TAAL- COMPETENTIE 16/10/2014. Overzicht. Pourquoi? Beleidskeuze 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TAAL- COMPETENTIE 16/10/2014. Overzicht. Pourquoi? Beleidskeuze 1"

Transcriptie

1 1 Taalbeleid Mentorendag 07/10/2014 Ann Steverlynck Overzicht 1. Waarom een taalbeleid? Waarom aandacht voor taalstimulering en taalontwikkeling binnen nieuw decreet? Mijn vragen en zorgen 2. Taalbeleid binnen mijn team, mijn voorziening. Valkuilen en uitdagingen? Mijn vragen en zorgen 3. Taalbeleid in stappen aandachtspunten. 4. Ondersteunend materiaal Pourquoi? Vanuit haar missie om elk kind zoveel mogelijk kansen tot ontwikkeling te bieden, is taalstimulering en omgaan met meertaligheid een aandachtspunt voor Kind en Gezin. De keuze om te werken rond taalstimulering is ook opgenomen in de beleidsbrief van Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen. Hierin staat: Taalstimulering in de kinderopvang wordt ook een belangrijk thema. Via de kinderopvang kunnen de kinderen hun taal, die zo belangrijk is, verder ontwikkelen. Nieuw decreet Omgang met kinderen en gezinnen - pedagogisch Wennen Gevarieerd aanbod aan spelmateriaal en activiteiten binnen en buiten Taalbeleid Nederlandse taalverwerving van elk kind stimuleren Positieve aandacht voor thuistaal 6 Beleidskeuze 1 Kind en Gezin wil de taalontwikkeling bij alle kinderen stimuleren De ontwikkeling van de taal is een belangrijk aspect van de ontwikkeling van kinderen. Vanaf heel jonge leeftijd wordt de taalontwikkeling door allerlei factoren beïnvloed. Het taalkapitaal op volwassen leeftijd wordt al heel vroeg bepaald. Een goede taalontwikkeling heeft enerzijds een invloed op het welbevinden van kinderen, anderzijds op de relaties die kinderen met andere mensen aangaan. Het is belangrijk voor zowel hun emotionele als intellectuele groei. Het tijdig doorverwijzen indien er ongerustheden zijn, kan grotere problemen voorkomen. TAAL- COMPETENTIE IS 1

2 Beleidskeuze 2 Kind en Gezin beschouwt taalstimulering als één van de aspecten die meer kansen voor kinderen kunnen creëren. Taalstimulering is slechts één van de aspecten waar op ingezet kan worden om uitsluiting tegen te gaan. De sociaaleconomische positie is echter de grootste voorspeller van het aantal kansen van kinderen. Kind en Gezin wil niet blind zijn voor alle andere aspecten die uitsluiting veroorzaken. Het aanpakken van sociale uitsluiting en armoede vereist een structurele aanpak. Kind en Gezin wil partners en overheden hierover sensibiliseren. Beleidskeuze 3 Kind en Gezin pleit voor het stimuleren van de thuistaal én het leren van Nederlands Kind en Gezin voert een taalbeleid waarin vooreerst de ontwikkeling en verwerving van de thuistaal gestimuleerd en ondersteund wordt. Het is belangrijk de thuistaal een volwaardige plaats te geven aangezien dit kinderen taalgevoelig maakt. Ze ontwikkelen hierdoor noodzakelijke taalvaardigheden. Het leren van een eventuele tweede taal verloopt hierdoor vlotter. Indien de thuistaal niet het Nederlands is, legt Kind en Gezin de nadruk op het belang van aanvullend verwerven van de Nederlandse taal, zowel voor ouder als kind. Nederlands spreken is namelijk een element van burgerschap. In haar beleid en concrete acties ondersteunt Kind en Gezin de samenhang van de waardering voor de thuistaal en de aandacht voor het Nederlands. Beleidskeuze 4 Kind en Gezin hanteert een positieve benadering van taalstimulering De klemtoon wordt gelegd op wat het kind al kan en het individuele verloop van taalontwikkeling. Ouders worden positief bekrachtigd in hun opvoeding, ook op het gebied van taalstimulering. Tegenover het kind zelf wordt elke uiting van communicatie en taal positief bekrachtigd. Zo wordt het gestimuleerd in zijn communicatie en krijgt het een positief zelfbeeld. 2

3 Taalplezier 1 Bron: Wukzeg je? -Het allermooiste en leukste West-Vlaams Herkenbare getuigenissen? jatoet jattendoet toetoet doet n doet batoet batt n doet bajoat mobatoet jawel maar nee toch wel heel zeker niet maar toch wel maar nee toch niet maar ja toch maar jawel Wat is hun zorg? Wat is hun doel? Wat is hun weerstand? UITDAGINGEN! Getuigenis 1 Getuigenis 2 Toen ik begon had ik alleen Nederlandstalige kinderen. Daar waren natuurlijk ook rustige en drukke kinderen bij, kinderen die heel ver waren in hun taalontwikkeling en kinderen die nog niet ver waren. Maar ze verstonden me wel allemaal. Nu heb ik een groep met naast de Nederlandstalige kinderen een Afghaans kindje, twee Turkse jongetjes, drie Bosnische kinderen en een kindje uit Ghana. We hadden ook nog een Chinees jongetje in de groep, maar die is vorige week verhuisd. Al deze kinderen spreken thuis geen Nederlands. Voor het leren van de taal zijn ze vooral op mij aangewezen. Ik doe nu heel andere dingen dan ik vroeger deed maar ben ik wel goed bezig? Vroeger was er bij mij in de groep iedere vrijdagnamiddag een poppenkastvoorstelling. Ik las ook iedere avond een verhaal of een sprookje voor en we maakten soms met de kinderen een toneeltje. Nu is dat allemaal niet meer mogelijk, dat vind ik wel heel jammer. Getuigenis 3 Ik vind het niet de moeite dat we al die inspanningen doen voor het infomoment. Het zijn toch alleen maar de Nederlandstalige ouders die komen en die zien we al bijna iedere dag. De ouders van onze meertalige kinderen komen niet en net die willen we eens zien of spreken, ook al is het moeilijk. Getuigenis 4 Mijn hart smelt als ik zie hoeveel we kunnen betekenen voor onze kinderen. Thuis gebeurt er al zo weinig rondom hen: geen bibliotheek, geen kinderparkvakanties, geen sinterklaas. Ik voel me echt verantwoordelijk voor het verhogen van hun kansen en dat geeft me wel voldoening. Natuurlijk moeten we andere dingen doen dan vroeger, maar misschien moeten we eens kijken hoe we dat met zijn allen kunnen aanpakken. Het belangrijkste is voor mij dat de kinderen zich goed voelen, dan pas kunnen ze ten volle ontwikkelen. 3

4 Getuigenis 5 Ik vind het moeilijk dat de kinderen in hun eigen taal spreken. Ten eerste ben ik verantwoordelijk voor hun Nederlands, ten tweede worden er kliekjes gevormd en ten derde kan ik hen niet begrijpen. Ik denk dat ze mij soms uitlachen. Getuigenis 6 Ik snap niet waarom we zoveel tijd moeten steken in het opstellen van een taalbeleid. Ik praat de hele dag door tegen mijn kinderen, taal, taal en nog eens taal. Al dat papier! Valkuilen 1. Taalbeleid is een zaak voor taalspecialisten. 2. Taalbeleid is een opdracht voor verantwoordelijken. 3. Taalbeleid staat of valt met een taalbeleidsplan. 4. Taalbeleid heeft vooral met regels en reglementen te maken. 5. Taalbeleid is de zoveelste extra. Taalplezier 2 Bron BUDDINGH C. (1985). Nieuwe Gorgelrijmen. Een mustang en een tangmus Die trouwden met elkaar. Het was, als zich laat denken, Een wat merkwaardig paar. En toen ze een tweeling kregen (en dat duurde niet lang!) Was een ervan een musmus En de ander een tangtang. Definitie Taalbeleid is de structurele en strategische poging van een team om de praktijk aan te passen aan de taalbehoeften van de kinderen met het oog op het bevorderen van de algehele ontwikkeling. 4

5 26 Kwaliteitscirkel taalbeleid Taalbeleid Stappen 1 BS 2 Doelen/Visie STAP 1. de beginsituatie in kaart brengen: 6 Evaluatie 3 Acties Welke (talige) achtergrond hebben de kinderen? Anamnese? Vragenlijsten? Bijhouden? Waarom verzamelen? 5 Effect 4 Plan Kritische analyse van het huidige taalbeleid op niveau van kinderen, begeleiders, team over het muurtje durven kijken. Taalbeleid stappen STAP 2. bepalen van doelstellingen: Drie niveaus: 1 kinderen Welke behoeften hebben de kinderen? 2 begeleider/begeleidster Welke behoeften hebben de begeleiders? 3 team Wat is onze visie? Doelstellingen kinderen maar ook visie 3 functies van taal! Thuistaal als steiger voor tweede taal. Taalstimulering voor ieder kind: spreekkansen bieden, inspelen op de taaluitingen van kinderen, een goed en rijk taalaanbod geven Taal de hele dag 5

6 Doelstellingen begeleiders Vormingen/ trajecten/ coaching Hulp van externen (ouders, grootouders, ) Instappen in brede school Doelstellingen team Visie Op één lijn Hoe gaan we om met meertaligheid? Hoe communiceren we met ouders? Wat is nodig om de behoeften van kinderen, ouders en professionals zo goed mogelijk te beantwoorden? Hoe kunnen we kinderen het best stimuleren en een rijke taalomgeving creëren? Kwaliteit bewaken: focusgesprekken? 35 Taalbeleid Stappen STAPPEN 3 & 4 STAP 3. concrete acties bepalen en SWOT-analyse Werken aan deze DOELEN is volgens het team van HOOG belang Werken aan deze DOELEN is volgens het team van LAAG belang STAP 4. stapsgewijs uitvoeren om naar die doelstellingen toe te werken Over de werking met betrekking tot deze doelen is het team (HEEL) TEVREDEN 2 (liefst behouden) 3 (evidentie) Over de werking met betrekking tot deze doelen is het team (HELEMAAL) NIET TEVREDEN 1 (verbetering is nodig) 4 (weinig overtuiging) 6

7 Taalbeleid stappen STAP 5 & 6: Effect(meting)? en Evaluatie: Evalueren wat je als team al bereikt hebt en welke doelen meer aandacht verdienen, bijsturen. Wordt de actie uitgevoerd? Opgevolgd? Vragen of problemen? Coördinatie? Is iedereen die bij de uitvoering van de actie moest betrokken zijn, er daadwerkelijk bij betrokken? Kan de actie binnen de voorziene tijd uitgevoerd worden? Is er voldoende ruimte voor interactie? Voelt iedereen zich goed bij deze actie? Reacties? Van brabbelen tot babbelen, van de eerste woordjes tot de eerste liedjes: kinderen ontdekken samen met jou honderden manieren om zich uit te drukken. Terwijl ze spelend de wereld verkennen, leren ze elke dag hoe ze andere kinderen en volwassenen bij hun ervaringen kunnen betrekken. Om jonge kinderen veel kansen te bieden, is het belangrijk hun taal te stimuleren, altijd en overal. Het boek Allemaal taal wil werkmethodes, inspirerende praktijkvoorbeelden en achtergrondinformatie aanreiken om samen met begeleiders en andere betrokkenen na te gaan hoe je de taal van jonge kinderen kunt stimuleren tijdens het spel maar ook op het verzorgingskussen, bij het onthaal of tijdens het eten. Allemaal Taal is bruikbaar in de kinderopvang of in de kleuterschool voor iedereen die jonge kinderen ondersteunt in hun ontwikkeling. Het handboek Allemaal taal bestaat uit drie delen: 1. Taalontwikkeling en stimulering bij jonge kinderen: achtergrondinformatie. 2. Procesfiches: werkmethodes voor een coach op de werkvloer die taalstimulering wil bevorderen. 3. Taalfiches: praktijkvoorbeelden voor elke begeleider in een ruime context geplaatst. Het handboek is het resultaat van het Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek In dialoog over taal, dat in liep als een samenwerking tussen de bacheloropleidingen Pedagogie van het jonge kind van de Arteveldehogeschool in Gent en de Karel de Grote-Hogeschool in Antwerpen. 39 Referenties Verhelst, M., Joos, S. & C. Moons (2010), Taalstimulering en meertaligheid bij kinderen van 0-6. Leuven: K.U.Leuven, Centrum voor Taal en Onderwijs/Brussel: Kind en Gezin Verhelst, M. (2011), 'De peuterwereld... een krachtige taalomgeving. Meer kansen door vroege taalstimulering in de kinderopvang'. In: KIDDO (12) Govaert, K., Hostyn I., Steverlynck A., Van Daele S. & Willockx D. (2014). Allemaal Taal. Taal ontwikkelen en stimuleren bij jonge kinderen. Gent/Antwerpen: Arteveldehogeschool Karel de Grote Hogeschool. Abimo Uitgeverij 7

TATERTAAL. Taalstimulering bij baby s en peuters. Karen Torfs

TATERTAAL. Taalstimulering bij baby s en peuters. Karen Torfs TATERTAAL Taalstimulering bij baby s en peuters Karen Torfs Welkom! Introductie Programma Taalstimulering: Kind en Gezin Kinderen hebben recht op ontwikkeling. Kinderen hebben recht op participatie in

Nadere informatie

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin VLOR studiedag 3 februari 2012 Taal = hot item Arme peuters ook taalarm (16/03/2009) Steeds minder baby s met Nederlands als thuistaal geboren (4/12/2010)

Nadere informatie

Pedagogie van het jonge kind

Pedagogie van het jonge kind Pedagogie van het jonge kind Dietlinde Willockx Siska Van Daele Ine Hostyn Ann Steverlynck Allemaal Taal PWO onderzoek: In dialoog over taal o In dialoog met kindbegeleiders een werkbegeleiding over taalstimulering

Nadere informatie

Taalstimulering voor kinderen en volwassenen. Taal en taalbeleid 3 februari 2014

Taalstimulering voor kinderen en volwassenen. Taal en taalbeleid 3 februari 2014 Taalstimulering voor kinderen en volwassenen Taal en taalbeleid 3 februari 2014 Enkele stellingen Taalontwikkeling 1. Voortalige fase: van 0 tot 1 jaar 2. Vroegtalige fase: van 1 tot 2,5 jaar Eentalige

Nadere informatie

Notitieboekje. Allemaal Taal

Notitieboekje. Allemaal Taal Notitieboekje Allemaal Taal 1 Wie stimuleerde jouw taal? Hoe stimuleer je de taal van de kinderen? 2 Wat hebben de kinderen nodig? Het is soms moeilijk om aan taalstimulering te doen omdat mijn groep zo

Nadere informatie

Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid

Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid KBS-project Aangepaste communicatie naar sociaal zwakke groepen Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid Tinne Rommens, stafmedewerker diversiteit KInd & Gezin Frank Van Swalm, communicatieambtenaar

Nadere informatie

contact Messaouda Zaouali 09 267 68 11 messaouda.zaouali@odice.be www.odice.be Kinderdagverblijven en buitenschoolse werkingen weerspiegelen de samenleving: je vindt er kinderen uit allerlei gezinnen en

Nadere informatie

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Ronde 4 Ayse Isçi Onderwijscentrum, Gent Contact: ayse.isci@gent.be Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Meertaligheid in het onderwijs en in de opvang

Nadere informatie

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school 1 Basisvoorwaarden Een school die goed weet om te gaan met meer-/anderstaligheid neemt een open houding aan tegenover

Nadere informatie

Meertalig opvoeden. Veronique de Vries Psychologe

Meertalig opvoeden. Veronique de Vries Psychologe Meertalig opvoeden Veronique de Vries Psychologe Wat: Opvoeders van kinderen tussen 0 en 12 jaar ondersteunen. Hoe: Adviesgesprekken, infomomenten, thuisbegeleiding, ouder- en kindtrainingen, dag- en/of

Nadere informatie

Taalontwikkeling in een meertalige context

Taalontwikkeling in een meertalige context Taalontwikkeling in een meertalige context Informatiebrochure voor ouders Code maakt deel uit van de Groep Gezondheid & Welzijn van Lessius Proces van tweedetaalverwerving 1 Verantwoording Als expertisecentrum

Nadere informatie

'Praat rijk, luister lustig'

'Praat rijk, luister lustig' 'Praat rijk, luister lustig' Tips voor taalstimulering en meertaligheid in de voor- en vroegschoolse sector Door Caroline Moons, Sien Joos en Machteld Verhelst, CTO-medewerkers In opdracht van Kind & Gezin

Nadere informatie

TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN

TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs, KU Leuven Kleine kinderen, grote kansen, 29.11.2013

Nadere informatie

Vragenlijst: bevraging naar uw algemene tevredenheid

Vragenlijst: bevraging naar uw algemene tevredenheid Vragenlijst: bevraging naar uw algemene tevredenheid Voorziening: Hemeltje Telefoonnr ouders: Saar Vos Zandstraat 2 2200 Herentals A. algemeen Ik woon in de gemeente waar de opvang gevestigd is. Ja Neen

Nadere informatie

Vlaamse Regering keurt voorontwerp decreet Kinderopvang goed

Vlaamse Regering keurt voorontwerp decreet Kinderopvang goed Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 6 mei 2011 Mijlpaal voor kinderopvang Vlaamse Regering keurt voorontwerp decreet Kinderopvang goed De Vlaamse Regering gaf vandaag

Nadere informatie

Sterk in kinderopvang

Sterk in kinderopvang Sterk in kinderopvang Goede kinderopvang Langdurige positieve effecten op - sociale - emotionele - verstandelijke - morele - taalontwikkeling tot ver in de schooltijd Lage pedagogische kwaliteit? - negatieve

Nadere informatie

Deze leidraad helpt om het gesprek in team aan te gaan rond kwaliteit, vooraleer je de sjablonen in de digitale leermodules invult.

Deze leidraad helpt om het gesprek in team aan te gaan rond kwaliteit, vooraleer je de sjablonen in de digitale leermodules invult. Deel 1 Wat is een kwaliteitshandboek? Deze leidraad is gebaseerd op de digitale leermodules van Kind & Gezin. Die modules zijn bedoeld om de verschillende onderdelen van het kwaliteitshandboek uit te werken.

Nadere informatie

Verder gestalte geven aan het taalbeleidsplan

Verder gestalte geven aan het taalbeleidsplan Verder gestalte geven aan het taalbeleidsplan De lat hoog voor talen in iedere school Goed voor de sterken, sterk voor de zwakken Inhoud THEORETISCH KADER Definitie Doelen Bronnen voor het bepalen van

Nadere informatie

TAALBELEID BAO. Taalbeleid: een succesvol project. Martien Berben

TAALBELEID BAO. Taalbeleid: een succesvol project. Martien Berben TAALBELEID BAO Taalbeleid: een succesvol project Martien Berben www.cteno.be Taalbeleid Waarom? Hoe? TAALBELEID Voor wie? Waarover? Waarom? Attitude bij lezen Begrijpen van opdrachten Duidelijkheid bij

Nadere informatie

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS @ ----- Managers en REC-vorming ----- AB ZONDER VOORTREKKERS GEEN VOORUITGANG De wereld van de REC-vorming is volop beweging. In 1995 werden de eerste voorstellen gedaan en binnenkort moeten 350 scholen

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen skalender Samen bouwen aan kinderkansen Februari 2016 Hechting, een natuurlijk proces zaterdag 6 februari 2016 van 9u tot 12u Professionelen, vrijwilligers en Taalstimulatie maandag 15 februari 2016 van

Nadere informatie

Een taalbeleid implementeren in de basis- en secundaire school. Taal, taal en nog eens taal!

Een taalbeleid implementeren in de basis- en secundaire school. Taal, taal en nog eens taal! Een taalbeleid implementeren in de basis- en secundaire school Taal, taal en nog eens taal! 1. Wat is taalbeleid? Situaties Definitie Programma 2. Hoe doen scholen aan taalbeleid? Doelstellingen Didactische

Nadere informatie

Zelfevaluatie-instrument MeMoQ. Dimensie 3: Emotionele ondersteuning. Groepsopvang

Zelfevaluatie-instrument MeMoQ. Dimensie 3: Emotionele ondersteuning. Groepsopvang Zelfevaluatie-instrument MeMoQ Dimensie 3: Emotionele ondersteuning Groepsopvang 2016 Kind en Gezin UGent KU Leuven Citeren uit het zelfevaluatie-instrument MeMoQ kan, mits correcte bronvermelding: Declercq,

Nadere informatie

Passend Onderwijs voor de kinderen op school: samen met ouders en leerkracht

Passend Onderwijs voor de kinderen op school: samen met ouders en leerkracht Passend Onderwijs voor de kinderen op school: samen met ouders en leerkracht Vanaf 1 augustus is de Wet passend onderwijs van kracht. De school van uw kind/uw school is aangesloten bij het samenwerkingsverband

Nadere informatie

Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen

Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen Loes Vandenbroucke & Noël Clycq Oprit 14 onderzoek Doel: Verklaren van (problematische) schoolloopbanen

Nadere informatie

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen skalender Samen bouwen aan kinderkansen Januari 2016 Peuters lief, maar soms lastig Praatavond over peuterpuberteit donderdag 28 januari 2016 van 19u15 tot 21u30 Ouders met kinderen tussen 18 Februari

Nadere informatie

Zelfevaluatie-instrument MeMoQ. Dimensie 3: Emotionele ondersteuning. Gezinsopvang

Zelfevaluatie-instrument MeMoQ. Dimensie 3: Emotionele ondersteuning. Gezinsopvang Zelfevaluatie-instrument MeMoQ Dimensie 3: Emotionele ondersteuning Gezinsopvang 2016 Kind en Gezin UGent KU Leuven Citeren uit het zelfevaluatie-instrument MeMoQ kan, mits correcte bronvermelding: Declercq,

Nadere informatie

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Inleiding: ATB de Springplank, een algemeen toegankelijke basisschool en Vlietkinderen, maatwerk in kinderopvang, beiden gehuisvest

Nadere informatie

Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen

Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen Agenda 1. Kwaliteitsontwikkeling in Brede Scholen in Brussel en Kent - Verwachtingen? 2. Extended Schools & kwaliteitsontwikkeling

Nadere informatie

Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid. An Bistmans 29 november 2010

Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid. An Bistmans 29 november 2010 Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid An Bistmans 29 november 2010 BE- kernopdracht geletterdheid Duidelijke plaats in de samenleving en flexibiliteit Modularisering - certificering VKS1

Nadere informatie

Kind in Beeld. Kinderopvang

Kind in Beeld. Kinderopvang Kind in Beeld Kinderopvang Inhoud Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje? 4 Waarom breng ik mijn kindje naar de kinderopvang? 6 Hoeveel kost kinderopvang? 8 Legende Prijs Inkomen Kindje Begeleider

Nadere informatie

Kind in Beeld. Kinderopvang

Kind in Beeld. Kinderopvang Kind in Beeld Kinderopvang Inhoud Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje 4 Waarom breng ik mijn kindje naar de kinderopvang 6 Hoeveel kost kinderopvang 8 Legende Prijs Inkomen Kindje Begeleider Dagen

Nadere informatie

Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios

Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios Onderdeel van: Pagina 1 van 5 Inleiding In het pedagogisch kader staan onze uitgangspunten en basisdoelen die ten grondslag liggen aan ons pedagogisch handelen.

Nadere informatie

Deze leidraad helpt om het gesprek in team aan te gaan rond kwaliteit, vooraleer je de sjablonen in de digitale leermodules invult.

Deze leidraad helpt om het gesprek in team aan te gaan rond kwaliteit, vooraleer je de sjablonen in de digitale leermodules invult. Deel 2 Kwaliteitsbeleid Deze leidraad is gebaseerd op de digitale leermodules van Kind & Gezin. Die modules zijn bedoeld om de verschillende onderdelen van het kwaliteitshandboek uit te werken. Die modules

Nadere informatie

POP. Betrokkenen INFORMATIE UIT DE KENNISMAKING:

POP. Betrokkenen INFORMATIE UIT DE KENNISMAKING: POP Betrokkenen Naam werknemer Functie In dienst sinds GSM nr en e-mail Naam organisatie Adres Telefoon en e-mail Begeleider werkvloer Telefoon en e-mail HR-verantwoordelijke Telefoon van e-mail Naam POP-coach

Nadere informatie

Visie (Pedagogisch werkplan)

Visie (Pedagogisch werkplan) Visie (Pedagogisch werkplan) Gastouderopvang De Krummeltjes stelt zich tot doel om een omgeving te bieden waarin kinderen kunnen opgroeien tot zelfstandige en evenwichtige mensen met respect voor anderen

Nadere informatie

20/02/2014 VERGUNNINGSVOORWAARDEN KINDEROPVANG BABY S EN PEUTERS INHOUD. 1. Nieuwe namen. Nieuwe namen

20/02/2014 VERGUNNINGSVOORWAARDEN KINDEROPVANG BABY S EN PEUTERS INHOUD. 1. Nieuwe namen. Nieuwe namen VERGUNNINGSVOORWAARDEN KINDEROPVANG BABY S EN PEUTERS Principieel akkoord Vlaamse Regering 5 juli 2013 INHOUD 1. Nieuwe namen 2. Algemene principes 3. Aanpak 4. 5. Werkingsvoorwaarden Nieuwe namen NU 1

Nadere informatie

1. Ouders en jij: opvoedingspartners

1. Ouders en jij: opvoedingspartners 1. Ouders en jij: opvoedingspartners Ouders die jouw opvang kiezen, vertrouwen je hun kostbaarste bezit toe. Jij voedt hun kinderen mee op tijdens hun belangrijkste levensjaren, een mooie taak! EEN GOEDE

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan. Kid@home

Pedagogisch beleidsplan. Kid@home Pedagogisch beleidsplan Kid@home Pedagogisch beleidsplan Inhoud: 1. Inleiding 2. Pedagogische visie 3. Verzorging 4. Emotionele veiligheid 5. Persoonlijke competenties 6. Sociale competenties 7. Normen

Nadere informatie

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen skalender Samen bouwen aan kinderkansen Maart 2016 Workshop Draagdoeken donderdag 17 maart 2016 van 10u tot Peuters lief, maar soms lastig donderdag 31 maart 2016 van 19u15 tot Ouders met kinderen tussen

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Introductie Introductie Het pedagogisch beleid van de tussenschoolse opvang SKN s Eetclub biedt een kader dat de overblijfkrachten en de coördinatoren tussenschoolse

Nadere informatie

1 SEPTEMBER 2015 PEDAGOGISCH BELEID KINDEROPVANG SKW

1 SEPTEMBER 2015 PEDAGOGISCH BELEID KINDEROPVANG SKW 1 SEPTEMBER 2015 PEDAGOGISCH BELEID KINDEROPVANG SKW INLEIDING De missie van Kinderopvang SKW is het verzorgen van betrouwbare kinderopvang, die aansluit bij de leefomgeving van kinderen. Het kind en zijn

Nadere informatie

COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR

COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR COMPETENTIEPROFIEL ANIMATOR VOOR ANDERSTALIGE NIEUWKOMERS Een goede spelbegeleider biedt ruimte en tijd om te spelen, maakt een weldoordachte keuze in het aanbod, biedt kansen om te exploreren, toont interesse,

Nadere informatie

Voorstellen voor de geplande Talennota van de Vlaamse minister van Onderwijs

Voorstellen voor de geplande Talennota van de Vlaamse minister van Onderwijs Voorstellen voor de geplande Talennota van de Vlaamse minister van Onderwijs Januari 2011 1. Inleiding De voorbije jaren hebben de verschillende Vlaamse ministers van Onderwijs veel inspanningen gedaan

Nadere informatie

Mantelzorgers wie zijn ze en wat doen ze? 19 Waarom mantelzorgers ondersteunen? 21 Een tekort in het aanbod 22

Mantelzorgers wie zijn ze en wat doen ze? 19 Waarom mantelzorgers ondersteunen? 21 Een tekort in het aanbod 22 Inhoud Voorwoord 9 Dankwoord 11 Korte samenvatting 13 Een brief aan u 15 Leeswijzer 17 Inleiding 19 Mantelzorgers wie zijn ze en wat doen ze? 19 Waarom mantelzorgers ondersteunen? 21 Een tekort in het

Nadere informatie

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Light up your fire voordat burnout toeslaat Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Wat is jouw droom? Vuur - energie Waarden, zaken die voor jou belangrijk zijn in je leven

Nadere informatie

In gesprek met ouders. Spel en ontwikkeling! (module 1 en 2) (module 3 en 4) Doel Verkrijgen van inzicht in het belang van spel en

In gesprek met ouders. Spel en ontwikkeling! (module 1 en 2) (module 3 en 4) Doel Verkrijgen van inzicht in het belang van spel en Peuters spelender wijs! Een praktische verdiepingscursus voor pedagogisch medewerkers in peuterspeelzalen en kinderdagverblijven De ontwikkeling van jonge kinderen gaat snel. Ze zijn altijd op ontdekkingstocht

Nadere informatie

Van werkdruk naar werkplezier

Van werkdruk naar werkplezier Van werkdruk naar werkplezier Het Programma Onze visie Werkdruk leidt tot minder werkplezier, wrijving in de samenwerking en op termijn mogelijk verzuim door stressklachten. Als medewerkers echter uitgedaagd

Nadere informatie

Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen

Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen 1 Taalbeleidsplan Sisa Kinderopvang Kinderdagverblijven en Peuterspeelplaatsen 2 Voorwoord Door middel van dit taalbeleidsplan wordt zichtbaar hoe onze voorschoolse voorzieningen bijdragen aan de taalontwikkeling

Nadere informatie

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd 0 tot 4 jaar

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd 0 tot 4 jaar ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND Leeftijd 0 tot 4 jaar Het leren praten van uw kind gaat vaak bijna vanzelf. Toch is er heel wat voor nodig voordat uw kind goed praat. Soms gaat het niet zo vlot met

Nadere informatie

Het spel der democratische opvoeding Wat vooraf ging: Aan de hand van de 4 pijlers deden de ambassadeurs van Triodus samen goed voor later en de werkgroep wat iedere kindwijzerorganisatie deed, inventariseren!

Nadere informatie

Voordat pedagogisch kader Kinderopvang er was Allemaal op zoek naar eigen invulling pedagogiek

Voordat pedagogisch kader Kinderopvang er was Allemaal op zoek naar eigen invulling pedagogiek Voordat pedagogisch kader Kinderopvang er was Allemaal op zoek naar eigen invulling pedagogiek Slingerbeweging van dikke boeken met veel detail naar dunne kaders op hoofdlijnen Het pedagogisch kader Een

Nadere informatie

Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst

Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst Inleiding Aalst ondergaat door zijn centrale ligging de laatste jaren meer en meer de invloed van migratie, onder meer uit de regio Brussel.

Nadere informatie

Aandacht voor ouderschap

Aandacht voor ouderschap Aandacht voor ouderschap Het versterken van de eigen kracht van ouders: wat, waarom, welke, hoe? Susan Ketner, ketner.s@hsleiden.nl Expertisecentrum Jeugd, Lectoraat Ouderschap en Ouderbegeleiding Wie

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Klare taal rendeert. Over het belang van een taalbeleid voor bedrijven en organisaties

Klare taal rendeert. Over het belang van een taalbeleid voor bedrijven en organisaties Klare taal rendeert Over het belang van een taalbeleid voor bedrijven en organisaties Taalbeleid: geen overbodige luxe Duidelijk en transparant taalgebruik vermijdt misverstanden, verbetert de samenwerking

Nadere informatie

Waarom? Doel. Verloop 26/02/2015. Talensensibilisering in de kleuterklas TALENSENSIBILISERING IN DE KLEUTERKLAS

Waarom? Doel. Verloop 26/02/2015. Talensensibilisering in de kleuterklas TALENSENSIBILISERING IN DE KLEUTERKLAS TALENSENSIBILISERING IN DE KLEUTERKLAS Begeleidingsprogramma voor kleuterleerkrachten en ouders van meertalige kinderen Ellen Vandewalle 26-02-2015 http://www.tolkinfo.nl/tolk2.php Waarom? Waarom? Doel

Nadere informatie

Meertalige ontwikkeling Adviezen voor ouders van kinderen met een auditieve / communicatieve beperking die in een meertalige omgeving wonen

Meertalige ontwikkeling Adviezen voor ouders van kinderen met een auditieve / communicatieve beperking die in een meertalige omgeving wonen Meertalige ontwikkeling Adviezen voor ouders van kinderen met een auditieve / communicatieve beperking die in een meertalige omgeving wonen Door: Mirjam Blumenthal Projectleider CLD M.Blumenthal@effathaguyot.nl

Nadere informatie

projectverloop Onderzoek

projectverloop Onderzoek projectverloop Onderzoek Ouders: bezorgd om Nederlands, bezorgd om thuistaal Leerkrachten: meertaligheid als oorzaak van achterstand Maar: meertaligheid hoeft geen probleem te zijn projectverloop Kans:

Nadere informatie

Peuterspeelpunten Turnhout

Peuterspeelpunten Turnhout Peuterspeelpunten Turnhout Een plaats voor ontmoeting Bruggen bouwen naar maatschappelijke deelname Open en laagdrempelig aanbod voor ouders en opvoeders en jongste kinderen Samen spelen kan je leren Algemene

Nadere informatie

Stichting Kinderopvang Alkmaar. Pedagogisch Beleid. Peuterspeelzalen

Stichting Kinderopvang Alkmaar. Pedagogisch Beleid. Peuterspeelzalen Stichting Kinderopvang Alkmaar Pedagogisch Beleid Peuterspeelzalen Inhoudsopgave 1. INLEIDING...3 2. DOEL VAN HET BELEID...3 2.1 ALGEMEEN...3 2.2 BIJDRAGE AAN ORGANISATIEDOELEN...3 2.3 ROLLEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN...4

Nadere informatie

Wat je zaait is wat je oogst

Wat je zaait is wat je oogst opvoeden & persoonlijke ontwikkeling Wat je zaait is wat je oogst In de vorige Spiegelbeeld stond een artikel over een nieuwe, integrale visie op kinderen, opvoeden en persoonlijke ontwikkeling. U hebt

Nadere informatie

Effectief hulpverlenen met goesting in een veranderend welzijnslandschap

Effectief hulpverlenen met goesting in een veranderend welzijnslandschap Effectief hulpverlenen met goesting in een veranderend welzijnslandschap Vermaatschappelijking van de zorg, persoonsvolgende financiering, sociaal ondernemerschap. Het zijn evoluties die niet meer weg

Nadere informatie

Taalstimulering in de kinderopvang. Sandra Van der Mespel, VBJK

Taalstimulering in de kinderopvang. Sandra Van der Mespel, VBJK Taalstimulering in de kinderopvang Sandra Van der Mespel, VBJK Met de regelmaat van de klok duikt de vraag op of voorschoolse kinderopvang anderstalige kinderen op de kleuterschool kan voorbereiden door

Nadere informatie

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Toelichting Beste leerling, Jij zit in de Eureka!-klas. We zijn benieuwd naar jouw mening. Die kun je geven in deze vragenlijst. Die bestaat

Nadere informatie

2 Verhalen... Inleiding. Het Verhaal Van Roos (14) in Het blijven toch je ouders. Het Verhaal van Tamara (23) in Het blijven toch je ouders.

2 Verhalen... Inleiding. Het Verhaal Van Roos (14) in Het blijven toch je ouders. Het Verhaal van Tamara (23) in Het blijven toch je ouders. 2 Verhalen... Anderhalf jaar terug werd het gedrag van mijn moeder nog erger. Als ik na een weekend bij mijn vader thuiskwam waren er dingen kapot. Ik wist gelijk dat er ruzie was geweest door de alcohol.

Nadere informatie

nieuwsbrief TAAL & ONDERWIJS december 2010 Taal én techniek, een win-winsituatie voor alle kleuters!

nieuwsbrief TAAL & ONDERWIJS december 2010 Taal én techniek, een win-winsituatie voor alle kleuters! Taal én techniek, een win-winsituatie voor alle kleuters! Door Marjon Goethals (Pedagogisch begeleider tweedelijnsondersteuning kleuterparticipatie) en Jozefien Loman (CTO-medewerker) In het kleuteronderwijs

Nadere informatie

Naam: Locatie: Groep: Groeibericht

Naam: Locatie: Groep: Groeibericht Naam: Locatie: Groep: Groeibericht pagina 2 Inleiding Opgroeien, opvoeden en ontwikkelen gaat bij ieder kind met vallen en opstaan. In de moderne kinderopvang nemen we een deel van de opvoeding van uw

Nadere informatie

Workshop 3: Taalactivering

Workshop 3: Taalactivering Workshop 3: Taalactivering inhoud voorstelling Wat is taalactivering? De thema s in vogelvlucht Een thema in detail: spelend leren Getuigenis Juf Els Vragen en bekijken materiaal projectverloop onderzoek

Nadere informatie

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Ben je een betrokken leidinggevende, docent, trainer of coach die (aankomend) pedagogisch medewerkers wil stimuleren om de belangrijkste pedagogische vaardigheden

Nadere informatie

dialooghouding We stellen u onze visie even voor.

dialooghouding We stellen u onze visie even voor. schoolvisie Als katholieke basisschool willen we zorg dragen voor de opvoeding van elk kind. We zien onze school als een huis met een tuin waarin we de basis leggen voor de toekomst, om later met de beste

Nadere informatie

Zelfevaluatie in scholen

Zelfevaluatie in scholen Zelfevaluatie in scholen Geert Devos Vlerick Leuven Gent Management School Jef Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie K.U. Leuven Startsituatie Zelfevaluatie Taken bij de voorbereiding Voorbereiding

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke

Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke Inhoud 1. Inleiding 2. Onze visie 3. Doelstellingen 4. Pedagogische uitgangspunten voor het kind 5. Pedagogische uitgangspunten voor de groepsleiding

Nadere informatie

Het Pedagogische Raamwerk en implicaties voor de opleiding van kinderbegeleiders

Het Pedagogische Raamwerk en implicaties voor de opleiding van kinderbegeleiders Vakgroep Sociale Agogiek UGent ECEGO KU Leuven Het Pedagogische Raamwerk en implicaties voor de opleiding van kinderbegeleiders Prof. dr. Ferre Laevers K.U. Leuven Meten en Monitoren van Kwaliteit in de

Nadere informatie

Actieonderzoek: wat?

Actieonderzoek: wat? PRAKTIJKVERHAAL OVER ACTIEONDERZOEK VOOR LERAREN Gilbert Deketelaere Sint-Godelievecollege Gistel-Eernegem Actieonderzoek: wat? Groot onderhoud van zelfevaluatie op microniveau Cyclisch proces Reflectie

Nadere informatie

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen

Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen Vormingskalender Samen bouwen aan kinderkansen 2015 Vorming Klare taal - duidelijk gesproken & geschreven taal Klare taal - duidelijk gesproken taal Datum (telkens dezelfde vorming op Doelgroep Locatie

Nadere informatie

Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum

Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Inhoud Definitie gezond Biopsychosociaal model Psychische gezondheid Stress

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Reader voor pedagogisch medewerkers

Reader voor pedagogisch medewerkers Reader voor pedagogisch medewerkers Module 1: Taalaanbod Wat zeg je en hoe zeg je het Rijk taalaanbod Er is veel verschil in taalaanbod: rijke of arme taal en alles daar tussenin. Het is van belang te

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School

Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School Piet Van Avermaet Inhoud Voorstelling SDL Kennismaking Stellingen Taal, taal leren, talige

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Nanny Association

Pedagogisch Beleid. Nanny Association Pedagogisch Beleid Nanny Association Rijen, juni 2006 Inhoud Inleiding 1. Nanny Association 2. Profiel nanny 3. Functie- en taakomschrijving 4. Accommodatie en materiaal 5. Ouderbeleid 6. Pedagogische

Nadere informatie

Harlekijn. Uitkomsten Tevredenheidsonderzoek

Harlekijn. Uitkomsten Tevredenheidsonderzoek Harlekijn Uitkomsten Tevredenheidsonderzoek december 2013 (Respons op basis van 60 vragenlijsten retour) De vragenlijst heeft betrekking op: KDV 71% BSO 29% Mijn kind(eren) maakt/ maken gebruik van de

Nadere informatie

VVSG als pedagogische ondersteuningsorganisatie

VVSG als pedagogische ondersteuningsorganisatie VVSG als pedagogische ondersteuningsorganisatie Ann Lobijn, VVSG Inhoud 1. Pedagogisch beleid 2. 3. Voorstel VVSG 4. Reacties en vragen 2 - VVSG - Inhoud 1 Pedagogisch beleid Decreet Kinderopvang van baby

Nadere informatie

DOEL. Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders.

DOEL. Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders. DOEL Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders. INHOUD Kennismaking Speeddate Voorstelling Fevlado, het participatieproject en het onderwijsproject Workshop

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Auteur: Ingeborg van der Zanden Bartels Datum: 05 januari 2015 Plaats: Kerkdriel Versie: 0.1 Pedagogisch beleidsplan BSO VillaDriel 12 april 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Waarvoor staat Onafhankelijk Leven vzw? 1. Visie Onafhankelijk Leven vzw gaat met volle kracht voor een samenleving waar alle personen met beperking controle hebben

Nadere informatie

Brochure. Kindcentrum

Brochure. Kindcentrum Brochure Kindcentrum Positive Action Positive Action is een programma waarmee kinderen ondersteund en uitgedaagd worden in het ontwikkelen van hun unieke talenten. Het gaat daarbij niet alleen over goede

Nadere informatie

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND Leeftijd vanaf 4 jaar Het leren praten van uw kind gaat vaak bijna vanzelf. Toch is er heel wat voor nodig voordat uw kind goed praat. Soms gaat het niet zo vlot met

Nadere informatie

KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG

KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG AANPAKFACTOR IN DE OPVANG Specificaties Specifiek toegespitst op thuistaal/thuiscultuur Aanbod / Een rijke omgeving Infrastructuur Poppen-, lees-,

Nadere informatie

Anamnese Meertalige Kinderen

Anamnese Meertalige Kinderen Anamnese Meertalige Kinderen Intervisiewerkgroep Meertalige kinderen Deze anamneselijst staat gratis ter beschikking op www.sig-net.be in PDF-formaat en is ook beschikbaar in het Frans, Engels, Spaans,

Nadere informatie

Dialogen website Motiveren tot rookstop

Dialogen website Motiveren tot rookstop Dialogen website Motiveren tot rookstop Dialoog verandertaal uitlokken en versterken Goedemorgen. Heeft u problemen gehad sinds uw vorige controle? Ja, eigenlijk wel. Mijn tanden zijn sterk verkleurd.

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING. Functie. Functionele loopbaan: D1 - D2 - D3 Subdienst: - Doel van de entiteit. Beschrijving van de afdeling

FUNCTIEBESCHRIJVING. Functie. Functionele loopbaan: D1 - D2 - D3 Subdienst: - Doel van de entiteit. Beschrijving van de afdeling Functie Functienaam: Begeleider Buitenschoolse Opvang Graadnaam: Begeleider Buitenschoolse Opvang Afdeling: Leven en Genieten Dienst: Kinderopvang Functionele loopbaan: D1 - D2 - D3 Subdienst: - Doel van

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Beeldcoaching in de. kinderopvang. Visie In Beeld. Leren coachen met video

Beeldcoaching in de. kinderopvang. Visie In Beeld. Leren coachen met video Beeldcoaching in de kinderopvang Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

Wat. lokaal project kinderarmoede innovatietraject binnen het inspirerend voorbeeld Huis van het Kind Anderlecht samenwerkingsverband tussen

Wat. lokaal project kinderarmoede innovatietraject binnen het inspirerend voorbeeld Huis van het Kind Anderlecht samenwerkingsverband tussen Wat lokaal project kinderarmoede innovatietraject binnen het inspirerend voorbeeld Huis van het Kind Anderlecht samenwerkingsverband tussen het inloopteam Huis der Gezinnen de Erasmus Hogeschool Lerarenopleiding

Nadere informatie

zittingsjaar Handelingen Commissievergadering Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid

zittingsjaar Handelingen Commissievergadering Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid vergadering C169 WEL13 zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid van 13 maart 2012 2 Commissievergadering nr. C169 WEL13 (2011-2012)

Nadere informatie