Inhalatie Technologie en Medicatie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhalatie Technologie en Medicatie"

Transcriptie

1 faculteit wiskunde en natuurwetenschappen farmacie en farmaceutische wetenschappen CAHAG 24 januari Inhalatie Technologie en Medicatie Farmaceutische Technologie en Biofarmacie Het belang van inhalatie technologie voor de juiste medicamenteuze behandeling Paul Hagedoorn H.W. Frijlink & A.H.de Boer

2 faculteit wiskunde en natuurwetenschappen farmacie en farmaceutische wetenschappen CAHAG 24 januari Wat krijgt u te horen De longen als doelgebied Depositiemechanismen Het belang van de juiste instructie Keuze geneesmiddelen Inhalatoren en hun aandachtspunten Het belang van de inhalator weerstand

3 CAHAG 24 januari De longen als doelgebied 95% Pharynx De mond als ingang voor inhalatie Larynx ADV: anatomisch dood volume (ca. 150 ml) Tracheabronchiaal boom Conducting airways Generaties 0-11 (hogere luchtwegen) Transitional airways Generaties (centrale luchtwegen) Respiratory airways Generaties (perifere luchtwegen)

4 CAHAG 24 januari Depositiemechanismen Bovenste luchtwegen - hoge snelheid - alle deeltjesdiameters dus inertiële impactie Centrale luchtwegen - geringe snelheid - grootste deeltjes verwijderd voornamelijk sedimentatie Perifere luchtwegen - snelheid is bijna nul - kleinste deeltjes over sedimentatie en diffusie

5 CAHAG 24 januari Sedimentatie: het effect van adem vasthouden T=0 Valhoogte na 3 s Valhoogte na 6 s Globale luchtwegdiameter in de generaties 1723 ( mm) deeltjes van 1 µm perifere long depositie Uit Byron, Respiratory Drug Delivery, 1990

6 CAHAG 24 januari Effect van maximaal ex- en inhaleren voorbeeld: jonge man; (20 j) met 6 l long volume, 2.1 l alveolar volume rustige ademhaling ADV: anatomisch dood volume (gen 0-16), ca. 150 ml Volume after inhalation is 2.9 l maximale exen inhalatie Volume after inhalation is 2.9 l Volume after exhalation is 2.4 l Out: 0.5 l Out: 1.7 l Volume after exhalation is 1.2 l Volume after inhalation is 2.9 l In: 0.5 l In: 4.8 l Volume after inhalation is 6.0 l Perifere luchtwegen: Perifere luchtwegen: = 350 ml (13%) = 4650 ml (79%)

7 CAHAG 24 januari Geneesmiddelen bij astma en COPD Lang en kort werkende beta-agonisten (LABA&SABA): Formoterol Salmeterol Indacaterol Ipratropium Salbutamol Terbutaline Corticosteroiden (ICS): Budesonide Ciclesonide Beclomethason Fluticason Lang werkende muscarine antagonisten (LAMA): Tiotropium Aclidinium (nieuw) Glycopyrronium (nieuw) Combinaties: Fluticason/Salmeterol Budesonide/Formoterol BDP/Formoterol Fluticason/Formoterol (nieuw) LABA/LAMA combinaties (nieuw)

8 CAHAG 24 januari Droog poeder inhalatoren (DPI) & aandachtspunten Diskus Handihaler Novolizer Turbuhaler Cyclohaler Easyhaler Breezhaler Clickhaler schudden

9 CAHAG 24 januari Nieuwe inhalatoren Elpenhaler Flutiform pmdi (fluticason/salmeterol) (fluticason/formoterol) Spiromax Genuair (budesonide/formoterol) (aclidinium bromide) Nexthaler (BDP/formoterol) Breezhaler (glycopyrronium bromide)

10 CAHAG 24 januari Verschillen in effectiviteit lact ose afgegeven dosis + fpf < 5 µm (% of label claim) Fine particle fractions (< 5µm) Novolizer Turbuhaler 50 Easyhaler Cyclohaler 40 Diskus Clickhaler (de Boer et al., Int J Pharm 2006) drukval (kpa) De afgegeven dosis zegt niets over de longdosis!!! Het is dus niet alleen de afgeven dosis die belangrijk is, maar met name de fijne deeltjes fraktie binnen de afgegeven dosis!

11 CAHAG 24 januari Dosis aerosolen (MDI) & aandachtspunten Flixotide MDI Autohaler (ademgestuurd) Alvesco MDI Redihaler (ademgestuurd) Qvar MDI Foster MDI Respimat (soft mist inhaler)

12 CAHAG 24 januari CFK- versus HFA-pluim CFK Het grootste voordeel is de reductie in keeldepositie HFA Leach CL et al., ATS, 2000

13 CAHAG 24 januari Voorzetkamers Volumatic Nebuhaler LiteAire AeroChamber Vortex

14 CAHAG 24 januari Effect van de luchtvochtigheid op de beschikbare dosis Dosisaerosolen met voorzetkamers 55-65% RH o eb Pu lm I/C AS ea Zr/ oaer o Q VA ICR S/ TA EV ea/r Aoe ro AIl CvS enys c/oa m ee d/r Aoe r /N AeZ /bn IC S Pu lm ro /AGS ekr/a oe S Fl iixc ol u 75-80% RH /V Go SK l /Vu extra verliezen in de voorzetkamer 25-35% RH CS hoge electrostatische lading Fl i Ix lage luchtvochtigheid holding chamber output as percent of mdi output (%) Winterperiode: Inhalatiedebiet is 20 l/min (12 s); voorzetkamers geprimed B.L. Rottier et al., thesis UMCG/RUG 2012

15 CAHAG 24 januari Weerstand van diverse DPIs Weerstand tegen Luchtstroming (Pa0.5/s/L) 200 Hoge weerstand drukverschil van 4 kpa: Handihaler Turbuhaler: 49 l/min 160 Turbuhaler Cyclohaler: 105 l/min Novolizer Diskhaler 4-dose 120 Diskus Diskhaler 8-dose Cyclohaler Breezhaler 80 Spinhaler Rotahaler 40 voor poederinhalatoren dpi s) kan worden geschreven: dp0.5 lage weerstand = R Diameter van een ronde opening met een overeenkomstige weerstand (mm) MDI s hebben geen weerstand! (A.H. de Boer, thesis RuG 2005)

16 CAHAG 24 januari Effect van de inhalator weerstand Patiënt aktie variabel resultaat Inspiratoire kracht (drukverschil) Inhalator weerstand Flow (l/min) juiste instructie lage weerstand hoge weerstand hoge inhalatieflow lage inhalatieflow hoge keeldepositie lage keeldepositie

17 CAHAG 24 januari Inhalatie Medicatie Instructie School (IMIS) Kwaliteit van zorg verbeteren voor volwassenen en kinderen met astma en COPD in Nederland Streeft naar eenduidigheid, kwaliteit en uniformiteit door het: Coördineren van de activiteiten rondom de instructie van inhalatiemedicatie Organiseren van scholingsactiviteiten onder leiding van ervaren longverpleegkundigen Samenwerking met o.a. Monitoren van de gemaakte afspraken over de rol van de verschillende hulpverleners Verzorgen van actueel lesmateriaal en protocollen rond de diverse soorten inhalatiemedicatie

18 CAHAG 24 januari Bedankt voor de aandacht!!???

Inhalatietechnologie en Medicatie

Inhalatietechnologie en Medicatie Groningen, 23 januari 2015 1 Inhalatietechnologie en Medicatie Symposium Groningen, 23 januari 2015 Het belang van inhalatietechnologie voor een optimale luchtwegbehandeling Paul Hagedoorn H.W. Frijlink

Nadere informatie

Inhalatie Medicatie Instructie School

Inhalatie Medicatie Instructie School Inhalatie Medicatie Instructie School Disclosure belangen spreker (potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Workshop Inhalatie. Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam

Workshop Inhalatie. Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam Workshop Inhalatie Wim van Aalderen,, Emma Kinderziekenhuis, Amsterdam Mariëlle Pijnenburg, Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam Gebaseerd op de workshop inhalatietechnologie van IVAX. Programma Workshop

Nadere informatie

Inhaleren; eenvoudig toch? E. Boot, verpleegkundig specialist

Inhaleren; eenvoudig toch? E. Boot, verpleegkundig specialist Inhaleren; eenvoudig toch? E. Boot, verpleegkundig specialist Inhaleren is makkelijk en even te doen. Inhoud Inhalatiemedicatie Werking van de verschillende inhalatiemedicatie Inhalatie technologie Diverse

Nadere informatie

Astma en COPD: Inhalatoren en instructies. Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige

Astma en COPD: Inhalatoren en instructies. Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige Astma en COPD: Inhalatoren en instructies Frederik van Gemert,, kaderhuisarts Wilma de Vreeze,, praktijkverpleegkundige CAHAG POHdagen 2009 1 Programma Inleiding inhalatoren Demonstratie (fouten herkennen)

Nadere informatie

PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS. Eric Derom. 1e Proef Geneeskunde. Piekstroommeting

PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS. Eric Derom. 1e Proef Geneeskunde. Piekstroommeting PIEKSTROOMMETING GEBRUIK VAN DOSEERAËROSOLS Eric Derom 1e Proef Geneeskunde Piekstroommeting 1 Maximale expiratoire volume-tijd curve 2 Maximale expiratoire flow-volumecurve EXPIRATOIRE PIEKSTROOM MEF

Nadere informatie

Instructie geeft lucht

Instructie geeft lucht Instructie geeft lucht Spiegelbijeenkomst 15 april 2015 Miriam Stoks, apotheker Brenda Spanbroek, longverpleegkundige Robbert Behr, kaderhuisarts astma-copd Inleiding Workshop: - Therapietrouw bij astma

Nadere informatie

Geneesmiddelen bulletin

Geneesmiddelen bulletin Geneesmiddelen bulletin maart 2017 jaargang 51, nummer 3 25 Redactieadres: Geneesmiddelenbulletin, Mercatorlaan 1200, 3528 BL Utrecht P. R. I. K. B. O. R. D Opnieuw bezien Afgewezen geneesmiddelenregistraties

Nadere informatie

INHALATIE Hanneke van Dijk kinderlongverpleegkundige

INHALATIE Hanneke van Dijk kinderlongverpleegkundige INHALATIE 30-06-2015 Hanneke van Dijk kinderlongverpleegkundige Doelstelling Aan het eind van deze workshop is de groep bekend met wat voor mogelijkheden er zijn om inhalatie medicatie toe te dienen en

Nadere informatie

Doel van de presentatie

Doel van de presentatie Doel van de presentatie Voordelen & valkuilen aërosoltherapie Educatie & therapietrouw Soorten medicatie en inhalatoren Valkuilen dosisaërosol & concreet gebruik Spacers: voordeel, gebruik en onderhoud

Nadere informatie

Begeleiding Nieuwe Medicatie

Begeleiding Nieuwe Medicatie Begeleiding Nieuwe Medicatie Doelstellingen: De gezondheid van de patiënt verbeteren De therapietrouw verbeteren De efficiëntie van de behandelingen verbeteren Arts en apotheker versterken elkaars informatie

Nadere informatie

Uitgebreide Longfunctietest

Uitgebreide Longfunctietest Uitgebreide Longfunctietest Longziekten Beter voor elkaar Inleiding Binnenkort wordt u in ons ziekenhuis verwacht voor een longfuntieonderzoek. Met dit onderzoek wordt de werking van de longen vastgesteld.

Nadere informatie

Het belang van inhalatietechnologie voor een optimale luchtwegbehandeling

Het belang van inhalatietechnologie voor een optimale luchtwegbehandeling Het belang van inhalatietechnologie voor een optimale luchtwegbehandeling The knowledge of inhalation technology for an optimal inhalation airway treatment P. Hagedoorn 1, dr. A.H. de Boer 2, prof. dr.

Nadere informatie

Nieuwe medicatie voor astma / COPD

Nieuwe medicatie voor astma / COPD Nieuwe medicatie voor astma / COPD Waarom nieuwe middelen? Betere werkzaamheid Mindere bijwerkingen Minder frequente toedieningen Nieuw inhalatie-apparaat Goedkoper Met de tijd meegaan; wil niet achter

Nadere informatie

klacht afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een

klacht afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een : factoren verergeren en 3 klacht afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een, zoals ingen voornaamste de doen om te verbeteren. Daarom hebben we deze serie werkboeken voor zelfmanagement

Nadere informatie

Inhalatietherapie. Geert Celis. Hvpk fm pneumologie

Inhalatietherapie. Geert Celis. Hvpk fm pneumologie Inhalatietherapie Geert Celis Hvpk fm pneumologie Therapie(on)trouw 50-70% van de chronische patiënten die geneesmiddelen gebruiken, breekt voortijdig zijn behandeling af, zelfs al kort na aanvang van

Nadere informatie

Regionaal formularium astma / COPD

Regionaal formularium astma / COPD Regionaal formularium astma / COPD Dr. V. van der Meer, huisarts / kaderarts astma COPD Drs. R. Roelofsen, huisarts / kaderarts i.o. astma COPD Welk middel en device kiest u? Mw. A, 40 jaar Astma, nieuw

Nadere informatie

MEDICATIE BIJ ASTMA EN COPD: DE BOMEN EN HET BOS...

MEDICATIE BIJ ASTMA EN COPD: DE BOMEN EN HET BOS... MEDICATIE BIJ ASTMA EN COPD: DE BOMEN EN HET BOS... Marionne van Hardeveld M ANP longziekten 16 november 2015 Astma en COPD en ACOS Richtlijnen : GINA en GOLD De bomen en het bos Medicatie Casuïstiek (

Nadere informatie

Inhalatietherapie 24-4-2014

Inhalatietherapie 24-4-2014 Inhalatietherapie Geert Celis Hvpk FM Pneumo Inhoud Waarom inhalatietherapie? Inhalatiemedicatie: soorten, werking, toedieningsvorm Soorten inhalatoren Inhalatie en tracheo(s)tomie Lokale nevenwerkingen:

Nadere informatie

Inhalatie Management Service Informatiefolder

Inhalatie Management Service Informatiefolder Inhalatie Management Service Voor het controleren en trainen van de inhalatietechniek www.care4lungs.nl 2 Inhoud: 1. De Inhalation Manager 2. Inhalatie Management Service 3. Aanmelden 4. Veelgestelde vragen

Nadere informatie

Inhalatietherapie. Hvpk fm pneumologie

Inhalatietherapie. Hvpk fm pneumologie Inhalatietherapie Geert.celis@uzleuven.be Hvpk fm pneumologie Therapie(on)trouw 50-70% van de chronische patiënten die geneesmiddelen gebruiken breekt voortijdig zijn behandeling af, zelfs al kort na

Nadere informatie

Fysica. Correcte inhalatie is cruciaal voor een efficiënte therapie. Het doel van elke toediening. Voordelen van aërosoltoediening

Fysica. Correcte inhalatie is cruciaal voor een efficiënte therapie. Het doel van elke toediening. Voordelen van aërosoltoediening Correcte inhalatie is cruciaal voor een efficiënte therapie Daniël Schuermans Longfunctie Biomedical research unit Opleidingsdag Grimbergen 2016 Voordelen van aërosoltoediening Het doel van elke toediening

Nadere informatie

Inhalatoren bij astma en COPD

Inhalatoren bij astma en COPD Lidewij Broekhuizen, Dirk Nijmeijer, Lisette ten Have-Drenthen Nascholing Inhalatoren bij astma en COPD IInhalatiemedicijnen worden toegediend via inhalatoren. Die zijn er in talloze typen en modellen.

Nadere informatie

Histamineprovocatietest

Histamineprovocatietest Histamineprovocatietest Longziekten Beter voor elkaar 2 Histamineprovocatietest Binnenkort wordt u in ons ziekenhuis verwacht voor een histamineprovocatietest. Deze test geeft belangrijke informatie over

Nadere informatie

De aerochamber met baby/kindermasker

De aerochamber met baby/kindermasker De aerochamber met baby/kindermasker De aerochamber (zie afbeelding) is een hulpstuk (ook wel voorzetkamer genoemd) die je samen met een dosis aerosol (een spuitbusje met daarin een van bovengenoemde medicijnen)

Nadere informatie

Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers

Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers Gebruik van verneveling/ dosis aërosol en voorzetkamers Van Dyck Lieve Verpleegkundige, Consultatie longziekten, UZ Antwerpen April 2011 Doel Een algemeen overzicht te geven van de meest gebruikte inhalatiemethodes

Nadere informatie

Astma behandelplan. Kindergeneeskunde. mca.nl

Astma behandelplan. Kindergeneeskunde. mca.nl Astma behandelplan Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave Telefonisch spreekuur 2 Hoe werken de medicijnen? 3 Tips 3 Groene zone 4 Oranje zone 5 Rode zone 6 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir 100

Nadere informatie

Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie

Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie Voor persoonlijk gebruik, niet ter distributie ASTMA en COPD: de juiste combinatietherapie voor de juiste patiënt Guy BRUSSELLE Dienst Longziekten UZ Gent 10/02/2015 Astma en COPD: overzicht Astma versus

Nadere informatie

INHALEREN MET VOORZETKAMER

INHALEREN MET VOORZETKAMER INHALEREN MET VOORZETKAMER 1029 Inhaleren met een voorzetkamer 1. Dosis aërosol krachtig schudden en in de voorzetkamer plaatsen. 2. Plaats het mondstuk van de voorzetkamer tussen de tanden en sluit de

Nadere informatie

Longfunctieonderzoek bij kinderen

Longfunctieonderzoek bij kinderen Longfunctieonderzoek bij kinderen Binnenkort komt uw kind voor de in deze folder beschreven longfunctieonderzoeken. De onderzoeken helpen de kinderarts een beter beeld te krijgen van het functioneren van

Nadere informatie

HANDBOEK. Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen

HANDBOEK. Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen HANDBOEK Een praktische toelichting op de inhalatieprotocollen ----------------------------------------------- Januari 2016 Opgesteld door: werkgroep Landelijke infrastructuur eenduidige inhalatie instructie

Nadere informatie

Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003

Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003 Richtlijnen voor het gebruik van inhalatiemedicijnen herziende druk 2008 werkgroep inhalatierichtlijnen 2003 Inhoudsopgave A. Inleiding 3 B. Dosisaërosol 11 1. Dosisaërosol 12 C. Dosisaërosol met voorzetkamer

Nadere informatie

Inhalatietherapie i e m lda m o r n i t g e o g r t z u m

Inhalatietherapie i e m lda m o r n i t g e o g r t z u m Inhalatietherapie imelda omringt u met zorg Inhoud Inleiding 3 De dienst pneumologie 3 Medicatielijst 4 2 De inhalatietoestellen Overzicht 6 Aerolizer 8 Autohaler 10 Breezehaler 12 Diskus 14 Dosisaërosol

Nadere informatie

Wie. Waar. Het is de verwachting dat het aantal patiënten. Kies de optimale inhalator. Toedieningsvormen van geneesmiddelen bij astma en COPD

Wie. Waar. Het is de verwachting dat het aantal patiënten. Kies de optimale inhalator. Toedieningsvormen van geneesmiddelen bij astma en COPD Toedieningsvormen van geneesmiddelen bij astma en COPD Kies de optimale inhalator P.N.R. Dekhuijzen, Afdeling Longziekten, Universitair Medisch Centrum St. Radboud, Nijmegen De ziektebeelden astma en chronisch

Nadere informatie

Astma medicatie voor kinderen

Astma medicatie voor kinderen Astma medicatie voor kinderen Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave De volgende inhalatiemedicatie wordt gebruikt bij kinderen met astma 3 Inhalatietechniek 5 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Patiënteninformatie Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Informatie over verschillende toedieningsvormen van inhalatiemedicatie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Kinderastmateam 4 Aerochamber

Nadere informatie

Nationaal nascholingscongres anesthesiologie

Nationaal nascholingscongres anesthesiologie Nationaal nascholingscongres anesthesiologie Thema: De Longen 9 november 2016 Longmedicatie en operatie: what's new? Dr. Daan W. Loth AIOS Longziekten Amphia Ziekenhuis, Breda Geen conflict of interest

Nadere informatie

Medicatie bij COPD: Therapie op maat?

Medicatie bij COPD: Therapie op maat? IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD DISCLOSURE IN DE BELANGEN HUISARTSENPRAKTIJK SPREKERS: IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD IN DE HUISARTSENPRAKTIJK GEEN BELANGENVERSTRENGELING 29 januari + 30 januari 2015

Nadere informatie

Inhalatie-apparaatjes

Inhalatie-apparaatjes Inhalatie-apparaatjes Inhoudsopgave Pagina 0 Dosis-aerosol met voorzetkamer 3 0 Respimat 7 0 Inhalator met capsule 10 0 De Nexthaler 13 0 Autohaler 16 0 Redihaler 19 0 Turbuhaler 22 0 Diskus 25 0 Novolizer

Nadere informatie

Goed gebruik van puffers en aërosolen

Goed gebruik van puffers en aërosolen Goed gebruik van puffers en aërosolen Verschillende mogelijkheden vloeistof 1. Aërosoltherapie Gas 2. Dosisaërosol (met en zonder voorzetkamer) 3. Autohaler Poeder 4. Turbohaler 5. Diskus 6. Diskhaler/rotadisk

Nadere informatie

Inhalatie medicatie toedienen. Vaardigheid Voordelen Nadelen

Inhalatie medicatie toedienen. Vaardigheid Voordelen Nadelen Inhalatie medicatie toedienen Vaardigheid Voordelen Nadelen De soorten hulpmiddelen Doseer inhalator = doseeraesosol Poederinhalatoren, meerdere soorten Verneveling inhalator Soorten medcijnen Medicatie:

Nadere informatie

Inhaleren met de Aerochamber met mondstuk

Inhaleren met de Aerochamber met mondstuk Inhaleren met de Aerochamber met mondstuk voor kinderen vanaf ongeveer 4 jaar De arts heeft vastgesteld dat je problemen hebt met je luchtwegen. Je krijgt daarvoor medicijnen via een voorzetkamer, de Aerochamber.

Nadere informatie

luchtwegproblemen kinderen

luchtwegproblemen kinderen luchtwegproblemen bij kinderen 1 Luchtwegproblemen bij kinderen Informatie voor ouders van een kind met luchtwegproblemen Wat verstaan we onder luchtwegproblemen? Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling

Nadere informatie

Hoestpoli. Uw bezoek aan de hoestpoli. Afspraakbevestiging. Welke voorbereidingen zijn nodig?

Hoestpoli. Uw bezoek aan de hoestpoli. Afspraakbevestiging. Welke voorbereidingen zijn nodig? Hoestpoli De hoestpoli is voor mensen met chronische hoest. U heeft een chronische hoest als u langer dan drie weken hoest. Chronische hoest kan uitputtend zijn en er voor zorgen dat u niet normaal kunt

Nadere informatie

Begeleidingsgesprek Nieuwe Medicatie. Inhalatie Corticosteroïden

Begeleidingsgesprek Nieuwe Medicatie. Inhalatie Corticosteroïden Begeleidingsgesprek Nieuwe Medicatie Inhalatie Corticosteroïden De algemene context Past : Added value: quality, conformity, logistics, distribution linked to products Future : Added value: counseling,

Nadere informatie

Gebruikte literatuur

Gebruikte literatuur Gebruikte literatuur Adams R, Chavannes NH, Jones K, Stubbe Østergaard M, Price D. Exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease A patients perspective. Prim Care Resp J. 2006;15(2):102-9. Bourbeau

Nadere informatie

INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N. www.vvlr.be

INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N. www.vvlr.be INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N www.vvlr.be WAAROM INHALATIETHERAPIE? Snel effect Weinig systemische nevenwerkingen Veel lagere dosissen nodig Eénvoudig

Nadere informatie

INNOVATIES IN DE BEHANDELING VAN ASTMA EN COPD. Prof. Dr. W. De Backer UA

INNOVATIES IN DE BEHANDELING VAN ASTMA EN COPD. Prof. Dr. W. De Backer UA INNOVATIES IN DE BEHANDELING VAN ASTMA EN COPD Prof. Dr. W. De Backer UA Nieuwe inzichten/mogelijkheden voor inhalatie Talrijke nieuwe producten of devices - Bestaande producten in nieuwe/andere devices

Nadere informatie

Medicatiestaking bij longfunctietest

Medicatiestaking bij longfunctietest Medicatiestaking bij longfunctietest In overleg met uw arts heeft u besloten om binnenkort een longfunctietest te ondergaan. Om deze longfunctietest goed te kunnen uitvoeren, kan het zijn dat u voorafgaand

Nadere informatie

Astma behandelplan Kindergeneeskunde.

Astma behandelplan Kindergeneeskunde. Astma behandelplan Kindergeneeskunde www.nwz.nl Inhoud Uw vragen 2 Hoe werken de medicijnen? 3 Tips 3 Groene zone 4 Oranje zone 5 Rode zone 6 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir 100 mcg na opname

Nadere informatie

Toetsvragen en stellingen Antwoorden met verklaring

Toetsvragen en stellingen Antwoorden met verklaring Toetsvragen en stellingen Antwoorden met verklaring Stellingen 1. Als de benauwdheidsklachten minder worden, kan de onderhoudsmedicatie gestopt worden. Eens/ oneens Deze gedachte is een reden waarom veel

Nadere informatie

Inspanningsonderzoek bij astma op de longfunctieafdeling

Inspanningsonderzoek bij astma op de longfunctieafdeling Inspanningsonderzoek bij astma op de longfunctieafdeling Belangrijk: Lees deze folder bijtijds en goed door. Met sommige longmedicijnen moet u tijdelijk stoppen. Om vast te stellen of u inspanningsastma

Nadere informatie

RIJKSUNIVERSITEIT GRONINGEN

RIJKSUNIVERSITEIT GRONINGEN RIJKSUNIVERSITEIT GRONINGEN Equivalence Testing of Inhaled Drugs The predictive value of cascade impactor results for the detection of differences in efficacy and safety of medicines for the treatment

Nadere informatie

Easyhaler. Diskushaler Schuif de beschermkap van de Diskushaler open door de inkeping met je duim naar rechts te schuiven

Easyhaler. Diskushaler Schuif de beschermkap van de Diskushaler open door de inkeping met je duim naar rechts te schuiven Schud de Easyhaler voor gebruik Easyhaler Verwijder de beschermdop Laad de Easyhaler door éénmaal op het oranje bovenstuk te drukken: KLIK Adem zo krachtig en diep mogelijk in via de mond Neem de inhalator

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij astma: het belang van juiste inhalatietechniek en inhalatie-instructie

Inhalatiemedicatie bij astma: het belang van juiste inhalatietechniek en inhalatie-instructie Inhalatiemedicatie bij astma: het belang van juiste inhalatietechniek en inhalatie-instructie Inhaled therapy in asthma: need for correct inhaler technique and inhaler technique training T. Klemmeier-Boekhout

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD GEEN BELANGENVERSTRENGELING

IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD GEEN BELANGENVERSTRENGELING IMPLEMENTATIE VAN ASTMA EN COPD DISCLOSURE IN DE BELANGEN HUISARTSENPRAKTIJK SPREKERS: GEEN BELANGENVERSTRENGELING 29 januari + 30 januari 2015 KADERHUISARTS SCHAKEL TUSSEN WETENSCHAP EN PRAKTIJK IMPLEMENTATIE

Nadere informatie

179 hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

179 hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Samenvatting Samenvatting 179 De laatste twee decennia is er grote vooruitgang geboekt in de behandeling van taaislijmziekte (cystic fibrosis, CF). Zo is de mediane overleving gestegen van circa 25 jaar

Nadere informatie

Casusschetsen astma/copd

Casusschetsen astma/copd Casusschetsen astma/copd 7 augustus 2000 Casusschets 1 Mevr. N, is een 26 jarige adipeuze Surinaamse vrouw die sinds 1994 in Nederland woonachtig is. Sinds haar komst naar Nederland heeft zij in wisselende

Nadere informatie

ACQ lijst. Voorbeeld van ACQ lijst:

ACQ lijst. Voorbeeld van ACQ lijst: Bijlagen ACQ lijst U krijgt een ACQ lijst mee. Deze moet vóór elk polikliniek bezoek worden ingevuld over de afgelopen 4 weken. Vergeet de lijst dus niet mee te nemen naar de afspraak. Voorbeeld van ACQ

Nadere informatie

Toetsstation. Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator bij astma.

Toetsstation. Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator bij astma. Toetsstation Instructie corticosteroïd poederinhalator Alg lgeme mene gegevens Classificatiecode(s) R03, R96 Doelstelling Toetsen of de kandidaat in staat is instructie te geven over het gebruik van poederinhalator

Nadere informatie

Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum

Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum Handboek Inhalatie medicatie VU medisch centrum Handboek Inhalatie medicatie VUmc geprint op 3 mei 2013 pagina 1 Handboek Inhalatie medicatie VUmc geprint op 3 mei 2013 pagina 2 Inleiding Handboek Inhalatie

Nadere informatie

Inhaleren met de Aerochamber met masker

Inhaleren met de Aerochamber met masker Inhaleren met de Aerochamber met masker voor kinderen van 0 tot ongeveer 4 jaar De arts heeft vastgesteld dat uw kind problemen heeft met de luchtwegen. Uw kind krijgt daarvoor medicijnen via een voorzetkamer,

Nadere informatie

COPD en droogpoederinhalatoren

COPD en droogpoederinhalatoren COPD en droogpoederinhalatoren diensthoofd inwendige geneeskunde Dienst pneumologie Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper Secretariaat pneumologie: 057 35 71 90 www.yperman.net 1 Wat is COPD?

Nadere informatie

Astma en COPD. Aanbevelingen en lijsten geneesmiddelen

Astma en COPD. Aanbevelingen en lijsten geneesmiddelen Astma en COPD Aanbevelingen en lijsten geneesmiddelen Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1 e Deel ASTMA 5 I. Astma aanbeveling 6 1. Stel de diagnose 6 2. Kies de chronische behandeling 6 3. Elementen

Nadere informatie

Transmuraal voorkeursformularium inhala1emedica1e voor COLA

Transmuraal voorkeursformularium inhala1emedica1e voor COLA Transmuraal voorkeursformularium inhala1emedica1e voor COLA Was het maar zo makkelijk Dr. Geertjan Wesseling, longarts MUMC+ Namens de partners in Blauwe Zorg Amsterdam, 28 juni 2016 Doel van het project

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma

Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Patiënteninformatie Inhalatiemedicatie bij kinderen met astma Informatie over verschillende toedieningsvormen van inhalatiemedicatie Inhoudsopgave Pagina Kinderastmateam 4 Babyhaler 5 Instructie 5 Onderhoud

Nadere informatie

Mening en voorkeuren van astma patiënten over inhalatie techniek

Mening en voorkeuren van astma patiënten over inhalatie techniek Mening en voorkeuren van astma patiënten over inhalatie techniek M. Tameling, EI Metting, P Hagedoorn, S Schokker, E Van Heijst T Klemmeier, M Roman Rodriguez, T Van der Molen, JWH Kocks Disclosure belangen

Nadere informatie

Inhaleren met de Aerochamber, met masker

Inhaleren met de Aerochamber, met masker Inhaleren met de Aerochamber, met masker voor kinderen van 0 tot ongeveer 4 jaar De arts heeft vastgesteld dat uw kind problemen heeft met de luchtwegen. Uw kind krijgt daarvoor medicijnen via een voorzetkamer,

Nadere informatie

Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen

Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen Deze astmamedicijnwijzer en behandelplan is van: Naam: Geboortedatum: Behandelend kinderarts: 0 R. Dekkers 0 G.J.M. Janssen 0 M.J. Koenen-Jacobs 0 P.W.T.

Nadere informatie

Workshop: Reversibiliteitstest

Workshop: Reversibiliteitstest Workshop: Reversibiliteitstest Kevin De Soomer Longfunctie UZA VVLR, Colloquium 2016 Bronnen: Standaardisatie rapport ATS/ERS 2005 GINA richtlijnen GOLD richtlijnen Stellingen: JUIST / FOUT 1. Om de reversibiliteit

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Koning, J. P. D. (2001). Dry powder inhalation: technical and physiological aspects, prescribing and use s.n.

Citation for published version (APA): Koning, J. P. D. (2001). Dry powder inhalation: technical and physiological aspects, prescribing and use s.n. University of Groningen Dry powder inhalation Koning, Johannes Petrus de IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the

Nadere informatie

Astma medicatie voor kinderen

Astma medicatie voor kinderen Astma medicatie voor kinderen Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave De volgende medicatie wordt gebruikt bij kinderen met astma 3 Combinatiemedicijnen 4 Inhalatietechniek 4 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir

Nadere informatie

Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter?

Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter? Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter? een onderzoek naar verschillende manieren van inhalatie-instructie voor het aanleren van correct gebruik van inhalatiemedicatie

Nadere informatie

Keuze van device: een uitdaging

Keuze van device: een uitdaging Keuze van device: een uitdaging Daniël Schuermans Longfunctie Biomedical research unit BVPV upgrade Aërosol 0 Vanuit het device Vanuit de patiënt Vanuit het device Vanuit de patiënt nt Fysica Medische

Nadere informatie

Het gebruik van de verschillende inhalatoren

Het gebruik van de verschillende inhalatoren Longgeneeskunde Inhaleren Inhalatiemedicijnen Bij de behandeling van astma en COPD (chronische bronchitis en longemfyseem) wordt er gebruik gemaakt van verschillende inhalatie medicijnen. Ze zijn onder

Nadere informatie

Transmurale Regionale Richtlijn COPD Midden-Brabant

Transmurale Regionale Richtlijn COPD Midden-Brabant COPD-richtlijn Transmurale Regionale Richtlijn COPD Midden-Brabant Werkgroep Disease Management Programma COPD: Drs. J.M.A.M. Retera longarts Drs. F.L.M.H.G. Palmen longarts tot 01/10/08 Drs. J.M.M. Lombarts

Nadere informatie

Samenvatting, bespreking en toekomstig onderzoek

Samenvatting, bespreking en toekomstig onderzoek Samenvatting, bespreking en toekomstig onderzoek Samenvatting Het doel van ons onderzoek was de optimale formulering van luchtwegverwijdende aerosolen en in hoeverre doseringen en nevenwerkingen gereduceerd

Nadere informatie

44 Het COPD Formularium

44 Het COPD Formularium Gebruikte literatuur Adams R, Chavannes NH, Jones K, Stubbe Østergaard M, Price D. Exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease A patients perspective. Prim Care Resp J. 2006;15(2):102-9. Bourbeau

Nadere informatie

FOSTER NEXTHALER. Gebruiksinstructie voor de patiënt. Extrafijn inhalatiepoeder Beclometason+Formoterol

FOSTER NEXTHALER. Gebruiksinstructie voor de patiënt. Extrafijn inhalatiepoeder Beclometason+Formoterol FOSTER NEXTHALER Gebruiksinstructie voor de patiënt Extrafijn inhalatiepoeder Beclometason+Formoterol Uw arts heeft u de FOSTER NEXThaler voorgeschreven voor de onderhoudsbehandeling van uw astmaklachten.

Nadere informatie

Inhalatiemedicatie bij volwassenen met obstructieve longaandoeningen: poeder of aërosol?

Inhalatiemedicatie bij volwassenen met obstructieve longaandoeningen: poeder of aërosol? Voor de praktijk Inhalatiemedicatie bij volwassenen met obstructieve longaandoeningen: poeder of aërosol? p.n.r.dekhuijzen Inhalatiemedicatie is de belangrijkste vorm van behandeling bij patiënten met

Nadere informatie

PATIËNTENBIJSLUITER. 1: Algemene kenmerken

PATIËNTENBIJSLUITER. 1: Algemene kenmerken PATIËNTENBIJSLUITER Voordat u Qvar Extrafijne Aërosol Inhalator of AeroChamber Plus met mondstuk of masker gaat gebruiken is het belangrijk de volgende informatie rustig en nauwkeurig door te lezen. Dit

Nadere informatie

patiënteninformatie Interne 3 Inhalatietherapie GezondheidsZorg met een Ziel

patiënteninformatie Interne 3 Inhalatietherapie GezondheidsZorg met een Ziel i patiënteninformatie Interne 3 Inhalatietherapie GezondheidsZorg met een Ziel Mevrouw, mijnheer Omwille van een (long)aandoening moet u een of meerdere inhalatiemedicijnen innemen. Deze brochure beschrijft

Nadere informatie

Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen. Hoofdstuk Vernevelen

Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen. Hoofdstuk Vernevelen Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen Inhoudsopgave Wat is: Inhaleren, vernevelen,

Nadere informatie

Inhalatietherapie i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n

Inhalatietherapie i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Inhalatietherapie i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Inhalatietherapie 2 Inhalatietherapie 3 Inleiding 5 WELKE MEDICATIE MOET U INNEMEN 6 DE INHALATIETOESTELLEN 7 Dosisaërosol Dosisaërosol met

Nadere informatie

Rapport. Medicatie bij Astma en COPD. Voorschrijven en gebruik in de eerste lijn

Rapport. Medicatie bij Astma en COPD. Voorschrijven en gebruik in de eerste lijn Rapport Voorschrijven en gebruik in de eerste lijn Colofon Auteurs Anke Lambooij, apotheker, Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik dr. Joost de Metz, Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik Rob

Nadere informatie

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Vernevelen Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Vernevelen 1 Inhoudsopgave Wat is: Inhaleren, vernevelen,

Nadere informatie

Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds

Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds Bijlage 2: Inhalatie-instructie per toedieningsvorm van het Astmafonds Algemeen In deze bijlage staan devices die niet in het schema van bijlage 1 staan, maar omdat de bijlage vanuit het Astmafonds is

Nadere informatie

HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD

HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD In november 2006 verschenen de herziene aanbevelingen van GINA (Global Initiative for Asthma) voor astma, en van GOLD (Global Initiative

Nadere informatie

Inhalatie antibiotica in de behandeling van tuberculose

Inhalatie antibiotica in de behandeling van tuberculose Disclosure belangen spreker Inhalatie antibiotica in de behandeling van tuberculose Erik Frijlink Afdeling Farmaceutische Technologie en Biofarmacie Rijksuniversiteit Groningen (h.w.frijlink@rug.nl) (potentiële)

Nadere informatie

Medicijngebruik bij kinderen met astma

Medicijngebruik bij kinderen met astma Medicijngebruik bij kinderen met astma Afdeling kindergeneeskunde Vooraf Bijna alle kinderen met astma gebruiken medicijnen, meestal inhalatiemiddelen. In de praktijk blijken veel kinderen hun medicijnen

Nadere informatie

Inhalatietoestellen. Dienst inwendige geneeskunde Longziekten - Allergie » 24 DR. VALÉRIE VAN DAMME DR. GEERT TITS

Inhalatietoestellen. Dienst inwendige geneeskunde Longziekten - Allergie » 24 DR. VALÉRIE VAN DAMME DR. GEERT TITS DR. VALÉRIE VAN DAMME DR. GEERT TITS Dienst inwendige geneeskunde Longziekten - Allergie Inhalatietoestellen Dr. Geert Tits - Dr. Valérie Van Damme Dienst Inwendige Geneeskunde - Longziekte-Allergie Tel

Nadere informatie

patiëntenwijzer Dienst Pneumologie Inhalatietherapie

patiëntenwijzer Dienst Pneumologie Inhalatietherapie patiëntenwijzer Dienst Pneumologie Inhalatietherapie Inhoud Inleiding p. 1 Uw medicatieschema p. 2 De inhalatietoestellen Dosisaërosol p. 3 Dosisaërosol met voorzetkamer p. 4 Autohaler p. 6 Diskus p. 8

Nadere informatie

Mild persisterend astma: Is reguliere inhalatietherapie met corticosteroïden in combinatie met een kort werkende β2-agonist voldoende?

Mild persisterend astma: Is reguliere inhalatietherapie met corticosteroïden in combinatie met een kort werkende β2-agonist voldoende? PERSBERICHT Mild persisterend astma: Is reguliere inhalatietherapie met corticosteroïden in combinatie met een kort werkende β2-agonist voldoende? De meeste astmapatiënten lijden aan een milde vorm van

Nadere informatie

Longfunctieonderzoek en provocatietest Medicijnen stoppen

Longfunctieonderzoek en provocatietest Medicijnen stoppen Longfunctieonderzoek en provocatietest Medicijnen stoppen Belangrijk: Lees deze folder bijtijds en goed door. Met sommige longmedicijnen moet u tijdelijk stoppen. U heeft een afspraak voor een longfunctieonderzoek.

Nadere informatie

Samenvatting. De klacht van Boehringer is gegrond. 17 september 2010

Samenvatting. De klacht van Boehringer is gegrond. 17 september 2010 K10.004 Samenvatting Het eerste onderdeel van de klacht van Boehringer is gericht tegen de reclame-uitingen van Novartis waarin de Onbrez Breezhaler waaruit een spraywolk komt eindigend in de vorm van

Nadere informatie

Afbakening. Casus A Wim van Wanten. Medicamenteuze therapie bij Astma. Leerdoel. Medicamenteuze therapie

Afbakening. Casus A Wim van Wanten. Medicamenteuze therapie bij Astma. Leerdoel. Medicamenteuze therapie DISCLOSURE BELANGEN SPREKERS: Medicamenteuze therapie bij Astma GEEN BELANGENVERSTRENGELING Jos Dirven, huisarts Renswoude, kaderhuisarts astma-copd Riccardo Fornaro, huisarts Hoensbroek, kaderhuisarts

Nadere informatie

Datum afspraak: LONGFUNCTIE- ONDERZOEK Inspanningstesten. Tijd en onderzoeksduur: Stoppen met uw longmedicatie. Ja (zie blz. 1) Nee.

Datum afspraak: LONGFUNCTIE- ONDERZOEK Inspanningstesten. Tijd en onderzoeksduur: Stoppen met uw longmedicatie. Ja (zie blz. 1) Nee. LONGFUNCTIE- ONDERZOEK Inspanningstesten 17952 Datum afspraak: Tijd en onderzoeksduur: Stoppen met uw longmedicatie Ja (zie blz. 1) Nee nvt Uw afspraak voor het longfunctieonderzoek Voor het onderzoek

Nadere informatie

Behandelplan 1. Medicijnen gebruiken

Behandelplan 1. Medicijnen gebruiken Behandeling van COPD Als de diagnose COPD is gesteld, krijgt u te maken met verschillende zorgverleners die hun best doen voor een goede behandeling van COPD. Ook verwachten zij iets van u als patiënt.

Nadere informatie

Versie 2.0 22-08-2012

Versie 2.0 22-08-2012 Versie 2.0 22-08-2012 Flowcharts voor patiënten met COPD en/of Astma Vanuit Huisartsenzorg Noord-Kennemerland (HZNK) is een zorgprogramma ontwikkeld voor mensen met COPD en/of Astma. In de onderstaande

Nadere informatie

OBSTRUCTIEVE LONGAANDOENINGEN: Door de bomen het bos opnieuw zien. Diensten Longziekten AZ Maria Middelares Gent AZ Sint-Vincentius - Deinze

OBSTRUCTIEVE LONGAANDOENINGEN: Door de bomen het bos opnieuw zien. Diensten Longziekten AZ Maria Middelares Gent AZ Sint-Vincentius - Deinze OBSTRUCTIEVE LONGAANDOENINGEN: Door de bomen het bos opnieuw zien Diensten Longziekten AZ Maria Middelares Gent AZ Sint-Vincentius - Deinze COPD: welke bos kiezen? Dr Paul Germonpré- Pneumologie AZ Maria

Nadere informatie