HOE WERKT HET INTERGOVERNMENTAL PANEL ON CLIMATE CHANGE (IPCC)?

Transcriptie

1 HOE WERKT HET INTERGOVERNMENTAL PANEL ON CLIMATE CHANGE (IPCC)? Wat is IPCC en wat is het niet? Het Intergvernmental Panel n Climate Change van de VN is pgericht dr de Wrld Metelgical Organizatin ( WMO) en het United Natins Envirnmental Prgramme (UNEP) in 1988 Het is een rganisatie van alle landen aangeslten bij UNEP en WMO (ttaal 194) Je kunt er als persn geen lid van zijn, alleen landen zijn lid, waar nder Nederland Het pperste rgaan is de Plenaire vergadering van alle aangeslten landen IPCC heeft geen eigen gebuw, alleen een secretariaat in Geneve van 6 fte betaald dr WMO en UNEP. Wat is de taak van IPCC? IPCC heeft tt taak de meest recente wetenschappelijke, technische en sci-ecnmische literatuur ver klimaatverandering, de gevlgen daarvan en de maatregelen m klimaatverandering en de gevlgen te beperken te berdelen. Het del is m daarmee beleidsmakers te vrzien van een bjectieve en gebalanceerde basis vr het nemen van besluiten. IPCC det dit assessment werk dr middel van het regelmatig maken van rapprten, die het gehele scala van nderwerpen mvatten (Algemenen Assessment Rapprten), en van rapprten die een specifiek nderwerp behandelen (Speciale Rapprten) IPCC vert zelf geen nderzek uit. Waarm is IPCC ndig? IPCC is ndig mdat het vr beleidsmakers anders nmgelijk is uit de grte stapels literatuur wijs te wrden. De kennis ver klimaatverandering is enrm gegreid, de klimaatwetenschap is niet eenduidig, er zijn veel nzekerheden en beperkingen in kennis, maar er meten wel belangrijke plitieke besluiten wrden genmen. Je kan dus niet afgaan p een paar rapprten van enkele deskundigen. He is IPCC gerganiseerd? De basis van de IPCC rganisatie wrdt gevrmd dr wetenschappelijke experts, die p basis van vrijwilligheid en nbezldigd ptreden als auteurs van assessment rapprten (vr ieder rapprt afznderlijk wrdt een team samengesteld) Het assessment werk is pgedeeld in 3 werkgrepen en 1 Task Frce: 1

2 Werkgrep I: De werking van het klimaatsysteem en de veranderingen daarin Werkgrep II: De gevlgen van klimaatverandering en de aanpassing daaraan Werkgrep III: De maatregelen m klimaatverandering te beperken Task Frce Inventarisatie Breikasgasemissies (stelt richtlijnen p vr het maken van breikasgasemissie inventarisaties dr landen) Elke werkgrep wrdt bestuurd dr de Plenaire vergadering van aangeslten landen Elke werkgrep heeft eigen management (Werkgrep Bureau) vr het rganiseren van het assessment werk, bestaande uit dr IPCC Plenaire Vergadering gekzen mensen: 2 (f 3) c-vrzitters 6 (f 5) vice-vrzitters Elke werkgrep heeft een klein eigen secretariaat (Technical Supprt Unit), met ca 5 fte tijdelijk persneel. De Task Frce heeft bestuur van 12 leden eveneens ndersteund dr secretariaat van 7 fte tijdelijk persneel Het dagelijks bestuur van IPCC bestaat uit 30 gekzen landenvertegenwrdigers, inclusief de werkgrepbestuursleden en de cvrzitters van de Task Frce Er is één gekzen IPCC vrzitter en er zijn 3 algemeen vice-vrzitters Behalve het IPCC secretariaat en de secretariaten van de Werkgrepen zijn alle functies binnen IPCC nbezldigd. De functinarissen zijn gewn in dienst van een rganisatie in eigen land. Iedere 6 jaar, als er een nieuwe assessment rnde start, wrdt er dr middel van verkiezingen een nieuw bestuur gekzen dr de IPCC landen. He wrden de auteurs geselecteerd? De basis wrdt gevrmd dr een vrdracht van landen en internatinale rganisaties vr cördinerende hfdauteurs, hfdauteurs en auteurs die bijdragen leveren, z ndig aangevuld dr IPCC Bureauleden De selectie van hfdstuk schrijfteams (cördinerende hfdauteurs (1-3 per hfdstuk) en hfdauteurs (6-12 per hfdstuk ) vindt plaats dr het Werkgrep Bureau p basis van deskundigheid, dekking van de inhud van het hfdstuk, vertegenwrdiging van belangrijke strmingen in de wetenschap, reginale spreiding en achtergrnd/ ervaring (academici, bedrijfsleven, maatschappelijke rganisaties). Op deze manier wrdt ervr gezrgd dat het schrijfteam evenwichtig is samengesteld, waardr pvattingen en meningen van individuele auteurs niet de bventn gaan veren. Alle auteurs nemen deel p persnlijke titel en vertegenwrdigen niet een rganisatie. Bijdragende auteurs (deze leveren tekstbijdragen, maar participeren niet in bijeenkmsten van hfdauteurs) wrden vrgesteld dr schrijfteam en gedgekeurd dr Werkgrep Bureau 2

3 De drie assessment rapprten van 2007 zijn geschreven dr 44 hfdstukschrijfteams, met in ttaal 450 hfdauteurs. Ng eens 800 wetenschappers hebben tekstbijdragen aangeleverd ver specifieke aspecten. He verlpt de assessment van de beschikbare literatuur? Auteurs berdelen alle relevante literatuur en geven een afgewgen rdeel ver de cnclusies die daaruit kunnen wrden getrkken Ze gebruiken daarbij publicaties uit wetenschappelijke tijdschriften, die een zgenaamde peer review (berdeling dr enkele vakgenten) hebben ndergaan, Ze wrden aangemedigd m k andere kwalitatief gede literatuur te gebruiken, zals beken en rapprten van nderzeksinstituten, internatinale rganisaties en bedrijven (de zgenaamde grijze literatuur; deze zijn vaak k dr externe deskundigen en vakgenten becmmentarieerd) Een IPCC richtlijn schrijft vr he schrijfteams m meten gaan met deze grijze literatuur en ng ngepubliceerd werk. Deze richtlijn nderkent dat in wetenschappelijke tijdschriften weinig te vinden is ver zaken als heveel emissiebeperkende maatregelen in verschillende sectren en landen mgelijk zijn, en ver de kwetsbaarheid van die sectren en landen vr klimaatverandering. Deze kennis staat vaak in rapprten van nderzeksinstituten, verslagen van wrkshps en cngressen f publicaties van de industrie en andere rganisaties. De IPCC richtlijn schrijft vr dat grijze brnnen kritisch bekeken meten wrden. Elk schrijfteam is verplicht de kwaliteit en de validiteit grndig te checken vrdat een bevinding uit een grijze brn mag wrden gebruikt. Elke brn met vlledig traceerbaar zijn. Van ng ngepubliceerde brnnen met een kpie aan het IPCC secretariaat wrden vergelegd zdat deze brnnen beschikbaar zijn als anderen ernaar vragen Kritische literatuur met wrden meegenmen in de berdeling en p waarde berdeeld In ttaal zijn er in AR4 ca literatuurbrnnen gebruikt. Bij de assessment van de literatuur geven de auteurs de mate van zekerheid aan die aan cnclusies kan wrden tegekend. Deze mate van zekerheid wrdt in de 3 IPCC Werkgrepen verschillend weergegeven: In Werkgrep I wrdt de mate van waarschijnlijkheid dat een cnclusie waar is aangegeven In Werkgrep II wrden twee indicatren gebruikt: de mate van waarschijnlijkheid dat een cnclusie waar is en de mate van vertruwen in de crrectheid van een uitspraak In Werkgrep III wrdt een meer kwalitatieve indicatie gegeven in welke mate er vereenstemming is binnen de beschikbare literatuur aan en de heveel infrmatie die beschikbaar is 3

4 He kmt een rapprt tt stand? De hfdlijnen van de structuur van een rapprt en van de inhud van de hfdstukken wrdt vastgesteld dr Plenaire Werkgrepvergadering (van aangeslten landen) Een Nulde rde cncept wrdt becmmentarieerd dr alle auteurs en enkele externe deskundigen Het Eerste rde cncept wrdt becmmentarieerd dr externe deskundigen (vrgesteld dr landen en internatinale rganisaties en zelf gemeld) Schrijfteams bespreken de cmmentaren, registreren hun reactie p elk cmmentaar en bespreken he het eerste cncept wrdt aangepast Review editrs (vr elk hfdstuk 2-3) berdelen he schrijfteams met cmmentaren zijn mgegaan en vragen z ndig m herverweging Het Tweede rde cncept met technische samenvatting en samenvatting vr beleidsmakers wrdt becmmentarieerd dr externe deskundigen (zelfde als vr eerste rde cncept) en aangeslten landen Schrijfteams bespreken de cmmentaren, registreren hun reactie p elk cmmentaar en bespreken he het tweede cncept wrdt aangepast Review editrs berdelen he schrijfteams met cmmentaren zijn mgegaan en vragen z ndig m herverweging Bij het laatste rapprt (2007) gaven experts en landen samen ca cmmentaarpunten p de 44 hfdstukken. Vr elk afznderlijk cmmentaarpunt is dr de betreffende auteurs met argumenten aangegeven he dat cmmentaar is verwerkt. Het definitieve rapprt (ca 1000 pagina s per werkgrep) met technische samenvatting (ca pagina s)en cncept samenvatting vr beleidsmakers (ca pagina s) wrdt nder verantwrdelijkheid van de auteurs afgernd. Het IPCC management (vrzitter, werkgrep cvrzitters) kunnen de auteurs niet verrulen Review editrs verklaren schriftelijk dat alle cmmentaren naar behren zijn verwerkt. Deze verklaringen zijn ndig vr de gedkeuring van een rapprt. Het definitieve rapprt met technische samenvatting wrdt dr Plenaire Werkgrepvergadering (aangeslten landen) geaccepteerd znder mgelijkheid tt amendering. De samenvatting vr beleidsmakers wrdt wrd vr wrd gedgekeurd dr de Plenaire Werkgrepvergadering met mgelijkheid tt amendering, maar die tekst met een zuivere weerspiegeling zijn van de nderliggende hfdstukken. 4

5 He wrdt de samenvatting vr beleidsmakers gedgekeurd? Cördinerende hfdauteurs van alle hfdstukken zijn in de zaal aanwezig en kunnen gevraagd en ngevraagd reageren indien vrstellen vr amendering van de tekst van de samenvatting niet in vereenstemming zijn met de tekst van de hfdstukken Een vrstel vr amendering wrdt alleen aanvaard als daardr geen beeld ntstaat dat afwijkt van de nderliggende hfdstukken. De tekst van de samenvatting wrdt unaniem gedgekeurd, met de mgelijkheid vr een land m zijn bezwaren in een vetnt te laten pnemen. Van de ze mgelijkheid is bij AR4 slechts in enkele gevallen gebruik gemaakt. Binnen de 180 landen zijn alle pvattingen ver klimaat vertegenwrdigd, k die wrden aangeduid als meer skeptisch (zals bijv de OPEC landen) f meer alarmistisch (smmige regeringen met een gren imag ). Welke aspecten van het IPCC prces zuden kunnen wrden verbeterd? Wij cncluderen dat de IPCC prcedures transparant en grndig zijn, k al zijn zij niet feills en dus k vr verbetering vatbaar. Het schrijven van IPCC rapprten en de kwaliteitsbewaking daarvan blijft immers mensenwerk. Een garantie p een futvrij rapprt is een nhaalbaar ideaal, hezeer dat k gewenst is. Wel is het essentieel de prcedure steeds weer te evalueren en waar ndig aan te scherpen, dr lessen te trekken uit de gebleken futen. Mgelijke verbeteringen die zuden kunnen wrden vrgesteld zijn.a.: Betere ndersteuning van cördinerende hfdauteurs en hfdauteurs, bij vrbeeld dr aanstelling van hfdstukassistenten Een meer gerichte review, waardr vrkmen kan wrden dat bepaalde delen van hfdstukken niet intensief wrden bekeken Betere crss-check tussen hfdstukken en werkgrepen, m te vrkmen dat er incnsistenties in de verschillende teksten zitten Annieme review m te vrkmen dat bepaalde cmmentaren minder serieus wrden bekeken dr de auteurs Een zwaardere rl van review editrs m het risic te beperken dat nzrgvuldig verwerkte cmmentaren er dr slippen Extra test van rbuustheid wetenschappelijke nderbuwing van hfdcnclusies dr een wetenschappelijk team van utsiders die de teksten niet eerder gezien hebben Het frmeel inveren van IPCC prcedures vr snelle crrectie van futen, die na publicatie wrden ntdekt 5