Postbus AA Bezoekadres Martinbaan NN Bank Nederlandse Gemeenten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387"

Transcriptie

1 Postbus AA Bezoekadres Martinbaan NN Bank Nederlandse Gemeenten Nieuwegein Financiën Contactpersoon Ger/ de Vree Telefoon Fax E mall de leden van de commissie ABZ Datum 28 december 2009 Uw kenmerk FIN Kenmerk Onderwerp Strategienota Geachte leden van de commissie ABZ, We hebben 15 december 2009 de Strategienota vastgesteld. De strategienota Is een korte notitie van het college over de strategie van de treasuryfunctie, die we u hierbij ter kennisname toezenden. Daarnaast wordt tevens inzicht geboden in de totale portefeuille van de gemeente Nieuwegein, dit portefeuillerapport ligt voor u ter inzage. Teneinde de belangen van de gemeente niet te schaden, hebben wij geheimhouding opgelegd ten aanzien van dit rapport, overeenkomstig het bepaalde in artikel 25, tweede en derde lid, Gemeentewet. Me vriendelijke groet,.----<bu emeester en wethouders,

2

3 Postbus AA Bezoekadres Martinbaan NN Nieuwegein (l ray \ \.. \...._ '. --~_...,. ' Financiën Strategienota Raadsnummer Datum 26 november 2009 Auteur Gerl de Vree Verste

4 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november (15} Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Analyse huidige positie Inleiding Omvang en samenstelling van de portefeuille Renteresultaat 5 3 Prognose ontwikkelingen op de financiële markten Renteverloop Marktprognoses 9 4 Investerings-en liquiditeitsprognose 10 5 Voorgenomen strategie 12 6 Financierings- en beleggingsvoornemens 13 7 Risico's 14 8 Financiële consequenties 15

5 Stcotoglooo" Q Q 1 Raadsnummer Versie Datum 26 november {15) 1 Inleiding Hierbij treft u de strategienota treasury aan. De strategienota is een korte notitie van het college over de strategie van de treasuryfunctie. De bedoeling achter de strategienota Is om u inzicht te geven in het gevoerde en te voeren treasurybeleid. De kaders van het treasurybeleld staan in het financieringsstatuut. De richting geven wij gemotiveerd aan door middel van deze notitie. Door de ontwikkelingen op de financiële markten hebben wij vorig jaar, zoals u eerder is meegedeeld, de kaders verder aangescherpt en hiertoe enkele bepalingen in het financieringsstatuut gewijzigd. Er zal alleen nog worden belegd bij instellingen met een AM-rating. Gelet op het belang van de treasuryfunctie en de goede wisselwerking hierover tussen college en functionele commissie in de afgelopen jaren doen wij u hierbij de strategienota ter kennisname toekomen. Deze strategienota heeft als peildatum 1 oktober Ingevolge het treasurystatuut dient twee keer per jaar een strategienota te worden opgesteld, per 1 juni en 1 oktober.

6 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november (15) 2 Analyse huidige positie 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk geven wij een overzicht van de ontwikkelingen in de portefeuille, van de rente-inkomsten en -uitgaven en van de risico s. 2.2 Omvang en samenstelling van de portefeuille De omvang van de portefeuille, alsmede de rente lnkomsten en -uitgaven, vertonen in de regel een wisselend verloop, voornamelijk doordat Nieuwegein een dynamisch grondbedrijf heeft. De laatste jaren geven een vrij constant beeld: sinds 2003 is er een negatieve cashflow. In de jaren daarvoor werd vooral belegd, met name op de langere termijn. Het tempo waarin deze beleggingen vrijvallen was niet hoog genoeg om deze negatieve kasstroom te kunnen opvangen. In het financieringsstatuut (2.11) staat aangegeven dat "de financiering van de gemeentelijke investeringen zoveel mogelijk plaatsvindt met eigen middelen maar dat vanuit kostenoverwegingen tot andere afwegingen kan worden gekomen". Er is destijds gekozen voor beleggingen die weinig liquide zijn, maar daarom wel een gunstiger rendement opleverden. Het bleek financieel voordeliger om deze beleggingen niet vervroegd te gelde te maken, maar om in plaats daarvan leningen aan te trekken. Zodoende bestaat de portefeuille uit zowel aangetrokken als belegde gelden. In de komende drie jaar zullen vrijwel alle belegde gelden vrijvallen. Er was dit jaar tot nu toe een vrij constante negatieve cashflow, met als (grote) uitzondering een opbrengst van circa 18 miljoen als gevolg van verkoop van grond in de Binnenstad eind mei. Hierdoor is bij het Grondbedrijf dit jaar tot nu toe per saldo nog wel een positieve cashflow ontstaan van 9,6 miljoen. Tegenover o.a. de al genoemde ontvangst voor de Binnenstad en daarnaast ook voor Blokhoeve staan uitgaven voor met name de projecten Binnenstad en Klooster. Maar verder is dit jaar inmiddels ruim 25,5 miljoen besteed aan stadshuis, theater, parkeren en planvoorbereiding en 7,0 miljoen aan reguliere investeringen (o.a. onderwijshuisvesting, riolering,!ct). De portefeuille is op 1 oktober afgenomen met 16,3 miljoen. Dat deze niet verder is afgenomen komt doordat de jaarlijkse reguliere inkomstenstroom van algemene uitkering en belastingen niet geheel gelijkmatig over het jaar is verdeeld (in de eerste drie kwartalen komt verhoudingsgewijs meer binnen dan in het laatste kwartaal). De komende maanden wordt ook daardoor de cashflow negatief beïnvloed. De portefeuille beleggingen bestaat nu nog alleen uit oorspronkelijk langlopende beleggingen bij Nederlandse instellingen en bedroeg op de peildatum nog 42,5 miljoen. De risico s op deze portefeuille worden betrekkelijk laag Ingeschat. Omdat het Rijk zich inspant om de financiële instellingen zoveel mogelijk bij te staan gaan wij

7 Strategienota Raadsnummer Verste D"tum 26 november 2009 s (15) er op voorhand vanuit dat de risico s van rijkswege zoveel mogelijk worden ingeperkt. Het merendeel ( 25 miljoen) is belegd bij de overheld of aan de overheid gelieerde instellingen en bij instellingen met een AAA-rating. Bijna 17 miljoen Is belegd bij een instelling met een AA-rating en valt binnen een jaar vrij. De nog resterende looptijd van de overige beleggingen is beperkt: binnen drie jaar vervalt vrijwel de gehele portefeuille. Op de langere termijn resteren er dan nog slechts drie kleinere beleggingen, één bij een verbonden partij en twee kleintjes uit oogpunt van maatschappelijk nut (het Hosplee en de stichting Museumwerf). De portefeuille met aangetrokken leningen bedraagt inmiddels 53 miljoen en bestaat voor 48 miljoen uit langlopende geldleningen (met een oorspronkelijke looptijd van 5 tot 10 jaar). De ratings van de Instellingen waarvan geleend is, zijn niet zo relevant want de verplichting tot terugbetaling ligt bij ons, het geld is al binnengekomen. De Wet Fido regelt de kasgeldlimiet (de toegestane hoeveelheid kort aangetrokken geld) en die bedraagt momenteel ruim 15 miljoen. Deze limiet is ingesteld om te voorkomen dat gemeenten te veel kort geld lenen waardoor bij een sterke stijging van de rente de rentelasten ineens explosief zouden toenemen. Door deze limiet wordt het renterisico meer gespreid. Overigens kan deze limiet wel incidenteel overschreden worden maar na een half jaar aaneengesloten overschrijding is het verplicht afspraken te maken met de provincie over de noodzakelijke consolidatie (dat wil zeggen leningen afsluiten met een looptijd langer dan een jaar). Omdat de kasgeldlimiet begin dit jaar overschreden werd is toen voor 22 miljoen geconsolideerd, maar door de onverwacht hoge inkomstenstroom eind mei ontstond vervolgens incidenteel een liquiditeitsoverschot. Inmiddels zijn deze overtollige middelen volledig aangewend en is er aanvullend geleend. 2.3 Renteresultaat In onderstaande tabel wordt aangegeven wat de omvang is van de portefeuille belegde middelen (U/G) en aangetrokken gelden (0/G), met de bijbehorende rentebaten en rentelasten.

8 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november (15} Renteresultaat/portefeuille * belegde gelden (U/G) rente kortlopende leningen rente langlopende leningen totaal rente-inkomsten totaal belegd op mutatie in portefeuille U/G Rendement portefeuille U/G 4,13% 4,14% 4,10% 4,15% 4,28% aangetrokken gelden (0/G) rente kortlopende geldleningen rente langlopende geldleningen totaal rente-uitgaven totaal aangetrokken op mutatie In portefeuille 0/G " kosten portefeuille 0/G 2,23% 3,39% 3,91% 3,96% 3,81% gesaldeerd totaal renteresultaat totaal portefeuille Mutatie in portefeuille totaal " * In deze tabel zijn in de kolom 2009 voor zover bekend alvast de rente-inkomsten en -uitgaven over het hele jaar weergegeven. Onderstaand hebben we de renteresultaten uit de tabel grafisch weergegeven. m betaalde rente 111 renteresultaat gesaldeerd De bovenste lijn geeft het rendement van de beleggingen weer; het onderste vlak het uiteindelijke renteresultaat. Overigens geeft het bovenstaande renteresultaat nog geen compleet beeld voor dit jaar. Hierin zijn namelijk de rentebaten en -lasten

9 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november (15) van de allopende leningen voor de rest van het jaar meegenomen (omdat daarvan de rente immers exact bekend is). Maar de kosten van provisie en nog te verwachten rentelasten van dit jaar nog af te sluiten leningen zijn nog niet verwerkt. De verwachting is echter dat de financiële gevolgen hiervan beperkt zullen zijn, circa Per saldo wordt nu nog een negatief renteresultaat op de portefeuille leningen en beleggingen over 2009 verwacht van 0,25 miljoen. In de begroting 2009 is tot nu toe een direct portefeuilleresultaat geraamd van ruim 0,3 miljoen. Dit zou betekenen dat per saldo het portefeuilleresultaat ruim 0,5 miljoen negatiever uitvalt dan geraamd. Overigens is dit alleen het resultaat op directe beleggingen en leningen en wordt het totale renteresultaat óók bepaald door de Interne doorberekeningen van investeringen {aan grondbedrijf en reguliere exploitatie). In de begroting is de rentedoorberekening aan het grondbedrijf vrij conservatief geraamd. Gezien de hoogte van de inmiddels gedane investeringen zal deze doorberekening aanmerkelijk hoger uitvallen dan geraamd en compenseert dit het lagere beleggingsresultaat volledig. Bij de Najaarsnota is er dan ook vanuit gegaan dat er voor 2009 geen negatieve budgettaire effecten geraamd hoeven worden. Net als voorgaande keren is het meest recente portefeulllerapport, per de peildatum van 30 september 2009 (als geheim voor u bijgevoegd). Dit bevat een overzicht van de portefeuille korte en langlopende leningen u/g, de portefeuille korte en langlopende leningen o/g en de positie per partij (inclusief de rating).

10 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november {15) 3 Prognose ontwikkelingen op de financiële markten 3.1 Renteverloop Uiteraard gaat het voorspellen van de ontwikkelingen op de financiële markten altijd al gepaard met een grote mate van onzekerheid, maar in het huldig tijdsbestek zijn de perspectieven extra onzeker. De financiële crisis heeft geleid tot een fikse economische crisis en ondanks (licht) optimistische geluiden de laatste tijd zijn de meningen verdeeld over hoe de economie zich de komende tijd zal gaan ontwikkelen én is het vooral de vraag wat de gevolgen hiervan zullen zijn voor de rente. In ieder geval volgen we nauwlettend de prognoses van marktspecialisten voor de komende periode. We zijn geïnteresseerd in de prognoses voor de korte termijnrente en de lange termijnrente en de verhouding tussen beide. Daarbij kijken we ook altijd naar de ontwikkelingen van de afgelopen tien jaar, maar het cliché "behaalde resultaten uit het verleden bieden geen garanties voor de toekomst" geldt nu sterker dan ooit. Voor de volledigheid geven we hieronder toch een beeld van het afgelopen decennium. In onderstaande graflek wordt een overzicht gegeven van de ontwikkelingen van de korte rente (de onderste lijn), de lange rente (de bovenste lijnen) en de verhouding tussen beide. Daaruit blijkt dat over de afgelopen periode de gemiddelde rente van 10-jaars staatsleningen 4,32% bedroeg en van drie-maands 3,23%. De gemiddelde spread tussen de lange en korte rente bedroeg 1,09% over de afgelopen 10 jaar.

11 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november Q _ o Q 1 9 (15) L(;,\.1~~: Historisch Ren~êVerioop: 10-~rs (Ned.) S~~ 1,0-~aa'rs _swap, ~maands Eu~bor ;--~--1. ~~Mv~\.;n1 -. -,---~r:.,_.,... --:--:--'.,. -~...-- j ;.. 1 i...""f.~.:.~ ;:..:..:..:.. :.-'..~..:...:..:.. ].:..:..:...:.:"...:..,.~tjl..:.. t...:.....: \. :' EN;.; -~~ ;. ;.,'!'!!;t,,;l~fflli!. j. j. ; ~t : : ~.\; :. ;. : GGiniddeld4,5fl< : : ; :f,!tij:i~(t: r.' i'\!\1 ; : ~; : : ; ~\~ : : ~~,, ' Ge~iddeld~,3~v~ L11 ~Aifr,i : ~ : : -, - : * -~: ---~ )Vt~~tt -W - 1~:.~ - ~r '----.,...,.l\û,_",... q.l ~"'"' "",., -, r ;.;s~-,:: ' ;:f#fif... ::k~::: :::::::::::::::: >~_:: -:a S\}(1%. '''' ::..---~----;rertiîd~ë"g:.z;,;.-w L-;-----~ ,_ i.o~ ',.: : -~- r.,. --i i- -~~~-:-~ t- + -~.., ~-,,l~--; ;. --.,. --r :-- +- l- ----~-- -2~tt% :... -~- -~ -~-...,.. ~--....!.: :~[-::_-::~~-~-- :~ ~:-.:::~:::: L~:..,. -~... ~--~-...,.. -:- ~ :tiloó%' ~-... ' ' ' ' ' ' ' ' ' ' ' ' ' '' --~- -:-- -:-,.. ;... ' ; ;...,. -:--., _...,_. i i. i..." ;..; -~-..'"... ~.. -:-- '- \'... t,omw. 0,500% Het verschil tussen korte en lange rente is aanzienlijk. Naast de rente wordt de prijs van geld ook bepaald door de risico~opslagen die de banken hanteren. Sinds het uitbreken van de kredietcrisis waren deze opslagen naar ongekende hoogten gestegen. Inmiddels zijn deze opslagen weer flink afgenomen, maar nog niet tot het niveau van vóór de crisis. En het is zeer de vraag óf dat überhaupt nog gaat gebeuren. Daardoor wordt het verschil in prijs tussen kort en lang geld nog vergroot. 3.2 Marktprognoses De Europese Centrale Bank houdt de (herfinancierings)rente al een poosje op het ongekend lage niveau van 1% en op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat dit op korte termijn zal worden verhoogd. De angst voor het inflatiespook is wat getemperd. Maar zodra de economie echt weer flink aantrekt is de kans op (een snel oplopende) inflatie aanzienlijk. Tenslotte zijn de begrotingstekorten van overheden toch fiks toegenomen door de enorme bedragen die inmiddels in de financiële sector zijn gepompt. Daardoor wordt ook een groter beroep op de kapitaalmarkt gedaan. Op termijn wordt dan ook weer een stijgende rente verwacht. Op dit moment zijn leningen met een korte looptijd in ieder geval extreem goedkoop en de verwachting is dat dit de komende paar maanden nog wel zo zal blijven, maar voor volgend jaar wordt wel een verdubbeling verwacht. Desondanks is dan het absolute niveau van de korte rente nog steeds erg laag. De rente op leningen met een lange looptijd is nog steeds aan schommelingen onderhevig maar momenteel is het niveau laag te noemen (inclusief de risico~opslag toch nog onder de 4% voor een tienjaarslening). Wei wordt vanaf het komende jaar structureel een stijging voorzien.

12 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november (15) 4 Investerings- en liquiditeitsprognose Voor de komende tijd verwachten we nog steeds een negatieve kasstroom, gelet op geplande en reeds gestarte investeringen in met name de Binnenstad (incl. parkeren, stadshuis en culturele voorzieningen), Het Klooster en Galecopperzoom. Overigens hebben we nu enkele parkeergarages nog niet meegenomen in de prognoses, gezien de grote onzekerheid rond het aanvangstijdstip en de omvang van deze projecten. De eerstkomende jaren zal er veel geleend moeten worden, de vrijval van nu nog belegde mlddelen is bij lange na niet toereikend om alle geplande investeringen te financieren. In de onderstaande tabel is dit weergegeven. cash-flow vs. beschikbare middelen s verwachte cashflow m beschikbare middelen

13 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november 'i 11 (15) Onderstaand is weergegeven hoe groot de jaarlijkse behoefte per saldo is. financieringsbehoefte per jaar Uiteraard zijn het slechts prognoses. In de praktijk blijken we vaak te worden geconfronteerd met uitstel van investeringen, om allerlei redenen. Dit heeft tamelijk ingrijpende gevolgen voor de financieringsbehoefte. Naast de onzekerheden in het tempo van de uitgaven geldt hetzelfde voor de inkomstenkant: bij een economische recessie zal bijvoorbeeld de uitgifte van gronden ook getemporiseerd worden. Ook dit heeft invloed op de financieringsbehoefte. De hier weergegeven prognoses zijn dan ook slechts een indicatie en geen keihard gegeven. Maar de algehele trend is wel duidelijk: de komende jaren worden investeringen gepleegd tot een niveau dat de beschikbare financieringsmiddelen ruim te boven gaat. De komende jaren zullen alle belegde middelen die vrijvallen, aangewend worden voor de financiering van de geplande investeringen, terwijl daarbovenop de komende jaren per saldo een aanzienlijk bedrag permanent zal moeten worden aangetrokken. In onderstaande tabel wordt dit weergegeven. financieringsbehoefte cumulatief

14 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november (15} 5 Voorgenomen strategie In deze paragraaf gaan we in op de voorgenomen strategie, dat wil zeggen de voorgestane beleidsrichting. Gelet op de huidige renteontwikkelingen op zowel kapitaalmarkt als geldmarkt, de fluctuerende spread, de verwachte negatieve cashflow en de verwachte economische ontwikkelingen is onze strategie als volgt. Uitgaande van een fors negatieve cashflow in de komende jaren wordt, gezien de lage rentes voor kort geld, binnen de kasgeldlimiet kostentechnisch zo optimaal mogelijk kasgeld in periodes tot maximaal één jaar aangetrokken. Gelijktijdig wordt, omdat de financieringsbehoefte de kasgeldlimiet zal overschrijden, gekoerst op een gunstig moment om te consolideren (dat wil zeggen leningen afsluiten met een langere looptijd dan een jaar). Verwacht wordt namelijk dat op termijn de lange rente zal stijgen. Gezien deze verwachting worden eventueel ook vast langlopende leningen afgesloten met een uitgestelde stortingsdatum. Er wordt gestreefd naar een spreiding in vervaldata van de nog af te sluiten Janglopende leningen. Om rendementsredenen worden geen beleggingen verkocht, maar er wordt de eerste jaren niet meer langlopend herbelegd. Eventuele tijdelijke /iquiditeitsoverschotten worden kort belegd, bij instellingen met minimaal een AAA-rating. In de volgende paragraaf gaan wij hier nader op in.

15 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november Financierings- en beleggingsvoornemens 13 (15) Wij verwachten ook voor de komende jaren een negatieve kasstroom voor de gemeente als geheel. Vanaf circa 2013 zou dit naar het huidige beeld waarschijnlijk omslaan in een met name positieve cash-flow, vooral door de ontwikkelingen bij het grondbedrijf. Het beleid om de bestaande beleggingen niet vervroegd af te lossen, wordt om rendementsredenen voortgezet. De spread tussen kort en lang geld is snel opgelopen. Dat komt vooral doordat de korte rente sinds oktober 2008 in hoog tempo is gedaald. De lange rente kende ook de nodige schommelingen, eerst meer opwaarts en uiteindelijk dalend, maar de daling is veel minder dan bij de korte rente. Daarom is het aantrekkelijk om nu zoveel mogelijk kort geld te lenen, maar tegelijkertijd wordt wel nauwlettend in de gaten gehouden hoe de lange rente zich in de tussentijd ontwikkelt. De verwachting is namelijk dat op de iets langere termijn de inflatie en daarmee de rente behoorlijk kan oplopen. De middelenbehoefte is de komende tijd in ieder geval zo groot dat die niet alleen met kasgeld kan worden afgedekt dus er zullen forse sommen moeten worden aangetrokken met een langere looptijd. Het is zaak daarvoor een gunstig moment uit te kiezen, maar het blijft moeilijk om dat moment te bepalen. De keuze daarvoor is mede afhankelijk van de economische ontwikkelingen en de daarmee samenhangende renteontwikkelingen, die zoals eerder geschetst, uiterst onzeker zijn. Daarom achten wij het wenselijk om het opnemen van lang geld te spreiden in de tijd, om zodoende ook het risico van rentestijgingi-daling te spreiden. Daarnaast wordt ook een spreiding in de vervaldata aangebracht, zodat in de toekomst er niet ineens binnen korte tijd grote bedragen moeten worden hergefinancierd, tegen een dan misschien uiterst ongunstig rentepercentage. Verder wordt momenteel onderzocht wat de mogelijkheden zijn van de zogenaamde cultuurfinanclering. Eventueel kan dit een manier zijn om tegen een aantrekkelijker rentepercentage de bouw van het theater te financieren. Het treasurycomité is op basis van deze nota bijeen geweest. Het verslag hiervan ligt ter inzage.

16 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november {15) 7 Risico's Wij hanteren binnen de gemeente een vaste interne rekenrente. Sinds een aantal jaar geleden deze rekenrente is verlaagd van 6,1% via 5% naar 4%, loopt deze rekenrente redelijk in de pas met de werkelijkheid. Het rendement op de beleggingen schommelt al een aantal jaren net boven de 4%. Sinds de portefeuille ook bestaat uit aangetrokken leningen, waren de gemiddelde rentelasten hiervan aanvankelijk aanmerkelijk lager dan bovengenoemd rendement op de bestaande beleggingen, maar langzamerhand liep dit op tot 4%. Inmiddels is het, door de momenteel weer lagere rente, weer iets gezakt, tot onder de 3,8%. Voor 2009 stemt de gehanteerde rekenrente goed overeen met de werkelijk gerealiseerde rendementen/lasten. Het is echter de vraag wat er de komende jaren gaat gebeuren. Door het hoge niveau van investeringen in de eerstkomende jaren (stadshuis, theater, parkeergarages) zullen er in betrekkelijk korte tijd enorme sommen geld uit de markt moeten worden gehaald, waarbij de kasgeldlimiet absoluut ontoereikend is om de totale financieringsbehoefte met (momenteel goedkoop) kort geld af te dekken. Op dit moment ligt de marktrente van 10-jaarsleningen nog rond de 4% (en voor korter geld nog lager). Gezien dit niveau zal voor 2010 de interne rekenrente van 4% ook nog wel toereikend zijn, maar het moeilijk te voorspellen hoe dit zich de jaren daarna zal ontwikkelen. Gelukkig is juist de eerstkomende tijd, nu de rente nog laag is, relatief veel geld nodig, die naar verwachting op of onder het niveau van de rekenrente kan worden aangetrokken.

17 Strategienota Raadsnummer Versie Datum 26 november (15} 8 Financiële consequenties 20~0-001 Zoals onder hoofdstuk 2 Renteresultaat al is aangegeven wordt er per saldo over heel 2009 een negatief portefeuilleresultaat van circa verwacht, in plaats van positief. Dit nadeel van wordt echter naar verwachting volledig gecompenseerd door een hogere interne rentedoorberekening aan met name het grondbedrijf. Zodoende heeft dit geen negatief effect op het totale renteresultaat over Bij de opstelling van de vorige strategienota werd nog verwacht dat de rekenrente ad 4% niet toereikend zou zijn voor 2010 en de jaren daarna. De negatieve budgettaire consequenties hiervan zouden worden meegenomen in de begroting Door de actuelere, gunstigere rente-ontwikkelingen is dit bij de begrotingsopstelling 2010 achterwege gelaten.

18

Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387

Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 Postbus 1 343 AA Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 5 4 387 Nieuwegein Financiën 2 9-1 Contactpersoon Gerl de Vree Telefoon (3) 67 13 5 Fan (3) 61 37 19 E-mail

Nadere informatie

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 2011-007 leuwegem Financiën Contactpersoon Gerl de Vree Telefoon (030} 607 13 05 Fa* E-malt

Nadere informatie

In dit hoofdstuk geven wij een overzicht van de ontwikkelingen in de portefeuille en van de renteinkomsten

In dit hoofdstuk geven wij een overzicht van de ontwikkelingen in de portefeuille en van de renteinkomsten Nieuwegein f~., \..--- '.,. I..._ ' 28-3 Aan de leden van de commissie ABZ Onderwerp: Strategienota treasury 27-2 Datum 18 december 27 Portefeuillehouder: B.J. Lubbinge Afdeling:~ Financiën Bijlagen: 5

Nadere informatie

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6 2.7 Financiering Algemeen Deze paragraaf informeert de raad over het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Financiering Decentrale

Nadere informatie

Voorstel aan dagelijks bestuur

Voorstel aan dagelijks bestuur Voorstel aan dagelijks bestuur Datum vergadering 28-01-2014 Agendapunt 7 Steller / afdeling P. Daelmans / Middelen Openbaar Ja Bestuurder R.L.M. Sleijpen Bijlage(n) - Programma Bedrijfsvoering Registratiecode

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen.

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen. 4 Financiering Het doel van deze paragraaf is om de raad beter te informeren omtrent het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma's

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

Raads informatiebrief (Financiele pijler)

Raads informatiebrief (Financiele pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer O4.R854.OOI Inboeknummer o4joo6aas Classificatienummer oz Dossiernummer 4sa.aor 25 mei 2004 Raads informatiebrief (Financiele pijler) Betreft overzicht beleggingen. 1 Inleiding

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1990-1991 22126 Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk IXA (Nationale Schuld) voor het jaar 1991 (wijziging samenhangende

Nadere informatie

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen.

Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen. College Onderwerp: V200900783 Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen. Samenvatting Vooral door de herfinanciering van bestaande leningen

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Treasurystatuut 2010 Voorstel: het Treasurystatuut 2010 vaststellen. Inleiding In februari 2009 hebben wij u geïnformeerd over de treasury bij onze gemeente. Aanleiding hiervoor

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld RvT

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld RvT 4.1 Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld RvT Financiën nvt 15 december 2010 4.1 Treasurystatuut Financiën/Treasurystatuut Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1. Verantwoording 3 2. Doelstelling

Nadere informatie

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. /^ groningen Aan Provinciale Staten Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer E-mail Antwoord op Bijlage Onderwerp - 3 SEP. 2013 2013-35.049/36/A.18, FC 477103 Oosterling J.A. (050)316

Nadere informatie

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015.

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Van: B.J. Zondag Tel.nr. : Datum: 25 september 2014 8416 Team: Financiën Tekenstukken: Nee Bijlagen: 2 Afschrift aan: N.a.v. (evt. briefnrs.): B.Duindam, V. Griessler,

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding De kaders voor het beleid van de gemeente Spijkenisse ten aanzien van de treasuryfunctie liggen wettelijk vast in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Deze

Nadere informatie

In het statuut worden afspraken over onderwerpen als beheersing van rentekosten en -risico's, financierings- en beleggingsvraagstukken vastgelegd.

In het statuut worden afspraken over onderwerpen als beheersing van rentekosten en -risico's, financierings- en beleggingsvraagstukken vastgelegd. Treasurystatuut Dynamiek Scholengroep 1. Verantwoording Scholen/schoolbesturen krijgen jaarlijks een bedrag waaruit alle kosten moeten worden gedekt en waarmee waarborgen voor 'bedrijfsvoering' op langere

Nadere informatie

gfedcb Besluitenlijst d.d. d.d. gfedcb gem.secr.

gfedcb Besluitenlijst d.d. d.d. gfedcb gem.secr. Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Eenheid/Cluster/Team PC Financiering nieuwbouw stadhuiskwartier 1- Notagegevens Notanummer 632051 Datum 21-9-2011 Programma: Portefeuillehouder Weth. Ahne

Nadere informatie

- Besluit van het college van burgemeester en wethouders van 7 december 2010 (agendapuntnummer 3.1).

- Besluit van het college van burgemeester en wethouders van 7 december 2010 (agendapuntnummer 3.1). Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2011 / 031 Naam Besluit Financieringsstatuut gemeente Nijmegen Publicatiedatum 2 maart 2011 Opmerkingen - Besluit van het college van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Aan. V. Doorn. Portefeuillehouder

Aan. V. Doorn. Portefeuillehouder Voorstel Steenbokstraat 10 Postbus 4142 7320 AC Apeldoorn [T] (055) 527 29 11 [F] (055) 527 27 04 [E] waterschap@veluwe.nl [I] www.veluwe.nl Aan Portefeuillehouder algemeen bestuur 22 april 2009 V. Doorn

Nadere informatie

Raads informatiebrief

Raads informatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer o3.rmz.oor inboeknummer oaloo7oa Classificatienummer 7.352. Dossiernummer 322.2OI 27 mei 23 Raads informatiebrief Betreft kwartaalrapportage treasury eerste kwartaal 23.

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten

Aan de leden van Provinciale Staten Aan de leden van Provinciale Staten Datum : 19 januari 2010 Briefnummer : 2010-02207/3/A.12, FC Zaaknummer : 230512 Behandeld door : Hölterhoff M.E. Telefoonnummer : (050) 316 4926 Antwoord op : Bijlage

Nadere informatie

PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN

PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN Inleiding Het doel van deze paragraaf is om u te informeren over het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. Treasury is het besturen en beheersen van,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 Rijksbegroting voor het jaar 1988 20200 Vaststelling begroting van uitgaven Hoofdstuk IX A Nationale Schuld Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING 1. De

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland NOTA TREASURYBELEID. Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008. Nota Treasurybeleid 1

Hoogheemraadschap van Delfland NOTA TREASURYBELEID. Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008. Nota Treasurybeleid 1 NOTA TREASURYBELEID Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008 Nota Treasurybeleid 1 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 3 2 Rapportages 3 3 Liquiditeitsprognoses 4 4 Uitgangspunten financiering 4 5 Geldleningen 5 6 Kasbeheer

Nadere informatie

DB-vergadering 24-05-2011 Agendapunt 15

DB-vergadering 24-05-2011 Agendapunt 15 DB-vergadering 24-05-2011 Agendapunt 15 Onderwerp Consolidatie vlottende schuld en aangaan basisrentelening met uitgestelde storting bij de Nederlandse Waterschapsbank Portefeuillehouder(s) R.L.M. Sleijpen

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

Onderwerp Stichting Bergsche Maasveren: jaarverslag 2010 en begroting 2012

Onderwerp Stichting Bergsche Maasveren: jaarverslag 2010 en begroting 2012 Zaaknummer: BECMM09 Onderwerp Stichting Bergsche Maasveren: jaarverslag 2010 en begroting 2012 Collegevoorstel In samenwerking met vier omliggende gemeenten exploiteert de gemeente Heusden drie veerverbindingen

Nadere informatie

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico Agendapunt 05 Bijlage 08 TREASURYSTATUUT I Begripsbepalingen Artikel 1 In dit statuut wordt verstaan onder: Derivaten Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan een bepaalde onderliggende waarde.

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Stelselwijziging leningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Bestuurlijk behandelvoorstel (2013/367273) CS/CC Collegebesluit 1. Kennis te nemen van het eindrapport

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 090 IXA Wijziging van de sstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2011 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN

Nadere informatie

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Versie: AB VRU 21 juni 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2 Algemeen 2 Wettelijke voorschriften 2 Opbouw statuut 2 2. Uitgangspunten en doelstellingen 3 Uitgangspunten

Nadere informatie

Uitgangspunten Het treasurybeleid van de Stichting maakt deel uit van het financiële beleid van de Stichting.

Uitgangspunten Het treasurybeleid van de Stichting maakt deel uit van het financiële beleid van de Stichting. Treasury Statuut Inleiding Algemeen Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële posities

Nadere informatie

Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015

Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015 gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6172 Inboeknummer 15bst00015 Beslisdatum B&W 27 januari 2015 Dossiernummer 15.05.651 Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015 Inleiding Het treasurystatuut

Nadere informatie

Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk. Nee

Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk. Nee Voorstel voor Algemeen bestuur Vergaderdatum 15 april 2015 Onderwerp Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk B2015/u488 Portefeuillehouder W. Stegeman Opsteller/indiener

Nadere informatie

Volgens de uitkomst van het onderzoek van GroenLinks ligt dat genuanceerder.

Volgens de uitkomst van het onderzoek van GroenLinks ligt dat genuanceerder. SCHOONHOVEN/KRIMPENERWAARD Het college van de gemeente Schoonhoven schrijft al jaren in de begroting dat de lokale lastendruk in deze gemeente het laagste is in de Krimpenerwaard. Gemeente Belang voorspelt

Nadere informatie

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard 1. Inleiding Het begrip rente speelt een belangrijke rol in het gemeentelijk huishoudboekje en kent binnen de gemeentefinanciën een

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 480 IXA Wijziging van de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2012 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) Nr. 3 VERSLAG

Nadere informatie

Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Vraag Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter.

Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Vraag Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter. Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter. Overzicht alle risico s Zoals ook in de paragraaf weerstandsvermogen

Nadere informatie

WATERSCHAPSBLAD 2010, NUMMER 25 BIJL.: Agendapunt: 6

WATERSCHAPSBLAD 2010, NUMMER 25 BIJL.: Agendapunt: 6 AB 29-06-2010 WATERSCHAPSBLAD 2010, NUMMER 25 BIJL.: Agendapunt: 6 Sittard, 14 juni 2010 AAN HET ALGEMEEN BESTUUR Onderwerp: Uitzetting creditgelden 2010 Voorstel Ermee instemmen om de overtollige gelden

Nadere informatie

Treasurystatuut. Stichting Proloog

Treasurystatuut. Stichting Proloog Treasurystatuut Stichting Proloog Vastgesteld door het bestuur van de Stichting Proloog d.d. 29 september 2009 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1 Verantwoording 1.2 Indeling Treasurystatuut 2. DOELSTELLING

Nadere informatie

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein Raad VOORBLAD Onderwerp Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Agendering x Commissie Bestuurlijk Domein x Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal en Economisch

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36912 29 december 2014 Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 18 december 2014, CZW/S&B

Nadere informatie

ONDERWIJSSTICHTING KEMPENKIND EERSEL

ONDERWIJSSTICHTING KEMPENKIND EERSEL TREASURYSTATUUT ONDERWIJSSTICHTING KEMPENKIND EERSEL 1 INHOUDSOPGAVE 1. Doelstelling 3 2. Treasurybeleid 3 2.1. Uitgangspunten 3 2.2. Doelstellingen 4 2.3. Treasury instrumenten. 4 3. Organisatie en bevoegdheden

Nadere informatie

Treasurystatuut 2010

Treasurystatuut 2010 Treasurystatuut 2010 Treasurystatuut 2010 gemeente Dalfsen 2 INHOUDSOPGAVE 1 Treasurystatuut...5 2 Doelstellingen treasuryfunctie...5 3 Uitzettingen en garanties...5 3.1 Uitzettingen en garanties uit hoofde

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief (Financiele pijler)

Raadsinformatiebrief (Financiele pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer ozj..r803.00 Inboeknummer oqjoog668 Classificatienummer Dossiernummer 488.aoa rq september aooq Raadsinformatiebrief (Financiele pijler) Betreft Kwartaalrapportage treasury

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland) De raad van de gemeente Almere, Gelet op artikel 212, tweede lid, aanhef en onder c van de Gemeentewet, BESLUIT vast te stellen het navolgende treasurystatuut welk statuut in nauwe samenhang met de Wet

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 Een vooruitblik op de schuld, de schuldenlastbetalingen in 2013-2045

Nadere informatie

4. PARAGRAAF FINANCIERING. Wat is financiering?

4. PARAGRAAF FINANCIERING. Wat is financiering? 4. PARAGRAAF FINANCIERING Wat is financiering? Voor alles wat de gemeente doet is geld nodig. De treasuryfunctie houdt zich bezig met het financieren van de gemeentelijke activiteiten. Hierbij kan het

Nadere informatie

Postbus 124 8080 AC Elburg De Borchstee De Duif Het Octaaf De Petra De Regenboog - Wildemaetschool. Treasury Statuut

Postbus 124 8080 AC Elburg De Borchstee De Duif Het Octaaf De Petra De Regenboog - Wildemaetschool. Treasury Statuut Postbus 124 8080 AC Elburg De Borchstee De Duif Het Octaaf De Petra De Regenboog - Wildemaetschool Treasury Statuut BELEIDSSTUK 38 Vastgesteld door AB d.d. 21-02-2008 Instemming GMR: 13-02-2008 Treasurystatuut

Nadere informatie

4. PARAGRAAF FINANCIERING. Wat is financiering?

4. PARAGRAAF FINANCIERING. Wat is financiering? 4. PARAGRAAF FINANCIERING Wat is financiering? Voor alles wat de gemeente doet is geld nodig. De treasuryfunctie houdt zich bezig met het financieren van de gemeentelijke activiteiten. Hierbij kan het

Nadere informatie

Lange rente 2,65% 3,00% 3,35% 3,70% 4,00% Korte rente 0,15% 0,25% 1,00% 1,50% 1,50%

Lange rente 2,65% 3,00% 3,35% 3,70% 4,00% Korte rente 0,15% 0,25% 1,00% 1,50% 1,50% 2.4 Financiering 2.4.1 Begroting en meerjarenraming Renteontwikkelingen De aannames voor de lange rente in de meerjarenraming zijn gebaseerd op de rente voor een 10-jaars fixelening die de NWB (Nederlandse

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 565 IXA Wijziging van de sstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2010 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN

Nadere informatie

Bekendmaking van het Treasurystatuut, door het dagelijks bestuur vastgesteld bij besluit van 18 december 2012, nr. 09

Bekendmaking van het Treasurystatuut, door het dagelijks bestuur vastgesteld bij besluit van 18 december 2012, nr. 09 Publicatieblad Elektronisch uitgegeven Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Jaargang: 2013 Nummer: 6 Uitgifte: 17 januari 2013 Bekendmaking van het Treasurystatuut, door het dagelijks bestuur

Nadere informatie

Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015. Treasury statuut.

Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015. Treasury statuut. Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015 Treasury statuut Pagina 1 van 7 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 1.1 Verantwoording... 3

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 605 IXA Jaarverslag en slotwet Nationale Schuld 2012 Nr. 6 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 12 juni 2013 De vaste commissie voor Financiën

Nadere informatie

Visie kantorenlocaties Nieuwegein

Visie kantorenlocaties Nieuwegein Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www..nl Economische zaken Visie kantorenlocaties Nieuwegein Datum 20 december 2011 Auteur Gemeente Nieuwegein (Ec. Zaken) Versie vastgesteld door B&W

Nadere informatie

Treasury- en beleggingsstatuut

Treasury- en beleggingsstatuut Treasury- en beleggingsstatuut It Fryske Gea It Fryske Gea heeft als doel: bescherming, behoud en ontwikkeling van natuur en landschap en de bescherming van cultuurhistorische waarden in Fryslân. De vereniging

Nadere informatie

DB-vergadering 26-07-2010 Agendapunt 5

DB-vergadering 26-07-2010 Agendapunt 5 DB-vergadering 26-07-2010 Agendapunt 5 Onderwerp Tussentijdse verantwoording treasurybeleid 2010 Portefeuillehouder(s) R.L.M. Sleijpen Afdeling Middelen Bestuursprogramma Niet van toepassing. Waterbeheersplan

Nadere informatie

Paragraaf 4.4 Financiering

Paragraaf 4.4 Financiering Paragraaf 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding In de verplichte Verordening Financieel Beheer is onder andere opgenomen dat Spijkenisse een treasurystatuut opstelt en periodiek actualiseert. In het treasurystatuut

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 33 280 IXA Wijziging van de sstaat van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) Nr. 2 HERDRUK 1 MEMORIE

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 502 Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 1999 (wijziging samenhangende met

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

BESLUIT: vast te stellen het navolgende: TREASURYSTATUUT VOOR DE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING STROOMOOPWAARTS MVS.

BESLUIT: vast te stellen het navolgende: TREASURYSTATUUT VOOR DE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING STROOMOOPWAARTS MVS. Treasurystatuut Stroomopwaarts MVS 2015 Het algemeen bestuur van Stroomopwaarts MVS gelet op de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido), de Gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS en de

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011

Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nieuwegein.nl Communicatie, Juridische & Personeelszaken Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011 Raadsnummer Datum 7 mei 2012 Auteur Tineke Brouwers Versie

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis Opgesteld door het Dagelijks Bestuur te Woerden d.d. 3 juli 2013 Vastgesteld door het Algemeen Bestuur d.d. 3 juli 2013 Carrosserieweg

Nadere informatie

- Toelichting en nadere uitwerking (blz. 4-6) - voorbeeldberekening 1 contract, totaal annuïteitberekening op 4,6% en lineair (blz.

- Toelichting en nadere uitwerking (blz. 4-6) - voorbeeldberekening 1 contract, totaal annuïteitberekening op 4,6% en lineair (blz. gemeente Schiedam notitie DANM 01 oktober 2010 ONDERWERP stelselherziening erfpacht in het kader van de kerntaken analyse sdoor 3 1. Aanleiding Al geruime tijd wordt hard gewerkt om de bedrijfsvoering

Nadere informatie

In het statuut worden afspraken over onderwerpen als beheersing van rentekosten en -risico's, financierings- en beleggingsvraagstukken vastgelegd.

In het statuut worden afspraken over onderwerpen als beheersing van rentekosten en -risico's, financierings- en beleggingsvraagstukken vastgelegd. Vastgesteld in de bestuursvergadering van de Ds. Pierson Stichting voor VO op 20 december 2004 en herzien op 15 december 2008 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1 Verantwoording 1.2 Indeling Treasury Statuut

Nadere informatie

(Utrechtse) derivaten

(Utrechtse) derivaten (Utrechtse) derivaten Hier komt tekst 10 maart 2016 Hier Robert komt de Geus ook tekst QT, BCS Programma (ca. 30 min) Introductie Wat zijn derivaten en welke soorten onderscheiden we? Wettelijk en eigen

Nadere informatie

Treasury Statu ut. Stichting R.K. Primair Onderwijs Culemborg

Treasury Statu ut. Stichting R.K. Primair Onderwijs Culemborg Treasury Statu ut Stichting R.K. Primair Onderwijs Culemborg INHOUD 1. INLEIDING pagina3 2. DOELSTELLING TREASURYFUNCTIE pagina 3-6 3. INTERNE ORGANISATIE TREASURYFUNCTIE pagina 6-7 4. TREASURYPARAGRAAF

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 1985-1986 16431 Zeescheepsnieuwbouw Nr. 16 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 's-gravenhage,

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Beleggen met geleend geld van de BV

Beleggen met geleend geld van de BV Beleggen met geleend geld van de BV Overtollige middelen van de BV kunnen beter niet binnen de BV worden belegd, maar in privé. De BV betaalt namelijk 35% vennootschapsbelasting over de beleggingsresultaten,

Nadere informatie

: 15 december 2004. : aankoop stadskantoor

: 15 december 2004. : aankoop stadskantoor Gemeente jj Eergen op Zoom d.d. RAADSVERGADERING Beslissing:. O2OO Datum raadsvergadering Nummer Onderwerp : 15 december 24 : SM/4/8 : aankoop stadskantoor Aan de gemeenteraad, Voorstel - een krediet beschikbaar

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ www.nieuwegein.nl IBAN: NL49 BNGH 0285 0043 87 BIC: BNGHNL2G

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ www.nieuwegein.nl IBAN: NL49 BNGH 0285 0043 87 BIC: BNGHNL2G Postbus 1 343 AA Bezoekadres Stadsplein 1 3431 LZ www.nieuwegein.nl IBAN: NL49 BNGH 285 43 87 BIC: BNGHNL2G Nieuwegein Financiën 215-439 Contactpersoon Harry Harkema Telefoon (3) 67 18 48 E-mail H.Harkema@nieuwegein.nl

Nadere informatie

Heerenstede Vastgoed B.V., Herengracht 562, 1017 CH Amsterdam, T 020 514 10 30, I www.heerenstede.nl

Heerenstede Vastgoed B.V., Herengracht 562, 1017 CH Amsterdam, T 020 514 10 30, I www.heerenstede.nl Heerenstede Vastgoed B.V., Herengracht 562, 1017 CH Amsterdam, T 020 514 10 30, I www.heerenstede.nl Heerenstede Noord CV Financieel overzicht 2009 Geachte participanten, Met genoegen presenteren wij u

Nadere informatie

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS)

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam vs. 1.2 28 november 2013 pagina 1 van13 Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL EN -BESLUIT. 285075 Van Bree, 9287 FBV El. Jaarstukken 2008 en begroting 2010 Regionaal Bedrijventerrein Twente

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL EN -BESLUIT. 285075 Van Bree, 9287 FBV El. Jaarstukken 2008 en begroting 2010 Regionaal Bedrijventerrein Twente SAMENVATTING RAADSVOORSTEL EN -BESLUIT REGISTRATIENR. BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORTEFEUILLEHOUDER 285075 Van Bree, 9287 FBV El ONDERWERP Jaarstukken 2008 en begroting 2010 Regionaal Bedrijventerrein

Nadere informatie

Wethouder Werk en Inkomen, Stads en Wijkbeheer en Sport 2. Op weg met talent

Wethouder Werk en Inkomen, Stads en Wijkbeheer en Sport 2. Op weg met talent Voorstel aan de raad Nummer: 141024839 Portefeuille: Programma: Programma onderdeel: Wethouder Werk en Inkomen, Stads en Wijkbeheer en Sport 2. Op weg met talent 2.3 Verhogen arbeidsparticipatie Steller:

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille.

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille. gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 12BST02184 Beslisdatum B&W Dossiernummer RaadsvoorstelMeerjaren Investeringsprogramma 2013 na MKBA Inleiding De gemeente Eindhoven wil blijvend investeren in

Nadere informatie

Trendrapportage woningcorporaties 2008-2013: investeringen, kasstromen en financiering

Trendrapportage woningcorporaties 2008-2013: investeringen, kasstromen en financiering Trendrapportage woningcorporaties 2008-2013: investeringen, kasstromen en financiering Inhoudsopgave Voorwoord 2 Samenvatting 3 Investeringen 4 Realisatie 4 Prognose 5 Invloed van verkopen op investeringen

Nadere informatie

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 2 e tussentijdse rapportage 2012 Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 1 Inhoudsopgave 1. Aanbieding... 3 2. Inleiding... 3 2.1. Doelstelling Willemsoord... 3 2.2. Toelichting in algemene zin op

Nadere informatie

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014 FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS 2014 Utrecht, november 2014 INHOUD Inleiding 5 1 Basisonderwijs en speciaal basisonderwijs 7 2 Expertisecentra 10 3 Voortgezet onderwijs 12 4 Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

2011D22666 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2011D22666 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2011D22666 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Financiën hebben enkele fracties de behoefte om over de brief van de minister van Financiën, d.d. 25 maart 2011 inzake

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen. Treasury Statuut Nvon

Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen. Treasury Statuut Nvon Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen Treasury Statuut Nvon Wijdenes, september 2007 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1 Verantwoording 1.2 Indeling Treasury Statuut 2. DOELSTELLING

Nadere informatie

Treasurystatuut Gemeente Borsele 2015

Treasurystatuut Gemeente Borsele 2015 Treasurystatuut Gemeente Borsele 2015 Het college van burgemeester en wethouders gelet op artikel 14 van de financiële verordening 2015 en de Wet financiering decentrale overheden; besluit: vast te stellen

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

: overdracht gebouwen Noorderpoort aan de gemeente Stadskanaal

: overdracht gebouwen Noorderpoort aan de gemeente Stadskanaal Voor het kiezen van de datum voor de raadsvergadering --> Klik op het knopje ernaast om een raadsvergaderdatum te selecteren.onderstaande velden worden door tekstverwerking ingevuld!!!stuur DIT RAADSVOORSTEL

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

Treasurystatuut Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland

Treasurystatuut Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland Treasurystatuut Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland, besluit gelet op: artikel 212 van de Gemeentewet, het

Nadere informatie