Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid"

Transcriptie

1 KBS-project Aangepaste communicatie naar sociaal zwakke groepen Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid Tinne Rommens, stafmedewerker diversiteit KInd & Gezin Frank Van Swalm, communicatieambtenaar Kind & Gezin Startworkshop o.l.v. Annick Vanhove wetenschappelijk medewerker Memori Lessius Mechelen Tel

2 Situering Taalvaardige kinderen hebben het sociaal gemakkelijker, hebben een meer succesvolle schoolloopbaan en later een betere job. Taalkapitaal van jonge kinderen is bepalend voor taalkapitaal op latere leeftijd overheid moet inzetten op taalstimulering tijdens de voorschools leeftijd. Groeiende diversiteit in de samenleving leidt tot vragen over meertalig opvoeden. 15/12/2010 KBS-project: Aangepaste communicatie naar sociaal zwakke groepen 2

3 Situering Goede taalverwerving in thuistaal legt basis voor leren nieuwe taal (NL). Taalkwaliteit van het aanbod belangrijk voor taalvaardigheid. Onderzoek Centrum voor Taal en Onderwijs (KUL) geeft wetenschappelijk onderbouwde adviezen rond Taalstimulering en meertaligheid bij kinderen van 0 tot 6 jaar 3

4 Doel campagne Adviezen taalstimulering toegankelijk maken voor: o ouders, in het bijzonder uit kwetsbare groepen o professionals die werken met kinderen o professionals die werken met ouders Zorgen dat de kansen van kinderen voor taalontwikkeling op de leeftijd van 3 jaar zo groot mogelijk zijn, ongeacht hun afkomst. Laagdrempelig communicatiemateriaal over taalstimulering aanmaken. 4

5 Verloop pilootproject Projectdefinitie, o.a. doel campagne Startworkshop verkenning doelgroep en gedrag Feedback van doelgroep via focusgroepen Strategiebepaling en opmaak campagneplan In de loop van 2012 volgen dan nog: Creatieve uitwerking Offerte en aanbesteding Change Designers Werkkader = basis startworkshop 5

6 15/12/2010 KBS-project: Aangepaste communicatie naar sociaal zwakke groepen 6

7 Beoogde resultaat campagne Ouders Weten hoe ze taalontwikkeling kind kunnen stimuleren Voelen zich zelfzeker over taalstimulering en taalontwikkeling kind Kennen belang meertalige opvoeding Kunnen en durven keuzes maken over meertalig opvoeden Professionals Weten hoe ze taalontwikkeling kind kunnen stimuleren Weten hoe ze ouders en kinderen kunnen ondersteunen bij taalontwikkeling 7

8 Startworkshop Deelnemers startworkshop 27 april: o medewerkers team communicatie o medewerkers team diversiteit en kinderrechten o medewerkers afdeling kinderopvang o medewerkers afdeling preventieve gezinsondersteuning o ervaringsdeskundige Kind en Gezin o regioverpleegkundigen o medewerkers kinderopvangverblijven o taalondersteuner VGC Extra uitdiepende workshops voorzien: o ouders (juni) o professionals (najaar) 8

9 Belangrijkste adviezen Ouders Rijk taalaanbod geven Taal in dagelijkse leven oefenen Spreekkansen bieden Fases in taalontwikkeling kennen Meertalig opvoeden: o taal spreken die ouders goed beheersen - durf keuzes maken o gestructureerd taalaanbod o realistische verwachtingen Professionals Alle adviezen voor ouders Voorbeeld geven in KO Nadenken taalbeleid, cultuur en waarden in KO (anderstalige en/of kansarme ouders) Positieve houding tov alle talen (ook thuistaal kind) Laat ouders andere talen in KO binnenbrengen 9

10 Ouders Geïntegreerd gedrag Aftastend gedrag Intentie Inzicht Bezorgdheid Ouders praten vaak met hun kind. Taalaanbod kan soms nog rijker. Ouders praten met hun kind maar zijn onzeker over hun aanpak. Ouders willen wel praten met hun kind maar weten niet hoe. Allochtone ouders hebben schrik dat hun kind niet goed integreert als ze thuistaal spreken ipv Nederlands. Ouders uit kwetsbare groepen zijn zich vaak niet bewust dat ze een arm taalaanbod geven. Bewustzijn Onwetendheid Ouders kennen fase taalontwikkeling niet maken zich ongerust. Allochtone ouders weten niet dat goede taalontwikkeling in thuistaal belangrijk is voor ontwikkeling NT2. 26/05/

11 Professionals Geïntegreerd gedrag Aftastend gedrag In KO wordt veel gezongen, gepraat en voorgelezen voor de kleuters. Maar KO-ers weten niet altijd wat het nut daarvan is. KO-ers zijn vaak druk bezig en vinden taalstimulering een extra taak erbij. Intentie Inzicht Bezorgdheid Bewustzijn 26/05/ Onwetendheid OO-ers vinden dat Nederlands best op school aangeleerd wordt, niet in de opvang. KO-ers zijn zich er niet van bewust dat taal zich ontwikkelt terwijl kinderen zelf nog niet praten. KO-ers kennen fase NT2ontwikkeling niet vinden stille fase lastig. KO-ers weten niet dat goede taalontwikkeling in thuistaal belangrijk is voor ontwikkeling NT2.

12 Hefbomen Enlighten: o info geven over fasen in taalontwikkeling NT1 en NT2 o info over wettelijke bepalingen rond gebruik andere talen in KO o allochtone ouders informeren dat ze beter een taal gebruiken die ze goed beheersen dan gebrekkig Nederlands wanneer ze met hun kind spreken. Enthuse: o taalstimulering als woord is al moeilijk - niet echt een woord om enthousiast van te worden o taal stimuleren via lezen, muziek, kijkprenten, film, o welkommuur met andere talen in KO 12

13 Hefbomen Engage: o ouder die veel doet rond taal gebruiken als rolmodel o goede praktijken in KO en OO verspreiden Experience: o allochtone ouders stimuleren om in KO te komen zingen, verhalen vertellen, in eigen taal Hefbomen per doelgroep nog verder uit te denken in extra workshops 13

Startworkshop pilootproject Rechtenverkenner

Startworkshop pilootproject Rechtenverkenner KBS-project Aangepaste communicatie naar sociaal zwakke groepen Startworkshop pilootproject Rechtenverkenner Oele Demeulemeester en Rita Storme, medewerker team Samenleving Departement Welzijn, Volksgezondheid

Nadere informatie

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin VLOR studiedag 3 februari 2012 Taal = hot item Arme peuters ook taalarm (16/03/2009) Steeds minder baby s met Nederlands als thuistaal geboren (4/12/2010)

Nadere informatie

Schema: stappen richting gedragsverandering (staan in t midden) (Meer uitleg in apart document)

Schema: stappen richting gedragsverandering (staan in t midden) (Meer uitleg in apart document) CAMPAGNE VERPLICHTE KLEUTERKLAS Startworkshop WAT KAN OUDERS OVERTUIGEN? Doel van onze communicatie: Zoveel mogelijk kleuters naar de kleuterklas, zorgen dat ze voldoende dagen aanwezig zijn in de derde

Nadere informatie

Aandachtspunten voor effectieve, duurzame communicatie

Aandachtspunten voor effectieve, duurzame communicatie FEBEM-Interafval Vlaams Materialencongres 25 april 2013 Aandachtspunten voor effectieve, duurzame communicatie 1. Hoe communiceerbaar is afvalsortering? 2 1. Hoe communiceerbaar is afvalsortering? Een

Nadere informatie

TATERTAAL. Taalstimulering bij baby s en peuters. Karen Torfs

TATERTAAL. Taalstimulering bij baby s en peuters. Karen Torfs TATERTAAL Taalstimulering bij baby s en peuters Karen Torfs Welkom! Introductie Programma Taalstimulering: Kind en Gezin Kinderen hebben recht op ontwikkeling. Kinderen hebben recht op participatie in

Nadere informatie

Gebruikersparticipatie

Gebruikersparticipatie Gebruikersparticipatie Ik ben de Communicatiedienst van K&G Voor de onderstaande informatiebrochures hebben we een project gebruikersparticipatie opgezet: - Kind in Beeld - Voeding en beweging - Taalstimulering

Nadere informatie

Interne Campagnes Hoe je de creatieve basis legt voor je IC?

Interne Campagnes Hoe je de creatieve basis legt voor je IC? Interne Campagnes Hoe je de creatieve basis legt voor je IC? Annick Vanhove, Organisatie-adviseur met een passie voor IC annick.vanhove@gmail.com - 0479 23 2696 - www.chrisenannick.be Filip Hubin, communicatieverantwoordelijke

Nadere informatie

MEERTALIGHEID: EEN TROEF! MARS Studiedag VAC Gent 19 oktober 2016

MEERTALIGHEID: EEN TROEF! MARS Studiedag VAC Gent 19 oktober 2016 MEERTALIGHEID: EEN TROEF! { MARS Studiedag VAC Gent 19 oktober 2016 Oefening: mijn gevoelens over taal! Wat roept een bepaalde taal bij jou op? Welke invloed heeft ze op jou? Hecht je er een emotionele

Nadere informatie

Meertalige ontwikkeling Adviezen voor ouders van kinderen met een auditieve / communicatieve beperking die in een meertalige omgeving wonen

Meertalige ontwikkeling Adviezen voor ouders van kinderen met een auditieve / communicatieve beperking die in een meertalige omgeving wonen Meertalige ontwikkeling Adviezen voor ouders van kinderen met een auditieve / communicatieve beperking die in een meertalige omgeving wonen Door: Mirjam Blumenthal Projectleider CLD M.Blumenthal@effathaguyot.nl

Nadere informatie

Taalstimulering voor kinderen en volwassenen. Taal en taalbeleid 3 februari 2014

Taalstimulering voor kinderen en volwassenen. Taal en taalbeleid 3 februari 2014 Taalstimulering voor kinderen en volwassenen Taal en taalbeleid 3 februari 2014 Enkele stellingen Taalontwikkeling 1. Voortalige fase: van 0 tot 1 jaar 2. Vroegtalige fase: van 1 tot 2,5 jaar Eentalige

Nadere informatie

Waarom? Doel. Verloop 26/02/2015. Talensensibilisering in de kleuterklas TALENSENSIBILISERING IN DE KLEUTERKLAS

Waarom? Doel. Verloop 26/02/2015. Talensensibilisering in de kleuterklas TALENSENSIBILISERING IN DE KLEUTERKLAS TALENSENSIBILISERING IN DE KLEUTERKLAS Begeleidingsprogramma voor kleuterleerkrachten en ouders van meertalige kinderen Ellen Vandewalle 26-02-2015 http://www.tolkinfo.nl/tolk2.php Waarom? Waarom? Doel

Nadere informatie

TAAL- COMPETENTIE 16/10/2014. Overzicht. Pourquoi? Beleidskeuze 1

TAAL- COMPETENTIE 16/10/2014. Overzicht. Pourquoi? Beleidskeuze 1 1 Taalbeleid Mentorendag 07/10/2014 Ann Steverlynck ann.steverlynck@arteveldehs.be Overzicht 1. Waarom een taalbeleid? Waarom aandacht voor taalstimulering en taalontwikkeling binnen nieuw decreet? Mijn

Nadere informatie

Taalontwikkeling in een meertalige context

Taalontwikkeling in een meertalige context Taalontwikkeling in een meertalige context Informatiebrochure voor ouders Code maakt deel uit van de Groep Gezondheid & Welzijn van Lessius Proces van tweedetaalverwerving 1 Verantwoording Als expertisecentrum

Nadere informatie

contact Messaouda Zaouali 09 267 68 11 messaouda.zaouali@odice.be www.odice.be Kinderdagverblijven en buitenschoolse werkingen weerspiegelen de samenleving: je vindt er kinderen uit allerlei gezinnen en

Nadere informatie

Voorlezen aan huis bij kans- en taalarme gezinnen

Voorlezen aan huis bij kans- en taalarme gezinnen Voorlezen aan huis bij kans- en taalarme gezinnen De Boekenkaravaan Voorleesproject van Leesweb vzw, sinds 2002 Bij kans- /taalarme gezinnen thuis Ook op andere locaaes Waarom? Voornamelijk leesplezier

Nadere informatie

Sylvia Walravens. Stafmedewerker Kennisontwikkeling en beleidsondersteuning

Sylvia Walravens. Stafmedewerker Kennisontwikkeling en beleidsondersteuning Sylvia Walravens Stafmedewerker Kennisontwikkeling en beleidsondersteuning Geïntegreerd gezinsbeleid Preventieve gezinsondersteuning Opvoedingsondersteuning Kinderopvang baby s en peuters Opvang van schoolgaande

Nadere informatie

TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN

TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs, KU Leuven Kleine kinderen, grote kansen, 29.11.2013

Nadere informatie

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school 1 Basisvoorwaarden Een school die goed weet om te gaan met meer-/anderstaligheid neemt een open houding aan tegenover

Nadere informatie

Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht.

Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht. Vierde nationaal congres opvoedingsondersteuning Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht. Ede,1 juni 2012 1 Opbouw workshop Coach je kind Kort voorstellen, warming up Presentatie van

Nadere informatie

Verkeersgedrag beïnvloeden

Verkeersgedrag beïnvloeden Verkeersgedrag beïnvloeden Annick Vanhove Annick.vanhove@gmail.com - www.7e-model.be 26 januari 2015 www.7e-model.be 23-1-2015 1 Descartes rules our world www.7e-model.be 2 AIDA veel gebruikt, maar niet

Nadere informatie

Hoe haal ik het beste uit mijn team?

Hoe haal ik het beste uit mijn team? Hoe haal ik het beste uit mijn team? Met welke vragen of bedoeling bent u naar deze avond gekomen? Welke problemen heeft u zelf al ondervonden met uw mensen? bedrijfscontext T.E.A.M. Together Each Achieves

Nadere informatie

COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR VOOR ANDERSTALIGE NIEUWKOMERS

COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR VOOR ANDERSTALIGE NIEUWKOMERS COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR VOOR ANDERSTALIGE NIEUWKOMERS Een goede spelbegeleider biedt ruimte en tijd om te spelen, maakt een weldoordachte keuze in het aanbod, biedt kansen om te exploreren, toont interesse,

Nadere informatie

Armoede SAMENLEVING: Opgroeien en opvoeden in armoede

Armoede SAMENLEVING: Opgroeien en opvoeden in armoede Armoede SAMENLEVING: Opgroeien en opvoeden in armoede Een zaak van iedereen! Wat is armoede? Geen centen Opboksen Schaamte Schrik, bang zijn Isolement Vreet energie Gebrek aan kansen Verlies van zelfvertrouwen

Nadere informatie

Pedagogie van het jonge kind

Pedagogie van het jonge kind Pedagogie van het jonge kind Dietlinde Willockx Siska Van Daele Ine Hostyn Ann Steverlynck Allemaal Taal PWO onderzoek: In dialoog over taal o In dialoog met kindbegeleiders een werkbegeleiding over taalstimulering

Nadere informatie

Aandacht voor laaggeletterde ouders. Nynke Okma Stichting Lezen & Schrijven

Aandacht voor laaggeletterde ouders. Nynke Okma Stichting Lezen & Schrijven Aandacht voor laaggeletterde ouders Nynke Okma Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief van H.K.H. Prinses Laurentien Doel: het voorkomen en verminderen

Nadere informatie

Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004

Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004 Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004 Meertaligheid: ballast of rijkdom? Kristien Coussement Kaat Delrue Marjon Goethals Machteld Verhelst Lieve Verheyden Meertaligheid:

Nadere informatie

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Kind en Gezin èn Agentschap Jongerenwelzijn? Kind en Gezin en Agenschap Jongerenwelzijn verantwoordelijk voor

Nadere informatie

TAALSTIMULERENDE TIPS

TAALSTIMULERENDE TIPS TAALSTIMULERENDE TIPS Contact Taalondersteuner VGC Jeugddienst: jeugddienst@vgc.be 02/563.05.79 Taalondersteuner Welzijn en Gezondheid: drometalis@vgc.be 1 Wat is taalstimulering? Basisprincipes - Taal

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

Meertalig opvoeden. Veronique de Vries Psychologe

Meertalig opvoeden. Veronique de Vries Psychologe Meertalig opvoeden Veronique de Vries Psychologe Wat: Opvoeders van kinderen tussen 0 en 12 jaar ondersteunen. Hoe: Adviesgesprekken, infomomenten, thuisbegeleiding, ouder- en kindtrainingen, dag- en/of

Nadere informatie

Workshops en lezingen

Workshops en lezingen Workshops en lezingen Donderdag 16 maart 2017 van 19:00 tot 21:45 uur Workshop Inhoud Doelgroep Voor Voor wie? 1. Ervaringscircuit Een interactieve workshop waarin je beleeft hoe het is om een te hebben.

Nadere informatie

Reader voor pedagogisch medewerkers

Reader voor pedagogisch medewerkers Reader voor pedagogisch medewerkers Module 1: Taalaanbod Wat zeg je en hoe zeg je het Rijk taalaanbod Er is veel verschil in taalaanbod: rijke of arme taal en alles daar tussenin. Het is van belang te

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding. 1 Taal en taalonderwijs. 2 Taalverwerving

Inhoudsopgave. Inleiding. 1 Taal en taalonderwijs. 2 Taalverwerving Inhoudsopgave Inleiding 1 Taal en taalonderwijs 1.1 Achtergrondkennis: wat is taal? 1.1.1 Functies van taal 1.1.2 Betekenis van taal 1.1.3 Systeem van taal 1.1.4 Componenten van de kennis over taal 1.2

Nadere informatie

Taalstimulering in de kinderopvang. Sandra Van der Mespel, VBJK

Taalstimulering in de kinderopvang. Sandra Van der Mespel, VBJK Taalstimulering in de kinderopvang Sandra Van der Mespel, VBJK Met de regelmaat van de klok duikt de vraag op of voorschoolse kinderopvang anderstalige kinderen op de kleuterschool kan voorbereiden door

Nadere informatie

COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR

COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR VOOR ANDERSTALIGE NIEUWKOMERS Een goede spelbegeleider biedt ruimte en tijd om te spelen, maakt een weldoordachte keuze in het aanbod, biedt kansen om te exploreren, toont interesse,

Nadere informatie

Rooms Katholieke Basisschool De Tweemaster

Rooms Katholieke Basisschool De Tweemaster Rooms Katholieke Basisschool De Tweemaster www.tweemasterhuizen.nl - directie@tweemasterhuizen.nl Holleblok 8, 1273 EG Huizen 035-5250955 Koers 43, 1276 GP Huizen 035-5252828 Landweg 3, 1276 AS Huizen

Nadere informatie

Moeder-Taal Info voor vrijwilligsters

Moeder-Taal Info voor vrijwilligsters 2017 Moeder-Taal Info voor vrijwilligsters 1 WAT IS MOEDER-TAAL? 3 2 JOUW TAAK ALS VRIJWILLIGSTER? 4 3 INFORMATIE EN TIPS VOOR VRIJWILLIGSTERS 5 4 ONDERSTEUNING 7 4.1 VRIJWILLIGERSOVEREENKOMST FOUT! BLADWIJZER

Nadere informatie

Anamnese Meertalige Kinderen

Anamnese Meertalige Kinderen Anamnese Meertalige Kinderen Intervisiewerkgroep Meertalige kinderen Deze anamneselijst staat gratis ter beschikking op www.sig-net.be in PDF-formaat en is ook beschikbaar in het Frans, Engels, Spaans,

Nadere informatie

Taal èn denken stimuleren door spelen en gesprekjes met jonge kinderen

Taal èn denken stimuleren door spelen en gesprekjes met jonge kinderen Welkom Taal èn denken stimuleren door spelen en gesprekjes met jonge kinderen Monique van Leeuwarden 1 Het kind heeft honderd talen honderd handen honderd gedachten honderd manieren van denken, van spelen

Nadere informatie

Praktijkgericht W&T onderzoek door leerkrachten: een case study

Praktijkgericht W&T onderzoek door leerkrachten: een case study Praktijkgericht W&T onderzoek door leerkrachten: een case study Martijn Weesing, ipabo Amsterdam Erna van Hest, Vrije Universiteit Amsterdam St. Jan School, Amsterdam EWT Conferentie, NEMO, 22 mei 2013

Nadere informatie

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen skalender Samen bouwen aan kinderkansen Maart 2016 Workshop Draagdoeken donderdag 17 maart 2016 van 10u tot Peuters lief, maar soms lastig donderdag 31 maart 2016 van 19u15 tot Ouders met kinderen tussen

Nadere informatie

DOEL. Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders.

DOEL. Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders. DOEL Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders. INHOUD Kennismaking Speeddate Voorstelling Fevlado, het participatieproject en het onderwijsproject Workshop

Nadere informatie

Samen voor taal in Arnhem

Samen voor taal in Arnhem Samen voor taal in Arnhem nataliekuypers.nl Een overzicht voor professionals Inleiding In Arnhem groeien niet alle kinderen op in een taalrijke omgeving; een omgeving waarin praten en boeken een belangrijke

Nadere informatie

E X P O O V E R A T A A. Van 21 mei 2015 t/m 30 juni 2015 Stedelijke Bibliotheek, Moensstraat 19, 2800 Mechelen

E X P O O V E R A T A A. Van 21 mei 2015 t/m 30 juni 2015 Stedelijke Bibliotheek, Moensstraat 19, 2800 Mechelen E X P O 1 8 3 1 O V E R A L 1 4 1 2 1 3 T A A L 2 1 1 3 Van 21 mei 2015 t/m 30 juni 2015 Stedelijke Bibliotheek, Moensstraat 19, 2800 Mechelen Ter gelegenheid van de expo Overal Taal worden een heleboel

Nadere informatie

'Praat rijk, luister lustig'

'Praat rijk, luister lustig' 'Praat rijk, luister lustig' Tips voor taalstimulering en meertaligheid in de voor- en vroegschoolse sector Door Caroline Moons, Sien Joos en Machteld Verhelst, CTO-medewerkers In opdracht van Kind & Gezin

Nadere informatie

Geletterde peuters en kleuters spelen met taal!

Geletterde peuters en kleuters spelen met taal! Geletterde peuters en kleuters spelen met taal! 17 november 2009 Daniëlle DANIELS Geletterde peuters en kleuters? Positief, veilig klasklimaat Betekenisvolle taken Ondersteuning door interactie (andere

Nadere informatie

Studiewijzer Diversiteit

Studiewijzer Diversiteit 1 Thomas More Kempen Studiewijzer Studiewijzer Diversiteit OPO-verantwoordelijke: Annelies Demessemaeker Docenten: Eline Bernaerts en Annelies Demessemaeker CAMPUS Vorselaar Domein Lerarenopleiding Bachelor

Nadere informatie

De Voorleesvogel voor ouders en peuters. Introductiebijeenkomst met ouders Draaiboek

De Voorleesvogel voor ouders en peuters. Introductiebijeenkomst met ouders Draaiboek De Voorleesvogel voor ouders en peuters Introductiebijeenkomst met ouders Draaiboek 1 Gemeentebibliotheek Utrecht Bureau Educatieve Ondersteuning 030-2861943 gbu.beo2@utrecht.nl 2 Inhoud Inleiding... 4

Nadere informatie

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen skalender Samen bouwen aan kinderkansen Februari 2016 Hechting, een natuurlijk proces zaterdag 6 februari 2016 van 9u tot 12u Professionelen, vrijwilligers en Taalstimulatie maandag 15 februari 2016 van

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Begeleiding jonge kinderen Spreker: Krista De Vos (Kind en Gezin) Kind en Gezin Kleine kinderen, wij maken er werk van! 1 Voorgeschiedenis 1919: Nationaal Werk voor het Kinderwelzijn

Nadere informatie

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND Leeftijd vanaf 4 jaar Het leren praten van uw kind gaat vaak bijna vanzelf. Toch is er heel wat voor nodig voordat uw kind goed praat. Soms gaat het niet zo vlot met

Nadere informatie

Kenniswerkplaats Tienplus

Kenniswerkplaats Tienplus Workshop Jeugd in Onderzoek Kenniswerkplaats Tienplus Laagdrempelige ondersteuning van ouders met tieners in Amsterdam http://www.kenniswerkplaats-tienplus.nl Triple P divers Marjolijn Distelbrink Verwey-Jonker

Nadere informatie

Een brede Kinderopvang. Tweede Studiedag Brede School Vlaams Parlement 16 mei 2008

Een brede Kinderopvang. Tweede Studiedag Brede School Vlaams Parlement 16 mei 2008 Een brede Kinderopvang Tweede Studiedag Brede School Vlaams Parlement 16 mei 2008 Ket In Kuregem Een praktijkvoorbeeld van brede kinderopvang in een grootstedelijke context Hoe het begon Eind 2002: - opstart

Nadere informatie

Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst

Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst Inleiding Aalst ondergaat door zijn centrale ligging de laatste jaren meer en meer de invloed van migratie, onder meer uit de regio Brussel.

Nadere informatie

PRAAT MET DE RAAD kort verslag

PRAAT MET DE RAAD kort verslag PRAAT MET DE RAAD kort verslag Datum: 19 mei 2015 Spreker: Corine Laurant, namens Stichting Kinderen en Ouders Onderwerp: Stichting Kinderen en Ouders als gesubsidieerde instelling voor peuterspeelzalen

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team

Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team Stichting Lezen & Schrijven Michiel Sträter Jaarcongres Management Kinderopvang 22-04-2014 Kennismaken - Leidinggevende - Beleidsmedewerker

Nadere informatie

Kan een kind meer talen

Kan een kind meer talen Kan een kind meer talen...ook als het een auditieve of co Meertaligheid is geen oorzaak van taalstoornissen de één is er beter in dan de ander dat geldt ook voor kinderen met een zintuiglijke, communicatieve,

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Inleiding Wij vinden het belangrijk dat u uw kind met een gerust hart naar één van onze kindercentra brengt. In deze brochure laten wij u zien dat wij

Nadere informatie

Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN

Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN Resolutie kinderarmoede Onderwijs en

Nadere informatie

Stichting Ricardo van Rhijn Foundation 24 juni 2016 Leiden. Gegevens

Stichting Ricardo van Rhijn Foundation 24 juni 2016 Leiden. Gegevens Stichting Ricardo van Rhijn Foundation 24 juni 2016 Leiden Bestuursverslag 2015 Voor u ligt het jaarverslag van de Stichting Ricardo van Rhijn Foundation. Met dit verslag willen wij als bestuur van de

Nadere informatie

E-educatie van opvoedingsvaardigheden voor gezondheid, leefstijl en risico-gedrag

E-educatie van opvoedingsvaardigheden voor gezondheid, leefstijl en risico-gedrag E-educatie van opvoedingsvaardigheden voor gezondheid, leefstijl en risico-gedrag Lies Racquet, juni 2012 1 Inhoud van het project Doel = een website ontwikkelen voor ouders van kinderen en jongeren met

Nadere informatie

Stotteren op de basisschool. Annelies Mobach Logopedist-stottertherapeut

Stotteren op de basisschool. Annelies Mobach Logopedist-stottertherapeut Stotteren op de basisschool Annelies Mobach Logopedist-stottertherapeut Inhoud presentatie Update stotteren: Klinische werkmodel Basisfeiten over stotteren & prognose Therapie Hulpvragen van kinderen die

Nadere informatie

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod.

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Een inloopteam werkt doelgroepgericht. De gezinnen waar

Nadere informatie

Onze vraag: CD&V antwoordde ons:

Onze vraag: CD&V antwoordde ons: Onze vraag: In het onderwijs wordt een integraal taalbeleid ondersteund en gestimuleerd. Hierbij is aandacht voor het inbrengen van NT2-expertise in taalhandboeken en voor begeleiding voor scholen in het

Nadere informatie

VVSG studiedag toegankelijkheid dd. 12/10/2010. Integreren van kwetsbare groepen vanuit lokaal sociaal beleid

VVSG studiedag toegankelijkheid dd. 12/10/2010. Integreren van kwetsbare groepen vanuit lokaal sociaal beleid VVSG studiedag toegankelijkheid dd. 12/10/2010 Integreren van kwetsbare groepen vanuit lokaal sociaal beleid Beleidsplan lokaal sociaal beleid als uitgangspunt In de krachtlijnen die thema-overstijgend

Nadere informatie

Brede School - Grimbergen

Brede School - Grimbergen Grimbergen Integratiedienst, gemeentebestuur Grimbergen Ondersteuning ontwikkelingen Brede School vanuit Provincie Vlaams- Brabant (diversiteit & onderwijs) Brede School? Beleidsvisie 2014-2019 Grimbergen:

Nadere informatie

Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek. 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst)

Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek. 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst) Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst) Programma Timing 9u00-9u15 9u15-10u15 10u15-10u30 10u30-11u30 11u30 Inhoud Verwelkoming Workshop deel I Pauze Workshop deel II Broodjesmaaltijd

Nadere informatie

Schets onderwijsprogramma en lessentabel. Route 2, 16+ mbo 2. april 2016

Schets onderwijsprogramma en lessentabel. Route 2, 16+ mbo 2. april 2016 Schets onderwijsprogramma en lessentabel De leerlingen in route 2 uitstroomprofiel mbo 2 worden voorbereid op instroom in een niveau 2 opleiding op het mbo. De school moet voor deze leerlingen een veilige

Nadere informatie

Onderwijs Nederlands / taalbeleid in de 21 ste eeuw

Onderwijs Nederlands / taalbeleid in de 21 ste eeuw Onderwijs Nederlands / taalbeleid in de 21 ste eeuw door: Steven Vanhooren www.taalunie.org 1 Inhoud 1. De Nederlandse Taalunie 2. Visietekst en advies over onderwijs Nederlands in de 21 ste eeuw 3. De

Nadere informatie

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen skalender Samen bouwen aan kinderkansen Januari 2016 Peuters lief, maar soms lastig Praatavond over peuterpuberteit donderdag 28 januari 2016 van 19u15 tot 21u30 Ouders met kinderen tussen 18 Februari

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

projectverloop Onderzoek

projectverloop Onderzoek projectverloop Onderzoek Ouders: bezorgd om Nederlands, bezorgd om thuistaal Leerkrachten: meertaligheid als oorzaak van achterstand Maar: meertaligheid hoeft geen probleem te zijn projectverloop Kans:

Nadere informatie

Co-teaching De leerling aan het woord

Co-teaching De leerling aan het woord Co-teaching De leerling aan het woord Margreet Verboom Margot Willemsen Onderzoek co-teaching 2 jarig onderzoek Talent, Margot Willemsen de Skelp, Margreet Verboom Kentalis Academie, Daan Hermans Vervolg

Nadere informatie

Aan alle deelnemers onderweg een oprechte en warme dank! Chris

Aan alle deelnemers onderweg een oprechte en warme dank! Chris In 2011 startte ons kinderdagverblijf met het project Groeien in taal. Dit project van de Vlaamse Gemeenschapscommissie wil kinderdagverblijven ondersteunen bij het ontwikkelen van een visie op taal en

Nadere informatie

Methodiek/Ouderprogramma bij VVE

Methodiek/Ouderprogramma bij VVE Factsheet Het ei van Columbus Naam Methodiek Ontwikkelaar Gegevens Contactpersoon: Integraalprogramma (methodiek voor psz en po) mét aanvullend ouderprogramma Rezulto Onderwijsadvies, ITTA Universiteit

Nadere informatie

TALEN JE LEVEN! Informatie over meertalig opvoeden voor ouders en opvoeders

TALEN JE LEVEN! Informatie over meertalig opvoeden voor ouders en opvoeders TALEN JE LEVEN! Informatie over meertalig opvoeden voor ouders en opvoeders Talen kleuren je leven! Groei je op met meer dan één taal? Kun je in verschillende situaties meer dan één taal gebruiken of spreken?

Nadere informatie

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Inleiding: ATB de Springplank, een algemeen toegankelijke basisschool en Vlietkinderen, maatwerk in kinderopvang, beiden gehuisvest

Nadere informatie

Studieopdracht Kind & Gezin Taalstimulering en meertaligheid bij kinderen van 0 tot 6

Studieopdracht Kind & Gezin Taalstimulering en meertaligheid bij kinderen van 0 tot 6 Studieopdracht Kind & Gezin Taalstimulering en meertaligheid bij kinderen van 0 tot 6 Promotor: Machteld Verhelst Onderzoekers: Sien Joos en Caroline Moons Centrum voor Taal en Onderwijs K.U.Leuven Studieopdracht

Nadere informatie

CAMPUS KRUIDTUIN - MECHELEN

CAMPUS KRUIDTUIN - MECHELEN CAMPUS KRUIDTUIN - MECHELEN Locatie: Lange Ridderstraat 44, 2800 Mechelen Opleidingen: Informatiemanagement en Multimedia (Interactive Multimedia Design) Leraar Kleuter Leraar Lager Onderwijs Leraar Secundair

Nadere informatie

Verslag sessie: gedragsverandering in het woon-werkverkeer realiseren, Case 3.

Verslag sessie: gedragsverandering in het woon-werkverkeer realiseren, Case 3. Leidraad 7 E-model Voor meer info: zie presentatie in bijlage Verslag sessie: gedragsverandering in het woon-werkverkeer realiseren, Case 3. Case 3 Doelgroep Ook al lijkt het makkelijker te focussen op

Nadere informatie

OVER TAALVERWERVING, MEERTALIGHEID EN TAALSTIMULERING BIJ JONGE KINDEREN. Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs KU Leuven

OVER TAALVERWERVING, MEERTALIGHEID EN TAALSTIMULERING BIJ JONGE KINDEREN. Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs KU Leuven OVER TAALVERWERVING, MEERTALIGHEID EN TAALSTIMULERING BIJ JONGE KINDEREN Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs KU Leuven Hoezo? Taalstimulering is 'hot' Feiten, conclusies, inzichten, misverstanden,

Nadere informatie

HELENA VAN NUFFEL, LIES HOUBEN, KOEN VAN GORP & KRIS VAN DEN BRANDEN, CENTRUM VOOR TAAL EN ONDERWIJS, KU LEUVEN MAART 2014

HELENA VAN NUFFEL, LIES HOUBEN, KOEN VAN GORP & KRIS VAN DEN BRANDEN, CENTRUM VOOR TAAL EN ONDERWIJS, KU LEUVEN MAART 2014 HET KNISPERBOEKJE HEEFT HIJ HELEMAAL VERSLETEN BEREIK EN IMPACT VAN HET PROJECT BOEKBABY S BIJ OUDERS. SAMENVATTING 1. Waarom dit onderzoek? Achtergrond HELENA VAN NUFFEL, LIES HOUBEN, KOEN VAN GORP &

Nadere informatie

EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS

EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS Een school met talentuitdagend onderwijs Een basisschool kiezen is moeilijk. Er is zoveel om op te letten. Is de school wat zij lijkt? Van buiten kan een schoolgebouw

Nadere informatie

Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen

Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen 1 Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen 2 Voorwoord Door middel van dit taalbeleidsplan wordt zichtbaar hoe onze voorschoolse voorzieningen bijdragen aan de taalontwikkeling

Nadere informatie

PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN

PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN POPERINGE 11.933 HA (IN TOP 5 W-VL) - 19.894 INW KANSARME BUURTEN Kansarmoedeatlas Provincie West-Vlaanderen (Steunpunt

Nadere informatie

TWEEDETAALVERWERVING EN NT2-DIDACTIEK

TWEEDETAALVERWERVING EN NT2-DIDACTIEK TWEEDETAALVERWERVING EN NT2-DIDACTIEK AZC Dronten 2016-2017 Bijeenkomst 1 Lies.Alons@itta.uva.nl 1 ONDERWERPEN Scholing 2016-2017 De context van tweedetaalverwerving Didactiek in de NT2-les De praktijkopdracht

Nadere informatie

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool De vakantieschool is een bijzonder moment, waarbij de sfeer op school anders is dan anders. Er is extra aandacht voor de leerlingen en de

Nadere informatie

Aanbod SchakelKlas voor Kleuters

Aanbod SchakelKlas voor Kleuters Aanbod SchakelKlas voor Kleuters Van woorden word je wijzer De SchakelKlas voor Kleuters (SKK) van FlevoMeer Bibliotheek biedt in Lelystad al ruim tien jaar ambulante begeleiding aan kleuters die meer

Nadere informatie

Verklein de taalbarrières met je LOI-bewoners. Kader en tools voor professionals

Verklein de taalbarrières met je LOI-bewoners. Kader en tools voor professionals Verklein de taalbarrières met je LOI-bewoners Kader en tools voor professionals Inspiratiedagen lokale besturen Gent - 5 september 2016 Programma owat is taalbeleid? owelke soorten taalbeleid bestaan er?

Nadere informatie

Meertaligheid: Hoe werkt dat?

Meertaligheid: Hoe werkt dat? De Afûk, de organisatie die als doelstelling heeft om de kennis en het gebruik van de Friese taal en de belangstelling voor Friesland te bevorderen, heeft in 2007 Talen kleuren je leven uitgebracht. In

Nadere informatie

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU DEEL 1 1 BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze BOUWSTEEN 5 Eigen Keuze 2 Inhoud Introductie bouwsteen 5: Eigen Keuze 3 ANDERS denken 4 Waar kies je voor? Wist je dat? 5 Nieuwe kansen 12 Van toen naar nu 13 Nieuwe

Nadere informatie

Hieronder volgt een verslag van de ouderavond. Met vriendelijke groet, Team Daltonschool Corlaer

Hieronder volgt een verslag van de ouderavond. Met vriendelijke groet, Team Daltonschool Corlaer Geachte ouders/verzorgers, Op 10 mei j.l. is er een ouderavond geweest. We zijn heel blij met de opkomst en de bereidheid van ouders om met ons mee te denken over de voorbereiding van de leerlingen op

Nadere informatie

Schets van het onderwijsprogramma. Route 2, 16+ mbo entree. april 2016

Schets van het onderwijsprogramma. Route 2, 16+ mbo entree. april 2016 Schets van het onderwijsprogramma De leerlingen in route 2 uitstroomprofiel entreeopleiding worden voorbereid op instroom in de entreeopleiding in het mbo. De entreeopleiding is drempelloos en duurt een

Nadere informatie

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013 PROJECTOPROEP Hoe omgaan met kinderarmoede op school? Toerusten van leerkrachten in het kleuteronderwijs om beter steun te verlenen aan kansarme kinderen Diego Cervo Pedagogisch ondersteuningsaanbod op

Nadere informatie

Pedagogiek op maat helpt co nc n re c et Deelsessie 12

Pedagogiek op maat helpt co nc n re c et Deelsessie 12 Pedagogiek op maat helpt concreet Deelsessie 12 Voorstellen Ank Greijmans José Reijntjens Carolien Hamer Warme Professional Brede concensus dtht dat het opvoeden van jonge kinderen in de kinderopvang een

Nadere informatie

Tekst: Marije Bosdriesz

Tekst: Marije Bosdriesz Partnerschap tussen ouders, school en hulpverleners vergroot de kansen van kinderen met extra ondersteuningsbehoeften. Met Passend onderwijs en de Jeugdwet krijgt dat partnerschap een nieuwe impuls. Integraal

Nadere informatie

LOPKE OVERZICHT ALGEMENE FICHES, VERHALEN EN ACTIVITEITENFICHES DERDE KLEUTERKLAS. ECEGO-Expertisecentrum voor Ervaringsgericht Onderwijs

LOPKE OVERZICHT ALGEMENE FICHES, VERHALEN EN ACTIVITEITENFICHES DERDE KLEUTERKLAS. ECEGO-Expertisecentrum voor Ervaringsgericht Onderwijs LOPKE OVERZICHT ALGEMENE FICHES, VERHALEN EN ACTIVITEITENFICHES DERDE KLEUTERKLAS ECEGO-Expertisecentrum voor Ervaringsgericht Onderwijs Overzicht algemene fiches Lopke 3 de kleuterklas: algemene fiche

Nadere informatie