Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren"

Transcriptie

1 Rapport Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Woerden, juli 2014

2 Inhoudsopgave I. Omvang en samenstelling groep respondenten p. 3 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid? p. 5 III. Wat verwachten senioren ten aanzien van de toekomst? p. 14 IV. In hoeverre kunnen senioren terugvallen op hun sociaal netwerk? p. 21 V. Conclusies p. 25 VI. Slotbeschouwing p. 26 VII. Bijlage: vragenlijst p. 28 Colofon: Tekst en redactie: Foto cover: Vormgeving: ANBO/Kienonderzoek Web beeldbank ANBO ANBO (afdeling communicatie) 1

3 Inleiding Het Kabinet heeft een ingrijpende wijziging in de langdurige zorg ingezet. Hiervoor verandert de Wet maatschappelijke ondersteuning op essentiële onderdelen per 1 januari 2015 (Wmo 2015). Onderdelen uit de AWBZ gaan via de nieuwe Wmo naar gemeenten - zoals dagbesteding- en de Wet Langdurige Zorg vervangt de AWBZ. Kern van de wijziging is dat mensen eerst na moeten gaan in hoeverre ze zorg en ondersteuning zelf en met behulp van hun eigen sociale netwerk kunnen regelen, voordat ze een beroep doen op de overheid. De termen eigen regie en zelfredzaamheid hebben daarin een essentiële rol. Hoe kijken senioren zelf aan tegen begrippen eigen regie en zelfredzaamheid? Dit was aanleiding voor een enquête onder senioren. ANBO heeft de abonnees van haar nieuwsbrief uitgenodigd deel te nemen aan een enquête met 12 vragen over eigen regie en zelfredzaamheid in de periode 20 mei- 8 juni Het abonneebestand bevatte ca (gratis) abonnees. Hier vallen zowel ANBO leden als niet ANBO leden onder. Ruim respondenten (11.547) hebben de vragenlijst ingevuld. De vragenlijst treft u aan in de bijlage. Van de respondenten hebben alle vragen beantwoord. Hierna treft u de resultaten aan, verdeeld over 5 hoofdstukken: I. Omvang en samenstelling groep respondenten. II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid? III. Wat verwachten senioren ten aanzien van de toekomst? IV. In hoeverre kunnen senioren terugvallen op hun sociaal netwerk? V. Conclusies VI. Slotbeschouwing en aanbevelingen 2

4 I. Omvang en samenstelling groep respondenten. Aan de enquête namen ruim respondenten deel. Het aandeel mannen was iets hoger dan vrouwen (54% vs. 46%). Kijkend naar de leeftijd van de respondenten, valt 5% in de jongste leeftijdsgroep van jaar. De grootste groep valt in de leeftijdscategorie jaar (46%) met daarop volgend jaar (38%). Een tiende is 80 jaar of ouder. (grafieken 1 en 2). Bijna de helft geeft aan helemaal gezond te zijn (46%), dan wel gezond maar minder mobiel. Nagenoeg een vijfde is gezond met een aandoening (18%). Een derde heeft één of meerdere aandoeningen (33%). Als men de fysieke gesteldheid per leeftijdscategorie bekijkt, valt op dat een grote groep respondenten met een relatief hoge leeftijd nog helemaal gezond is. Pas vanaf 80 jaar is het aandeel gezond met een aandoening hoger dan de categorie gezond (grafieken 3 en 3a). grafiek 1 verdeling man/vrouw grafiek 2. verdeling leeftijdscategorie grafiek 3. verdeling fysieke gesteldheid 3

5 grafiek 3 a verdeling fysieke gesteldheid per leeftijdscategorie grafiek 4. verdeling opleidingsniveau 4

6 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid? Op de vraag wat men onder eigen regie verstaat, scoren de volgende antwoorden bij alle leeftijdsgroepen het hoogst: Dat ik zelf bepaal op welke wijze ik mijn eigen leven inricht op het gebied van wonen en werk en zorg (51%) en dat ik bij ziekte en/of begeleiding bij eventuele ziekte zelf mag meedenken over wat ik graag wil en wat nog mogelijk is (50%). Voor drie op de tien betekent eigen regie (ook) dat zij zelf mogen beslissen wie hen komt helpen mochten zij hulp nodig hebben en/of dat zij kunnen gaan en staan waar zij willen (29%) (grafiek 5 en 5a) Hoger opgeleiden (HBO opleiding en universitair) geven in verhouding tot senioren met een lagere opleiding vaker aan dat eigen regie voor hen betekent dat zij zelf bepalen op welke wijze zij hun leven inrichten. Senioren met lager onderwijs geven relatief vaak aan: Weet niet/geen mening (grafiek 5 b). Opvallend is dat 65% van de respondenten als belangrijkste factor voor zelfredzaamheid aangeeft niet afhankelijk van anderen te willen zijn (65% grafiek 6). Voor bijna alle leeftijdscategorieën (50 90 jaar) is dit het geval, maar naarmate de leeftijd hoger is, staat dit minder vaak voor zelfredzaamheid (50-59 jaar 72%; %) (grafiek 6a). Vergelijk in dit verband wat senioren belangrijk vinden om het gevoel te hebben te hebben de eigen regie te hebben over het eigen leven: 52% geeft in dit verband aan: niet afhankelijk zijn van anderen (grafieken 7 en 7 a). Relatie met opleidingsniveau Senioren met een hogere opleiding (middelbare school of hoger) geven vaker dan lager opgeleide senioren aan dat zelfredzaamheid voor hen betekent niet afhankelijk van anderen te hoeven zijn. Hoog opgeleiden (Hbo en universiteit) geven meer gevarieerde antwoorden bij zelfredzaamheid Dit geldt ook voor de vraag over wat men onder eigen regie verstaat (grafiek 5 b). Bij invulling van wat verstaat u onder zelfredzaamheid wordt bij anders, namelijk onder meer genoemd: - Zelf bepalen welk soort hulp/zorg en de omvang ik krijg als ik zorg nodig heb/ zelf zorgverlener kunnen uitkiezen. In feite is dit een verfijning van de antwoord categorieën: dat ik bij ziekte en/of begeleiding bij eventuele ziekte zelf nog mag meedenken over wat ik graag wil en wat mogelijk is en dat ik zelf mag beslissen wie mij komt helpen mocht ik hulp nodig hebben. - Regie/ invloed op eigen levenseinde/euthanasie. Ook wordt genoemd, zij het in mindere mate: zelf mijn (gezonde) leefwijze bepalen, de wijze bepalen waarop ik verzorgd wordt (bejegening), zelf betalen voor de zorg die ik wil. En hulp kunnen weigeren. Op basis van bovenstaande lijkt het erop dat senioren met een hogere opleiding zich relatief goed bewust zijn van wat eigen regie en zelfredzaamheid voor hen inhoudt. Senioren met lager onderwijs geven op de vraag wat men onder eigen regie en zelfredzaamheid verstaat relatief vaak aan: Weet niet/geen mening. 5

7 grafiek 5. verdeling Wat verstaat u onder eigen regie? Y as Van boven naar beneden Dat ik zelf bepaal op welke wijze ik mijn eigen leven inricht op het gebied van wonen, werken en sociale contacten Dat ik bij ziekte en/of begeleiding bij eventuele ziekte zelf nog mag meedenken over wat ik graag wil en wat nog mogelijk is. Dat ik zelf mag beslissen wie mij komt helpen mocht ik hulp nodig hebben Dat ik zelf kan gaan en staan waar ik wil Weet niet/geen mening Anders, namelijk 6

8 grafiek 5 a. verdeling Wat verstaat u onder eigen regie en leeftijdscategorie Y as Van boven naar beneden Dat ik zelf bepaal op welke wijze ik mijn eigen leven inricht op het gebied van wonen, werken en sociale contacten Dat ik bij ziekte en/of begeleiding bij eventuele ziekte zelf nog mag meedenken over wat ik graag wil en wat nog mogelijk is. Dat ik zelf mag beslissen wie mij komt helpen mocht ik hulp nodig hebben Dat ik zelf kan gaan en staan waar ik wil Weet niet/geen mening Anders, namelijk 7

9 grafiek 5 b. verdeling Wat verstaat u onder eigen regie en opleidingsniveau Y as Van boven naar beneden Dat ik zelf bepaal op welke wijze ik mijn eigen leven inricht op het gebied van wonen, werken en sociale contacten Dat ik bij ziekte en/of begeleiding bij eventuele ziekte zelf nog mag meedenken over wat ik graag wil en wat nog mogelijk is. Dat ik zelf mag beslissen wie mij komt helpen mocht ik hulp nodig hebben Dat ik zelf kan gaan en staan waar ik wil Weet niet/geen mening Anders, namelijk 8

10 Grafiek 6 verdeling Wat verstaat u onder zelfredzaamheid Y as van boven naar beneden Dat ik mezelf red met boodschappen en huishouden Dat ik zelf de invulling van mijn dag bepaal Dat ik zelf regel met wie ik omga Dat ik zelf mijn financiën regel Dat ik kan gaan en staan waar ik wil Dat ik niet afhankelijk van anderen ben Weet niet/geen mening Anders, namelijk 9

11 Grafiek 6 a verdeling Wat verstaat u onder zelfredzaamheid en leeftijd Y as van boven naar beneden Dat ik mezelf red met boodschappen en huishouden Dat ik zelf de invulling van mijn dag bepaal Dat ik zelf regel met wie ik omga Dat ik zelf mijn financiën regel Dat ik kan gaan en staan waar ik wil Dat ik niet afhankelijk van anderen ben Weet niet/geen mening Anders, namelijk 10

12 grafiek 6 b verdeling Wat verstaat u onder zelfredzaamheid en opleidingsniveau Y as van boven naar beneden Dat ik mezelf red met boodschappen en huishouden Dat ik zelf de invulling van mijn dag bepaal Dat ik zelf regel met wie ik omga Dat ik zelf mijn financiën regel Dat ik kan gaan en staan waar ik wil Dat ik niet afhankelijk van anderen ben Weet niet/geen mening Anders, namelijk 11

13 grafiek 7 verdeling voorwaarden eigen regie Y as van boven naar beneden Zelf bepalen hoe ik mijn dag invul Zelf bepalen met wie ik omga Zelf bepalen hoe ik mijn huishouden regel Zelf bepalen wie ik over de vloer krijg als ik hulp nodig heb zelf kunnen gaan en staan waar ik wil Niet afhankelijk zijn van anderen Weet niet/geen mening Anders, namelijk 12

14 Grafiek 7 a verdeling voorwaarden gevoel behoud eigen regie en opleiding Y as van boven naar beneden Zelf bepalen hoe ik mijn dag invul Zelf bepalen met wie ik omga Zelf bepalen hoe ik mijn huishouden regel Zelf bepalen wie ik over de vloer krijg als ik hulp nodig heb zelf kunnen gaan en staan waar ik wil Niet afhankelijk zijn van anderen Weet niet/geen mening Anders, namelijk 13

15 III. Wat verwachten senioren ten aanzien van de toekomst? Wat verwachten de respondenten voor de toekomst ten aanzien van eigen regie en zelfredzaamheid? Eigen regie Bijna drie op de tien respondenten hebben geen verwachting van de mate waarin zijn in de toekomst de eigen regie kunnen houden over hun leven (28% weet niet) (grafiek 8). Dit geldt nagenoeg even vaak voor senioren van als (grafiek 8 a) Zelfredzaamheid Opvallend is dat bijna een derde verspreid over alle leeftijdscategorieën senioren aangeeft niet te weten in hoeverre zij verwachten in de toekomst zelfredzaam te zullen zijn (32%) (grafiek 9). Opvallend is ook dat een beduidend aantal 80-plussers niet weet of zij zelfredzaam blijven en de regie op hun leven houden (grafiek 9 a). Net als bij de verwachting ten aanzien van de eigen regie valt op dat veel senioren tussen 70 en 80 jaar verwachten deels/zelfredzaam te blijven. Vanaf 80 jaar wordt dit percentage lager (grafiek 9 a). Een mogelijke verklaring hiervoor zou kunnen zijn dat de fysieke gesteldheid van de groep 80-plussers minder is dan senioren jonger dan 80 jaar. Vergelijk grafiek 3: 24% van de 80-plussers zegt helemaal gezond te zijn tegenover 48% van degenen jonger dan 80 jaar (grafiek 3). Verschil verwachting behoud eigen regie en behoud zelfredzaamheid De verwachting om in de toekomst volledig de eigen regie te behouden (34%) ligt bij alle leeftijdscategorieën hoger dan de verwachting om helemaal zelfredzaam te blijven (13%) (grafieken 8 a en 9a). Relatie tot opleidingsniveau Zowel als het gaat om de zelfredzaamheid als de eigen regie is er een duidelijke relatie met opleiding waarneembaar. In het algemeen constateren wij dat hoe hoger men is opgeleid des te meer men verwacht zelf de eigen regie en zelfraadzaamheid te kunnen behouden. Senioren met een opleiding op HBO niveau verwachten relatief het vaakst dat ze (deels) de eigen regie over hun leven kunnen houden (72% vs. 65% onder andere opleidingsniveaus) en (grotendeels) zelfredzaam blijven (57% vs. 51% onder andere opleidingsniveaus) (grafieken 8 b en 9 b) 14

16 grafiek 8 verdeling verwachting behoud eigen regie in toekomst Y as van boven naar beneden Ik verwacht de regie over mijn leven te kunnen houden Ik verwacht dat ik de eigen regie over mijn leven deels te kunnen houden Ik verwacht dat ik de regie over mijn leven deels kwijt raak Ik verwacht dat ik de regie over mijn leven helemaal kwijtraak Weet ik niet, dat kan ik nu niet zeggen 15

17 grafiek 8 a verdeling verwachting behoud eigen regie in toekomst en leeftijdscategorie Y as van boven naar beneden Ik verwacht de regie over mijn leven te kunnen houden Ik verwacht dat ik de eigen regie over mijn leven deels te kunnen houden Ik verwacht dat ik de regie over mijn leven deels kwijt raak Ik verwacht dat ik de regie over mijn leven helemaal kwijtraak Weet ik niet, dat kan ik nu niet zeggen 16

18 grafiek 8 b verdeling verwachting behoud eigen regie en opleidingsniveau Y as van boven naar beneden Ik verwacht de regie over mijn leven te kunnen houden Ik verwacht dat ik de eigen regie over mijn leven deels te kunnen houden Ik verwacht dat ik de regie over mijn leven deels kwijt raak Ik verwacht dat ik de regie over mijn leven helemaal kwijtraak Weet ik niet, dat kan ik nu niet zeggen 17

19 grafiek 9 verdeling verwachting behoud zelfredzaamheid Y as van boven naar beneden Ik verwacht in de toekomst helemaal zelfredzaam te kunnen blijven Ik verwacht in de toekomst voor het grootste deel zelfredzaam te zijn/blijven Ik verwacht in de toekomst voor een klein deel zelfredzaam te zijn/blijven Ik verwacht in de toekomst helemaal niet meer zelfredzaam te zijn\weet ik niet, dat kan ik nu niet zeggen 18

20 grafiek 9 a verdeling verwachting behoud zelfredzaamheid en leeftijdscategorie Y as van boven naar beneden Ik verwacht in de toekomst helemaal zelfredzaam te kunnen blijven Ik verwacht in de toekomst voor het grootste deel zelfredzaam te zijn/blijven Ik verwacht in de toekomst voor een klein deel zelfredzaam te zijn/blijven Ik verwacht in de toekomst helemaal niet meer zelfredzaam te zijn\weet ik niet, dat kan ik nu niet zeggen 19

21 grafiek 9 b verdeling verwachting behoud zelfredzaamheid en opleidingsniveau Y as van boven naar beneden Ik verwacht in de toekomst helemaal zelfredzaam te kunnen blijven Ik verwacht in de toekomst voor het grootste deel zelfredzaam te zijn/blijven Ik verwacht in de toekomst voor een klein deel zelfredzaam te zijn/blijven Ik verwacht in de toekomst helemaal niet meer zelfredzaam te zijn\weet ik niet, dat kan ik nu niet zeggen 20

22 IV. In hoeverre denken senioren terug te kunnen vallen op hun sociaal netwerk? Ongeveer vier op de tien senioren gaan ervanuit dat ze kunnen terugvallen op hun (huwelijks) partner (43%) en/of kinderen (38%). Na partner en kinderen wordt geen sociaal netwerk het meest genoemd; bijna een kwart geeft aan geen aanspraak te kunnen maken op een sociaal netwerk (24%). Daarna pas noemt ment in mindere mate- buren (19%) en/of vrienden (18%) (grafiek 10). Voor mannen geldt vaker dan voor vrouwen dat zij verwachten te kunnen terugvallen op hun (huwelijks)partner (54% vs. 31%) (grafiek 10 a). Hoe is de relatie met verwachtingen ten opzichte van het sociale netwerk met opleidingsniveau? Bij alle opleidingsniveaus zijn er senioren die aangeven niet te kunnen terugvallen op een sociaal netwerk. Opvallend is dat senioren met een HBO of universitaire opleiding relatief vaker denken te kunnen terugvallen op buren en/of vrienden, in veel sterkere mate dan senioren met een lagere opleiding (lager dan HBO) (grafiek 10 b). 21

23 grafiek 10 verdeling verwachting terug te kunnen vallen op netwerk Y as van boven naar beneden (Huwelijks)partner Kinderen Kleinkinderen Familie behalve (klein)kinderen Buren Vrienden Kennissen Vereniging Sociale/sportieve club Religieuze verbanden Ik kan geen aanspraak maken op een netwerk Weet niet/geen mening 22

24 grafiek 10 a verdeling verwachting terugvallen op netwerk en man/vrouw Y as van boven naar beneden (Huwelijks)partner Kinderen Kleinkinderen Familie behalve (klein)kinderen Buren Vrienden Kennissen Vereniging Sociale/sportieve club Religieuze verbanden Ik kan geen aanspraak maken op een netwerk Weet niet/geen mening 23

25 grafiek 10 b verdeling soort netwerk waarop men denkt te kunnen terugvallen en opleiding Y as van boven naar beneden (Huwelijks)partner Kinderen (Klein)kinderen Familie behalve (klein)kinderen Buren Vrienden Kennissen Vereniging Sociale/sportieve club Religieuze verbanden Ik kan geen aanspraak maken op een netwerk Weet niet/geen mening 24

26 V Conclusies Indien we de resultaten analyseren, kunnen we de volgende conclusies uit de enquête trekken: 1. Voor senioren van alle leeftijdscategorieën (50 90 jaar) is essentieel dat ze niet afhankelijk zijn van anderen (65%). Zij geven dit aan bij wat zij verstaan onder zelfredzaamheid. Ruim de helft (52%) van de respondenten vindt dit ook een belangrijke voorwaarde om de eigen regie te kunnen voeren. Over wat eigen regie en zelfredzaamheid inhoudt, hebben hoger opgeleide senioren meer, en meer gevarieerde opvattingen dan lager opgeleide senioren. Lager opgeleide senioren weten vaker niet wat zij onder eigen regie en zelfredzaamheid moeten verstaan. 2. Senioren gaan ervan uit dat ze, als ze zorg en ondersteuning nodig hebben, met name kunnen terugvallen op partner en kinderen. Mannen verwachten in dit opzicht meer van hun partner dan omgekeerd. Senioren verwachten door de bank genomen weinig terug te kunnen vallen op georganiseerde verbanden, zoals verenigingen en religieuze verbanden. Hoger opgeleide senioren (HBO of universitaire opleiding) verwachten vaker dan lager opgeleide senioren aan te kunnen kloppen bij buren en/of vrienden. 3. Bijna een kwart van de senioren -over alle leeftijdscategorieën - zegt over geen sociaal netwerk te beschikken waarop ze kunnen terugvallen (24%). Senioren met de laagste opleiding geven het vaakst aan niet te weten op wie zij kunnen terugvallen. 4. Bijna een derde van de respondenten geeft aan niet te weten in hoeverre ze in de toekomst de eigen regie kunnen houden en zelfredzaam kunnen blijven. Dit geldt even vaak voor senioren van en Hoe hoger senioren zijn opgeleid hoe meer zij verwachten de eigen regie te kunnen houden en zelfredzaam te blijven. 25

27 I Slotbeschouwing en aanbevelingen Als we de uitkomsten van de enquête op ons laten inwerken maken we ons over drie gebieden zorgen. Voorbereid op de toekomst? Opvallend is dat bijna een derde van de senioren niet weten in hoeverre zij zelfredzaam zullen blijven respectievelijk de eigen regie te zullen behouden. Dit percentage is bijna net zo groot voor de groep jaar als 70 en 80 jaar. Dat is aan de ene kant vanzelfsprekend omdat de meeste senioren nog redelijk gezond zijn en zich geen beeld kunnen vormen wat hun te wachten staat als ze wel zorg nodig hebben. Ook past dit in de tendens dat steeds meer senioren ouder worden en lang gezond blijven. Maar het is wel opvallend dat zelfs een derde van de senioren van jaar niet weten of ze zelfredzaam blijven en greep op hun leven houden. Toch is ook bekend dat na 80 jaar de kans op fysieke achteruitgang snel toeneemt. De vraag is of senioren tegen de 80 hier wel op voorbereid zijn. Dat betekent dat senioren nu al moeten gaan nadenken over op wie zij later een beroep kunnen doen als ze zorg en ondersteuning nodig hebben. Maar zijn senioren zich hier wel voldoende van bewust? Dat valt te betwijfelen. En als ze zich hiervan bewust zijn: ondernemen ze daadwerkelijk stappen om zich voor te bereiden op een oude dag waarin zij afhankelijk worden van zorg van anderen? Uit de enquête kun je de algemene conclusie trekken dat senioren zich nog onvoldoende voorbereiden en dat is op zijn minst gezegd zorgelijk. Begrippen eigen regie en zelfredzaamheid Het lijkt erop dat senioren met een hogere opleiding beter uit de voeten kunnen met de begrippen eigen regie en zelfredzaamheid ; ze hebben hier ook vaker expliciete ideeën over. Senioren met een lagere opleiding geven relatief vaak aan weet niet bij vragen wat zij over eigen regie en zelfredzaamheid verstaan. Niet onderzocht is waarom zij weet niet aangeven maar het wekt de indruk dat eigen regie en zelfredzaamheid minder goed aansluiten bij senioren met een lagere opleiding. Een participatiesamenleving waarin hoger opgeleide senioren zich beter redden dan lager opgeleide senioren kan leiden tot een tweedeling. Een ontwikkeling die we ook in andere beleidsterreinen bespeuren (huisvesting, inkomen). ANBO maakt zich sterk voor langdurige zorg voor ouderen waarin iedereen zich kan redden en gelijke kansen heeft op een goede derde of vierde levensfase. Sociaal netwerk? In elke leeftijdscategorie boven de 50 jaar is er nagenoeg een kwart senioren die niet kan teugvallen op een sociaal netwerk. Ook dient men zich te realiseren dat veel senioren weliswaar een sociaal netwerk hebben maar om een of andere reden hier niet op kunnen willen terugvallen. Denk bijvoorbeeld aan een verstoorde relatie met kinderen (in extreme vorm ontaard in ouderenmishandeling), senioren met een andere seksuele geaardheid, niet reguliere levensstijl of andere etnische achtergrond waardoor zij minder aansluiting vinden in hun omgeving. Wat gebeurt er als zij wat hun behoefte aan zorg (nog) niet onder de criteria voor verblijf in een verzorgings-/verpleeghuis vallen? Bij ANBO komen regelmatig signalen binnen van senioren die uitkijken naar een plek in een verzorgingshuis, juist als middel om weer contact 26

28 en aanspraak te hebben met anderen. Een verzorgingshuis- of vergelijkbare woonvorm- kan voor deze senioren een middel bij uitstek zijn om weer aan de samenleving te kunnen meedoen en erbij te horen. En dat past ook bij de kern van de participatiesamenleving. Aanbevelingen voor het Rijk A. Besteed in de publiekscampagne aandacht aan de noodzaak voor aanstaande en komende senioren om zich voor te bereiden op hun laatste levensfasen met een pakkende slogan. B. De begrippen eigen regie en zelfredzaamheid vinden niet bij iedereen aansluiting. Gebruik in de publiekscampagne een communicatiestijl (inclusief voorbeelden) die mensen van alle opleidingsniveaus aanspreken. C. Zorg dat ook mensen met geen sociaal netwerk of een sociaal netwerk waar zij niet op kunnen terugvallen, toch in een vorm van beschut wonen (in een verzorgingshuis of woonunit in de eigen omgeving) onderdak kunnen vinden. Bij de ontwikkeling van de zorgprofielen door de Zorgautoriteit Nederland zouden naast zorginhoudelijke criteria ook sociale criteria moeten worden meegenomen. 27

Eigen Regie en Zelfredzaamheid

Eigen Regie en Zelfredzaamheid 4-01-2016 Eigen Regie en Zelfredzaamheid een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO Over dit onderzoek Dit onderzoek over eigen regie en zelfredzaamheid is uitgevoerd door seniorenorganisatie ANBO. Het

Nadere informatie

Q1 Ik ben een... Enquête eigen regie 1 / 15. Beantw oord: 10.431 Ov ergeslagen: 1.111. ...man. ...v rouw 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

Q1 Ik ben een... Enquête eigen regie 1 / 15. Beantw oord: 10.431 Ov ergeslagen: 1.111. ...man. ...v rouw 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Q1 Ik ben een... Beantw oord: 10.431 Ov ergeslagen: 1.111...man...v rouw...man...vrouw 53,76% 5.608 46,24% 4.823 Totaal 10.431 1 / 15 Q2 In welke leeftijdscategorie valt u? Beantw oord: 11.453 Ov ergeslagen:

Nadere informatie

Panel Fryslân over ouder worden in Fryslân

Panel Fryslân over ouder worden in Fryslân Panel Fryslân over ouder worden in Fryslân januari 2017 PANEL FRYSLÂN Panel Fryslân is onderdeel van het Fries Sociaal Planbureau 1.342 Panel Fryslân over dit onderzoek ouder worden in Fryslân RESPONDENTEN

Nadere informatie

Zorg verlenen en zorg ontvangen 2012

Zorg verlenen en zorg ontvangen 2012 Zorg verlenen en zorg ontvangen 2012 Onderzoek en Statistiek Gemeente Lelystad Telefoon: 0320-278574 E-mail: lelystadspanel@lelystad.nl www.lelystadspanel.nl Colofon Dit is een onderzoeksrapportage gemaakt

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

Straatintimidatie van vrouwen in Amsterdam

Straatintimidatie van vrouwen in Amsterdam Factsheet september 2016 Van ruim duizend ondervraagde Amsterdamse vrouwen geeft 59% aan het afgelopen jaar te zijn geconfronteerd met een of meer vormen van (seksuele) straatintimidatie, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Nederlanders en hun gedrukte kranten uitkomsten van NOM Print Monitor 2010-II 2011-I

Nederlanders en hun gedrukte kranten uitkomsten van NOM Print Monitor 2010-II 2011-I Nederlanders en hun gedrukte kranten uitkomsten van NOM Print Monitor 2010-II 2011-I De papieren krant zorgt voor een onverminderd sterk bereik: In 2011 lezen dagelijks 9,1 miljoen Nederlanders van 13

Nadere informatie

5 Starters op de markt voor koopwoningen

5 Starters op de markt voor koopwoningen 5 Starters op de markt voor koopwoningen In het derde kwartaal van 2008 is een aantal aanvullende vragen gesteld aan personen die op dit moment een woning huren en zich oriënteren op een koopwoning. Dit

Nadere informatie

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk Inhoud Zijn je ouders nog bij elkaar? 3 Genschap van goederen: Stel je zou gaan trouwen, waarvoor zou je dan kiezen? 7 Ik zou later willen trouwen 4 Partneralimentatie: Waar gaat je voorkeur naar uit?

Nadere informatie

Figuur 11 Bekendheid van het energielabel (n=494) Let u bij het kopen van een woning op het energieverbruik van de woning?

Figuur 11 Bekendheid van het energielabel (n=494) Let u bij het kopen van een woning op het energieverbruik van de woning? 5 Het energielabel In het tweede kwartaal van 2008 is een aantal aanvullende vragen gesteld aan de respondenten. Deze vragen gingen over het energielabel. De resultaten van deze vragen worden in dit hoofdstuk

Nadere informatie

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken 1. Inleiding Vorig jaar kondigde de regering grote bezuinigingen aan op de kinderopvang. De bezuinigingen lopen op tot 774 miljoen in 2015. In 2012 snijdt de regering met zo'n 400 miljoen euro in de kinderopvang.

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie Stadsenquête Leiden 008 Hoofdstuk 19. Financiële situatie Samenvatting Ruim tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, bijna een kwart komt net rond en een

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

Enquête Dienstverlening in het stadhuis

Enquête Dienstverlening in het stadhuis Enquête Dienstverlening in het stadhuis Enquête Dienstverlening in het stadhuis Colofon Titel:Enquête Dienstverlening in het stadhuis Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

ALPHENPANEL OVER ZONDAGSOPENSTELLING

ALPHENPANEL OVER ZONDAGSOPENSTELLING ALPHENPANEL OVER ZONDAGSOPENSTELLING nieuwsbrief Februari 2015 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de peiling met het. Deze peiling ging over de zondagsopenstelling. De gemeenteraad

Nadere informatie

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede Doel Armoede is geen eenduidig begrip. Armoede wordt vaak gemeten via een inkomensgrens: iedereen met een inkomen beneden die grens is arm, iedereen er boven is

Nadere informatie

Stadjers over afval Afval app en Diftar

Stadjers over afval Afval app en Diftar Stadjers over afval Afval app en Diftar Laura de Jong Mei 2016 Marjolein Kolstein www.os-groningen.nl BASIS VOOR BELEID Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Inleiding... 2 2. Stadjers over een afval app...

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Cliënttevredenheidsonderzoek Wmo 2014-2015

Cliënttevredenheidsonderzoek Wmo 2014-2015 Cliënttevredenheidsonderzoek Wmo 2014-2015 Afdeling: Maatschappelijke ontwikkeling Auteur : Nick Elshof Datum: 25-09-2015 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Samenvatting... 4 Verantwoording en achtergrond...

Nadere informatie

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Suzanne Peek Gescheiden moeders stoppen twee keer zo vaak met werken dan niet gescheiden moeders. Ook beginnen ze vaker met werken. Wanneer er

Nadere informatie

Profiel lezers van gedrukte kranten Uitkomsten NPM 2011-I 2011-II

Profiel lezers van gedrukte kranten Uitkomsten NPM 2011-I 2011-II Profiel lezers van gedrukte kranten Uitkomsten NPM 2011-I 2011-II Bereik gedrukte kranten De papieren krant zorgt voor een onverminderd sterk bereik: In 2011 lezen dagelijks 9 miljoen Nederlanders van

Nadere informatie

Straten in Groningen

Straten in Groningen Straten in Groningen Laura de Jong Januari 2017 Marjolein Kolstein www.os-groningen.nl Inhoud Inhoud... 1 Samenvatting... 2 1. Inleiding... 3 2. Resultaten... 4 2.1 Verschillende groepen... 4 2.2 Tevredenheid

Nadere informatie

Gemeente Winterswijk Wmo klanttevredenheidsonderzoek

Gemeente Winterswijk Wmo klanttevredenheidsonderzoek Gemeente Winterswijk Wmo klanttevredenheidsonderzoek 25 november 2015 GOM PAN ADVIES VOOR WONINGMARKT EN LEEFOMGEVING GOM PAN EN ADVIES VOOR WONINGMARKT EN LEEFOMGEVING DATUM 25 november 2015 TITEL Wmo

Nadere informatie

Welzijnsbezoek. Voorbeelden van aanpassingen aan het huis die nodig zijn:

Welzijnsbezoek. Voorbeelden van aanpassingen aan het huis die nodig zijn: Welzijnsbezoek 2014 Inhoud 1. Conclusies 2. Figuren en tabellen MEE Drechtsteden voerde in 2014 welzijnsbezoeken uit onder ouderen van 75, 80 en. Aan de hand van een vragenlijst komen zes onderwerpen aan

Nadere informatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 43. Financiële situatie Samenvatting Circa tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, ruim een kwart komt net rond en kan moeilijk

Nadere informatie

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Tilburg en Kunst Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Projectnummer 529 1 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 5 1 Jongeren

Nadere informatie

Invloed van koffie op bedrijfsimago

Invloed van koffie op bedrijfsimago Invloed van koffie op bedrijfsimago Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van PouchDirect, een internationale leverancier van hoogwaardige stazakken en koffiezakken. De doelstelling van het onderzoek

Nadere informatie

Mensen met een chronische ziekte of beperking hebben voor hun ondersteuning bijna altijd te maken met meerdere wettelijke regelingen www.nivel.

Mensen met een chronische ziekte of beperking hebben voor hun ondersteuning bijna altijd te maken met meerdere wettelijke regelingen  www.nivel. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Mensen met een chronische ziekte of beperking hebben voor hun ondersteuning bijna altijd te maken met meerdere wettelijke

Nadere informatie

Nationaal Studenten Sex Onderzoek. Rapportage 2009

Nationaal Studenten Sex Onderzoek. Rapportage 2009 Nationaal Studenten Sex Onderzoek Rapportage 2009 Samenvatting Totaal aantal respondenten: 1,658 Aantal totaal ingevulde vragenlijsten: 1,455 Algemene gegevens 85% van degenen die de vragenlijst hebben

Nadere informatie

Het sociaal netwerk en het gebruik van zorg door ouderen (55+) in Limburg

Het sociaal netwerk en het gebruik van zorg door ouderen (55+) in Limburg Het sociaal netwerk en het gebruik van zorg door ouderen (55+) in Limburg Onderzoek onder ouderen naar de relatie tussen het sociaal netwerk en het gebruik van formele zorg en mantelzorg Inleiding De relatie

Nadere informatie

Bekendheid Norm Gezond Bewegen

Bekendheid Norm Gezond Bewegen Bewonersonderzoek 2013 gemeente Deventer onderdeel Sport Nationale Norm Gezond Bewegen De Nationale Norm Gezond Bewegen is in 2013 bij 55% van de Deventenaren bekend. Dit percentage was in 2011 licht hoger

Nadere informatie

Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO

Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO 27-05-2015 Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO Over dit onderzoek Dit onderzoek over wonen en verhuizen is uitgevoerd door seniorenorganisatie ANBO. Het betreft een

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Samenvatting Hfst 10. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

ONDERZOEK MANTELZORG ONDER LEERLINGEN MIDDELBARE SCHOLEN

ONDERZOEK MANTELZORG ONDER LEERLINGEN MIDDELBARE SCHOLEN ONDERZOEK MANTELZORG ONDER LEERLINGEN MIDDELBARE SCHOLEN Opdrachtgever: Gemeenten Brunssum, Landgraaf, Nuth en Simpelveld Deelnemende scholen: Romboutscollege (Brunssum) Charlemagnecollege locatie Brandenberg

Nadere informatie

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek December 2012 Projectnummer 507 Inhoudsopgave Samenvatting

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

Samenvatting Eenzaamheidsonderzoek Coalitie Erbij

Samenvatting Eenzaamheidsonderzoek Coalitie Erbij Samenvatting Eenzaamheidsonderzoek Coalitie Erbij Door TNS/NIPO oktober/november 2008 1. Inleiding Eenzaamheid is een groot maatschappelijk probleem en treft veel Nederlanders direct in hun welzijn. Het

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

1 Algemene Gezondheid

1 Algemene Gezondheid 1 Algemene Gezondheid Gezondheid in Friesland In de uitwerking van het thema algemene wordt inzicht gegeven in de manier waarop de Friese bevolking van 19 jaar en ouder haar beoordeelt. Ook wordt kwaliteit

Nadere informatie

Persbericht. 31 juli 2013. Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten

Persbericht. 31 juli 2013. Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten Persbericht 31 juli 2013 Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten Werkloosheid en bezuinigingen zijn volgens inwoners van Twente verreweg de grootste problemen in hun gemeenten.

Nadere informatie

Burgerpanel Gorinchem. 1 e peiling: Sociale monitor. Juli 2014

Burgerpanel Gorinchem. 1 e peiling: Sociale monitor. Juli 2014 Burgerpanel Gorinchem 1 e peiling: Sociale monitor Juli 2014 Colofon Uitgave : I&O Research BV Villawal 19 3432 NX Nieuwegein Tel. (030) 23 34 342 www.ioresearch.nl Rapportnummer : abpgork14a-def Datum

Nadere informatie

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Inleiding Het Tympaan Instituut heeft in de zomer van 2013 verschillende groepen (potentiële) zorgvragers en mantelzorgers

Nadere informatie

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 FACTSHEET MAART 2014 FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 KERNPUNTEN Een kwart (25%) van de Nederlandse bevolking vanaf 15 jaar rookt in 2013: 19% rookt dagelijks en 6% niet dagelijks. Het percentage

Nadere informatie

JEUGD WERKLOOSHEID 1-METING Onderzoek naar de perceptie van jeugdwerkloosheid onder jongeren in opdracht van het Ministerie VWS - Jeugd en Gezin

JEUGD WERKLOOSHEID 1-METING Onderzoek naar de perceptie van jeugdwerkloosheid onder jongeren in opdracht van het Ministerie VWS - Jeugd en Gezin JEUGD WERKLOOSHEID 1-METING Onderzoek naar de perceptie van jeugdwerkloosheid onder jongeren in opdracht van het Ministerie VWS - Jeugd en Gezin FERNANDO MC DOUGAL MSC ODETTE VLEK MSC AMSTERDAM, AUGUSTUS

Nadere informatie

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS 2011 Klanttevredenheid Vereenzaming Ouderen Soest VOS Stichting Welzijn Ouderen Soest Molenstraat 8c 3764 TG Soest 035 60 23 681 info@swos.nl www.swos.nl KvK 41189365 Klanttevredenheidsonderzoek Vereenzaming

Nadere informatie

Sociaal netwerk bron van hulp en van zorg. Geeke Waverijn & Monique Heijmans

Sociaal netwerk bron van hulp en van zorg. Geeke Waverijn & Monique Heijmans Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Sociaal netwerk bron van hulp en van zorg, G. Waverijn & M. Heijmans, NIVEL, 2015) worden gebruikt. U vindt deze factsheet

Nadere informatie

Factsheet. Bewegen en sporten. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen

Factsheet. Bewegen en sporten. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen Gelderland-Zuid Factsheet Bewegen en sporten Onderzoek onder volwassenen en ouderen Bewegen en sporten De Volwassenen- en ouderenmonitor is eind 2012 onder ruim 22.000 zelfstandig wonende inwoners van

Nadere informatie

Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland

Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland In april 2013 heeft TNS NIPO in opdracht van Thuiswinkel.org een herhalingsonderzoek uitgevoerd naar

Nadere informatie

Wonen en Verhuizen Een onderzoek van ANBO en Woonz

Wonen en Verhuizen Een onderzoek van ANBO en Woonz 31-3-2015 Wonen en Verhuizen Een onderzoek van ANBO en Woonz Over dit onderzoek pagina 1 Opvallende resultaten pagina 2 Over de samenstelling van de respondenten pagina 3 1. Over dit onderzoek Dit onderzoek

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar Burgerpanel Zeewolde Resultaten peiling 3: Wmo-nota juli 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 3 e peiling met het burgerpanel van Zeewolde. De peiling ging over de sociale netwerken

Nadere informatie

Het Groninger Stadspanel over LGBT. Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad

Het Groninger Stadspanel over LGBT. Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad Het Groninger Stadspanel over LGBT Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering

Nadere informatie

Vragenlijst Ervaren regie in de zorg

Vragenlijst Ervaren regie in de zorg Vragenlijst Ervaren regie in de zorg versie voor mondelinge afname Introductie Zwart = tekst interviewer Schuingedrukt = ter ondersteuning interviewer (niet hardop lezen) De vragen uit deze vragenlijst

Nadere informatie

18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% jaar jaar jaar 65+ Man Vrouw Ja Nee. Deventer gemiddelde

18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% jaar jaar jaar 65+ Man Vrouw Ja Nee. Deventer gemiddelde Bewonersonderzoek Deventer 2009: onderdeel mantelzorg Met de invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in 2007 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning van mantelzorgers. Mantelzorgers

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen

Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen Patiënt redelijk tevreden, maar snelheid en betrokkenheid bij behandeling kan beter Index 1. Inleiding 2. Onderzoeksmethode

Nadere informatie

Homoseksuelen in Amsterdam

Homoseksuelen in Amsterdam Homoseksuelen in Amsterdam Projectnummer 9150 In opdracht van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Marlon Nieuwenhuis drs. Marcel Janssen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

Hoofdstuk 23 Discriminatie

Hoofdstuk 23 Discriminatie Hoofdstuk 23 Discriminatie Samenvatting Van de zes voorgelegde vormen van discriminatie komt volgens Leidenaren discriminatie op basis van afkomst het meest voor en discriminatie op basis van sekse het

Nadere informatie

Uitgevoerd door Dimensus Huishoudelijke Hulp gemeente Oosterhout 2016

Uitgevoerd door Dimensus Huishoudelijke Hulp gemeente Oosterhout 2016 Uitgevoerd door Dimensus Huishoudelijke Hulp gemeente Oosterhout 2016 Inleiding Met de transities in het sociale domein in 2015 zijn de voorwaarden en criteria voor het verkrijgen van huishoudelijke hulp

Nadere informatie

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 44 t/m Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers.

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 44 t/m Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers. Rapport monitor Opvang asielzoekers week 44 t/m 47 2015 Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers 23 november 2015 Projectnummer: 20645 Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

Stad en raad Een Stadspanelonderzoek

Stad en raad Een Stadspanelonderzoek Stad en raad Een Stadspanelonderzoek Kübra Ozisik 13 Juni 2016 Laura de Jong www.os-groningen.nl BASIS VOOR BELEID Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Inleiding... 2 2. Resultaten... 3 2.1 Respons... 3

Nadere informatie

Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD)

Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD) Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD) Index 1. Samenvatting en conclusies 2. Inleiding 3. Bekendheid EPD 4. Kennis over het EPD 5. Houding ten aanzien van het EPD 6. Informatiebehoefte 7. Issue

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen Arie de Graaf en Suzanne Loozen In 25 telde Nederland 4,2 miljoen personen van 18 jaar of ouder die zonder partner woonden. Eén op de drie volwassenen woont dus niet samen met een partner. Tussen 1995

Nadere informatie

Check Je Kamer Rapportage 2014

Check Je Kamer Rapportage 2014 Check Je Kamer Rapportage 2014 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt April 2015 Dit is een uitgave van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Voor vragen of extra informatie kan gemaild worden

Nadere informatie

Onderzoek Behoefte aan Vrije tijdsbesteding

Onderzoek Behoefte aan Vrije tijdsbesteding Onderzoek Behoefte aan Vrije tijdsbesteding Inleiding MEE IJsseloevers heeft onderzoek gedaan naar de vrije tijdsbesteding van mensen met een beperking of chronische aandoening en de behoeften die zij

Nadere informatie

Artikelen. Arbeidsparticipatie van vrouwen: een vergelijking naar opleidingsniveau, leeftijd en herkomst

Artikelen. Arbeidsparticipatie van vrouwen: een vergelijking naar opleidingsniveau, leeftijd en herkomst Artikelen Arbeidsparticipatie van vrouwen: een vergelijking naar opleidingsniveau, leeftijd en herkomst Martijn Souren en Jannes de Vries Onder laagopgeleide vrouwen is de bruto arbeidsparticipatie aanzienlijk

Nadere informatie

FINANCIELE ZEKERHEID. GfK September 2015. GfK 2015 Achmea Financiële Zekerheid september 2015

FINANCIELE ZEKERHEID. GfK September 2015. GfK 2015 Achmea Financiële Zekerheid september 2015 FINANCIELE ZEKERHEID GfK September 2015 1 Opvallende resultaten Meer dan de helft van de Nederlanders staat negatief tegenover de terugtredende overheid Financiële zekerheid: een aanzienlijk deel treft

Nadere informatie

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Situering Onze maatschappij houdt ons graag een ideaalbeeld voor van een gezonde levensstijl, waarbij

Nadere informatie

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 28 t/m 39. Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers.

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 28 t/m 39. Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers. Rapport monitor Opvang asielzoekers week 28 t/m 39 Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers 29 september 2016 Projectnummer: 20672 Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting

Nadere informatie

De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders

De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders De verdeling van arbeid en zorg tussen vaders en moeders Marjolein Korvorst en Tanja Traag Het krijgen van kinderen dwingt ouders keuzes te maken over de combinatie van arbeid en zorg. In de meeste gezinnen

Nadere informatie

OOG TV en Radio. Marjolein Kolstein. Mei 2016. Laura de Jong. Kübra Ozisik. www.os-groningen.nl

OOG TV en Radio. Marjolein Kolstein. Mei 2016. Laura de Jong. Kübra Ozisik. www.os-groningen.nl OOG TV en Radio Marjolein Kolstein Laura de Jong Mei 2016 Kübra Ozisik www.os-groningen.nl BASIS VOOR BELEID Inhoud Inhoud 1 Samenvatting 3 1. Inleiding 5 1.1 Aanleiding van het onderzoek 5 1.2 Doel van

Nadere informatie

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 November 2012 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksopzet... 4 Doel... 4 Aanpak... 4 Blok I: Algemene gegevens... 5 Figuur 1: Leeftijd...

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Nationaal Valentijnsonderzoek Uitgevoerd in opdracht van Bloemenbureau Holland WIM PETERS BSC. JORIS DE JONG MSC. AMSTERDAM, JANUARI 2012

Nationaal Valentijnsonderzoek Uitgevoerd in opdracht van Bloemenbureau Holland WIM PETERS BSC. JORIS DE JONG MSC. AMSTERDAM, JANUARI 2012 Nationaal Valentijnsonderzoek Uitgevoerd in opdracht van Bloemenbureau Holland WIM PETERS BSC. JORIS DE JONG MSC. AMSTERDAM, JANUARI 2012 2 OPZET ONDERZOEK AANLEIDING Bloemenbureau Holland heeft onderzoek

Nadere informatie

AA EN HUNZE PANEL. Resultaten peiling 5: Zorgen voor elkaar. Januari 2016

AA EN HUNZE PANEL. Resultaten peiling 5: Zorgen voor elkaar. Januari 2016 AA EN HUNZE PANEL Resultaten peiling 5: Zorgen voor elkaar Januari 2016 1.1 Inleiding De vijfde peiling van het Aa en Hunze panel had als onderwerp zorgen voor elkaar en burenhulp. De gemeente Aa en Hunze

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

Glazen Huis peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 08

Glazen Huis peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 08 Glazen Huis 2011 peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 08 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail: boa@leiden.nl Website: www.leiden.nl/jongerenpanel

Nadere informatie

Gescheiden gft inzameling Nesselande

Gescheiden gft inzameling Nesselande rotterdam.nl/onderzoek Gescheiden gft inzameling Nesselande Onderzoek en Business Intelligence Gescheiden gft inzameling Nesselande Een evaluatie M. van Rhee Onderzoek en Business Intelligence (OBI) 13

Nadere informatie

80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER,

80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER, Meting juni 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl 80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER, AL ZIEN MINDER

Nadere informatie

Imago-onderzoek 2014 Centrum voor Jeugd en Gezin Gemeente Apeldoorn

Imago-onderzoek 2014 Centrum voor Jeugd en Gezin Gemeente Apeldoorn Imago-onderzoek 1 Centrum voor Jeugd en Gezin Gemeente Apeldoorn 1 Inhoudsopgave Pagina Samenvatting 3 Resultaten ouders Algemene beschrijving ouders 1. Hoeveel ouders hebben van het CJG gehoord? 6. Waar

Nadere informatie

Factsheet: Monitor Hervorming van de Langdurige Zorg 2015

Factsheet: Monitor Hervorming van de Langdurige Zorg 2015 Factsheet: Monitor Hervorming van de Langdurige Zorg 2015 ActiZ 1 oktober 2014 drs. S. van Klaveren K.J. van de Werfhorst MSc Projectnummer: 419052 Correspondentienummer: DH-0110-4067 Inhoud SAMENVATTING

Nadere informatie

Hoofdstuk 13 Luchtkwaliteit

Hoofdstuk 13 Luchtkwaliteit Hoofdstuk 13 Luchtkwaliteit Samenvatting Ruim één op de drie Leidenaren maakt zich wel eens zorgen over de luchtkwaliteit. Dit aandeel is vergelijkbaar met vorig jaar, maar is lager dan in 2008. Bewoners

Nadere informatie

Vragenlijst. Ervaren regie in de zorg

Vragenlijst. Ervaren regie in de zorg Vragenlijst Ervaren regie in de zorg Uitleg Deze vragenlijst gaat over de mate waarin u vindt dat u de regie heeft als u gebruik maakt van zorg. Zorg: Met gebruik maken van zorg bedoelen we dat u gedurende

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van de afdeling Beleid, dienst Sociale Zaken en Werk, gemeente Groningen

Uitgevoerd in opdracht van de afdeling Beleid, dienst Sociale Zaken en Werk, gemeente Groningen Meer of Minder Heden Verschillen tussen, en trends in, de verhouding allochtone en autochtone klanten van de dienst SOZAWE Alfons Klein Rouweler Ard Jan Leeferink Louis Polstra Uitgevoerd in opdracht van

Nadere informatie

VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR)

VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR) 3 RIJBEWIJSBEZIT TABEL 1 VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR) Cumulative Cumulative RYBEWYS Frequency Percent Frequency Percent ƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒ

Nadere informatie

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Leen Heylen, CELLO, Universiteit Antwerpen Thomas More Kempen Het begrip eenzaamheid Eenzaamheid is een pijnlijke, negatieve ervaring die zijn oorsprong vindt in een

Nadere informatie

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 8 t/m 11. Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers.

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 8 t/m 11. Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers. Rapport monitor Opvang asielzoekers week 8 t/m 11 Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers 18 maart 2016 Projectnummer: 20672 Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting Resultaten

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

DOORWERKEN TOT 65 JAAR OF LANGER: WENSEN EN VERWACHTINGEN?

DOORWERKEN TOT 65 JAAR OF LANGER: WENSEN EN VERWACHTINGEN? DOORWERKEN TOT 65 JAAR OF LANGER: WENSEN EN VERWACHTINGEN? Rapport van ILC Zorg voor, Stichting Loonwijzer/WageIndicator, en Universiteit van Amsterdam/Amsterdams Instituut voor Arbeids Studies (AIAS)

Nadere informatie

Publieksonderzoek Fietsverlichting

Publieksonderzoek Fietsverlichting In hoeverre zijn fietsers in Nederland bekend met de huidige regels rond het voeren van fietsverlichting en wat is hun eigen gedrag hierbij? Inleiding Op initiatief van het uitvoeringsteam campagne fietsverlichting

Nadere informatie

22 CENTRUM VOOR JEUGD EN GEZIN EN JONGEREN OP GEZOND GEWICHT

22 CENTRUM VOOR JEUGD EN GEZIN EN JONGEREN OP GEZOND GEWICHT 22 CENTRUM VOOR JEUGD EN GEZIN EN JONGEREN OP GEZOND GEWICHT In dit hoofdstuk staan twee aspecten centraal die met jeugd en gezin verband houden: in het eerste deel wordt ingegaan op de bekendheid met

Nadere informatie

Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning

Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning Resultaten van de tweede schriftelijke vragenronde onder de deelnemers aan het GGZ-panel regio Delft Westland Oostland juli 2006 - L.M.

Nadere informatie

Kwaliteitsonderzoek huishoudelijke hulp gemeente Appingedam, Delfzijl, Loppersum en Winsum

Kwaliteitsonderzoek huishoudelijke hulp gemeente Appingedam, Delfzijl, Loppersum en Winsum gemeente Appingedam, Delfzijl, Loppersum en Winsum 2015 Datum Auteur Status Versie December 2015 Wmo Support Definitief 1.0 Inhoudsopgave 1. Samenvatting 4 2. Inleiding 5 2.1. Aanleiding 5 2.2. Uitvoering

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

Kun je gezond genieten?

Kun je gezond genieten? Grote Bickersstraat 74 101 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 5 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Kun je gezond genieten? Petra Kramer E5782 maart 2007 Alle

Nadere informatie