Beleid gericht op gedragsverandering en gedragsbehoud van doelgroepen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beleid gericht op gedragsverandering en gedragsbehoud van doelgroepen."

Transcriptie

1 GEDRAGSBEWUST BELEID W. Fred van Raaij, Economische Psychologie Amersfoort: 6 maart 2014 Gedragsbewust beleid Beleid gericht op gedragsverandering en gedragsbehoud van doelgroepen. 1. Hiërarchische modellen: kennis attitude gedrag. 2. Sociale vergelijking en referentiepunt. 3. Feedback. 4. Framing en attractie-effect. 5. Verbale en numerieke priming. 6. Nudging. 7. Personalisatie. 8. Bekwaamheden: serious games. 1. Prospect theorie (Kahneman & Tversky, 1979) en verliesaversie. 2. Verwachte spijt. 3. Anchoring & adjustment. 4. Status-quo bias. 5. Mentale boekhouding. 1

2 Hiërarchische modellen Hiërarchische modellen hebben een volgorde van stappen/fasen die doorlopen moeten worden om het gewenste gedragseffect te bereiken: AIDA (St. Elmo Lewis, 1899), Dagmar (Colley, 1961), ATR (Ehrenberg, 1974) en adoptiemodel (Rogers, 1983). AIDA: Attention Interest Desire Action. (Bereik) Kennis Attitude Gedrag. Dagmar: Awareness Comprehension Conviction Action. ATR: Awareness Trial Repeat/Repurchase. Bekendheid Proberen Herhalen. Adoptie: Bekendheid Interesse Evaluatie Proberen Aanvaarding. We moeten de doelgroep a.h.w. door deze stappen heen leiden, met bij elke stap een afvalkans. Hierdoor is het uiteindelijke gedragseffect vaak gering. Duale verwerkingsmodellen De klassieke hiërarchische modellen volgen een rationele, centrale, systematische route. Daarnaast bestaat en minder rationele, perifere, heuristische route van informatieverwerking, zoals in het ELM model van Petty & Cacioppo (1981) en het HSM model van Eagly & Chaiken (1993). ELM (Elaboration Likelihood Model) met centrale en perifere route: Centrale route: informatie wordt zorgvuldig verwerkt en producteigenschappen worden vergeleken. Perifere route: er worden heuristieken gebruikt zoals als tandartsen het aanbevelen, zal het wel goed zijn (Oral B). HSM (Heuristic-Systematic Model) met systematische en heuristische verwerking: Heuristische verwerking kost minder moeite. Mensen kunnen/willen niet altijd veel inspanning doen en maken daarom gebruik van heuristieken (vuistregels) die een keuze gemakkelijker en sneller maken. 2

3 Sociale vergelijking en referentie Relatieve beoordeling en vergelijking hebben een referentiepunt. Bij individuele vergelijking is dit vaak de situatie in het verleden: bij voorbeeld wedstrijd met jezelf om een besparingsdoel te bereiken (energiebesparing in Vlaardingen-Noord; Van Houwelingen & Van Raaij, 1986). Continue feedback over behaalde resultaten is hierbij belangrijk. Sociale vergelijking: Mensen vergelijken zich graag met anderen, liefst met mensen die iets beter-af zijn (aspirationele sociale vergelijking). Dit leidt tot: Afgunst, jaloezie. Ontevredenheid met jouw eigen situatie. Motivatie om jezelf te verbeteren. Competitie met anderen (Nike+). Informatie over vergelijkbare anderen kan motiverend werken: Financieel gedrag (uitgaven beperken). Gezonder eten. Milieubewust gedrag. Nike+ 6 3

4 Referentiepunt Angela en Bernadette reizen met dezelfde taxi naar het vliegveld. Ze komen in een file terecht en komen een uur te laat op het vliegveld aan. Angela hoort dat haar vlucht op tijd is vertrokken. Bernadette hoort dat haar vlucht was vertraagd en vijf minuten geleden is vertrokken. Wie is meer ontdaan? Angela of Bernadette? Referentiepunt en spijt Paul bezit aandelen van bedrijf A. Gedurende het afgelopen jaar overwoog hij om te switchen naar aandelen van bedrijf B, maar hij besloot het niet te doen. Hij verneemt nu dat hij 1200 beter af zou zijn geweest als hij zou zijn geswitcht naar aandelen van bedrijf B. George bezit aandelen van bedrijf B. Gedurende het afgelopen jaar is hij geswitcht naar aandelen van bedrijf A. Hij verneemt nu dat hij 1200 beter af zou zijn geweest als hij bij aandelen van bedrijf B zou zijn gebleven. Wie heeft de meeste spijt, Paul of George? (Verwachte) spijt leidt tot inactie (niets doen). 4

5 Bevorderen van milieubewust gedrag Onderzoek van Goldstein, Cialdini, & Griskevicius (2008): Hoe kunnen we bevorderen dat hotelgasten hun handdoeken meerdere dagen gebruiken en niet elke dag een schone handdoek vragen? Dit bespaart veel wassen en wasmiddel. Vijf condities met percentage deelname aan hergebruik van handdoeken. 1. Standaardconditie: Help save the environment : 38%. 2. Andere gasten: Join your fellow guests in helping to save the environment : 44%. 3. Dezelfde kamer: Join your fellow guests in this room in helping to.. : 49%. 4. Andere burgers: Join your fellow citizens in helping to.. : 43%. 5. Geslacht: Join the men and women who are helping to.. : 41%. In condities 2-5 was toegevoegd: Uit onderzoek is gebleken dat 75% van de gasten deelneemt aan dit milieuprogramma. Identificatie met burgers en geslacht is hoger dan met medegebruikers van hotel. Toch had personalisatie dezelfde kamer een sterker effect op hergebruik. Presentatie van informatie De wijze van presenteren kan bepalend zijn voor de gedragseffecten. Hoeveelheid informatie: overdaad. Volgorde: Achmea versus Zwitserleven. Positieve of negatieve framing. Verbale priming. Numerieke priming. Attractie-effect. Default bias. Anchoring & Adjustment. Nudging. 5

6 Jam 1 In winkels staan displays met nieuwe soorten jam. In de ene winkel staan 6 nieuwe soorten; in een andere, vergelijkbare winkel staan 24 nieuwe soorten jam. Deze jams kunnen geproefd en gekocht worden. Het display met 24 soorten jam trekt meer mensen aan dan het display met 6 soorten jam. In beide gevallen proeven mensen ongeveer evenveel jams. Er blijkt een significant verschil te zijn in koopgedrag. Waar werd meeste jam verkocht? Bij het display met 6 soorten jam kocht 30% van de proevers een pot jam. Bij het display met 24 soorten jam kocht slechts 3% van de proevers een pot jam. Verklaring? Jam 2 Mogelijke verklaringen: 1. Overdaad aan informatie bij 24 soorten jam is moeilijk te verwerken. Daarom wordt de keuze uitgesteld of afgesteld. 2. Niet-gekozen, maar wel aantrekkelijke opties veroorzaken opportunity kosten. Mensen blijven nadenken over de gemiste opties. Niet-gekozen opties maken de wel-gekozen optie minder aantrekkelijk. Hierdoor is er minder tevredenheid met de gekozen optie. 3. Niet-gekozen opties veroorzaken verwachte spijt. 6

7 Informatie-overdaad Onderscheid tussen overdaad aan keuze-opties in een markt en de overdaad aan informatie over deze opties (reclame, brochures, etc.). De pensioenmarkt is een markt met veel keuze-opties en veel informatie over deze opties. De opties zijn complex en moeilijk te begrijpen en bezitten veel eigenschappen. Keuze uit veel opties is voor veel consumenten, vooral voor maximizers, stressful. Barry Schwartz (2004), The Paradox of Choice. Maximizers vs. satisficers Maximizers proberen de beste optie te vinden uit het keuzeaanbod. Voor mijn kind is alleen het beste goed genoeg. Dit betekent dat ze hun nut proberen te maximaliseren en veel opties vergelijken. Ze zijn niet gauw tevreden, denken aan opportunity kosten en hebben gauw spijt van een keuze. Door het grote keuzeaanbod komen ze in problemen. De pensioenmarkt is een dynamische markt waarin opties komen en gaan, prijzen stijgen of dalen, en maximalisatie vrijwel onmogelijk is. Satisficers zijn tevreden met een optie die aan bepaalde eisen voldoet. Ze vergelijken opties en kiezen een optie die voldoet. Ze zijn relatief snel tevreden en komen in een groot keuzeaanbod minder snel in problemen. Satisficers zijn meestal gelukkiger dan maximizers. 7

8 Framing, prospecttheorie Stel we bereiden ons voor op de Aziatische griep die naar verwachting aan 600 mensen het leven zal kosten. Er zijn twee inentingsprogramma s (A en B) mogelijk: A. 200 van de 600 mensen zullen worden gered. B. Een kans van 1/3 dat 600 mensen zullen worden gered en een kans van 2/3 dat niemand zal wordt gered. Welk programma kiest u, A of B? Er zijn twee andere inentingsprogramma s (C en D) mogelijk: C. 400 van de 600 mensen zullen sterven. D. Een kans van 1/3 dat niemand zal sterven en een kans van 2/3 dat 600 mensen zullen sterven. Welk programma kiest u, C of D? Framing, prospecttheorie A. 200 van de 600 mensen zullen worden gered. B. Een kans van 1/3 dat 600 mensen zullen worden gered en een kans van 2/3 dat niemand zal wordt gered. Meest gegeven antwoord: A. C. 400 van de 600 mensen sterven. D. Een kans van 1/3 dat niemand zal sterven en een kans van 2/3 dat 600 mensen zullen sterven. Meest gegeven antwoord: D. NB: De verwachte waarden van A, B, C en D zijn hetzelfde: 200 mensen zullen worden gered of de kans van 1/3 dat 600 mensen zullen worden gered. 8

9 Priming Priming is een impliciet-geheugen effect waarbij een stimulus de reactie op een volgende stimulus beïnvloedt, bij voorbeeld door snellere herkenning (in letteranagram) of acceptatie. Priming kan gedrag beïnvloeden: teksten over jongeren/bejaarden met effect op snelheid van lopen. Perceptuele priming (gelijke vorm of klank (bye, buy)). Conceptuele priming (gelijke of verwante betekenis). Numerieke priming (hoogte van getallen). Numerieke priming 1 Ekkehard Stephan Numerieke priming (Ekkehard Stephan, 2005) in een studie voor de Süddeutsche Klassenloterie: 1. In een telefoongesprek wordt aan mensen gevraagd of een lot van de Süddeutsche Klassenloterie goedkoper of duurder is dan 30 (in de andere conditie: 60). 2. Dan wordt de prijs van een lot genoemd: De bereidheid om een lot te kopen is hoger in de 60 conditie dan in de 30 conditie. Een verklaring is de volgorde van de prijzen. De prijs van 45 is aantrekkelijker als eerst een hogere prijs is genoemd. 9

10 Numerieke priming 2 Ekkehard Stephan Onbewuste activatie van een schema van een lage vs. hoge prijs. Wanneer eerst een hoge prijs is geactiveerd, zal de feitelijke prijs worden gezien als een winst/voordeel en zal een hogere bereidheid om te kopen resulteren dan wanneer eerst een lagere prijs is geactiveerd. De prijs is een relevante prime. Zelfs een irrelevante prime ( U bent de 87ste of 7de persoon die we vandaag bellen ), dus een irrelevant hoog of laag nummer, activeert een schema van hoge of lage prijzen en daarmee een hogere of lagere bereidheid om een lot te kopen. Attractie-effect 1 Het Engelse tijdschrift The Economist biedt de volgende drie opties aan voor een jaarabonnement: A. Online abonnement voor 45. B. Abonnement gedrukte versie voor 90. C. Abonnement gedrukte plus online versie voor 90. Welke optie kiest u? Aan een steekproef voorgelegd, kiest 16% optie A en 84% optie C. Niemand kiest optie B (C > B). Als optie B wordt weggelaten, kiest 68% optie A en 32% optie C (voorkeursomkering). Het weglaten van optie B (een optie die door niemand is gekozen) leidt tot een andere keuze tussen A en C. Optie B is een decoy option, aanwezig om optie C aantrekkelijker te maken. Het is een aanbiedingsbias, ook aanwezig in het assortiment in catalogi en supermarkten. 10

11 Attractie-effect 2 Toevoeging van asymmetrisch gedomineerde alternatieven. A B Prijs Geheugen 30 GB 20 GB Assortiment van producten A en B, bijvoorbeeld MP3 spelers. We voegen product C toe. Welk product wordt nu aantrekkelijk? A B C Prijs Geheugen 30 GB 20 GB 25 GB A B D Prijs Geheugen 30 GB 20 GB 15 GB We voegen product D toe. Welk product wordt nu aantrekkelijk? Autoverzekeringen (default) In Pennsylvania worden autoverzekeringen aangeboden met een ruime dekking en een hoge prijs. Maar automobilisten kunnen de dekking verminderen en de prijs hiermee verlagen. In New Jersey worden autoverzekeringen aangeboden met een geringe dekking en een lage prijs. Maar automobilisten kunnen de dekking vermeerderen en de prijs hiermee verhogen. In principe kunnen automobilisten in beide staten dezelfde verzekeringen kopen voor dezelfde prijs. Toch blijken in Pennsylvania automobilisten verzekeringen te kopen met een ruimere dekking en een hogere prijs dan in New Jersey. Dit heet de default bias. Consumenten kiezen de verzekeringen zoals die wordt aangeboden (default-optie) en veranderen er niets of weinig aan. Ze nemen aan dat de aangeboden (zorg)verzekering ook de aanbevolen verzekering is. 11

12 S-vormige waardefunctie van prospecttheorie positieve waarde verliezen winsten negatieve waarde Verliezen is vervelender dan winnen plezierig is. A O B OA < OB OB = 1½ OA 12

13 Prospecttheorie Conclusies Bij een keuze tussen een zekere winst en een kans op een grotere winst vermijden mensen het risico en kiezen de zekere winst. Bij een keuze tussen een zeker verlies en de kans op geen verlies nemen mensen het risico en kiezen de kans op geen verlies (verliesaversie). De presentatie (framing), in termen van winst of verlies, bepaalt de evaluatie en de keuze. Neutrale dag? Prijs 128 Boete

14 Risico nemen om verlies te voorkómen Status-quo bias Als een aantal opties worden aangeboden, verkiezen de meeste mensen de standaard/default optie of de optie die ze al bezittten. In Californië kregen electriciteitsgebruikers opties aangeboden m.b.t. tarief en betrouwbaarheid. Een groep kreeg al een betrouwbare service, terwijl de andere groep een minder betrouwbare service kreeg (voor een lagere prijs). In de hoge betrouwbaarheidsgroep verkoos 60.2 % hun status quo, terwijl 5.7 % een lagere betrouwbaarheid verkoos (met 30% korting). In de lage betrouwbaarheidsgroep verkoos 58.3 % hun status quo, terwijl 5.8 % een hogere betrouwbaarheid verkoos (met 30% opslag). 14

15 Switch kosten Veranderen van energieleverancier, hypotheek, internet of telecom provider brengt kosten met zich mee: afkoop, tijd, inspanning en het risico van fouten, bijv. foute rekeningen. Deze kosten worden afgewogen tegen de verwachte voordelen van switchen. Inertia effect: Als er geen echte dissatisfier bestaat, de ontevredenheid met de huidige leverancier niet groot genoeg is of als de verwachte voordelen van de nieuwe leverancier niet groot genoeg zijn, blijft de consument bij de huidige leverancier. Veranderingen in de markt zijn vaak kleiner dan verwacht. KPN is nog steeds de grootste telecom provider (40% marktaandeel). Energiebedrijven hebben nog steeds de meeste klanten in hun oorspronkelijke regio. Meer verandering in de markt van zorgverzekeringen (> 20%), maar vooral een beweging naar prijskortingen van collectiviteiten. Anchoring & adjustment Een groep studenten moest binnen 5 seconden het volgende product van getallen schatten: 8 x 7 x 6 x 5 x 4 x 3 x 2 x 1 =? Een tweede groep moest binnen 5 seconden het volgende product schatten: 1 x 2 x 3 x 4 x 5 x 6 x 7 x 8 =? Welke groep gaf gemiddeld de hoogste schatting? Gemiddelde schatting van de eerste groep: 2250 Gemiddelde schatting van de tweede groep: 512 Het correcte antwoord is:

16 Anchoring & adjustment Het startgetal vormt het referentiepunt van waaruit mensen de werkelijke waarde proberen te schatten. Hoe hoog schat u uw netto pensioeninkomen, als u 65/67 jaar bent? Start/referentiewaarde is het huidige netto inkomen of een eerder bedrag dat men zich herinnert. Er wordt meestal wel enige maar onvoldoende aanpassing gemaakt. Aanpassing wordt beter als de respondent wordt herinnerd aan: Wegvallen AOW premie. Lagere belastingschijf. Hypotheek afgelost? Kinderen uit huis. Nudging Nudging (Thaler & Sunstein, 2008) is beïnvloeding van gedrag via aanbiedings- en omgevingsfactoren. Presentatievolgorde, framing, priming en defaults kunnen beschouwd worden als vormen van nudging ( porren ). Andere voorbeelden: Verkeerssituaties zo inrichten dat automobilisten automatisch afremmen bij nadering van kruispunt, rotonde of bebouwde kom. afstanden tussen dwarsstrepen (zelfs afstanden tussen bomen). visuele of feitelijke wegversmalling. Buffet of supermarkt inrichten met gezonde producten eerst in de looproute, zodat er minder/geen plaats is op dienblad of in winkelwagentje voor ongezonde producten. Geld komt pas uit geldautomaat als betaalpas en kassastrook zijn uitgenomen (mens-machine interface). 16

17 Conclusies 1. Mensen proberen er het beste van te maken. 2. Mensen gedragen zich niet rationeel in de zin dat ze veel informatie verwerken, alternatieven vergelijken en zich verdiepen in complexe zaken zoals pensioenen en hypotheken. 3. Mensen zijn voorspelbaar irrationeel (Ariely, 2012). 4. Mensen zoeken snelle en gemakkelijke methoden om een beslissing te nemen of een keuze te maken. 5. Niets doen (inactie) is gemakkelijk. 6. Heuristieken zijn vervangers van rationeel gedrag. 7. Gedrag wordt beïnvloed door: eigen initiatief en nadenken (klassieke hiërarchische modellen). situaties, context en omgevingsfactoren. wijze van presentatie. gedrag van anderen ( herding en sociale vergelijking). verliesaversie. tijdoriëntatie (myopia). Mental accounting 17

18 Toepassingen van prospecttheorie Referentiepunten. Bonus en malus bij schadeverzekeringen en credit card betalingen. Waarschijnlijkheid en risicoperceptie bij verzekeringen. Verzekeren bij lage waarschijnlijkheid en hoog risico van schade. Segregatie van (financiële) domeinen van sparen, krediet en besteden ( mental accounting ). Bezittingen en endowment effect. Standaard of default optie wordt het meest geselecteerd: status-quo bias. Hedonische framing van combinaties van winst en verlies. 18

GEDRAGSBEWUST BELEID. W. Fred van Raaij, Economische Psychologie Panteia, Zoetermeer: 5 juni 2014

GEDRAGSBEWUST BELEID. W. Fred van Raaij, Economische Psychologie Panteia, Zoetermeer: 5 juni 2014 GEDRAGSBEWUST BELEID W. Fred van Raaij, Economische Psychologie Panteia, Zoetermeer: 5 juni 2014 Hiërarchische modellen Hiërarchische modellen hebben een volgorde van stappen/fasen die doorlopen moeten

Nadere informatie

Determinanten van consumentengedrag

Determinanten van consumentengedrag DETERMINANTEN VAN CONSUMENTENGEDRAG W. Fred van Raaij, Economische Psychologie 10 januari 2013 Determinanten van consumentengedrag Consumentenvertrouwen (koopbereidheid) Situaties ( nudging ) feedback

Nadere informatie

Paradox van financieel gedrag

Paradox van financieel gedrag Consument en Financieel Advies W. Fred van Raaij, Economische Psychologie Amsterdam: ACIS, 26 juni 2014 Paradox van financieel gedrag Consumenten beseffen dat financiële producten belangrijk zijn, want

Nadere informatie

Marketing de kracht van communicatie & verleiding

Marketing de kracht van communicatie & verleiding Marketing de kracht van communicatie & verleiding 1 ding vooraf De zelfstandigheid van de student in het bedenken, schrijven en uitvoeren van een communicatieplan vergroten. Wie van jullie - Zit op: -

Nadere informatie

Duurzaam gedrag. 18 april 2017 Anjo Travaille

Duurzaam gedrag. 18 april 2017 Anjo Travaille Duurzaam gedrag 18 april 2017 Anjo Travaille Waar of niet waar? Duurzame energie is belangrijk Bewustwording is vaak de belangrijkste stap voor energiebesparing Keuzes van managers en bestuurders zijn

Nadere informatie

Evidence-Based Gedragsverandering

Evidence-Based Gedragsverandering Doorstroming en Rijgedrag Evidence-Based Gedragsverandering Gerjo Kok Universiteit Maastricht 18-11-2014, ANWB, Den Haag 1 Planning Gedragsverandering Doel Gedragsverandering Programma De moeilijkste veranderingen

Nadere informatie

6 maart, Nibud Financieel gedrag & psychologische principes

6 maart, Nibud Financieel gedrag & psychologische principes 6 maart, Nibud Financieel gedrag & psychologische principes Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf Gea Schonewille Samenvatting & conclusie Financiële keuzes van consumenten worden beïnvloed door psychologische

Nadere informatie

Hoe marketingcommunicatie werkt

Hoe marketingcommunicatie werkt OHT 3.1 Hoe marketingcommunicatie werkt In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: Hoe de hiërarchie van effecten de werking van communicatie kan beschrijven Het belang van attitudevorming voor het overtuigen

Nadere informatie

Alleen-Pinnen-Monitor

Alleen-Pinnen-Monitor 1 Alleen-Pinnen-Monitor Perceptie van alleen-pinnen kassa s 2 e meting Erwin Boom & Markus Leineweber, 11 september 2012 Uitgevoerd in opdracht van de Betaalvereniging Nederland en Stichting BEB Vertrouwelijk

Nadere informatie

OMGEVINGSINVLOEDEN EN KLANTENGEDRAG: THE ART OF MARKETING FOR THE MINDLESS

OMGEVINGSINVLOEDEN EN KLANTENGEDRAG: THE ART OF MARKETING FOR THE MINDLESS OMGEVINGSINVLOEDEN EN KLANTENGEDRAG: THE ART OF MARKETING FOR THE MINDLESS De rol van onbewuste processen in de servicescape van consumenten Ad Pruyn Psychologie van de Klant, 17-04-2014 Onbewuste processen

Nadere informatie

Stand van zaken op de energiemarkt

Stand van zaken op de energiemarkt Stand van zaken op de energiemarkt Onderzoek energiemarkt consumenten Rapportage kerncijfers Tweede halfjaar 12 Majka van Doorn, research consultant Thijs Hendrix, senior research consultant 14 uari 13

Nadere informatie

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Stichting toetsing verzekeraars Datum: 8 februari 2016 Projectnummer: 2015522 Auteur: Marit Koelman Inhoud 1 Achtergrond onderzoek 3 2

Nadere informatie

Je kan 11014,83. per jaar besparen

Je kan 11014,83. per jaar besparen Je kan 11014,83 per jaar besparen Ilona Mien Oerlemans Appelscha Bespaarrapport, December 2014 Hoe werkt misternetto? A B Dit ben jij, de klant die door dit bespaar rapport overstapt van energieleverancier

Nadere informatie

Integratie van Onbewuste en Bewuste Processen

Integratie van Onbewuste en Bewuste Processen Integratie van Onbewuste en Bewuste Processen W. Fred van Raaij, Economische Psychologie 10 januari 2013 Agenda Onbewuste Twee gescheiden systemen? Integratie onbewuste en bewuste Schematheorie Beïnvloeding

Nadere informatie

Hoofdstuk 15 Geïntegreerde marketingcommunicatiestrategie

Hoofdstuk 15 Geïntegreerde marketingcommunicatiestrategie Hoofdstuk 15 Geïntegreerde marketingcommunicatiestrategie Leerdoelen De belangrijkste promotie instrumenten benoemen en de factoren bespreken die je kunt gebruiken bij het vormgeven van de algehele promotiemix;

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek 2010

Klanttevredenheidsonderzoek 2010 Klanttevredenheidsonderzoek 2010 Opzet rapportage Onderzoeksopzet Rapportcijfer per sector Consumentenfocus per sector Communicatie Claim en uitbetaling Klachtafhandeling Onderzoeksopzet Het onderzoek

Nadere informatie

Consumenten en hun gedrag

Consumenten en hun gedrag Consumenten en hun gedrag Stefanie de Beer Wilte Zijlstra 1 Voorstellen Stefanie de Beer Stefanie.deBeer@afm.nl Wilte Zijlstra Wilte.Zijlstra@afm.nl Twitter: @wilte 2 Opwarmen 3 Geheugentest 4 Geheugentest

Nadere informatie

Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2016

Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2016 Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2016 Pricewise is de grootste onafhankelijke vergelijkingssite die zowel energie, verzekeringen als telecom vergelijkt. In de jaarlijks terugkerende Nationale

Nadere informatie

Renteprofiel en Risico-analyse

Renteprofiel en Risico-analyse Welke hypotheekvorm heeft u gekozen? Aflossingsvrije hypotheek (10 punten). Leven hypotheek (traditioneel), Annuïteiten hypotheek, Lineaire hypotheek (8 punten). Vermogensplanning hypotheek, Leven hypotheek

Nadere informatie

Beslissen, en gedragsverandering. 18 februari 2016 Anjo Travaille

Beslissen, en gedragsverandering. 18 februari 2016 Anjo Travaille Beslissen, en gedragsverandering 18 februari 2016 Anjo Travaille Mijn doel voor vandaag Argumenten Persoonlijk contact Informatie geven Autoriteit Opknippen Default Sociale norm Consistentie Belonen..

Nadere informatie

Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek

Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek Presentatie onderzoeksresultaten consumentenonderzoek Pauline van Esterik-Plasmeijer Voorzitter Projectgroep Onderzoek Fred van Raaij Hoogleraar Economische psychologie, Universiteit van Tilburg Den Haag,

Nadere informatie

Stand van zaken op de energiemarkt

Stand van zaken op de energiemarkt Stand van zaken op de energiemarkt Onderzoek energiemarkt consumenten Rapportage kerncijfers Eerste halfjaar 13 Majka van Doorn, research consultant Thijs Hendrix, senior research consultant 11 13 Inhoudsopgave

Nadere informatie

ISS-Interfoon Klantenservice Kenniscentrum Wat verwachten consumenten van ons?

ISS-Interfoon Klantenservice Kenniscentrum Wat verwachten consumenten van ons? ISS-Interfoon Klantenservice Kenniscentrum Wat verwachten consumenten van ons? Dr Frans Plat Nationaal Congres Bereikbaarheid 2 november 2006 Een initiatief van ISS-Interfoon Doelstelling: Het leveren

Nadere informatie

Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015

Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015 Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015 Pricewise is de grootste onafhankelijke vergelijkingssite die zowel energie, verzekeringen als telecom vergelijkt. In de jaarlijks terugkerende Nationale

Nadere informatie

SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK. Bureau D & O. Hoevelaken, oktober 2015

SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK. Bureau D & O. Hoevelaken, oktober 2015 SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK Bureau D & O 2015 Hoevelaken, oktober 2015 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... 1 1 INLEIDING... 3 2 BEOORDELING AANBIEDERS ZORGVERZEKERINGEN... 5 3 AANTAL ZORGPOLISSEN... 7

Nadere informatie

HUMO enquête naar de koopkracht

HUMO enquête naar de koopkracht HUMO enquête naar de koopkracht Steekproef N= 1000 respondenten representatief voor de Nederlandstalige 20-plussers (geen studenten) Methode Combinatie van telefonisch (23%; bij 65-plussers) en online

Nadere informatie

Stand van zaken op de energiemarkt

Stand van zaken op de energiemarkt Stand van zaken op de energiemarkt Onderzoek energiemarkt consumenten Rapportage kerncijfers Tweede halfjaar 13 Majka van Doorn, research consultant Thijs Hendrix, senior research consultant il 14 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Rapportage. Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapportage. Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapportage Keurmerk Klantgericht Verzekeren In opdracht van: Stichting toetsing verzekeraars Datum: 27 januari 2015 Projectnummer: 2014026 Auteurs: Marit Koelman & John Ruiter Index Achtergrond van het

Nadere informatie

Allianz Arbeidsongeschiktheids-

Allianz Arbeidsongeschiktheids- Allianz Inkomensverzekeringen Nederland Schadeverzekering N.V. Allianz verzekeringen Wagenparkmanagement Arbeidsongeschiktheids- Zekerheid over uw eigen inkomen Waarom een arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Nadere informatie

Uw klant als kuddedier. Olaf Geysendorpher

Uw klant als kuddedier. Olaf Geysendorpher Uw klant als kuddedier Olaf Geysendorpher Over Wegwijs Wie zijn we? Consumentenmagazine + website Sinds 1982 gestart vanuit één advieskantoor Klanten activeren door te informeren Doelgroep: financieel

Nadere informatie

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING Marcel Temminghoff en Niek Damen Presentatie door Monique van Holland Mei 2015, project 18016 1 Resultaten 1.1 Relevantie keurmerk en diervriendelijker 1.2

Nadere informatie

Pensioenbewustzijn. Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar. Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK

Pensioenbewustzijn. Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar. Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK Pensioenbewustzijn Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK Inhoud Motivatie Wat bedoelen we met pensioenbewustzijn? Pensioenbewustzijn

Nadere informatie

Nudging: Over nut en noodzaak van subtiele omgevingsaanpassingen. Mijn achtergrond. Traditionele benadering. Het verhaal van vandaag

Nudging: Over nut en noodzaak van subtiele omgevingsaanpassingen. Mijn achtergrond. Traditionele benadering. Het verhaal van vandaag Mijn achtergrond Nudging: Over nut en noodzaak van subtiele omgevingsaanpassingen Dr. Emely de Vet Opgeleid tot Gezondheidswetenschapper Gespecialiseerd in het verklaren en veranderen van gezondheidsgerelateerd

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo II

Eindexamen economie 1-2 vwo II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Voorbeelden van een

Nadere informatie

De veranderende markt

De veranderende markt De veranderende markt 1 De veranderende markt Vanaf 2000 is de detailhandel sterk veranderd door de opkomst van de computer. Als verkoper kun je de kennis over de geschiedenis en de toekomst van de detailhandel

Nadere informatie

Voorwoord 7 Inleiding 11

Voorwoord 7 Inleiding 11 Inhoud Voorwoord 7 Inleiding 11 1. Klanttevredenheid volstaat niet 13 2. De verkoper centraal 23 3. Wat is klantknuffelen? 31 4. Het knuffelhormoon 41 5. Praktische knuffeltips 49 6. Het knuffelonderzoek

Nadere informatie

EMAIL VOOR DE RETAIL. Zet uw boodschap om in geld

EMAIL VOOR DE RETAIL. Zet uw boodschap om in geld EMAIL VOOR DE RETAIL Zet uw boodschap om in geld Maximaliseer uw omzet in de hele klantencyclus'. Email die omzet genereert? Daar zegt u iets belangrijks. Als u email goed gebruikt kunt u klanten omtoveren

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

Bijlage 7 Consumentenonderzoek

Bijlage 7 Consumentenonderzoek Bijlage 7 Consumentenonderzoek Inhoudsopgave Inleiding 50 Methode 50 Resultaten 50 Conclusie 52 Discussie 52 Bijlagen 53 Enquêtevragen 53 Uitkomsten van de enquête 55 10 Inleiding B- yo 2 go! is een nieuw,

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2008-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2008-I Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 ja De prijselasticiteit

Nadere informatie

Suzuki Financial Services. Financiële flexibiliteit, full service Operational Lease of goed en betrouwbaar verzekerd

Suzuki Financial Services. Financiële flexibiliteit, full service Operational Lease of goed en betrouwbaar verzekerd Suzuki Financial Services Financiële flexibiliteit, full service Operational Lease of goed en betrouwbaar verzekerd Heeft u voor uw nieuwe Suzuki motor financiële flexibiliteit nodig? Kies dan voor Suzuki

Nadere informatie

Suzuki Financial Services. Financiële flexibiliteit, full service Operational Lease of goed en betrouwbaar verzekerd

Suzuki Financial Services. Financiële flexibiliteit, full service Operational Lease of goed en betrouwbaar verzekerd Suzuki Financial Services Financiële flexibiliteit, full service Operational of goed en betrouwbaar verzekerd Welke financiering past bij u? Betreft de aankoop van uw Suzuki motor een zakelijke aankoop?

Nadere informatie

Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites?

Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites? Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites? naam: esther Ziengs docent: madris duric studentnummer: 1606847 specialisatie: content Format: essay datum: 17 december 2014 Inleiding

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE Martijn Leppink Versie 2. 10 september 2013 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen

Nadere informatie

Klantonderzoek: de laatste inzichten!

Klantonderzoek: de laatste inzichten! : de laatste inzichten! Hoe tevreden bent u over de door ons bedrijf geleverde producten en diensten? Veel bedrijven gebruiken deze vraag om de klanttevredenheid te meten. Op een schaal van zeer ontevreden

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening nu en straks. Casper van Ewijk Netspar & Universiteit van Amsterdam

Oudedagsvoorziening nu en straks. Casper van Ewijk Netspar & Universiteit van Amsterdam Oudedagsvoorziening nu en straks Casper van Ewijk Netspar & Universiteit van Amsterdam SER, 24 juni 2014 Agenda Internationaal perspectief Probleemanalyse Houdbaarheid Maatschappelijke trends Keuzes voor

Nadere informatie

De psychologie van de wanbetaler

De psychologie van de wanbetaler 07-10-2015 De psychologie van de wanbetaler Dr. Martijn Keizer Rijksuniversiteit Groningen m.keizer@rug.nl Deze presentatie Deze presentatie Hoe motiveren we debiteuren om actie te ondernemen? Overzicht

Nadere informatie

How to present online information to older cancer patients N. Bol

How to present online information to older cancer patients N. Bol How to present online information to older cancer patients N. Bol Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Goede informatievoorziening is essentieel voor effectieve

Nadere informatie

Allianz Arbeidsongeschiktheids-

Allianz Arbeidsongeschiktheids- Allianz Inkomensverzekeringen Nederland Schadeverzekering N.V. Allianz verzekeringen Wagenparkmanagement Arbeidsongeschiktheids- Zekerheid over uw eigen inkomen 1 Waarom een arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Nadere informatie

GELDZAKEN VOOR NU EN STRAKS

GELDZAKEN VOOR NU EN STRAKS GELDZAKEN VOOR NU EN STRAKS Uitstelgedrag onder financiële consumenten Juni 2015 1 Inhoudsopgave 3 6 Management Summary Grafische samenvatting Opvallende resultaten Onderzoeksresultaten Uitstelgedrag Zorg

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties

Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties De afgelopen decennia zijn er veel nieuwe technologische producten en diensten geïntroduceerd op de

Nadere informatie

Uw mening over pensioen

Uw mening over pensioen Uw mening over pensioen Onderzoek naar de risicohouding van pensioenopbouwers en pensioenontvangers van Philips Pensioenfonds mei / juni 2013 Philips Pensioenfonds Inhoud Aanleiding onderzoek Opzet onderzoek

Nadere informatie

De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen

De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen Prof. dr. Roger J. A. Laeven Amsterdam School of Economics University of Amsterdam, EURANDOM, ACIS, CentER and Netspar KNAW Amsterdam 15 maart

Nadere informatie

Grensoverschrijdend betaalgedrag van Nederlanders in 2014

Grensoverschrijdend betaalgedrag van Nederlanders in 2014 Grensoverschrijdend betaalgedrag van Nederlanders in 2014 Uitkomsten DNB onderzoek naar hoe Nederlanders betalen in en naar het buitenland 1 Nederlanders gebruiken in het buitenland vaker contant geld

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Duurzaamheid nog niet top-of-mind bij online shopper. Duurzaamheidkompas meting #16 (online) boodschappen doen april 2016

Duurzaamheidk. Duurzaamheid nog niet top-of-mind bij online shopper. Duurzaamheidkompas meting #16 (online) boodschappen doen april 2016 Duurzaamheidk mpas Duurzaamheid nog niet top-of-mind bij online shopper Duurzaamheidkompas meting #16 (online) boodschappen doen april 2016 Inleiding Duurzaamheidkompas #16 boodschappen Antwoord op duurzaamheidvragen

Nadere informatie

Effecten van embedded advertising. Vandaag. Waarom Werkt Embedded Advertising? Bewijs van effectiviteit en 3 verklaringen. Effecten van regelgeving

Effecten van embedded advertising. Vandaag. Waarom Werkt Embedded Advertising? Bewijs van effectiviteit en 3 verklaringen. Effecten van regelgeving Effecten van embedded advertising en de bijbehorende regelgeving dr. Eva van Reijmersdal (dr.) Sophie Boerman Universiteit van Amsterdam Vandaag Bewijs van effectiviteit en 3 verklaringen 1. Likeability

Nadere informatie

Weinig bereidheid onder consumenten om over te stappen van zorgverzekeraar, perceptie dat het te veel moeite kost belangrijkste switchdrempel Rapport

Weinig bereidheid onder consumenten om over te stappen van zorgverzekeraar, perceptie dat het te veel moeite kost belangrijkste switchdrempel Rapport Weinig bereidheid onder consumenten om over te stappen van zorgverzekeraar, perceptie dat het te veel moeite kost belangrijkste switchdrempel Rapport consumentenonderzoek zorgverzekeringsmarkt 5 maart

Nadere informatie

Jochem Nauw - Specialisatie Concept. Hoe word jij tijdens je supermarktaankopen beïnvloed?

Jochem Nauw - Specialisatie Concept. Hoe word jij tijdens je supermarktaankopen beïnvloed? Jochem Nauw - Specialisatie Concept Hoe word jij tijdens je supermarktaankopen beïnvloed? Hoofdvraag Welke psychologische methodes worden er gebruikt voor het beïnvloeden van het aankoopgedrag van consumenten

Nadere informatie

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers. Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt

Nadere informatie

Gemeensc happelijke. fiscale Planning. fouten. Click to edit Master subtitle style 1/14/13

Gemeensc happelijke. fiscale Planning. fouten. Click to edit Master subtitle style 1/14/13 Gemeensc happelijke Click to edit Master subtitle style fiscale Planning fouten Met een aantal fundamentele kennis en planning, kun je eenvoudige stappen om kostbare belasting fouten te voorkomen. De fouten

Nadere informatie

3 4 5 7 24 88 laag inkomen, +55 helemaal oneens eerder oneens 64 noch eens, noch oneens eerder eens helemaal eens [Voor ik iets koop, overweeg ik zorgvuldig of ik het me kan veroorloven.] 5 25 vrouwen,

Nadere informatie

Tekst 21: The Signature Effect: Signing influences Consumption-Related Bahavior bij priming self-identity (Kettle & Haubl)

Tekst 21: The Signature Effect: Signing influences Consumption-Related Bahavior bij priming self-identity (Kettle & Haubl) Tekst 21: The Signature Effect: Signing influences Consumption-Related Bahavior bij priming self-identity (Kettle & Haubl) Inleiding Je handtekening zetten speelt een belangrijke rol in je leven. Als consument

Nadere informatie

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën Euronext.liffe Inleiding Optiestrategieën Vooraf De inhoud van dit document is uitsluitend educatief van karakter. Voor advies dient u contact op te nemen met uw bank of broker. Het is verstandig alvorens

Nadere informatie

Inhoud. Wie spaart (niet)? 5. Hoe sparen we? 17. Waarom en waarvoor sparen we? 35. Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39

Inhoud. Wie spaart (niet)? 5. Hoe sparen we? 17. Waarom en waarvoor sparen we? 35. Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39 Inhoud Wie spaart (niet)? 5 2 Hoe sparen we? 7 3 Waarom en waarvoor sparen we? 35 4 Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39 2 Opzet van het onderzoek Sparen, of niet - maart 207 - Dit onderzoek zoomt in op

Nadere informatie

Welkom Introductie Netwerk Member programma

Welkom Introductie Netwerk Member programma Welkom Introductie Netwerk Member programma 2014 - november - versie 1 1 DEEL 1 Wie is MOBICROSS? DEEL 2 MOBICROSS doet het anders DEEL 3 Het Netwerk Member programma DEEL 4 Het Netwerk Member Commissie

Nadere informatie

Consumentengedrag. H7 Marketingcommunicatiedoelstellingen Floor en van Raaij. maandag 25 februari 13

Consumentengedrag. H7 Marketingcommunicatiedoelstellingen Floor en van Raaij. maandag 25 februari 13 Consumentengedrag H7 Marketingcommunicatiedoelstellingen Floor en van Raaij DAGMAR model bekendheid begrip overtuiging actie bekendheid begrip overtuiging actie Defining Advertising Goals for Measured

Nadere informatie

12 september 2013, Seminar VODW - TCC. Van omni naar multichannel: de gerichte inzet van kanalen

12 september 2013, Seminar VODW - TCC. Van omni naar multichannel: de gerichte inzet van kanalen 12 september 2013, Seminar VODW - TCC Van omni naar multichannel: de gerichte inzet van kanalen The Customer Connection Online community voor professionals in strategie, marketing, communicatie, customer

Nadere informatie

Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken

Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken Probleemanalyse Clips Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken Er is geen goed antwoord bij dit vak.

Nadere informatie

FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING. 14 november 2013

FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING. 14 november 2013 FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING 14 november 2013 Edwin Palsma The Food Agency Specialisten in food marketing Wij verbinden voedingskennis, technologie, marketing en sales om de marktpositie van agro & food

Nadere informatie

Theorie! Cognitive Bias Modification! Resultaten onderzoek!

Theorie! Cognitive Bias Modification! Resultaten onderzoek! Cognitive Bias Modification Resultaten onderzoek December 2013 Jules Reijnen Ron Jacobs Theorie Cognitive Bias Modification (CBM) is een recent onderzoeksgebied dat zich richt op de vertekening (bias)

Nadere informatie

Hoe kan psychologie Compliance Officers helpen?

Hoe kan psychologie Compliance Officers helpen? Hoe kan psychologie Compliance Officers helpen? dr. ing. Niels van de Ven Departement Sociale Psychologie Tilburg University n.v.d.ven@tilburguniversity.edu 1 Ethiek Als je niets doet, sterven 5 mensen.

Nadere informatie

Wij hebben u benaderd voor een hersteladvies m.b.t. uw beleggingsverzekering.

Wij hebben u benaderd voor een hersteladvies m.b.t. uw beleggingsverzekering. Wij hebben u benaderd voor een hersteladvies m.b.t. uw beleggingsverzekering. Omdat u een relatie van ons kantoor bent nemen wij de kosten voor zowel de controle als het hersteladvies voor onze rekening.

Nadere informatie

Is flexibiliteit het nieuwe goud?

Is flexibiliteit het nieuwe goud? Is flexibiliteit het nieuwe goud? Presentatie Congres Duurzaam Gebouwd 13 november 2014 Enexis Elektriciteit: 2,7 miljoen aangeslotenen 135,000 km MS / LS 53,000 stations Gas: 2,1 miljoen aangeslotenen

Nadere informatie

juni Voorbereid op '17 weg met een opgeladen accu Onderzoek onder (potentiele) E-bike gebruikers Door Blauw Research

juni Voorbereid op '17 weg met een opgeladen accu Onderzoek onder (potentiele) E-bike gebruikers Door Blauw Research Voorbereid op juni '17 weg met een opgeladen accu Onderzoek onder (potentiele) E-bike gebruikers Door Blauw Research Woord vooraf Naam: Vera Hulsebosch Weer een erg interessant onderzoek waar de ANWB haar

Nadere informatie

3 4 5 7 24 88 laag inkomen, +55 helemaal oneens eerder oneens 64 noch eens, noch oneens eerder eens helemaal eens [Voor ik iets koop, overweeg ik zorgvuldig of ik het me kan veroorloven.] 5 25 vrouwen,

Nadere informatie

Rapportage Biebpanel. Tarieven en leenvoorwaarden

Rapportage Biebpanel. Tarieven en leenvoorwaarden Tarieven en leenvoorwaarden Rapportage Biebpanel Dit document bevat een compacte rapportage van het in maart 2014 gehouden Biebpanel-onderzoek naar de toekomst van de Bibliotheek. 15 augustus 2014 Biebpanel:

Nadere informatie

Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 2

Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 2 Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 2 2.4.1 Basis Verhoudingen 1 13 cm : 390 km, dat is 13 cm : 390.000 m. Dat komt overeen met 13 cm : 39.000.000 cm en dat is te vereenvoudigen tot 1 : 3.000.000. 2 De schaal

Nadere informatie

Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN

Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN Management summary Schuttelaar & Partners 001-01.ppt december 00 Marieke Gaus Context en doel van het onderzoek Doel onderzoek Het onderzoek wordt uitgevoerd

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Snoek & Schepman Hypotheken en Pensioenen Hogewal 1 bis 2514 HA Den Haag Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze dienstverlening

Nadere informatie

De Sleutel tot het benutten van potentie

De Sleutel tot het benutten van potentie De Sleutel tot het benutten van potentie Wat is potentie eigenlijk? Een snelle blik in een woordenboek levert de volgende resultaten op: het kunnen; dat waartoe iemand of iets toe in staat is; vermogen.

Nadere informatie

MET GEMAK MEER GASTEN

MET GEMAK MEER GASTEN MET GEMAK MEER GASTEN OVER IAMHORECA.NL Gratis horecanetwerk Online gesloten netwerk, geen leveranciers Leren dankzij delen van kennis en contacten Gratis en snel up-to-date blijven HALLO! VOOR WIE IS

Nadere informatie

OVERZICHT TOTAAL ONDERZOEK FINANCIELE DIENSTEN

OVERZICHT TOTAAL ONDERZOEK FINANCIELE DIENSTEN OVERZICHT TOTAAL ONDERZOEK FINANCIELE DIENSTEN Inzicht in de financiële markt Tracker Portefeuille Productie Tracker GfK 2016 1 ( P) Doelstellingen Het registreren van het complete scala aan financiële

Nadere informatie

Wat is remarketing voor search?

Wat is remarketing voor search? In navolging van het artikel op de evolutie in remarketing vinden we dat remarketing voor search ads (RLSA) extra aandacht verdiend. In deze post willen we verder ingaan op de werking, de implementatie

Nadere informatie

Kahoot! Kennis toetsen

Kahoot! Kennis toetsen Kahoot! Doel Korte beschrijving Leerfase Didactiek Soort werkvorm Website Materiaal Voorbereidingstijd Uitvoeringstijd Aantal studenten Moeilijkheidsgraad Taal Gebruik Kennis toetsen Tool waarmee je een

Nadere informatie

Resultaten Friesland Zorg PR onderzoek 2013

Resultaten Friesland Zorg PR onderzoek 2013 Resultaten Friesland Zorg PR onderzoek 2013 Doelgroep: NL18+ repre naar geslacht x leeftijd, opleiding en regio Steekproefgrootte: n=1014 Onderzoeksperiode: 4 9 oktober 2013 Veldwerkbureau: PanelClix Ontwerp,

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Lesbrief 6 Productpresentatie

Lesbrief 6 Productpresentatie LESBRIEF 6 PRODUCT- PRESENTATIE Niveau II 1 Productpresentatie. Bij productpresentatie denken we aan de presentatie van alle productgroepen binnen en buiten de winkel. Hoe kunnen we de productgroepen zodanig

Nadere informatie

Doelstellingen. In dit hoofdstuk zul je het volgende leren:

Doelstellingen. In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: OHT 5.1 Doelstellingen In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: De doelstellingen van marketingcommunicatie en bedrijfscommunicatie De relatie tussen de fasen van de productlevenscyclus (PLC) en communicatiedoelstellingen

Nadere informatie

Goed, duidelijk en bovenal zinvol verzekerd zijn. Dat is waar het je uiteindelijk om gaat. AXENT Uitvaartverzekering

Goed, duidelijk en bovenal zinvol verzekerd zijn. Dat is waar het je uiteindelijk om gaat. AXENT Uitvaartverzekering Een helder verhaal over uitvaartverzekeringen AXENT Uitvaartverzekering Goed, duidelijk en bovenal zinvol verzekerd zijn. Dat is waar het je uiteindelijk om gaat. AXENT Nabestaandenzorg: de uitvaartverzekeraar

Nadere informatie

Consumentenprikkels voor efficiënt betalen Deelrapport 7

Consumentenprikkels voor efficiënt betalen Deelrapport 7 Consumentenprikkels voor efficiënt betalen Deelrapport 7 Tarifering bij toonbankinstellingen datum 08/10/2012 auteur(s) Jorna Leenheer Millie Elsen Rik Pieters Natalia Kieruj versie 1.0 classificatie Standaard

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid

Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid Samenvatting onderzoek Zorg en Gezondheid Aanleiding en achtergrond van het onderzoek Goede gezondheidszorg wordt steeds belangrijker: ook in Nederland nemen problemen als overgewicht, diabetes en hartproblemen

Nadere informatie

Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden

Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden In opdracht van: Contactpersoon: CNV De heer P. Hazenbosch Utrecht, mei 2009 DUO MARKET RESEARCH drs. Vincent van Grinsven Henk Westerik

Nadere informatie

BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING.

BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING. BESLISSINGS-PROCESSEN EN GEDRAGSBEINVLOEDING. DEEL-I. KIEZEN/ OORDELEN/ BESLISSEN. KANS * GEVOLG. TYPOLOGIE VAN BESLISSINGEN. Type-Probleem Aanpak Aard van de keuze STRATEGISCH ANALYSEREN OPTIMAAL TACTISCH

Nadere informatie

Consumentengedrag. H5 onderzoek naar consument, product en concurrentie (Floor en van Raaij)

Consumentengedrag. H5 onderzoek naar consument, product en concurrentie (Floor en van Raaij) Consumentengedrag H5 onderzoek naar consument, product en concurrentie (Floor en van Raaij) In dit hoofdstuk: werking van marketingcommunicatie (onder hoge en lage betrokkenheid) betekenisstructuur van

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Drie valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Battle of Concepts. Mark Schilder Elize Elias Ersen Durnea Dave Koekebacker Rowan Green

Battle of Concepts. Mark Schilder Elize Elias Ersen Durnea Dave Koekebacker Rowan Green Battle of Concepts Mark Schilder Elize Elias Ersen Durnea Dave Koekebacker Rowan Green 1 Index: Voorwoord: Brainstorm Keuzes Business Model Media Markt Pas Conceptbeschrijving blz.3 blz.4 blz.5 blz.6 blz.7

Nadere informatie

Energiebesparing & huishoudens

Energiebesparing & huishoudens 1. Praktijk Wat is het probleem? Op welke knoppen kun je drukken? Amsterdam Smart City Smart Challenge! Energiebesparing in stedelijke omgeving Veel projecten in kantoren, huizen, bedrijven! 11 bedrijven!

Nadere informatie

RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN. Bachelorscriptie. De invloed van betrokkenheid op de effectiviteit van doelframing. Evelien Beeren S

RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN. Bachelorscriptie. De invloed van betrokkenheid op de effectiviteit van doelframing. Evelien Beeren S RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Bachelorscriptie De invloed van betrokkenheid op de effectiviteit van doelframing. Evelien Beeren S4517954 29-1-2016 Begeleidster: Anneke de Graaf Thema 3: Winst- en verliesframing

Nadere informatie