Inhalatietechnologie en Medicatie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhalatietechnologie en Medicatie"

Transcriptie

1 Groningen, 23 januari Inhalatietechnologie en Medicatie Symposium Groningen, 23 januari 2015 Het belang van inhalatietechnologie voor een optimale luchtwegbehandeling Paul Hagedoorn H.W. Frijlink & A.H.de Boer Farmaceutische Technologie en Biofarmacie

2 Groningen, 23 januari Disclosure form Disclosure belangen spreker Geen (potentiële) belangenverstrengeling Onafhankelijk onderzoeksinstituut Rijksuniversiteit Groningen Betrokken bij de ontwikkeling van de volgende inhalatoren: Novolizer Genuair Twincer Cyclops Diverse presentaties (nascholingen): Teva Novartis Chiessi Takeda Almirall Astra Zeneca

3 Groningen, 23 januari Wat krijgen jullie te horen De longen als doelgebied Depositiemechanismen Effect deeltjesgrootte en snelheid op de depositie Het belang van de juiste instructie Diversiteit inhalatiemedicatie en inhalatoren Het belang van de inhalator weerstand

4 De longen als doelgebied Groningen, 23 januari % De mond als ingang voor inhalatie Pharynx Larynx ADV: anatomisch dood volume (ca. 150 ml) Tracheabronchiaal boom 5% Conducting airways Generaties 0-11 (hogere luchtwegen) Transitional airways Generaties (centrale luchtwegen) 95% Respiratory airways Generaties (perifere luchtwegen)

5 Depositiemechanismen Bovenste luchtwegen - hoge snelheid - alle deeltjesdiameters dus inertiële impactie Groningen, 23 januari Centrale luchtwegen - geringe snelheid uitademen - grootste deeltjes verwijderd voornamelijk sedimentatie Perifere luchtwegen - snelheid is bijna nul - kleinste deeltjes over sedimentatie en diffusie

6 percent of real dose (%) Groningen, 23 januari Effect deeltjesgrootte en snelheid op de depositie micron 3.0 micron 6.0 micron exhaled uitgeademd oropharynx Mond/keelholte central Centrale + intermediate long peripheral Perifere long flow rate (l/min) Usmani study (AJRCCM, 2005) with monodisperse particles

7 Depositie animatie Groningen, 23 januari Effect van de deeltjesgrootte op de depositie Gebaseerd op diverse referenties, Hagedoorn et al. PW 2011: 32-5

8 Sedimentatie 5 µm Stationaire val snelheid van aerosoldeeltjes 4 µm 3 µm 2 µm 1 µm Groningen, 23 januari kost tijd! mm/s mm/s mm/s 25x

9 Groningen, 23 januari Sedimentatie: het effect van adem vasthouden Globale luchtwegdiameter in de generaties ( mm) T = 0 Valhoogte na 3 s Valhoogte na 6 s perifere long depositie > verdubbeling deeltjes van 1 µm Uit Byron, Respiratory Drug Delivery, 1990

10 Groningen, 23 januari Effect van maximaal ex- en inhaleren voorbeeld: jonge man; (20 j) met 6 l long volume, 2.1 l alveolar volume rustige ademhaling Volume after inhalation is 2.9 l ADV: anatomisch dood volume (gen 0-16), ca. 150 ml maximale exen inhalatie Volume after inhalation is 2.9 l Volume after exhalation is 2.4 l Volume after inhalation is 2.9 l Perifere luchtwegen: = 350 ml (13%) Out: 0.5 l In: 0.5 l Out: 1.7 l Volume after exhalation is 1.2 l In: 4.8 l Volume after inhalation is 6.0 l Perifere luchtwegen: = 4650 ml (79%)

11 Groningen, 23 januari Inhalatiemedicatie bij astma en COPD Lang en kort werkende beta-agonisten (LABA & SABA): Formoterol Salmeterol Indacaterol Ipratropium Salbutamol Terbutaline Corticosteroiden (ICS): Budesonide Ciclesonide Beclomethason Fluticason Lang werkende muscarine antagonisten (LAMA): Tiotropium Aclidinium Glycopyrronium Combinaties: Fluticason/Salmeterol Fluticason/Vilanterol Budesonide/Formoterol BDP/Formoterol Fluticason/Formoterol LABA/LAMA combinaties (nieuw) Triple therapie (in ontwikkeling)

12 Groningen, 23 januari Verschillende typen inhalatiesystemen Vernevelaars Dosisaërosolen (met voorzetkamers) (Droog) poeder inhalatoren: dpi s Soft mist inhalers b.v. Pari LC Sprint b.v. pmdi GSK AstraZeneca b.v. Turbuhaler Novolizer b.v. Respimat

13 Groningen, 23 januari Droog poeder inhalatoren (DPI) & aandachtspunten Diskus Handihaler Cyclohaler Breezhaler Novolizer Turbuhaler Easyhaler schudden Clickhaler

14 Groningen, 23 januari Poeder inhalatoren (dpi s) Primaire functionele onderdelen van een dpi De-agglomeratie principe Poeder formulering

15 Groningen, 23 januari De grootte van een enkelvoudige dosis 2 miljoen deeltjes De meeste doses zijn 10 tot 400 µg groot Gemicroniseerde poeders zijn plakkerig (cohesief/adhesief) en moeten daarom worden verwerkt tot goed stromende formuleringen

16 Groningen, 23 januari Twee formuleringstypen voor dpi s Adhesief mengsel maximaal 10% geneesmiddel mechanisch stabiel Sferische pellets tot 100% geneesmiddel lage mechanische stabiliteit

17 Groningen, 23 januari Poederformulering en dosis voor dpi s Adhesief mengsel of capsule container

18 Groningen, 23 januari Poederformulering voor dpi s Patiënt afgegeven dosis + De afgegeven dosis zegt niets over de longdosis!!!

19 Groningen, 23 januari Verschillende type de-agglomeratie krachten wrijvingskrachten trek en liftkrachten Inertiële krachten (botsingen) primair (enkelvoudige) deeltje Agglomeraat Inertiële krachten zijn het meest effectief (spons met water)

20 Air Classifier Technologie in de Novolizer & Genuair, ontwikkeld door de Rijksuniversiteit Groningen Groningen, 23 januari F c F d

21 Fijne deeltjes fraktie (% < 5µm) Geneesmiddel formulering DPI Groningen, 23 januari Verschillen in effectiviteit Fijne deeltjes fraktie (< 5µm) afgegeven dosis Genuair Novolizer Turbuhaler Breezhaler Cyclohaler Easyhaler Diskus Handihaler Elpenhaler Clickhaler Drukverschil (kpa)

22 Groningen, 23 januari Dosis aerosolen & soft mist inhaler GSK MDI Takeda MDI Teva MDI Chiesi MDI Autohaler (ademgestuurd) Redihaler (ademgestuurd) Respimat (soft mist inhaler)

23 Groningen, 23 januari Dosis aerosolen (mdi s) Een goede hand-long coördinatie is vereist Aërosoldeeltjes hebben een hoge uittreesnelheid (voor CFK hoger dan voor HFA) Verliezen door hoge mond/keel-depositie Suspensies zijn instabiel en maken schudden voor gebruik noodzakelijk Sommige patiënten hebben last van een koud-freon effect en onderbreken de inhalatie

24 Groningen, 23 januari CFK- versus HFA-pluim CFK HFA Het grootste voordeel is de reductie in keeldepositie Leach CL et al., ATS, 2000

25 Mdi s en voorzetkamers Groningen, 23 januari Met behulp van voorzetkamers (spacers): kan het hand-long coördinatieprobleem worden weggenomen kan hoge keeldepositie als gevolg van een hoge pluimsnelheid worden gereduceerd kunnen (te) grote druppeltjes uit de aërosol worden verwijderd via sedimentatie

26 Groningen, 23 januari Verliezen in een voorzetkamer Mechanismen van de verliezen

27 Groningen, 23 januari Voorzetkamers Volumatic Space Chamber plus LiteAire Nebuhaler Vortex AeroChamber

28 beschikbare dosis (% v labelclaim) Groningen, 23 januari Effect van voorbehandeling op de beschikbare dosis 50 2 voorbeelden van niet-antistatische voorzetkamers dip & dry (behandeld) dip & dry (behandeld) Nieuw (onbehandeld) 5 0 Nieuw (onbehandeld) Voorzetkamer 1 Voorzetkamer 2 B.L. Rottier et al., thesis UMCG/RUG 2012

29 Groningen, 23 januari Effect van de luchtvochtigheid op de beschikbare dosis Winterperiode: Output dosisaerosolen met voorzetkamers (geldt ook voor anti-statische voorzetkamers) lage luchtvochtigheid hoge electrostatische lading extra verliezen in de voorzetkamer B.L. Rottier et al., thesis UMCG/RUG 2012

30 Groningen, 23 januari Wat gebeurt er als we inhaleren door een inhalator Antwoord: en.. wat zijn de consequenties? Een luchtstroom door een inhalator komt tot stand doordat we het volume (V) van onze longen vergroten. De volumevergroting heeft een daling van de druk (P) in de longen tot gevolg P.V = constant Door het drukverschil tussen de longen en de omgevingslucht (dp in kpa) stroomt er lucht naar binnen (b.v. door de inhalator) De stroomsnelheid (debiet, in l/min) hangt af van de weerstand (R) van de inhalator, relatie: dp = R.

31 Groningen, 23 januari Effect van de inhalator weerstand aktie variabel resultaat Patiënt Inspiratoire kracht (drukverschil) drukverschil van 4 kpa: Turbuhaler: 49 l/min Inhalator weerstand juiste Cyclohaler: instructie 105 l/min lage weerstand hoge inhalatieflow Flow (l/min) Keel depositie hoge weerstand lage inhalatieflow rustig inhaleren kans op hoge keeldepositie krachtig lage Keeldepositie/ inhaleren kans op beperkte werking

32 Groningen, 23 januari Inhalatie Medicatie Instructie School (IMIS) Kwaliteit van zorg verbeteren voor volwassenen en kinderen met astma en COPD in Nederland Streeft naar eenduidigheid, kwaliteit en uniformiteit door het: Samenwerking met o.a. Coördineren van de activiteiten rondom de instructie van inhalatiemedicatie Organiseren van scholingsactiviteiten onder leiding van ervaren longverpleegkundigen Kennisinstituut (wetenschappelijk onderbouwd) Verzorgen van actueel lesmateriaal en protocollen rond de diverse soorten inhalatiemedicatie

33 Nieuw!!! Groningen, 23 januari Boekje: Inhalatie Instructie en Technologie Zorgatlas: Inhalatie Instructie Zorgatlas Verkrijgbaar via of

34 Groningen, 23 januari Praktijkvoorbeeld Verschil inhaleren tussen de Handihaler en de Respimat Beiden met dezelfde merknaam, van dezelfde fabrikant en met hetzelfde geneesmiddel maar met een totaal verschillende noodzakelijke instructie Handihaler Respimat

35 Hartelijk dank voor jullie aandacht. Groningen, 23 januari

Inhalatie Technologie en Medicatie

Inhalatie Technologie en Medicatie faculteit wiskunde en natuurwetenschappen farmacie en farmaceutische wetenschappen CAHAG 24 januari 2013 1 Inhalatie Technologie en Medicatie Farmaceutische Technologie en Biofarmacie Het belang van inhalatie

Nadere informatie

Inhalatie Medicatie Instructie School

Inhalatie Medicatie Instructie School Inhalatie Medicatie Instructie School Disclosure belangen spreker (potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Het belang van inhalatietechnologie voor een optimale luchtwegbehandeling

Het belang van inhalatietechnologie voor een optimale luchtwegbehandeling Het belang van inhalatietechnologie voor een optimale luchtwegbehandeling The knowledge of inhalation technology for an optimal inhalation airway treatment P. Hagedoorn 1, dr. A.H. de Boer 2, prof. dr.

Nadere informatie

Workshop Inhalatie. Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam

Workshop Inhalatie. Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam Workshop Inhalatie Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Mariëlle Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam Gebaseerd op de workshop inhalatietechnologie van IVAX. Programma Workshop

Nadere informatie

Instructie geeft lucht

Instructie geeft lucht Instructie geeft lucht Spiegelbijeenkomst 15 april 2015 Miriam Stoks, apotheker Brenda Spanbroek, longverpleegkundige Robbert Behr, kaderhuisarts astma-copd Inleiding Workshop: - Therapietrouw bij astma

Nadere informatie

Inhaleren; eenvoudig toch? E. Boot, verpleegkundig specialist

Inhaleren; eenvoudig toch? E. Boot, verpleegkundig specialist Inhaleren; eenvoudig toch? E. Boot, verpleegkundig specialist Inhaleren is makkelijk en even te doen. Inhoud Inhalatiemedicatie Werking van de verschillende inhalatiemedicatie Inhalatie technologie Diverse

Nadere informatie

Astma en COPD: Inhalatoren en instructies. Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige

Astma en COPD: Inhalatoren en instructies. Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige Astma en COPD: Inhalatoren en instructies Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige CAHAG POHdagen 2009 1 Programma Inleiding inhalatoren Demonstratie (fouten herkennen)

Nadere informatie

Doel van de presentatie

Doel van de presentatie Doel van de presentatie Voordelen & valkuilen aërosoltherapie Educatie & therapietrouw Soorten medicatie en inhalatoren Valkuilen dosisaërosol & concreet gebruik Spacers: voordeel, gebruik en onderhoud

Nadere informatie

PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS. Eric Derom. 1e Proef Geneeskunde. Piekstroommeting

PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS. Eric Derom. 1e Proef Geneeskunde. Piekstroommeting PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS Eric Derom 1e Proef Geneeskunde Piekstroommeting 1 Maximale expiratoire volume-tijd curve 2 Maximale expiratoire flow-volumecurve EXPIRATOIRE PIEKSTROOM MEF

Nadere informatie

Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter?

Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter? Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter? een onderzoek naar verschillende manieren van inhalatie-instructie voor het aanleren van correct gebruik van inhalatiemedicatie

Nadere informatie

Mening en voorkeuren van astma patiënten over inhalatie techniek

Mening en voorkeuren van astma patiënten over inhalatie techniek Mening en voorkeuren van astma patiënten over inhalatie techniek M. Tameling, EI Metting, P Hagedoorn, S Schokker, E Van Heijst T Klemmeier, M Roman Rodriguez, T Van der Molen, JWH Kocks Disclosure belangen

Nadere informatie

Geneesmiddelen bulletin

Geneesmiddelen bulletin Geneesmiddelen bulletin maart 2017 jaargang 51, nummer 3 25 Redactieadres: Geneesmiddelenbulletin, Mercatorlaan 1200, 3528 BL Utrecht P. R. I. K. B. O. R. D Opnieuw bezien Afgewezen geneesmiddelenregistraties

Nadere informatie

HANDBOEK. Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen

HANDBOEK. Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen HANDBOEK Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen ----------------------------------------------- Januari 2016 Opgesteld door: werkgroep Landelijke infrastructuur eenduidige inhalatie instructie

Nadere informatie

Inhalatie Management Service Informatiefolder

Inhalatie Management Service Informatiefolder Inhalatie Management Service Voor het controleren en trainen van de inhalatietechniek www.care4lungs.nl 2 Inhoud: 1. De Inhalation Manager 2. Inhalatie Management Service 3. Aanmelden 4. Veelgestelde vragen

Nadere informatie

Regionaal formularium astma / COPD

Regionaal formularium astma / COPD Regionaal formularium astma / COPD Dr. V. van der Meer, huisarts / kaderarts astma COPD Drs. R. Roelofsen, huisarts / kaderarts i.o. astma COPD Welk middel en device kiest u? Mw. A, 40 jaar Astma, nieuw

Nadere informatie

Inhalatoren bij astma en COPD

Inhalatoren bij astma en COPD Lidewij Broekhuizen, Dirk Nijmeijer, Lisette ten Have-Drenthen Nascholing Inhalatoren bij astma en COPD IInhalatiemedicijnen worden toegediend via inhalatoren. Die zijn er in talloze typen en modellen.

Nadere informatie

Nationaal nascholingscongres anesthesiologie

Nationaal nascholingscongres anesthesiologie Nationaal nascholingscongres anesthesiologie Thema: De Longen 9 november 2016 Longmedicatie en operatie: what's new? Dr. Daan W. Loth AIOS Longziekten Amphia Ziekenhuis, Breda Geen conflict of interest

Nadere informatie

Inhalatietherapie. Geert Celis. Hvpk fm pneumologie

Inhalatietherapie. Geert Celis. Hvpk fm pneumologie Inhalatietherapie Geert Celis Hvpk fm pneumologie Therapie(on)trouw 50-70% van de chronische patiënten die geneesmiddelen gebruiken, breekt voortijdig zijn behandeling af, zelfs al kort na aanvang van

Nadere informatie

Inhalatie antibiotica in de behandeling van tuberculose

Inhalatie antibiotica in de behandeling van tuberculose Disclosure belangen spreker Inhalatie antibiotica in de behandeling van tuberculose Erik Frijlink Afdeling Farmaceutische Technologie en Biofarmacie Rijksuniversiteit Groningen (h.w.frijlink@rug.nl) (potentiële)

Nadere informatie

Inhalatietherapie i e m lda m o r n i t g e o g r t z u m

Inhalatietherapie i e m lda m o r n i t g e o g r t z u m Inhalatietherapie imelda omringt u met zorg Inhoud Inleiding 3 De dienst pneumologie 3 Medicatielijst 4 2 De inhalatietoestellen Overzicht 6 Aerolizer 8 Autohaler 10 Breezehaler 12 Diskus 14 Dosisaërosol

Nadere informatie

Inhalatietherapie 24-4-2014

Inhalatietherapie 24-4-2014 Inhalatietherapie Geert Celis Hvpk FM Pneumo Inhoud Waarom inhalatietherapie? Inhalatiemedicatie: soorten, werking, toedieningsvorm Soorten inhalatoren Inhalatie en tracheo(s)tomie Lokale nevenwerkingen:

Nadere informatie

klacht afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een

klacht afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een : factoren verergeren en 3 klacht afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een, zoals ingen voornaamste de doen om te verbeteren. Daarom hebben we deze serie werkboeken voor zelfmanagement

Nadere informatie

Samenvatting, bespreking en toekomstig onderzoek

Samenvatting, bespreking en toekomstig onderzoek Samenvatting, bespreking en toekomstig onderzoek Samenvatting Het doel van ons onderzoek was de optimale formulering van luchtwegverwijdende aerosolen en in hoeverre doseringen en nevenwerkingen gereduceerd

Nadere informatie

Nieuwe medicatie voor astma / COPD

Nieuwe medicatie voor astma / COPD Nieuwe medicatie voor astma / COPD Waarom nieuwe middelen? Betere werkzaamheid Mindere bijwerkingen Minder frequente toedieningen Nieuw inhalatie-apparaat Goedkoper Met de tijd meegaan; wil niet achter

Nadere informatie

University of Groningen. Optimisation of dry powder inhalation de Boer, Anne

University of Groningen. Optimisation of dry powder inhalation de Boer, Anne University of Groningen Optimisation of dry powder inhalation de Boer, Anne IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers

Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers Van Dyck Lieve Verpleegkundige, Consultatie longziekten, UZ Antwerpen April 2011 Doel Een algemeen overzicht te geven van de meest gebruikte inhalatiemethodes

Nadere informatie

Begeleiding Nieuwe Medicatie

Begeleiding Nieuwe Medicatie Begeleiding Nieuwe Medicatie Doelstellingen: De gezondheid van de patiënt verbeteren De therapietrouw verbeteren De efficiëntie van de behandelingen verbeteren Arts en apotheker versterken elkaars informatie

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Patiënteninformatie Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Informatie over verschillende toedieningsvormen van inhalatiemedicatie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Kinderastmateam 4 Aerochamber

Nadere informatie

Inhalatie medicatie toedienen. Vaardigheid Voordelen Nadelen

Inhalatie medicatie toedienen. Vaardigheid Voordelen Nadelen Inhalatie medicatie toedienen Vaardigheid Voordelen Nadelen De soorten hulpmiddelen Doseer inhalator = doseeraesosol Poederinhalatoren, meerdere soorten Verneveling inhalator Soorten medcijnen Medicatie:

Nadere informatie

Inhalatietherapie. Hvpk fm pneumologie

Inhalatietherapie. Hvpk fm pneumologie Inhalatietherapie Geert.celis@uzleuven.be Hvpk fm pneumologie Therapie(on)trouw 50-70% van de chronische patiënten die geneesmiddelen gebruiken breekt voortijdig zijn behandeling af, zelfs al kort na

Nadere informatie

INHALEREN MET VOORZETKAMER

INHALEREN MET VOORZETKAMER INHALEREN MET VOORZETKAMER 1029 Inhaleren met een voorzetkamer 1. Dosis aërosol krachtig schudden en in de voorzetkamer plaatsen. 2. Plaats het mondstuk van de voorzetkamer tussen de tanden en sluit de

Nadere informatie

Wie. Waar. Het is de verwachting dat het aantal patiënten. Kies de optimale inhalator. Toedieningsvormen van geneesmiddelen bij astma en COPD

Wie. Waar. Het is de verwachting dat het aantal patiënten. Kies de optimale inhalator. Toedieningsvormen van geneesmiddelen bij astma en COPD Toedieningsvormen van geneesmiddelen bij astma en COPD Kies de optimale inhalator P.N.R. Dekhuijzen, Afdeling Longziekten, Universitair Medisch Centrum St. Radboud, Nijmegen De ziektebeelden astma en chronisch

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Koning, J. P. D. (2001). Dry powder inhalation: technical and physiological aspects, prescribing and use s.n.

Citation for published version (APA): Koning, J. P. D. (2001). Dry powder inhalation: technical and physiological aspects, prescribing and use s.n. University of Groningen Dry powder inhalation Koning, Johannes Petrus de IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

Medicatie bij COPD: Therapie op maat?

Medicatie bij COPD: Therapie op maat? IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD DISCLOSURE IN DE BELANGEN HUISARTSENPRAKTIJK SPREKERS: IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD IN DE HUISARTSENPRAKTIJK GEEN BELANGENVERSTRENGELING 29 januari + 30 januari 2015

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij astma: het belang van juiste inhalatietechniek en inhalatie-instructie

Inhalatiemedicatie bij astma: het belang van juiste inhalatietechniek en inhalatie-instructie Inhalatiemedicatie bij astma: het belang van juiste inhalatietechniek en inhalatie-instructie Inhaled therapy in asthma: need for correct inhaler technique and inhaler technique training T. Klemmeier-Boekhout

Nadere informatie

Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum

Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum Handboek Inhalatie medicatie VUmc geprint op 3 mei 2013 pagina 1 Handboek Inhalatie medicatie VUmc geprint op 3 mei 2013 pagina 2 Inleiding Handboek Inhalatie

Nadere informatie

patiënteninformatie Interne 3 Inhalatietherapie GezondheidsZorg met een Ziel

patiënteninformatie Interne 3 Inhalatietherapie GezondheidsZorg met een Ziel i patiënteninformatie Interne 3 Inhalatietherapie GezondheidsZorg met een Ziel Mevrouw, mijnheer Omwille van een (long)aandoening moet u een of meerdere inhalatiemedicijnen innemen. Deze brochure beschrijft

Nadere informatie

Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie

Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie ASTMA en COPD: de juiste combinatietherapie voor de juiste patiënt Guy BRUSSELLE Dienst Longziekten UZ Gent 10/02/2015 Astma en COPD: overzicht Astma versus

Nadere informatie

Uitgebreide Longfunctietest

Uitgebreide Longfunctietest Uitgebreide Longfunctietest Longziekten Beter voor elkaar Inleiding Binnenkort wordt u in ons ziekenhuis verwacht voor een longfuntieonderzoek. Met dit onderzoek wordt de werking van de longen vastgesteld.

Nadere informatie

De aerochamber met baby/kindermasker

De aerochamber met baby/kindermasker De aerochamber met baby/kindermasker De aerochamber (zie afbeelding) is een hulpstuk (ook wel voorzetkamer genoemd) die je samen met een dosis aerosol (een spuitbusje met daarin een van bovengenoemde medicijnen)

Nadere informatie

Inhalatietherapie i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n

Inhalatietherapie i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Inhalatietherapie i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Inhalatietherapie 2 Inhalatietherapie 3 Inleiding 5 WELKE MEDICATIE MOET U INNEMEN 6 DE INHALATIETOESTELLEN 7 Dosisaërosol Dosisaërosol met

Nadere informatie

179 hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

179 hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Samenvatting Samenvatting 179 De laatste twee decennia is er grote vooruitgang geboekt in de behandeling van taaislijmziekte (cystic fibrosis, CF). Zo is de mediane overleving gestegen van circa 25 jaar

Nadere informatie

Easyhaler. Diskushaler Schuif de beschermkap van de Diskushaler open door de inkeping met je duim naar rechts te schuiven

Easyhaler. Diskushaler Schuif de beschermkap van de Diskushaler open door de inkeping met je duim naar rechts te schuiven Schud de Easyhaler voor gebruik Easyhaler Verwijder de beschermdop Laad de Easyhaler door éénmaal op het oranje bovenstuk te drukken: KLIK Adem zo krachtig en diep mogelijk in via de mond Neem de inhalator

Nadere informatie

Workshop: Reversibiliteitstest

Workshop: Reversibiliteitstest Workshop: Reversibiliteitstest Kevin De Soomer Longfunctie UZA VVLR, Colloquium 2016 Bronnen: Standaardisatie rapport ATS/ERS 2005 GINA richtlijnen GOLD richtlijnen Stellingen: JUIST / FOUT 1. Om de reversibiliteit

Nadere informatie

Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003

Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003 Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003 Inhoudsopgave A. Inleiding 3 B. Dosisaërosol 11 1. Dosisaërosol 12 C. Dosisaërosol met voorzetkamer

Nadere informatie

Fysica. Correcte inhalatie is cruciaal voor een efficiënte therapie. Het doel van elke toediening. Voordelen van aërosoltoediening

Fysica. Correcte inhalatie is cruciaal voor een efficiënte therapie. Het doel van elke toediening. Voordelen van aërosoltoediening Correcte inhalatie is cruciaal voor een efficiënte therapie Daniël Schuermans Longfunctie Biomedical research unit Opleidingsdag Grimbergen 2016 Voordelen van aërosoltoediening Het doel van elke toediening

Nadere informatie

Inhalatie-apparaatjes

Inhalatie-apparaatjes Inhalatie-apparaatjes Inhoudsopgave Pagina 0 Dosis-aerosol met voorzetkamer 3 0 Respimat 7 0 Inhalator met capsule 10 0 De Nexthaler 13 0 Autohaler 16 0 Redihaler 19 0 Turbuhaler 22 0 Diskus 25 0 Novolizer

Nadere informatie

INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N. www.vvlr.be

INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N. www.vvlr.be INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N www.vvlr.be WAAROM INHALATIETHERAPIE? Snel effect Weinig systemische nevenwerkingen Veel lagere dosissen nodig Eénvoudig

Nadere informatie

Afbakening. Casus A Wim van Wanten. Medicamenteuze therapie bij Astma. Leerdoel. Medicamenteuze therapie

Afbakening. Casus A Wim van Wanten. Medicamenteuze therapie bij Astma. Leerdoel. Medicamenteuze therapie DISCLOSURE BELANGEN SPREKERS: Medicamenteuze therapie bij Astma GEEN BELANGENVERSTRENGELING Jos Dirven, huisarts Renswoude, kaderhuisarts astma-copd Riccardo Fornaro, huisarts Hoensbroek, kaderhuisarts

Nadere informatie

MEDICATIE BIJ ASTMA EN COPD: DE BOMEN EN HET BOS...

MEDICATIE BIJ ASTMA EN COPD: DE BOMEN EN HET BOS... MEDICATIE BIJ ASTMA EN COPD: DE BOMEN EN HET BOS... Marionne van Hardeveld M ANP longziekten 16 november 2015 Astma en COPD en ACOS Richtlijnen : GINA en GOLD De bomen en het bos Medicatie Casuïstiek (

Nadere informatie

Transmuraal voorkeursformularium inhala1emedica1e voor COLA

Transmuraal voorkeursformularium inhala1emedica1e voor COLA Transmuraal voorkeursformularium inhala1emedica1e voor COLA Was het maar zo makkelijk Dr. Geertjan Wesseling, longarts MUMC+ Namens de partners in Blauwe Zorg Amsterdam, 28 juni 2016 Doel van het project

Nadere informatie

ACQ lijst. Voorbeeld van ACQ lijst:

ACQ lijst. Voorbeeld van ACQ lijst: Bijlagen ACQ lijst U krijgt een ACQ lijst mee. Deze moet vóór elk polikliniek bezoek worden ingevuld over de afgelopen 4 weken. Vergeet de lijst dus niet mee te nemen naar de afspraak. Voorbeeld van ACQ

Nadere informatie

Inhalatietoestellen. Dienst inwendige geneeskunde Longziekten - Allergie » 24 DR. VALÉRIE VAN DAMME DR. GEERT TITS

Inhalatietoestellen. Dienst inwendige geneeskunde Longziekten - Allergie » 24 DR. VALÉRIE VAN DAMME DR. GEERT TITS DR. VALÉRIE VAN DAMME DR. GEERT TITS Dienst inwendige geneeskunde Longziekten - Allergie Inhalatietoestellen Dr. Geert Tits - Dr. Valérie Van Damme Dienst Inwendige Geneeskunde - Longziekte-Allergie Tel

Nadere informatie

Gebruikte literatuur

Gebruikte literatuur Gebruikte literatuur Adams R, Chavannes NH, Jones K, Stubbe Østergaard M, Price D. Exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease A patients perspective. Prim Care Resp J. 2006;15(2):102-9. Bourbeau

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Patiënteninformatie Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Informatie over verschillende toedieningsvormen van inhalatiemedicatie Inhoudsopgave Pagina Kinderastmateam 4 Babyhaler 5 Instructie 5 Onderhoud

Nadere informatie

Toetsvragen en stellingen Antwoorden met verklaring

Toetsvragen en stellingen Antwoorden met verklaring Toetsvragen en stellingen Antwoorden met verklaring Stellingen 1. Als de benauwdheidsklachten minder worden, kan de onderhoudsmedicatie gestopt worden. Eens/ oneens Deze gedachte is een reden waarom veel

Nadere informatie

Medicijnen puffen via een voorzetkamer

Medicijnen puffen via een voorzetkamer KINDERGENEESKUNDE Medicijnen puffen via een voorzetkamer KINDEREN Medicijnen puffen via een voorzetkamer Uw kind heeft medicijnen (puffen) gekregen voor de luchtwegen. Deze medicijnen zitten in een verstuiver

Nadere informatie

COPD en droogpoederinhalatoren

COPD en droogpoederinhalatoren COPD en droogpoederinhalatoren diensthoofd inwendige geneeskunde Dienst pneumologie Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper Secretariaat pneumologie: 057 35 71 90 www.yperman.net 1 Wat is COPD?

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD GEEN BELANGENVERSTRENGELING

IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD GEEN BELANGENVERSTRENGELING IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD DISCLOSURE IN DE BELANGEN HUISARTSENPRAKTIJK SPREKERS: GEEN BELANGENVERSTRENGELING 29 januari + 30 januari 2015 KADERHUISARTS SCHAKEL TUSSEN WETENSCHAP EN PRAKTIJK IMPLEMENTATIE

Nadere informatie

Longfunctieonderzoek bij kinderen

Longfunctieonderzoek bij kinderen Longfunctieonderzoek bij kinderen Binnenkort komt uw kind voor de in deze folder beschreven longfunctieonderzoeken. De onderzoeken helpen de kinderarts een beter beeld te krijgen van het functioneren van

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij volwassenen met obstructieve longaandoeningen: poeder of aërosol?

Inhalatiemedicatie bij volwassenen met obstructieve longaandoeningen: poeder of aërosol? Voor de praktijk Inhalatiemedicatie bij volwassenen met obstructieve longaandoeningen: poeder of aërosol? p.n.r.dekhuijzen Inhalatiemedicatie is de belangrijkste vorm van behandeling bij patiënten met

Nadere informatie

Astma behandelplan. Kindergeneeskunde. mca.nl

Astma behandelplan. Kindergeneeskunde. mca.nl Astma behandelplan Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave Telefonisch spreekuur 2 Hoe werken de medicijnen? 3 Tips 3 Groene zone 4 Oranje zone 5 Rode zone 6 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir 100

Nadere informatie

Astma medicatie voor kinderen

Astma medicatie voor kinderen Astma medicatie voor kinderen Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave De volgende inhalatiemedicatie wordt gebruikt bij kinderen met astma 3 Inhalatietechniek 5 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir

Nadere informatie

Keuze van device: een uitdaging

Keuze van device: een uitdaging Keuze van device: een uitdaging Daniël Schuermans Longfunctie Biomedical research unit BVPV upgrade Aërosol 0 Vanuit het device Vanuit de patiënt Vanuit het device Vanuit de patiënt nt Fysica Medische

Nadere informatie

INNOVATIES IN DE BEHANDELING VAN ASTMA EN COPD. Prof. Dr. W. De Backer UA

INNOVATIES IN DE BEHANDELING VAN ASTMA EN COPD. Prof. Dr. W. De Backer UA INNOVATIES IN DE BEHANDELING VAN ASTMA EN COPD Prof. Dr. W. De Backer UA Nieuwe inzichten/mogelijkheden voor inhalatie Talrijke nieuwe producten of devices - Bestaande producten in nieuwe/andere devices

Nadere informatie

OBSTRUCTIEVE LONGAANDOENINGEN: Door de bomen het bos opnieuw zien. Diensten Longziekten AZ Maria Middelares Gent AZ Sint-Vincentius - Deinze

OBSTRUCTIEVE LONGAANDOENINGEN: Door de bomen het bos opnieuw zien. Diensten Longziekten AZ Maria Middelares Gent AZ Sint-Vincentius - Deinze OBSTRUCTIEVE LONGAANDOENINGEN: Door de bomen het bos opnieuw zien Diensten Longziekten AZ Maria Middelares Gent AZ Sint-Vincentius - Deinze COPD: welke bos kiezen? Dr Paul Germonpré- Pneumologie AZ Maria

Nadere informatie

Astma en COPD. Aanbevelingen en lijsten geneesmiddelen

Astma en COPD. Aanbevelingen en lijsten geneesmiddelen Astma en COPD Aanbevelingen en lijsten geneesmiddelen Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1 e Deel ASTMA 5 I. Astma aanbeveling 6 1. Stel de diagnose 6 2. Kies de chronische behandeling 6 3. Elementen

Nadere informatie

Het gebruik van de verschillende inhalatoren

Het gebruik van de verschillende inhalatoren Longgeneeskunde Inhaleren Inhalatiemedicijnen Bij de behandeling van astma en COPD (chronische bronchitis en longemfyseem) wordt er gebruik gemaakt van verschillende inhalatie medicijnen. Ze zijn onder

Nadere informatie

Inhaleren met de Aerochamber met mondstuk

Inhaleren met de Aerochamber met mondstuk Inhaleren met de Aerochamber met mondstuk voor kinderen vanaf ongeveer 4 jaar De arts heeft vastgesteld dat je problemen hebt met je luchtwegen. Je krijgt daarvoor medicijnen via een voorzetkamer, de Aerochamber.

Nadere informatie

Inhaleren met de Aerochamber met masker

Inhaleren met de Aerochamber met masker Inhaleren met de Aerochamber met masker voor kinderen van 0 tot ongeveer 4 jaar De arts heeft vastgesteld dat uw kind problemen heeft met de luchtwegen. Uw kind krijgt daarvoor medicijnen via een voorzetkamer,

Nadere informatie

RIJKSUNIVERSITEIT GRONINGEN

RIJKSUNIVERSITEIT GRONINGEN RIJKSUNIVERSITEIT GRONINGEN Equivalence Testing of Inhaled Drugs The predictive value of cascade impactor results for the detection of differences in efficacy and safety of medicines for the treatment

Nadere informatie

Medicatie toedienen via inhalatie met een verstuiver, een poederinhalator of een vernevelapparaat

Medicatie toedienen via inhalatie met een verstuiver, een poederinhalator of een vernevelapparaat 0 0 0 0 0 0 Opdrachtformulier Medicatie toedienen via inhalatie met een verstuiver, een poederinhalator of een vernevelapparaat Naam student: Datum: Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en

Nadere informatie

Inhaleren met de Aerochamber, met masker

Inhaleren met de Aerochamber, met masker Inhaleren met de Aerochamber, met masker voor kinderen van 0 tot ongeveer 4 jaar De arts heeft vastgesteld dat uw kind problemen heeft met de luchtwegen. Uw kind krijgt daarvoor medicijnen via een voorzetkamer,

Nadere informatie

Samenvatting. De klacht van Boehringer is gegrond. 17 september 2010

Samenvatting. De klacht van Boehringer is gegrond. 17 september 2010 K10.004 Samenvatting Het eerste onderdeel van de klacht van Boehringer is gericht tegen de reclame-uitingen van Novartis waarin de Onbrez Breezhaler waaruit een spraywolk komt eindigend in de vorm van

Nadere informatie

Mild persisterend astma: Is reguliere inhalatietherapie met corticosteroïden in combinatie met een kort werkende β2-agonist voldoende?

Mild persisterend astma: Is reguliere inhalatietherapie met corticosteroïden in combinatie met een kort werkende β2-agonist voldoende? PERSBERICHT Mild persisterend astma: Is reguliere inhalatietherapie met corticosteroïden in combinatie met een kort werkende β2-agonist voldoende? De meeste astmapatiënten lijden aan een milde vorm van

Nadere informatie

Goed inhaleren is een hele kunst. door Mike Nettekoven - 21-12-2012

Goed inhaleren is een hele kunst. door Mike Nettekoven - 21-12-2012 Goed inhaleren is een hele kunst Juist gebruik inhalator bepaalt succes farmacon door Mike Nettekoven - 21-12-2012 Lastig bij medicatie via een inhalator is dat de luchtwegen deeltjes tegenhouden die met

Nadere informatie

PATIËNTENBIJSLUITER. 1: Algemene kenmerken

PATIËNTENBIJSLUITER. 1: Algemene kenmerken PATIËNTENBIJSLUITER Voordat u Qvar Extrafijne Aërosol Inhalator of AeroChamber Plus met mondstuk of masker gaat gebruiken is het belangrijk de volgende informatie rustig en nauwkeurig door te lezen. Dit

Nadere informatie

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING 1.3.1 : productinformatie Bladzijde : 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Qvar Extrafijne Aërosol 50 Inhalator, 50 microgram/dosis, aërosol, oplossing Qvar Extrafijne Aërosol 100 Inhalator, 100 microgram/dosis,

Nadere informatie

Aandachtspunten bij het vernevelen

Aandachtspunten bij het vernevelen Vernevelen thuis Verneveltherapie is een methode om medicatie aan de longen toe te dienen wanneer inhalatiemedicatie niet via de gangbare vormen (poederinhalator en dosis-aërosol met voorzetkamer) gegeven

Nadere informatie

Histamineprovocatietest

Histamineprovocatietest Histamineprovocatietest Longziekten Beter voor elkaar 2 Histamineprovocatietest Binnenkort wordt u in ons ziekenhuis verwacht voor een histamineprovocatietest. Deze test geeft belangrijke informatie over

Nadere informatie

Toetsstation. Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator bij astma.

Toetsstation. Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator bij astma. Toetsstation Instructie corticosteroïd poederinhalator Alg lgeme mene gegevens Classificatiecode(s) R03, R96 Doelstelling Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen 2

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen 2 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen Vernevelen Vernevelen is het inhaleren van medicijnen in een waterige oplossing. De vloeistof uit de medicijncup wordt door het vernevelapparaat

Nadere informatie

Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen. Hoofdstuk Vernevelen

Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen. Hoofdstuk Vernevelen Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen Inhoudsopgave Wat is: Inhaleren, vernevelen,

Nadere informatie

luchtwegproblemen kinderen

luchtwegproblemen kinderen luchtwegproblemen bij kinderen 1 Luchtwegproblemen bij kinderen Informatie voor ouders van een kind met luchtwegproblemen Wat verstaan we onder luchtwegproblemen? Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling

Nadere informatie

44 Het COPD Formularium

44 Het COPD Formularium Gebruikte literatuur Adams R, Chavannes NH, Jones K, Stubbe Østergaard M, Price D. Exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease A patients perspective. Prim Care Resp J. 2006;15(2):102-9. Bourbeau

Nadere informatie

Astma behandelplan Kindergeneeskunde.

Astma behandelplan Kindergeneeskunde. Astma behandelplan Kindergeneeskunde www.nwz.nl Inhoud Uw vragen 2 Hoe werken de medicijnen? 3 Tips 3 Groene zone 4 Oranje zone 5 Rode zone 6 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir 100 mcg na opname

Nadere informatie

QVAR EXTRAFIJNE AËROSOL 50, 100 INHALATOR, aërosol, oplossing AeroChamber Plus met mondstuk of masker

QVAR EXTRAFIJNE AËROSOL 50, 100 INHALATOR, aërosol, oplossing AeroChamber Plus met mondstuk of masker 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Qvar Extrafijne Aërosol 50 Inhalator, 50 microgram/dosis, aërosol, oplossing Qvar Extrafijne Aërosol 100 Inhalator, 100 microgram/dosis,

Nadere informatie

Hoestpoli. Uw bezoek aan de hoestpoli. Afspraakbevestiging. Welke voorbereidingen zijn nodig?

Hoestpoli. Uw bezoek aan de hoestpoli. Afspraakbevestiging. Welke voorbereidingen zijn nodig? Hoestpoli De hoestpoli is voor mensen met chronische hoest. U heeft een chronische hoest als u langer dan drie weken hoest. Chronische hoest kan uitputtend zijn en er voor zorgen dat u niet normaal kunt

Nadere informatie

Transmurale Regionale Richtlijn COPD Midden-Brabant

Transmurale Regionale Richtlijn COPD Midden-Brabant COPD-richtlijn Transmurale Regionale Richtlijn COPD Midden-Brabant Werkgroep Disease Management Programma COPD: Drs. J.M.A.M. Retera longarts Drs. F.L.M.H.G. Palmen longarts tot 01/10/08 Drs. J.M.M. Lombarts

Nadere informatie

Adhesive mixtures for powder inhalation Dickhoff, Bastiaan Hendrikus Jozef

Adhesive mixtures for powder inhalation Dickhoff, Bastiaan Hendrikus Jozef Adhesive mixtures for powder inhalation Dickhoff, Bastiaan Hendrikus Jozef IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

Bijlage II. Wetenschappelijke conclusies en redenen voor de wijziging van de voorwaarden van de vergunningen voor het in de handel brengen

Bijlage II. Wetenschappelijke conclusies en redenen voor de wijziging van de voorwaarden van de vergunningen voor het in de handel brengen Bijlage II Wetenschappelijke conclusies en redenen voor de wijziging van de voorwaarden van de vergunningen voor het in de handel brengen 5 Wetenschappelijke conclusies Algehele samenvatting van de wetenschappelijke

Nadere informatie

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen 1 Inhoudsopgave Wat is: Inhaleren, vernevelen,

Nadere informatie

Goed gebruik van puffers en aërosolen

Goed gebruik van puffers en aërosolen Goed gebruik van puffers en aërosolen Verschillende mogelijkheden vloeistof 1. Aërosoltherapie Gas 2. Dosisaërosol (met en zonder voorzetkamer) 3. Autohaler Poeder 4. Turbohaler 5. Diskus 6. Diskhaler/rotadisk

Nadere informatie

Longfunctieonderzoek. voor uw eerste bezoek aan het spreekuurcentrum

Longfunctieonderzoek. voor uw eerste bezoek aan het spreekuurcentrum Longfunctieonderzoek voor uw eerste bezoek aan het spreekuurcentrum Algemeen Uw huisarts heeft u doorverwezen naar de longarts. Voorafgaande aan dit bezoek zal er meestal nog een longfoto gemaakt worden

Nadere informatie

patiëntenwijzer Dienst Pneumologie Inhalatietherapie

patiëntenwijzer Dienst Pneumologie Inhalatietherapie patiëntenwijzer Dienst Pneumologie Inhalatietherapie Inhoud Inleiding p. 1 Uw medicatieschema p. 2 De inhalatietoestellen Dosisaërosol p. 3 Dosisaërosol met voorzetkamer p. 4 Autohaler p. 6 Diskus p. 8

Nadere informatie

Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds

Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds Algemeen In deze bijlage staan devices die niet in het schema van bijlage 1 staan, maar omdat de bijlage vanuit het Astmafonds is

Nadere informatie