Inhalatietherapie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhalatietherapie 24-4-2014"

Transcriptie

1 Inhalatietherapie Geert Celis Hvpk FM Pneumo Inhoud Waarom inhalatietherapie? Inhalatiemedicatie: soorten, werking, toedieningsvorm Soorten inhalatoren Inhalatie en tracheo(s)tomie Lokale nevenwerkingen: preventie en aanpak Educatie omtrent inhalatietherapie Praktisch: techniek + aanbevelingen GENEES- MIDDEL «de duurste inhalator is de inhalator die niet correct wordt gebruikt» «Foutief gebruik of onvoldoende educatie over het correcte gebruik van inhalatoren leidt tot een minimaal therapeutisch voordeel» ADMIT group, Aerosol Het correcte Drug Management gebruik van Improvement Inhalatoren Team voor (ADMIT) Astma & COPD Waarom inhalatietherapie? Longdepositie Snel effect Weinig systemische nevenwerkingen Veel lagere dosissen nodig Eénvoudig in toediening = neerslaan van de medicatiepartikels in de longen NIET in de maag, de mond, de keel, Afhankelijk van: Partikelgrootte (3-5µm) Impactie Graad van obstructie INHALATIETECHNIEK 1

2 Longdepositie goede depositie minder goede depositie impactie Andere Openzetten luchtwegen Werkt 4 tot 6 u Extra puff bij kortademigheid Aeromir, Atrovent, Bricanyl, Duovent, Novolizer Salbutamol, Ventolin Openzetten luchtwegen Werkt 4 tot 6 u Extra puff bij kortademigheid Aeromir, Atrovent, Bricanyl, Duovent, Novolizer Salbutamol, Ventolin Openhouden + ondersteunen luchtwegen OF werkt 24u: gebruik 1x dag (Onbrez en Spiriva) Foradil, Onbrez, Oxis, Serevent, Spiriva Andere Andere Openzetten luchtwegen Werkt 4 tot 6 u Extra puff bij kortademigheid Aeromir, Atrovent, Bricanyl, Duovent, Novolizer Salbutamol, Ventolin Openzetten luchtwegen Werkt 4 tot 6 u Extra puff bij kortademigheid Aeromir, Atrovent, Bricanyl, Duovent, Novolizer Salbutamol, Ventolin Openhouden + ondersteunen luchtwegen OF werkt 24u: gebruik 1x dag (Onbrez en Spiriva) Foradil, Onbrez, Oxis, Serevent, Spiriva Openhouden + ondersteunen luchtwegen OF werkt 24u: gebruik 1x dag (Onbrez en Spiriva) Foradil, Onbrez, Oxis, Serevent, Spiriva Preventie zwelling + ontsteking Beclophar, Flixotide, Miflonide, Novolizer Budesonide, Pulmicort, Qvar Preventie zwelling + ontsteking Beclophar, Flixotide, Miflonide, Novolizer Budesonide, Pulmicort, Qvar Combinatie: openhouden + ondersteunen luchtwegen EN Preventie zwelling + ontsteking Inuvair, Seretide, Symbicort, Flutiform Andere Andere 2

3 Openzetten luchtwegen Werkt 4 tot 6 u Extra puff bij kortademigheid Aeromir, Atrovent, Bricanyl, Duovent, Novolizer Salbutamol, Ventolin Openzetten luchtwegen Werkt 4 tot 6 u Extra puff bij kortademigheid Aeromir, Atrovent, Bricanyl, Duovent, Novolizer Salbutamol, Ventolin Openhouden + ondersteunen luchtwegen OF werkt 24u: gebruik 1x dag (Onbrez en Spiriva) Foradil, Onbrez, Oxis, Serevent, Spiriva Openhouden + ondersteunen luchtwegen OF werkt 24u: gebruik 1x dag (Onbrez en Spiriva) Foradil, Onbrez, Oxis, Serevent, Spiriva Preventie zwelling + ontsteking Beclophar, Flixotide, Miflonide, Novolizer Budesonide, Pulmicort, Qvar Preventie zwelling + ontsteking Beclophar, Flixotide, Miflonide, Novolizer Budesonide, Pulmicort, Qvar Combinatie: openhouden + ondersteunen luchtwegen EN Preventie zwelling + ontsteking Inuvair, Seretide, Symbicort, Flutiform Combinatie: openhouden + ondersteunen luchtwegen EN Preventie zwelling + ontsteking Inuvair, Seretide, Symbicort, Flutiform Andere Mucolytica, antibiotica, mycotica Bisolvon, Tobra, AmfoB Andere Mucolytica, antibiotica, mycotica Bisolvon, Tobra, AmfoB Neem het mondstuk tussen de tanden en omsluit het goed met de lippen 3

4 Neem het mondstuk tussen de tanden en omsluit het goed met de lippen Buig het hoofd licht achterover Neem het mondstuk tussen de tanden en omsluit het goed met de lippen Buig het hoofd licht achterover Adem in : Dosisaërosol: langzaam en diep Poederinhalator: snel en diep Neem het mondstuk tussen de tanden en omsluit het goed met de lippen Buig het hoofd licht achterover Adem in : Dosisaërosol: langzaam en diep Poederinhalator: snel en diep Houd de adem 5 à 10 sec. in en neem ondertussen de inhalator uit de mond Neem het mondstuk tussen de tanden en omsluit het goed met de lippen Buig het hoofd licht achterover Adem in : Dosisaërosol: langzaam en diep Poederinhalator: snel en diep Houd de adem 5 à 10 sec. in en neem ondertussen de inhalator uit de mond Adem rustig uit door de mond (nooit uitademen in de inhalator) Neem het mondstuk tussen de tanden en omsluit het goed met de lippen Buig het hoofd licht achterover Adem in : Dosisaërosol: langzaam en diep Poederinhalator: snel en diep Houd de adem 5 à 10 sec. in en neem ondertussen de inhalator uit de mond Adem rustig uit door de mond (nooit uitademen in de inhalator) Welke inhalatiesystemen? Dosis-aerosol Poederinhalator Verneveling Na inhalatie van corticoïden: spoel de mond met water (niet inslikken) 4

5 Dosis-aerosol Dosis-aerosol Handgestuurde Ademhalingsgestuurde Handgestuurde Ademhalingsgestuurde Zakverstuiver en Respimat Autohaler en Easi-Breathe Zakverstuiver en Respimat Autohaler en Easi-Breathe Voordeel Compact Nadeel Hand-ademcoördinatie Drijfgas (koude effect) Soms dosisteller Dosis-aerosol Zakverstuiver + voorzetkamer Handgestuurde Ademhalingsgestuurde Voordeel Voorzetkamer Geen/ verminderde hand-ademcoördinatie nodig longdepositie lokale nevenwerkingen Zakverstuiver en Respimat Autohaler en Easi-Breathe Opgewarmd inhalatiegas Voordeel Compact Compact Geen hand-ademcoördinatie nodig Nadeel Reiniging Omvang Nadeel Hand-ademcoördinatie Drijfgas (koude effect) Soms dosisteller Beperkte keuze medicatie Drijfgas (koude effect) Geen dosisteller Zakverstuiver + voorzetkamer AANBEVELINGEN: eerste gebruik en reinigen voorzetkamer 1. Haal de verschillende onderdelen van de voorzetkamer uit elkaar. 2. Leg de onderdelen in een kom met water en een scheut afwasmiddel. Zorg ervoor dat de onderdelen volledig ondergedompeld zijn. 3. Laat de onderdelen, ondergedompeld, weken gedurende 30 minuten. 4. Haal de onderdelen uit de kom. Schud de inhalatiekamer om overtollig zeepsop te verwijderen, vooral ter hoogte van de klep. 5. Laat de onderdelen drogen op een zuivere doek gedurende minstens 6 uur. (best s avonds na de laatste inhalatie) 6. NIET afspoelen!! 7. NIET afdrogen met een doek!! 8. Plaats de droge onderdelen opnieuw in elkaar. 9. Herhaal deze procedure éénmaal per week en bij het eerste gebruik van een nieuwe voorzetkamer. 5

6 AANBEVELINGEN: dosis-aerosol Adem nooit uit in de dosis-aerosol. De dosisaërosol is leeg: Indien er zichtbaar niets meer vrijkomt bij het verstuiven in de lucht of tegen een spiegel. Teller op nul staat Bewaar de dosis-aerosol op een droge en koele plaats. Doseeraerosol Voor elk geneesmiddel is bij zuigelingen, jonge kinderen en ouderen het gebruik van een doseeraërosol met een voorzetkamer te verkiezen. Bij kinderen jonger dan 4 jaar wordt meestal ook een masker gebruikt. Voor inhalatiecorticosteroïden in doseeraërosol is bij alle patiënten een voorzetkamer aangewezen (met uitzondering van het Autohalersysteem). Nieuw (eerste gebruik) apparaat of als het gedurende twee weken of meer niet gebruikt werd, verstuif dan twee dosissen in de lucht. Droogpoederinhalatoren Droogpoederinhalatoren multi-dose Diskus Turbuhaler Novolizer Voordeel Droogpoederinhalatoren geen hand-ademcoördinatie nodig longdepositie lokale nevenwerkingen feedbackmechanismen: smaak, trillen geen drijfgas compact unit-dose Handihaler Aërolizer Breezhaler Nadeel snelle en diepe inademing uitademen in de inhalator maakt het poeder vochtig => poeder kleeft aan de wand en wordt niet geïnhaleerd meestal géén gevoel van verstuiving AANBEVELINGEN: MULTIDOSE POEDERINHALATOREN AANBEVELINGEN: MULTIDOSE POEDERINHALATOREN Vervang de inhalator als de verpakking leeg is. Bij elke nieuwe verpakking is een gratis inhalator ingesloten. Educatie patiënt: een dosis-aërosol, diskus of turbohaler wordt eveneens weggeworpen als de verpakking leeg is. Bewaar de inhalator en de verpakking op een droge en koele plaats. Adem nooit uit in de inhalator. Adem nooit uit in de poederinhalator De poederinhalator is leeg:. Teller op nul staat of Bewaar op een droge en koele plaats. 6

7 Verneveling Poederinhalator VOORDELEN Bij kinderen jonger dan 5 jaar en bij patiënten met een sterk afgenomen inhalatiekracht wordt poederinhalatie niet aanbevolen. Bij de anderen is poederinhalatie een goed alternatief voor de doseeraërosol met voorzetkamer. VOORDELEN (geen hand-ademcoördinatie vereist) (effectief bij lage inspiratoire flow) mogelijkheid om hoge dosissen te vernevelen mogelijkheid om meerdere medicamenten gelijktijdig te vernevelen mogelijkheid om medicatie te vernevelen die niet beschikbaar is in dosisaërosol of poederinhalator (cfr. antibiotica) Verneveling Tijdrovend therapietrouw Slecht onderhoud contaminatie / variabele output Hoge kostprijs Omvang apparatuur Afhankelijk van energiebron / ev. zorgverlener Merendeel van de medicatie bereikt nooit de longen wegens: residueel volume in potje verlies tijdens expiratie te kleine of te grote partikels output???? Geluidshinder Verneveling: nadelen Verneveling: aanbevelingen Startvolume: 4 ml (1 ml = 20 druppels) Ev. aanlengen met fysiologische oplossing Gebruik bij voorkeur pijpje i.p.v. masker Gebruik bij voorkeur monodosis Perslucht debiet: 6-8 liter/min Optimale vernevelingstijd: 10 minuten Antibiotica / toxische medicatie ZH: filter Thuis: verluchten Verneveling: onderhoud thuis Onderhoud pijpje/masker en potje minstens 1x dag reinigen met water + detergent 1 x week ontsmetten (eerst reinigen) 5-10 min. koken in water; 30 min. vaatwasser vervangen om de 3 maanden Muco: reinigen na elk gebruik, dagelijks ontsmetten Vervangen filter toestel: cfr. voorschriften fabrikant Nakijken toestel: 1x per jaar door fabrikant 7

8 Inhalatietherapie bij tracheostomie Tracheacanule: dosisaërosol met ACE-spacer / AeroTrach OF verneveling Trachea-opening: verneveling Om een efficiënte verneveling te bewerkstelligen wordt best een totaal volume van 3 à 4 ml gebruikt, eventueel door aan te lengen met fysiologische zoutoplossing. De intrapulmonale depositie is met de vernevelaar lager dan met een doseeraërosol met voorzetkamer; chronisch gebruik van een vernevelaar is alleen aangewezen wanneer correct gebruik van een doseeraërosol met voorzetkamer niet mogelijk is. Het is belangrijk dat er zo weinig mogelijk contact is van de ogen met bronchodilatoren, gezien het risico van een glaucoomaanval bij patiënten met gesloten-hoekglaucoom. Reinigen van de vernevelaar is belangrijk, gezien contaminatie met Gramnegatieve bacteriën zoals pseudomonas mogelijk is. Lokale nevenwerkingen bij inhalatie mondcandidiase t.g.v. inhalatiecorticoïden heesheid t.g.v. inhalatiecorticoïden hoestbuien t.g.v. drijfgas oogirritatie bij gebruik van masker Preventie: spoelen met water (niet inslikken) inhalatiekamer of spacer poederinhalator pijpje i.p.v. masker; masker goed afsluiten Aanpak mondcandidiase 4x per dag na het eten: 1) Mond reinigen met vb. perio-aid (spoelen of indien risico voor slikpneumonie perio-aid spray + depper); Indien tongaanslag deze verwijderen met tandenborstel en/of tongschraper; 2) Schimmelwerend middel: daktarin orale gel; nilstat Educatie Educatie Welk percentage van de astma- & COPD patiënten gebruikt zijn inhalator op een correcte manier? Elke patiënt dient geëvalueerd en geëduceerd te worden. <30% 30-50% 50-80% >80% Aerosol Drug Management Improvement Team (ADMIT) 8

9 Educatie Inhalatietherapie: strategie? Film dr House 1. EVALUATIE medicatie, inhalator en techniek 2. MONDELINGE informatie: Medicatie: Welke (kleur)? frequentie? dosis? tijdstip? Hoe nevenwerkingen voorkomen? Wat gebruiken bij kortademigheid? Inhalator: leeg? onderhoud? vervangen? 3. DEMONSTRATIE en oefening: Gebruik placebo s -> guidelines -> inhalatietherapie 4. SCHRIFTELIJKE informatie: patiëntenbrochure Welke factoren spelen een rol bij de keuze van de inhalator? 1. Hand- ademcoördinatie 2. Inspiratoir kracht Take home messages! 3. Individuele situatie + voorkeur device patiënt Welke factoren spelen een rol bij de keuze van de inhalator? Zou een patiënt snel of traag moeten inademen wanneer hij/zij een pmdi gebruikt? 1. Hand- ademcoördinatie 2. Inspiratoir kracht 1. Zo snel mogelijk 2. Gematigd snel 3. Individuele situatie + voorkeur device patiënt 4. Al deze factoren 3. Eerder traag (3 tot 5 seconden) 4. Zo traag mogelijk 9

10 Zou een patiënt snel of traag moeten inademen wanneer hij/zij een pmdi gebruikt? 1. Zo snel mogelijk 2. Gematigd snel 3. Eerder traag (3 tot 5 seconden) 4. Zo traag mogelijk Hoe hand-ademcoördinatieproblemen met pmdis vermijden? 1. Een voorzetkamer aan de pmdi toevoegen 2. Overschakelen op een ademhalingsgestuurde pmdi 3. Overschakelen op een DPI 4. Overschakelen op een vernevelaar Het correcte gebruik van Inhalatoren voor Astma & COPD Hoe hand-ademcoördinatieproblemen met pmdis vermijden? 1. Een voorzetkamer aan de pmdi toevoegen 2. Overschakelen op een ademhalingsgestuurde pmdi 3. Overschakelen op een DPI 4. Overschakelen op een vernevelaar Hoe fouten bij het gebruik van de inhalator vermijden de geschikte inhalator voor uw patiënten kiezen («eenzelfde inhalator is niet geschikt voor iedereen») uw patiënten leren hoe ze hun inhalator correct moeten gebruiken («do & don t»); bij elke gelegenheid uw patiënten aan de juiste techniek herinneren («herhaal, herhaal en herhaal»); Praktisch Zakverstuiver Voorzetkamer Autohaler Respimat Easibreathe Diskus Turbohaler Novolizer Handihaler Aerolizer Breezhaler Zakverstuiver: techniek 2. Neem de dop van het mondstuk. 3. Schud de dosis-aerosol krachtig gedurende enkele seconden. 4. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 5. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 6. Buig het hoofd licht achterover. 7. Begin langzaam en diep in te ademen en druk op hetzelfde moment de dosisaërosol in. Blijf daarna verder inademen. 8. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 9. Adem rustig uit door de mond. 10. Indien u meerdere dosissen moet nemen: herhaal stap 3 tot Plaats de dop terug op het mondstuk. 12. Spoel de mond met water (niet inslikken). 10

11 Voorzetkamer: techniek 2. Neem het dopje van het mondstuk van de dosis-aerosol. 3. Schud de dosis-aerosol krachtig gedurende enkele seconden 4. Sluit de dosis-aerosol aan op de voorzetkamer. 5. Neem het mondstuk van de voorzetkamer in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 6. Buig het hoofd licht achterover. 7. Adem rustig en volledig uit en stop met ademen. 8. Verstuif één puf in de voorzetkamer. 9. Adem nu pas langzaam en diep in (binnen de 10 seconden na het verstuiven van de puf). 10.Houd de adem 5 à 10 seconden in. 11.Adem rustig uit door de mond. 12.Adem nog 4 tot 5 maal rustig in en uit door de voorzetkamer. 13.Indien u meerdere dosissen moet nemen: herhaal stap 3 tot Verwijder de dosisaërosol en plaats het dopje terug op het mondstuk van de inhalator. 15.Spoel de mond met water (niet inslikken). Autohaler : techniek 2. Neem de dop van het mondstuk door het lipje aan de achterzijde naar beneden te trekken. 3. Schud de dosis-aerosol krachtig gedurende enkele seconden 4. Houd de Autohaler rechtop. Duw de hefboom bovenaan het toestel naar boven. De Autohaler is nu geladen. 5. Blijf de Autohaler rechtop houden en zorg dat uw hand de inhaalopening aan de onderzijde niet afsluit. 6. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 7. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 8. Buig het hoofd licht achterover. 9. Adem langzaam en diep in, zodat u een klik hoort die aangeeft dat de dosis vrijkomt. Blijf daarna verder inademen. Autohaler : techniek 10. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 11. Adem rustig uit door de mond. 12. Breng de hefboom terug naar beneden 13. Indien u meerdere dosissen moet nemen: herhaal stap 3 tot Plaats de dop terug op het mondstuk. 15. Spoel de mond met water (niet inslikken). Aanbevelingen: Eerste gebruik autohaler 1. Neem de dop van het mondstuk door het lipje aan de achterzijde naar beneden te trekken. 2. Houd de Autohaler rechtop. Duw de hefboom bovenaan het toestel naar boven. 3. Richt de opening van het mondstuk van u weg, zodat het vrijgekomen geneesmiddel in de lucht wordt verstoven. 4. Om een eerste dosis vrij te maken, duw het schuifje onderaan het toestel in de richting van de pijl. 5. Duw de hefboom terug naar beneden. 6. Herhaal de stappen 2 en 3 om een tweede dosis vrij te maken. 7. Nadat een tweede dosis is vrijgekomen duwt u de hefboom opnieuw naar beneden. De Autohaler is nu klaar voor gebruik. Easi-breathe : techniek 2. Neem de dop van het mondstuk door het lipje aan de voorzijde naar beneden te trekken. U hoort een klik en de Autohaler is nu geladen. 3. Houd de Easi-Breathe inhaler rechtop en zorg dat uw hand de inhaalopening aan de bovenzijde niet afsluit. 4. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 5. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 6. Buig het hoofd licht achterover. 7. Adem langzaam en diep in, zodat u een klik hoort die aangeeft dat de dosis vrijkomt. Blijf daarna verder inademen. 8. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 9. Adem rustig uit door de mond. 10. Breng het kapje terug naar boven 11. Indien u meerdere dosissen moet nemen: herhaal stap 2 tot Spoel de mond met water (niet inslikken). Aanbevelingen: Eerste gebruik Easi-Breathe 1. Houd de Easi Breathe rechtop en draai het bovenste omhulsel eraf. 2. Neem de dop van het mondstuk door het lipje aan de voorzijde naar beneden te trekken. 3. Duw tweemaal op de patroon in het toestel. 4. Sluit nadien het mondstukl terug af en draai het bovenste gedeelde terug vast 11

12 Respimat : techniek 2. Houd het toestel rechtop met gesloten kapje. 3. Draai aan de transparante basis tot de klik. 4. Open het kapje. 5. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 6. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 7. Buig het hoofd licht achterover. 8. Adem langzaam en diep in,en druk tegelijkerijd op de knoppen zodat u een klik hoort die aangeeft dat de dosis vrijkomt. Blijf daarna verder inademen. 9. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 10. Adem rustig uit door de mond. 11. Indien u meerdere dosissen moet nemen: herhaal stap 3 tot Plaats de dop terug op het mondstuk. 13. Spoel de mond met water (niet inslikken). Aanbevelingen: Eerste gebruik Respimat 1. Houd de groene kap (A) gesloten, druk op de veiligheidsknop (E) en trek de doorzichtige houder (G) los. 2. Neem de patroon (H) uit de verpakking. Duw het smalle uiteinde van het medicijnbuisje in de inhalator tot dit op zijn plaats klikt. Het medicijnbuisje moet voorzichtig tegen een hard oppervlak worden geduwd om er zeker van te zijn dat het volledig op zijn plaats zit. Verwijder het medicijnbuisje (patroon) niet meer als het eenmaal in de inhalator is geplaatst. 3. Schuif de doorzichtige houder terug op zijn plaats (G). 4. Houd de Spiriva Respimat inhalator rechtop, met de kap (A) gesloten. Draai de houder (G) in de richting van de rode pijlen op het etiket totdat deze klikt (een halve draai). 5. Open de kap (A) tot deze helemaal openklapt. 6. Richt de Spiriva Respimat inhalator naar de grond. Druk op de ontspanner (D). Sluit de groene kap (A). 7. Herhaal de stappen 4, 5 en 6 totdat er een wolk te zien is. Herhaal dan stappen 4, 5 en 6 nog driemaal om zeker te zijn dat de inhalator gereed is voor gebruik. Diskus : techniek 2. Open de Diskus. 3. Laad de Diskus éénmaal door de laadhendel naar achter te brengen. U hoort een klik. 4. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 5. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 6. Buig het hoofd licht achterover. 7. Adem snel en diep in. 8. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem terwijl de inhalator uit de mond. 9. Adem rustig uit door de mond. 10. Sluit de Diskus door het mobiele deel naar voor te brengen. 11. Spoel de mond met water (niet inslikken). Turbohaler : techniek 2. Verwijder de beschermkap. 3. Houd de Turbuhaler rechtop. 4. Laad de Turbuhaler éénmaal: draai het gekartelde wieltje onderaan helemaal rechtsom en draai vervolgens het wieltje terug tot u de klik hoort. De dosis staat nu klaar. 5. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 6. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 7. Buig het hoofd licht achterover. 8. Adem snel en diep in. 9. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 10. Adem rustig uit door de mond. 11. Indien u meerdere dosissen moet nemen: herhaal stap 3 tot Plaats na gebruik de beschermkap terug op de Turbohaler. 13. Spoel de mond met water (niet inslikken). Novolizer: techniek (1) Novolizer : techniek (2) 2. Neem de dop van het mondstuk door aan weerszijden op de geribbelde delen te duwen. 3. Houd de Novolizer horizontaal. Druk de drukknop volledig in: u hoort een klik en de kleur van het controlevenster verandert van rood naar groen. De Novolizer is nu klaar voor gebruik. 4. Blijf de Novolizer horizontaal houden. 5. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 6. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 7. Buig het hoofd licht achterover. 8. Adem snel en diep in, zodat u een klik hoort die aangeeft dat de dosis vrijkomt. Blijf daarna verder inademen. Bij correcte inhalatie verandert de kleur van het controlevenster van groen naar rood. 9. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 10. Adem rustig uit door de mond. 11. Indien u meerdere dosissen moet nemen: herhaal stap 3 tot Plaats de dop terug op het mondstuk. 13. Spoel de mond met water (niet inslikken). 12

13 Novolizer : eerste gebruik 1. Neem de Novolizer uit de plastic verpakking. 2. Houd het toestel horizontaal. 3. Bovenaan de Novolizer bevindt zich een klepje. Duw op de geribbelde delen, schuif het klepje naar voor en til het op. 4. Verwijder de beschermfolie van het potje met de vulling. 5. Neem de vulling uit het potje en plaats het in de inhalator (met de dosisteller naar het mondstuk gericht). 6. Plaats het klepje terug op de Novolizer en klik het vast (door het naar achter te schuiven). 7. De Novolizer is nu klaar voor gebruik. Aandachtspunten: Het potje met de vulling mag pas vlak voor gebruik geopend worden!! (houdbaarheid) Het patroon mag maximum 6 maanden na openen gebruikt worden. Handihaler : techniek 1. Open de beschermkap + open het mondstuk. 2. Neem een capsule uit de verpakking en plaats deze in de daartoe voorziene opening. 3. Sluit het mondstuk. Laat de beschermkap open. 4. Houd de Handihaler rechtop en druk de groene knop volledig in. De capsule wordt doorprikt. 5. Neem een rechtzittende houding aan. 6. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 7. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 8. Buig het hoofd licht achterover. 9. Adem snel en diep in. U hoort de capsule trillen. 10. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 11. Adem rustig uit door de mond. 12. Herhaal stap 7 tot 12. De capsule is dan volledig leeg. 13. Open het mondstuk en verwijder de lege capsule. Klap het mondstuk +de beschermkap dicht. 14. Spoel de mond met water (niet inslikken). Aerolizer : techniek 1. Verwijder de beschermkap. 2. Houd de Aërolizer rechtop. Draai het mondstuk in de richting van de pijl, terwijl u het onderste deel van de inhalator vasthoudt. 3. Neem een capsule uit de verpakking en plaats deze in de daartoe voorziene opening. 4. Draai het mondstuk terug dicht (in de richting van de pijl). 5. Houd de Aërolizer rechtop en druk beide blauwe knoppen volledig en gelijktijdig in. De capsule wordt doorprikt. 6. Neem een rechtzittende houding aan. 7. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 8. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 9. Buig het hoofd licht achterover. 10. Adem snel en diep in. U hoort de capsule trillen. 11. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 12. Adem rustig uit door de mond. 13. Herhaal stap 7 tot 12 om de capsule volledig leeg te maken. 14. Open het mondstuk en verwijder de lege capsule. Draai het mondstuk terug dicht en plaats de beschermkap terug. 15. Spoel de mond met water (niet inslikken). Breezhaler : techniek 1. Verwijder de beschermkap. 2. Houd de Breezhaler rechtop. Draai het mondstuk in de richting van de pijl, terwijl u het onderste deel van de inhalator vasthoudt. 3. Neem een capsule uit de verpakking en plaats deze in de daartoe voorziene opening. 4. Draai het mondstuk terug dicht (in de richting van de pijl). 5. Houd de Aërolizer rechtop en druk beide blauwe knoppen volledig en gelijktijdig in. De capsule wordt doorprikt. 6. Neem een rechtzittende houding aan. 7. Adem rustig en volledig uit (nooit uitademen in de inhalator). 8. Neem het mondstuk in de mond (tussen de tanden) en omsluit het goed met de lippen. 9. Buig het hoofd licht achterover. 10. Adem snel en diep in. U hoort de capsule trillen. 11. Houd de adem 5 à 10 seconden in en neem ondertussen de inhalator uit de mond. 12. Adem rustig uit door de mond. 13. Herhaal stap 7 tot 12 om de capsule volledig leeg te maken. 14. Open het mondstuk en verwijder de lege capsule. Draai het mondstuk terug dicht en plaats de beschermkap terug. 15. Spoel de mond met water (niet inslikken). 13

INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N. www.vvlr.be

INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N. www.vvlr.be INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N www.vvlr.be WAAROM INHALATIETHERAPIE? Snel effect Weinig systemische nevenwerkingen Veel lagere dosissen nodig Eénvoudig

Nadere informatie

Doel van de presentatie

Doel van de presentatie Doel van de presentatie Voordelen & valkuilen aërosoltherapie Educatie & therapietrouw Soorten medicatie en inhalatoren Valkuilen dosisaërosol & concreet gebruik Spacers: voordeel, gebruik en onderhoud

Nadere informatie

Goed gebruik van puffers en aërosolen

Goed gebruik van puffers en aërosolen Goed gebruik van puffers en aërosolen Verschillende mogelijkheden vloeistof 1. Aërosoltherapie Gas 2. Dosisaërosol (met en zonder voorzetkamer) 3. Autohaler Poeder 4. Turbohaler 5. Diskus 6. Diskhaler/rotadisk

Nadere informatie

Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers

Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers Van Dyck Lieve Verpleegkundige, Consultatie longziekten, UZ Antwerpen April 2011 Doel Een algemeen overzicht te geven van de meest gebruikte inhalatiemethodes

Nadere informatie

Keuze van device: een uitdaging

Keuze van device: een uitdaging Keuze van device: een uitdaging Daniël Schuermans Longfunctie Biomedical research unit BVPV upgrade Aërosol 0 Vanuit het device Vanuit de patiënt Vanuit het device Vanuit de patiënt nt Fysica Medische

Nadere informatie

Het gebruik van de verschillende inhalatoren

Het gebruik van de verschillende inhalatoren Longgeneeskunde Inhaleren Inhalatiemedicijnen Bij de behandeling van astma en COPD (chronische bronchitis en longemfyseem) wordt er gebruik gemaakt van verschillende inhalatie medicijnen. Ze zijn onder

Nadere informatie

Gebruik aërosolapparaten en puffers

Gebruik aërosolapparaten en puffers Gebruik aërosolapparaten en puffers Definitie Het gebruik van aërosol, dosisaërosol (puffer) of poederinhalator is een therapie waarbij men door het vernevelen of verstuiven van een geneesmiddel, opgelost

Nadere informatie

Inhaleren met de Aerochamber, met masker

Inhaleren met de Aerochamber, met masker Inhaleren met de Aerochamber, met masker voor kinderen van 0 tot ongeveer 4 jaar De arts heeft vastgesteld dat uw kind problemen heeft met de luchtwegen. Uw kind krijgt daarvoor medicijnen via een voorzetkamer,

Nadere informatie

Astma medicatie voor kinderen

Astma medicatie voor kinderen Astma medicatie voor kinderen Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave De volgende inhalatiemedicatie wordt gebruikt bij kinderen met astma 3 Inhalatietechniek 5 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir

Nadere informatie

Astma medicatie voor kinderen

Astma medicatie voor kinderen Astma medicatie voor kinderen Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave De volgende medicatie wordt gebruikt bij kinderen met astma 3 Combinatiemedicijnen 4 Inhalatietechniek 4 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Patiënteninformatie Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Informatie over verschillende toedieningsvormen van inhalatiemedicatie Inhoudsopgave Pagina Kinderastmateam 4 Babyhaler 5 Instructie 5 Onderhoud

Nadere informatie

Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003

Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003 Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003 Inhoudsopgave A. Inleiding 3 B. Dosisaërosol 11 1. Dosisaërosol 12 C. Dosisaërosol met voorzetkamer

Nadere informatie

ACQ lijst. Voorbeeld van ACQ lijst:

ACQ lijst. Voorbeeld van ACQ lijst: Bijlagen ACQ lijst U krijgt een ACQ lijst mee. Deze moet vóór elk polikliniek bezoek worden ingevuld over de afgelopen 4 weken. Vergeet de lijst dus niet mee te nemen naar de afspraak. Voorbeeld van ACQ

Nadere informatie

Astma en COPD: Inhalatoren en instructies. Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige

Astma en COPD: Inhalatoren en instructies. Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige Astma en COPD: Inhalatoren en instructies Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige CAHAG POHdagen 2009 1 Programma Inleiding inhalatoren Demonstratie (fouten herkennen)

Nadere informatie

Astma behandelplan. Kindergeneeskunde. mca.nl

Astma behandelplan. Kindergeneeskunde. mca.nl Astma behandelplan Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave Telefonisch spreekuur 2 Hoe werken de medicijnen? 3 Tips 3 Groene zone 4 Oranje zone 5 Rode zone 6 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir 100

Nadere informatie

INHALEREN MET VOORZETKAMER

INHALEREN MET VOORZETKAMER INHALEREN MET VOORZETKAMER 1029 Inhaleren met een voorzetkamer 1. Dosis aërosol krachtig schudden en in de voorzetkamer plaatsen. 2. Plaats het mondstuk van de voorzetkamer tussen de tanden en sluit de

Nadere informatie

PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS. Eric Derom. 1e Proef Geneeskunde. Piekstroommeting

PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS. Eric Derom. 1e Proef Geneeskunde. Piekstroommeting PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS Eric Derom 1e Proef Geneeskunde Piekstroommeting 1 Maximale expiratoire volume-tijd curve 2 Maximale expiratoire flow-volumecurve EXPIRATOIRE PIEKSTROOM MEF

Nadere informatie

Medicijnen puffen via een voorzetkamer

Medicijnen puffen via een voorzetkamer KINDERGENEESKUNDE Medicijnen puffen via een voorzetkamer KINDEREN Medicijnen puffen via een voorzetkamer Uw kind heeft medicijnen (puffen) gekregen voor de luchtwegen. Deze medicijnen zitten in een verstuiver

Nadere informatie

Gebruik van de Aerochamber. Kindergeneeskunde

Gebruik van de Aerochamber. Kindergeneeskunde Gebruik van de Aerochamber Kindergeneeskunde Beter voor elkaar 1 2 Inleiding Uw kind heeft van de kinderarts een Aerochamber gekregen om medicijnen te inhaleren. In deze folder wordt uitgelegd hoe de Aerochamber

Nadere informatie

Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum

Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum Handboek Inhalatie medicatie VUmc geprint op 3 mei 2013 pagina 1 Handboek Inhalatie medicatie VUmc geprint op 3 mei 2013 pagina 2 Inleiding Handboek Inhalatie

Nadere informatie

Babyhaler. Informatie voor ouders of verzorgers

Babyhaler. Informatie voor ouders of verzorgers Babyhaler Informatie voor ouders of verzorgers De dosis-aërosol Uw arts heeft uw kind een geneesmiddel voorgeschreven voor problemen met de luchtwegen. Dit geneesmiddel bestaat uit een zeer fijn poeder,

Nadere informatie

Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen

Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen Deze astmamedicijnwijzer en behandelplan is van: Naam: Geboortedatum: Behandelend kinderarts: 0 R. Dekkers 0 G.J.M. Janssen 0 M.J. Koenen-Jacobs 0 P.W.T.

Nadere informatie

Aandachtspunten bij het vernevelen

Aandachtspunten bij het vernevelen Vernevelen thuis Verneveltherapie is een methode om medicatie aan de longen toe te dienen wanneer inhalatiemedicatie niet via de gangbare vormen (poederinhalator en dosis-aërosol met voorzetkamer) gegeven

Nadere informatie

Benauwdheidsklachten bij kinderen

Benauwdheidsklachten bij kinderen Benauwdheidsklachten bij kinderen Informatie voor ouders en/of verzorgers In deze folder staat meer informatie over hoe u benauwdheidsklachten bij uw kind herkent en wat kunt u daar aan kunt doen. Neem

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen 2

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen 2 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen Vernevelen Vernevelen is het inhaleren van medicijnen in een waterige oplossing. De vloeistof uit de medicijncup wordt door het vernevelapparaat

Nadere informatie

Inhaleren via de Babyhaler

Inhaleren via de Babyhaler Inhaleren via de Babyhaler De arts heeft bij uw kind luchtwegklachten vastgesteld. De behandeling van deze klachten vindt plaats door inhalatie van medicijnen via een Babyhaler. Hierdoor kunnen klachten

Nadere informatie

Workshop Inhalatie. Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam

Workshop Inhalatie. Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam Workshop Inhalatie Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Mariëlle Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam Gebaseerd op de workshop inhalatietechnologie van IVAX. Programma Workshop

Nadere informatie

AeroChamber Informatie voor ouders. Astmapoli voor kinderen

AeroChamber Informatie voor ouders. Astmapoli voor kinderen 00 AeroChamber Informatie voor ouders Astmapoli voor kinderen 1 De dosis-aërosol Uw kind heeft luchtwegproblemen en daarom heeft de arts het medicijn dosis-aërosol voorgeschreven. Dit is een spuitbus met

Nadere informatie

Longfunctieonderzoeken

Longfunctieonderzoeken Longfunctieonderzoeken In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over longfunctieonderzoeken die op de longpolikliniek (route 77) worden uitgevoerd. Leest u deze informatie

Nadere informatie

Dosisaërosol met voorzetkamer met mondstuk of masker

Dosisaërosol met voorzetkamer met mondstuk of masker Dosisaërosol met voorzetkamer met mondstuk of masker 2 De voorzetkamer is een hulpmiddel om medicatie uit een dosisaërosol (spuitbusje) te inhaleren. Als het medicijn in de voorzetkamer wordt gespoten,

Nadere informatie

Inhalatie Technologie en Medicatie

Inhalatie Technologie en Medicatie faculteit wiskunde en natuurwetenschappen farmacie en farmaceutische wetenschappen CAHAG 24 januari 2013 1 Inhalatie Technologie en Medicatie Farmaceutische Technologie en Biofarmacie Het belang van inhalatie

Nadere informatie

Histamineprovocatietest

Histamineprovocatietest Histamineprovocatietest Wat is een histamine-provocatietest? Sommige mensen, bijvoorbeeld astmapatiënten, hebben last van overgevoelige luchtwegen die sterk reageren op bepaalde prikkels van buitenaf.

Nadere informatie

Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds

Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds Algemeen In deze bijlage staan devices die niet in het schema van bijlage 1 staan, maar omdat de bijlage vanuit het Astmafonds is

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Qvar Extrafijne Aërosol 100 Autohaler dosis-aërosol 100 microgram/dosis beclometasondipropionaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Qvar Extrafijne Aërosol 100 Autohaler dosis-aërosol 100 microgram/dosis beclometasondipropionaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Qvar Extrafijne Aërosol 100 Autohaler dosis-aërosol 100 microgram/dosis beclometasondipropionaat Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met

Nadere informatie

Luchtweg / benauwdheidsklachten bij kinderen.

Luchtweg / benauwdheidsklachten bij kinderen. 1/11 Kindergeneeskunde Luchtweg / benauwdheidsklachten bij kinderen. Hoe is het vandaag met je benauwdheid? Heel Erg Erg Goed Heel Goed Inleiding In deze folder staat informatie over hoe u benauwdheidsklachten

Nadere informatie

Medicijngebruik bij kinderen met astma

Medicijngebruik bij kinderen met astma Medicijngebruik bij kinderen met astma Afdeling kindergeneeskunde Vooraf Bijna alle kinderen met astma gebruiken medicijnen, meestal inhalatiemiddelen. In de praktijk blijken veel kinderen hun medicijnen

Nadere informatie

QVAR EXTRAFIJNE AËROSOL 50, 100 INHALATOR, aërosol, oplossing AeroChamber Plus met mondstuk of masker

QVAR EXTRAFIJNE AËROSOL 50, 100 INHALATOR, aërosol, oplossing AeroChamber Plus met mondstuk of masker 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Qvar Extrafijne Aërosol 50 Inhalator, 50 microgram/dosis, aërosol, oplossing Qvar Extrafijne Aërosol 100 Inhalator, 100 microgram/dosis,

Nadere informatie

PATIËNTENBIJSLUITER. 1: Algemene kenmerken

PATIËNTENBIJSLUITER. 1: Algemene kenmerken PATIËNTENBIJSLUITER Voordat u Qvar Extrafijne Aërosol Inhalator of AeroChamber Plus met mondstuk of masker gaat gebruiken is het belangrijk de volgende informatie rustig en nauwkeurig door te lezen. Dit

Nadere informatie

OPGELUCHT LEVEN MET STRIVERDI RESPIMAT

OPGELUCHT LEVEN MET STRIVERDI RESPIMAT OPGELUCHT LEVEN MET STRIVERDI RESPIMAT DE ROL VAN STRIVERDI RESPIMAT BIJ DE BEHANDELING VAN COPD Informatiefolder voor patiënten met de chronische longaandoening COPD die worden behandeld met Striverdi

Nadere informatie

Het Pufff... boekje. Máxima Medisch Centrum www.mmc.nl

Het Pufff... boekje. Máxima Medisch Centrum www.mmc.nl Het Pufff... boekje Máxima Medisch Centrum www.mmc.nl Locatie Eindhoven: Locatie Veldhoven: Ds. Th. Fliednerstraat 1 de Run 4600 Postbus 90 052 Postbus 7777 5600 PD Eindhoven 5500 MB Veldhoven Deze informatie

Nadere informatie

Wat staat er in deze folder

Wat staat er in deze folder Astma Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 3 Astma 3 Je longen 4 Wat is astma? 5 Hoe ontstaat astma? 8 Symptomen 9 Soorten astma 10 Medicijnen 11 Wat kun je zelf doen? 16 Leven met astma 18

Nadere informatie

Inhalatietherapie: Specifieke toepassingen in de pediatrie.

Inhalatietherapie: Specifieke toepassingen in de pediatrie. Inhalatietherapie: Specifieke toepassingen in de pediatrie. E. De Wachter, I. De Schutter, Prof A. Malfroot UZ Brussel, Kinderlongziekten, Mucoviscidose Referentiecentrum en Infectieziekten BVPV: 27 april

Nadere informatie

Longfunctieonderzoeken. Sophia Kinderziekenhuis

Longfunctieonderzoeken. Sophia Kinderziekenhuis Longfunctieonderzoeken Sophia Kinderziekenhuis Uw kind komt binnenkort om één of meer van de in deze folder beschreven longfunctieonderzoeken uit te voeren. De onderzoeken helpen de arts een beter beeld

Nadere informatie

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Tilade, dosis-aërosol 2 mg per dosis 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Tilade bevat 1.4085% m/m nedocromilnatrium. Per dosis-aërosol tenminste 112 inhalaties welke

Nadere informatie

Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap

Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap Doelstellingen Deze procedure strekt tot doel: Om de verschillende stappen van het begeleidingsgesprek nieuwe medicatie

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER SYMBICORT TURBUHALER 200/6

INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER SYMBICORT TURBUHALER 200/6 17-05-01 SYM202134.B1-1- INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER SYMBICORT TURBUHALER 200/6 Lees deze informatie goed door, ook als u Symbicort Turbuhaler al langer gebruikt. De informatie kan namelijk zijn aangepast

Nadere informatie

patiënteninformatie kindergeneeskunde Astma bij kinderen

patiënteninformatie kindergeneeskunde Astma bij kinderen patiënteninformatie kindergeneeskunde Astma bij kinderen ALGEMEEN ZIEKENHUIS SINT-JOZEF Oude Liersebaan 4-2390 Malle tel. 03 380 20 11 - fax 03 380 28 90 azsintjozef@emmaus.be - www.azsintjozef-malle.be

Nadere informatie

Histamineprovocatietest. Polikliniek longziekten

Histamineprovocatietest. Polikliniek longziekten Histamineprovocatietest Polikliniek longziekten Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en de verpleeghuizen Leythenrode en Oudshoorn) zijn sinds 1

Nadere informatie

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen 1 Inhoudsopgave Wat is: Inhaleren, vernevelen,

Nadere informatie

OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA

OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA DE ROL VAN SPIRIVA BIJ DE BEHANDELING VAN COPD Informatiefolder voor patiënten met de chronische longaandoening COPD die worden behandeld met Spiriva. Inhoud Wat kan Spiriva

Nadere informatie

Tips voor een correct gebruik

Tips voor een correct gebruik Astma-onderhoudsbehandeling Tips voor een correct gebruik Astma-onderhoudsbehandeling Beschikbaar in 3 sterktes 1 2x2 PUFS per DAG 1 Startdosis in functie van de ernst van het astma Laag 50/5 µg 12 jaar

Nadere informatie

Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie

Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie ASTMA en COPD: de juiste combinatietherapie voor de juiste patiënt Guy BRUSSELLE Dienst Longziekten UZ Gent 10/02/2015 Astma en COPD: overzicht Astma versus

Nadere informatie

luchtwegproblemen kinderen

luchtwegproblemen kinderen luchtwegproblemen bij kinderen 1 Luchtwegproblemen bij kinderen Informatie voor ouders van een kind met luchtwegproblemen Wat verstaan we onder luchtwegproblemen? Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling

Nadere informatie

Toetsstation. Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator bij astma.

Toetsstation. Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator bij astma. Toetsstation Instructie corticosteroïd poederinhalator Alg lgeme mene gegevens Classificatiecode(s) R03, R96 Doelstelling Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator

Nadere informatie

Longfunctie onderzoek bij kinderen

Longfunctie onderzoek bij kinderen Longfunctie onderzoek bij kinderen 2 Met deze folder geven we je informatie over longfunctie. Ook leggen we uit waarom je een longfunctieonderzoek krijgt en wat er precies gaat gebeuren. Wat is een longfunctieonderzoek?

Nadere informatie

Leven met een chronische obstructieve luchtwegaandoening (COPD)

Leven met een chronische obstructieve luchtwegaandoening (COPD) Adressen Luchtpunt informatiepunt astma en COPD Antwoordnummer 1300 1800 VC Alkmaar www.luchtpunt.nl Longfonds Longfonds Advieslijn: 0900-227 25 96 ( 0,50 per gesprek, plus uw gebruikelijke belkosten)

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. BRICANYL TURBOHALER 0,5 mg/dosis, inhalatiepoeder. Terbutaline sulfaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. BRICANYL TURBOHALER 0,5 mg/dosis, inhalatiepoeder. Terbutaline sulfaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BRICANYL TURBOHALER 0,5 mg/dosis, inhalatiepoeder Terbutaline sulfaat Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Naam van degene die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen Novartis Pharma B.V. Postbus 241 6800 LZ Arnhem Telefoon: 026-37 82 111

Naam van degene die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen Novartis Pharma B.V. Postbus 241 6800 LZ Arnhem Telefoon: 026-37 82 111 U leest de bijsluitertekst van Foradil Inhalatiepoeder. Leest u deze bijsluiter alstublieft zorgvuldig door voordat u Foradil Inhalatiepoeder gebruikt, aangezien er belangrijke informatie in staat. Hierin

Nadere informatie

Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen. Hoofdstuk Vernevelen

Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen. Hoofdstuk Vernevelen Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen Inhoudsopgave Wat is: Inhaleren, vernevelen,

Nadere informatie

Longfunctieonderzoek. voor uw eerste bezoek aan het spreekuurcentrum

Longfunctieonderzoek. voor uw eerste bezoek aan het spreekuurcentrum Longfunctieonderzoek voor uw eerste bezoek aan het spreekuurcentrum Algemeen Uw huisarts heeft u doorverwezen naar de longarts. Voorafgaande aan dit bezoek zal er meestal nog een longfoto gemaakt worden

Nadere informatie

Benauwdheidsklachten bij kinderen

Benauwdheidsklachten bij kinderen Kindergeneeskunde Benauwdheidsklachten bij kinderen i Patiënteninformatie Thuis en nu? Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw kind heeft in het ziekenhuis gelegen in verband met ernstige benauwdheidsklachten.

Nadere informatie

HANDBOEK. Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen

HANDBOEK. Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen HANDBOEK Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen ----------------------------------------------- Januari 2016 Opgesteld door: werkgroep Landelijke infrastructuur eenduidige inhalatie instructie

Nadere informatie

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER Astma en COPD WAT ZIJN DE KLACHTEN MEDICIJNEN OM UW KLACHTEN TE VERMINDEREN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN PERSOONLIJK GESPREK INFORMATIE MEDICIJNEN OP RECEPT VRAAG OVER UW MEDICIJNEN?

Nadere informatie

VORTEX. Non Electrostatic Holding Chamber. 2008 PARI GmbH Spezialisten für effektive Inhalation, 051D1007 -A-04/08

VORTEX. Non Electrostatic Holding Chamber. 2008 PARI GmbH Spezialisten für effektive Inhalation, 051D1007 -A-04/08 VORTEX Non Electrostatic Holding Chamber 2008 PARI GmbH Spezialisten für effektive Inhalation, 051D1007 -A-04/08 1 B1 B2 C A 2 3 D 4 D 5 D 6 7 D 8 9 10 11 12 13 NL Gebruiksaanwijzing voor gebruik in ziekenhuis

Nadere informatie

Aandacht voor uw borstbeen

Aandacht voor uw borstbeen Inleiding U krijgt binnenkort een hartoperatie. Voor en na deze operatie krijgt u fysiotherapie. De fysiotherapeut heeft u verteld wat dit inhoudt. Als extra informatie krijgt u deze brochure. Hierin leest

Nadere informatie

Novartis Pharma B.V. Arnhem. Foradil Inhalatiepoeder Informatie voor de patiënt

Novartis Pharma B.V. Arnhem. Foradil Inhalatiepoeder Informatie voor de patiënt Pharma B.V. Arnhem Foradil Inhalatiepoeder Informatie voor de patiënt 2 Informatie voor de patiënt Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. Heeft u nog vragen, raadpleeg

Nadere informatie

Patiëntgerichtheid bij adolescenten met chronisch longlijden

Patiëntgerichtheid bij adolescenten met chronisch longlijden Patiëntgerichtheid bij adolescenten met chronisch longlijden DR. CHARLOTTE DEPUYDT Casus MD Jongen met inspanningsgebonden en allergisch astma Allergie voor huisstofmijt, hond en graspollen Partieel albinisme

Nadere informatie

Histamine-provocatie test

Histamine-provocatie test Histamine-provocatie test Test die de prikkelbaarheid van de luchtwegen meet Let op: voor deze test mag bepaalde longmedicatie niet gebruikt worden, zie folder. Binnenkort komt u voor een longfunctieonderzoek

Nadere informatie

HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD

HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD In november 2006 verschenen de herziene aanbevelingen van GINA (Global Initiative for Asthma) voor astma, en van GOLD (Global Initiative

Nadere informatie

Inhalatie Management Service Informatiefolder

Inhalatie Management Service Informatiefolder Inhalatie Management Service Voor het controleren en trainen van de inhalatietechniek www.care4lungs.nl 2 Inhoud: 1. De Inhalation Manager 2. Inhalatie Management Service 3. Aanmelden 4. Veelgestelde vragen

Nadere informatie

KINDERGENEESKUNDE. De astma check-up KINDEREN

KINDERGENEESKUNDE. De astma check-up KINDEREN KINDERGENEESKUNDE De astma check-up KINDEREN U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 10

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Serevent 50 Diskus, inhalatiepoeder 50 microgram/dosis, voorverdeeld. salmeterol

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Serevent 50 Diskus, inhalatiepoeder 50 microgram/dosis, voorverdeeld. salmeterol BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Serevent 50 Diskus, inhalatiepoeder 50 microgram/dosis, voorverdeeld salmeterol Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat

Nadere informatie

Poliklinisch Zorgpad COPD

Poliklinisch Zorgpad COPD Longgeneeskunde Poliklinisch Zorgpad COPD www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LON032 / Poliklinisch Zorgpad COPD / 11-12-2014 2 Poliklinisch

Nadere informatie

VORTEX Non Electrostatic Holding Chamber

VORTEX Non Electrostatic Holding Chamber VORTEX Non Electrostatic Holding Chamber 2012 PARI GmbH Spezialisten für effektive Inhalation, 051D2021-A-07/12 1 2 nl Gebruiksaanwijzing voor gebruik thuis 1 BELANGRIJKE AANWIJZINGEN Lees deze gebruiksaanwijzing

Nadere informatie

Longfunctieonderzoeken bij kinderen

Longfunctieonderzoeken bij kinderen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Longfunctieonderzoeken bij kinderen z 1e afspraak Uw kind wordt verwacht op de longfunctieafdeling (nr. 19) voor één of meer

Nadere informatie

SNELDIAGNOSTIEK bij ASTMA en COPD. In deze folder vindt u informatie over de onderzoeken behorende tot de sneldiagnostiek bij astma en COPD.

SNELDIAGNOSTIEK bij ASTMA en COPD. In deze folder vindt u informatie over de onderzoeken behorende tot de sneldiagnostiek bij astma en COPD. SNELDIAGNOSTIEK bij ASTMA en COPD In deze folder vindt u informatie over de onderzoeken behorende tot de sneldiagnostiek bij astma en COPD. Inleiding Binnenkort verwachten wij u op de polikliniek Longziekten

Nadere informatie

Longfunctieonderzoek bij kinderen 1

Longfunctieonderzoek bij kinderen 1 Longfunctie Longfunctieonderzoek bij kinderen 1 Spirometrie,Flow/Volume Histamine provocatietest Loopbandonderzoek 1 In deze folder vindt u informatie over enkele onderzoeken. De voorop aangekruiste onderzoeken

Nadere informatie

Regionaal formularium astma / COPD

Regionaal formularium astma / COPD Regionaal formularium astma / COPD Dr. V. van der Meer, huisarts / kaderarts astma COPD Drs. R. Roelofsen, huisarts / kaderarts i.o. astma COPD Welk middel en device kiest u? Mw. A, 40 jaar Astma, nieuw

Nadere informatie

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen 1 Inhoudsopgave Wat is: Inhaleren, vernevelen,

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER RELENZA 5 mg/dosis, inhalatiepoeder, voorverdeeld zanamivir Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar

Nadere informatie

Longfunctieonderzoek

Longfunctieonderzoek Longfunctieonderzoek Medicijnen stoppen Informatie voor patiënten Belangrijk: 3 dagen voor het onderzoek moet u stoppen met de medicijnen voor uw longen en/of de medicijnen voor allergie. Lees deze folder

Nadere informatie

Inhaleren moet je leren Droog oefenen Geneesmiddelen op maat

Inhaleren moet je leren Droog oefenen Geneesmiddelen op maat In Nederland heeft één op de tien mensen last van een chronische aandoening aan de luchtwegen. Dit kan astma zijn, chronische bronchitis of emfyseem. Voor astma, chronische bronchitis en emfyseem samen

Nadere informatie

OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA RESPIMAT

OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA RESPIMAT OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA RESPIMAT DE ROL VAN SPIRIVA RESPIMAT BIJ DE BEHANDELING VAN ASTMA EN COPD Informatiefolder voor patiënten met de longaandoening astma of COPD die worden behandeld met Spiriva

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Longfunctie. onderzoek

PATIËNTEN INFORMATIE. Longfunctie. onderzoek PATIËNTEN INFORMATIE Longfunctie onderzoek 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over het longfunctieonderzoek en een aantal onderzoeksmethoden.

Nadere informatie

film COPD in de palliatieve fase COPD COPD 22-11-2012 Hedi ter Braak Miriam van Heeswijk Karin van Veen

film COPD in de palliatieve fase COPD COPD 22-11-2012 Hedi ter Braak Miriam van Heeswijk Karin van Veen film COPD in de palliatieve fase Hedi ter Braak Miriam van Heeswijk Karin van Veen is een 67 jarige man, gehuwd, zijn echtgenote is 63 jaar Hij heeft 3 uitwonende dochters en 5 kleinkinderen tussen de

Nadere informatie

Pulmicort 400 Turbuhaler

Pulmicort 400 Turbuhaler Patiëntenbijsluiter Pulmicort 400 Turbuhaler Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter het kan nodig zijn om deze nogmaals door te

Nadere informatie

Apothekersvereniging van Brussel Kolonel Bourgstraat, 127-129 bus 04 1140 Brussel UPB-AVB: www.upb-avb.be - Tel: 02 219 40 56 - Email: team@upb-avb.

Apothekersvereniging van Brussel Kolonel Bourgstraat, 127-129 bus 04 1140 Brussel UPB-AVB: www.upb-avb.be - Tel: 02 219 40 56 - Email: team@upb-avb. Bronnen: APB BNM webtool: bnm.apb.be RIZIV Nationale overeenkomst apothekers V.I wijzigingsclausule 31 en 32 Apothekersvereniging van Brussel Kolonel Bourgstraat, 127-129 bus 04 1140 Brussel UPB-AVB: www.upb-avb.be

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BECLOPHAR 400 microgram inhalatiepoeder in harde capsules. beclometasondipropionaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BECLOPHAR 400 microgram inhalatiepoeder in harde capsules. beclometasondipropionaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BECLOPHAR 400 microgram inhalatiepoeder in harde capsules beclometasondipropionaat Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van

Nadere informatie

Verrichtingen longziekten

Verrichtingen longziekten Verrichtingen longziekten Wat voor onderzoeken kunnen er gedaan worden als u last heeft van uw longen De longarts kan verschillende onderzoeken bij u laten doen. In deze folder leest u welke onderzoeken

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Qvar 50 microgram/dosis, aërosol, oplossing Qvar 100 microgram/dosis, aërosol, oplossing Qvar Autohaler 50 microgram/dosis, aërosol, oplossing Qvar Autohaler

Nadere informatie

FARMACOTHERAPIE BIJ CHRONISCH OBSTRUCTIEF LONGLIJDEN: EEN UPDATE

FARMACOTHERAPIE BIJ CHRONISCH OBSTRUCTIEF LONGLIJDEN: EEN UPDATE FARMACOTHERAPIE BIJ CHRONISCH OBSTRUCTIEF LONGLIJDEN: EEN UPDATE In de Folia van september 2000 verscheen een overzichtsartikel over farmacotherapie bij chronisch obstructief longlijden (chronic obstructive

Nadere informatie

Functie-afdeling. Longfunctieonderzoeken

Functie-afdeling. Longfunctieonderzoeken Functie-afdeling Longfunctieonderzoeken Inleiding U bent doorverwezen naar de functieafdeling van het Lievensberg ziekenhuis. Op deze afdeling wordt onderzoek verricht naar het functioneren van bepaalde

Nadere informatie

Aandacht voor uw borstbeen

Aandacht voor uw borstbeen Inleiding U krijgt binnenkort een hartoperatie. Voor en na deze operatie krijgt u fysiotherapie. De fysiotherapeut heeft u verteld wat dit inhoudt. Als extra informatie krijgt u deze brochure. Hierin leest

Nadere informatie

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN BENAUWDHEID BIJ KINDEREN 1009 Inleiding Uw kind heeft last van terugkomende benauwdheidaanvallen. Dit wordt astma genoemd of, als uw kind nog erg jong is, bronchiale hyperreactiviteit. Wij kunnen ons voorstellen

Nadere informatie

Goed inhaleren is een hele kunst. door Mike Nettekoven - 21-12-2012

Goed inhaleren is een hele kunst. door Mike Nettekoven - 21-12-2012 Goed inhaleren is een hele kunst Juist gebruik inhalator bepaalt succes farmacon door Mike Nettekoven - 21-12-2012 Lastig bij medicatie via een inhalator is dat de luchtwegen deeltjes tegenhouden die met

Nadere informatie

Aanvullend longfunctieonderzoek

Aanvullend longfunctieonderzoek Aanvullend longfunctieonderzoek Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot het ondergaan van aanvullend longfunctieonderzoek in het Radboudumc. Dit onderzoek vindt plaats op de

Nadere informatie

179 hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

179 hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Samenvatting Samenvatting 179 De laatste twee decennia is er grote vooruitgang geboekt in de behandeling van taaislijmziekte (cystic fibrosis, CF). Zo is de mediane overleving gestegen van circa 25 jaar

Nadere informatie

BIJSLUITER. Ventolin inh. 256090 v.1.0 1

BIJSLUITER. Ventolin inh. 256090 v.1.0 1 BIJSLUITER Ventolin inh. 256090 v.1.0 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Ventolin 100 Babyhaler CFK-vrij, aërosol, suspensie 100 microgram/dosis salbutamol Lees de hele bijsluiter zorgvuldig

Nadere informatie

Medicijnen bij astma en COPD

Medicijnen bij astma en COPD Medicijnen bij astma en COPD Inleiding U heeft van uw arts gehoord dat u astma of COPD heeft. Astma en COPD zijn niet te genezen, maar we kunnen wel proberen om uw klachten zoveel mogelijk onder controle

Nadere informatie

Inspanningsonderzoek bij astma

Inspanningsonderzoek bij astma Inspanningsonderzoek bij astma Informatie voor patiënten Belangrijk: 3 dagen voor het onderzoek moet u stoppen met de medicijnen voor uw longen. Lees deze folder daarom bijtijds en goed door. F0714-1071

Nadere informatie