature Client & Sales Support Januari 2014 Wat is de core-business van ivox? ivox is actief op vlak van marktonderzoek en online marketing. ivox specialiseert zich in consumenten data- en informatieverzameling,

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING. Stichting Talent Adjunct-algemeen directeur

FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING. Stichting Talent Adjunct-algemeen directeur FUNCTIEBESCHRIJVING EN -WAARDERING Adjunct-algemeen directeur januari 2013 Opdrachtgever Nieuwstraat 23 A 1621 EA Hoorn Auteur P.P.J.G. Janssen Project 5POBA4560 1 FUNCTIE INFORMATIE Functienaam Adjunct-algemeen

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED CHEMIE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED CHEMIE RLLL-RLLL-ADV-004bijl04 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED CHEMIE Opleiding Technicus BO CH 006 Versie 1.0 Ontwerp Pagina 1 van 11 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED LEDERBEWERKING Opleiding Schoenmaker-ontwerper BO LB 03 Versie {1.0} BVR Pagina 1 van 12 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2011 1

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van nieuwe kwalificatiebenamingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs vanaf het schooljaar 2006-2007

Advies over de voorstellen van nieuwe kwalificatiebenamingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs vanaf het schooljaar 2006-2007 ADVIES Raad Secundair Onderwijs 21 februari 2006 RSO/GCO/ADV/004 Advies over de voorstellen van nieuwe kwalificatiebenamingen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs vanaf het schooljaar 2006-2007

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Raad Levenslang en Levensbreed Leren 28 april 2015 RLLL-RLLL-ADV-14-15-005 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus

Nadere informatie

OVERZICHTSTABEL VERKORTE OPLEIDINGEN ZORGKUNDIGE IN DE CENTRA VOOR VOLWASSENENONDERWIJS OPLEIDINGSPROFIEL ZORGKUNDIGE 2011

OVERZICHTSTABEL VERKORTE OPLEIDINGEN ZORGKUNDIGE IN DE CENTRA VOOR VOLWASSENENONDERWIJS OPLEIDINGSPROFIEL ZORGKUNDIGE 2011 OVERZICHTSTABEL VERKORTE OPLEIDINGEN ZORGKUNDIGE IN DE CENTRA VOOR VOLWASSENENONDERWIJS OPLEIDINGSPROFIEL ZORGKUNDIGE 2011 VOOROPLEIDING VERKORT TRAJECT 1 Certificaat polyvalent Verzorgende CVO Individuele

Nadere informatie

OVERZICHTSTABEL VERKORTE OPLEIDINGEN ZORGKUNDIGE IN DE CENTRA VOOR VOLWASSENENONDERWIJS OPLEIDINGSPROFIEL ZORGKUNDIGE 2011

OVERZICHTSTABEL VERKORTE OPLEIDINGEN ZORGKUNDIGE IN DE CENTRA VOOR VOLWASSENENONDERWIJS OPLEIDINGSPROFIEL ZORGKUNDIGE 2011 OVERZICHTSTABEL VERKORTE OPLEIDINGEN ZORGKUNDIGE IN DE CENTRA VOOR VOLWASSENENONDERWIJS OPLEIDINGSPROFIEL ZORGKUNDIGE 2011 VOOROPLEIDING VERKORT TRAJECT 1 Certificaat polyvalent Verzorgende CVO Bekwaamheidsattest

Nadere informatie

Directeur onderwijsinstituut

Directeur onderwijsinstituut Directeur onderwijsinstituut Doel College van van Bestuur Zorgdragen voor de ontwikkeling van het facultair en uitvoering en organisatie van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande

Nadere informatie

Deskundige ICT - systeembeheerder

Deskundige ICT - systeembeheerder 1. FUNCTIEDOEL De deskundige ICT levert samen met zijn/haar collega s expertise informatie, diensten en producten af aan de interne klanten, met de nodige kwaliteitsvereisten, volgens de juiste procedures

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding. Module. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding. Module. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Ondernemingscommunicatie Module Algemeen Management Code A1 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen

Nadere informatie

A. Verpleegkundige verpleegkundige activiteit

A. Verpleegkundige verpleegkundige activiteit Nota Betreffende wijzigingen van de Ziekenhuiswet inzake de organisatie van de verpleegkundige activiteitenn het middenkader en de hoofdverpleegkundige. A. Verpleegkundige verpleegkundige activiteit In

Nadere informatie

Functieprofiel: Operationeel Manager. De operationeel manager ontvangt leiding van en is verantwoording schuldig aan de directeur.

Functieprofiel: Operationeel Manager. De operationeel manager ontvangt leiding van en is verantwoording schuldig aan de directeur. Organisatie Functieprofiel: Operationeel Manager De operationeel manager ontvangt leiding van en is verantwoording schuldig aan de directeur. Geeft leiding aan en werkt samen met de vrijwilligers en de

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2007 STUDIEGEBIED ICT. Modulaire opleiding Informatica: Programmeren AO IC 002

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2007 STUDIEGEBIED ICT. Modulaire opleiding Informatica: Programmeren AO IC 002 STUDIEGEBIED ICT Modulaire opleiding Informatica: AO IC 002 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 21 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 4 1.1 Korte beschrijving... 4 1.1.1 Inhoud... 4 1.1.2 Modules... 4 1.1.3 Niveau en

Nadere informatie