In dit hoofdstuk geven wij een overzicht van de ontwikkelingen in de portefeuille en van de renteinkomsten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In dit hoofdstuk geven wij een overzicht van de ontwikkelingen in de portefeuille en van de renteinkomsten"

Transcriptie

1 Nieuwegein f~., \..--- '.,. I..._ ' 28-3 Aan de leden van de commissie ABZ Onderwerp: Strategienota treasury 27-2 Datum 18 december 27 Portefeuillehouder: B.J. Lubbinge Afdeling:~ Financiën Bijlagen: 5 (geheim) 1. Inleiding Hierbij treft u de tweede strategienota treasury 27 ter kennisname aan. De strategienota is een korte notitie van het college over de strategie van de treasuryfunctie. De bedoeling achter de strategienota Is om u inzicht te geven in het gevoerde en te voeren treasurybeleid. De kaders van het treasurybeleid staan in het financieringsstatuut. De richting geven wij gemotiveerd aan door middel van deze notitie. De indeling van de notitie is vastgelegd in het door ons vastgestelde financieringsstatuut en is identiek aan de voorgaande strategienota's. Deze strategienota heeft als peildatum 1 oktober 27. Ingevolge het treasurystatuut dient twee keer per jaar een strategienota te worden opgesteld, per 1 juni en 1 oktober. Gelet op het belang van de treasuryfunctie en de goede wisselwerking hierover tussen college en functionele commissie in de afgelopen jaren doen wij u de strategienota ter kennisname toekomen. 2. Analyse huidige positie In dit hoofdstuk geven wij een overzicht van de ontwikkelingen in de portefeuille en van de renteinkomsten en -uitgaven. Omvang en samenstelling van de portefeuille De omvang van de portefeuille alsmede de rente-inkomsten vertonen in de regel een wisselend verloop, voornamelijk doordat Nieuwegein een dynamisch grondbedrijf heeft. De laatste jaren geeft een vrij constant beeld: behalve een Incidenteel overschot in de laatste maanden is er sinds 23 een negatieve cashflow. In de jaren daarvoor werd vooral belegd, met name op de langere termijn. Het tempo waarin deze beleggingen vrijvallen was niet hoog genoeg om deze negatieve kasstroom te kunnen opvangen. Omdat de bestaande beleggingen weinig liquide zijn en omdat de rente toch laag was, zijn sinds eind 24 gelden aangetrokken, vooral voor de langere termijn. Zodoende bestaat de portefeuille nu uit zowel aangetrokken als belegde gelden. Bij de vorige strategienota (per 1 juni 27) was de omvang van de portefeuille nog gestaag verder afgenomen, met 4,2 miljoen, maar sindsdien is er, tegen de verwachting in, per saldo incidenteel een positieve cashflow opgetreden en is de omvang van de portefeuille nagenoeg weer 1

2 op het niveau van 1 januari. Zodoende worden er nu weer even tijdelijk middelen belegd. Bij de vorige strategienota had het Grondbedrijf per saldo 4,1 mlljoen meer geïnvesteerd dan ontvangen, maar in de laatste periode is dit iets afgenomen, doordat meer is ontvangen (Biokhoeve 4,2 miljoen) dan uitgegeven (o.a. 1,7 miljoen Binnenstad en,9 miljoen Galecop). In onderstaande tabel wordt aangegeven wat de omvang van de portefeuille belegde middelen en aangetrokken gelden is en de bijbehorende rentebaten en -lasten. Renteresultaat/oortefeuille belegde gelden {U/G} rente kortlopende leningen rente langlopende leningen totaal rentemlnkomsten totaal belegd op 31M mutatie In portefeuille U/G M Rendement portefeuille U/G,% 4,63% 4,37% 4,9% 4,18% aangetrokken gelden (/G) rente kortlopende geldleningen rente langlopende geldleningen totaal rente-uitgaven totaal aangetrokken op mutatie In portefeuille /G kosten portefeuille /G 2,2% 2,23% 3,39% 3,91% gesaldeerd totaal renteresultaat s.81,g4o totaal portefeuille Mutatie in nortefeuille totaal In deze tabel zijn in de kolom 27 alvast de rente-inkomsten en -uitgaven over het hele jaar, voor zover bekend, weergegeven. Renteresultaat Het rendement op de beleggingen staat al jaren onder druk door de relatief lage rentetarieven (in vergelijking met de hoogrentende leningen die begin en midden jaren negentig waren afgesloten). Daarnaast is de omvang van de portefeuille ook behoorlijk afgelopen. Onderstaand hebben we de renteresultaten uit de tabel grafisch weergegeven ~... ~.,.. ~" ~'>. ~" ~IQ ~'\ 1-r;;:j 1-r;;:j 1-r;;:j 1-r;;:j rç:i '1-r;:j 1-r;;:j Bbelaalde rente Dl renteresultaat gesaldeerd 2

3 28-3 De bovenste lijn geeft het rendement van de beleggingen weer; het onderste vlak het uiteindelijke renteresultaat. Overigens geeft dit bovenstaande renteresultaat nog geen compleet beeld voor dit jaar. Hierin zijn namelijk wel al voor zover bekend de rentebaten en -lasten van de lopende leningen voor de rest van het jaar meegenomen (omdat daarvan de rente immers exact bekend is). Maar eventuele nog te verwachten rentelasten of baten van dit kwartaal nog af te sluiten leningen of (korte termijn) beleggingen zijn nog niet verwerkt. De verwachting is echter dat de financiële gevolgen hiervan beperkt zullen zijn. Per saldo wordt nu een renteresultaat op directe beleggingen over 27 verwacht van ruim 1,8 miljoen. In de begroting 27 is, inclusief de wijziging bij de Voorjaarsnota, een direct beleggingsresultaat geraamd van nog geen 1,1 miljoen. Dit zou betekenen dat per saldo het directe beleggingsresultaat ca. 75. positiever uitvalt dan geraamd. Het positievere beleggingsresultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door het uitstel van investeringen. Door de stagnatie in de diverse bestemmingsplannen (Klooster, Binnenstad, Blokhoeve, Galecopperzoom) ligt het investeringsniveau tot nu toe veel en veellager dan oorspronkelijk geraamd voor dit jaar. Ook de overloop van al beschikbaar gestelde investeringskredieten naar volgende jaren is behoorlijk hoog. Het totale renteresultaat wordt echter niet alleen bepaald door het beleggingsresultaat (het resultaat op directe beleggingen) maar ook door de intern doorberekende rente van Investeringen. Van de reguliere investeringen en van de investeringen van het grondbedrijf wordt de rente doorberekend aan de programma's resp. het grondbedrijf. Door het achterblijven van die Investeringen wordt dus minder rente doorberekend wat dan weer een neerwaartse invloed op het renteresultaat heeft (en natuurlijk weer een voordeel op de programma's omdat daar de kapitaallasten lager zijn, per saldo is het budgettair voordelig als investeringen worden uitgesteld). Daarnaast zijn er echter een aantal investeringen gepland die door reserves worden gedekt. Wanneer deze investeringen niet worden uitgevoerd, valt de interne rentetoerekening niet lager uit (omdat aan reserves geen rente wordt toegerekend), terwijl er wel meer gelden belegd kunnen worden (of minder aangetrokken hoeven te worden). Per saldo ontstaat daardoor wel een positiever renteresultaat. Bij de Voorjaarsnota was reeds 25. bijgeraamd ais budgettair voordeel, bij de Najaarsnota wordt nog rekening gehouden met een budgettair voordeel van 75.. Renteresultaat versus portefeuilleomvang III!IIZI omvang portefeuille 3.. ~renteresultaat

4 Zoals uit deze grafiek blijkt zijn de rente-inkomsten op directe beleggingen de laatste paar jaar, als gevolg van de al geruime tijd lage rentetarieven, gestaag teruggelopen, zeker in relatie tot de omvang van de portefeuille. In de begroting 28 en het meerjarenperspectief is hier al rekening mee gehouden, de opbrengst beleggingen heeft een aflopende reeks. Verhouding in de portefeuille beleggingen Op het moment bevat de portefeuille beleggingen vooral (oorspronkelijk) langlopende geldleningen. De laatste jaren zijn er geen gelden meer lang belegd en alle langlopende beleggingen die zijn vrijgevallen zijn aangewend om de negatieve cashflow op te vangen. Ruim de helft van de resterende langlopende beleggingen zal de komende twee jaar vrijvallen. Gezien de-verwachte verdere negatieve cashflow is bij de beleggingsportefeuille de zorg voor de verhouding kort geld-lang geld en voor spreiding van de vervaldata (om de renterisico's bij het herbeleggen van vrijvallende gelden te spreiden in de tijd) voorlopig niet meer aan de orde. Verhouding in de portefeuille leningen ojg Daarnaast is er op dit moment voor 19 miljoen aan langlopende leningen aangetrokken. Leningen met een korte looptijd zijn bij het huidige rentebeeld op zich nog wel goedkoper dan leningen met een langere looptijd. Maar met het oog op de in de nabije toekomst nog fiks toenemende negatieve cashflow en de lage stand van de lange rente is nu lang geld aangetrokken. Net als voorgaande keren is het meest recente portefeuillerapport, per de peildatum van 1 oktober 27, vertrouwelijk voor u bijgevoegd. Dit bevat een overzicht van de portefeuille korte en langlopende leningen u/g, de portefeuille korte en langlopende leningen o/g en de positie per partij. 3. Prognose ontwikkelingen op de financiële markten 3.1 Inleiding Uiteraard gaat het voorspellen van de ontwikkelingen op de financiële markten gepaard met een grote mate van onzekerheid maar als gemeente met een belang in marktontwikkelingen dienen we de prognoses toch nauwlettend te volgen. De prognose vormt feitelijk een weergave van wat marktspecialisten verwachten voor de komende periode. We zijn geïnteresseerd in de prognoses voor de korte termijnrente en de lange termijnrente en de verhouding tussen beide. We kijken daarbij enerzijds naar de ontwikkelingen van de afgelopen 1 jaar en anderzijds naar de prognoses die de financiële markten kenbaar maken. 3.2 Historisch overzicht yie/dcurvejrente/ooptijdenstructuur In onderstaande grafiek wordt een overzicht gegeven van de renteontwikkelingen in het afgelopen decennium van de korte rente (de onderste lijn), de lange rente (de bovenste lijnen) en de verhouding tussen beide. Daaruit blijkt dat over de afgelopen periode de gemiddelde rente van 1-jaars staatsleningen 4,43% bedraagt en van driemaands 3,23%. De gemiddelde spread tussen de lange en korte rente bedraagt 1,2% over de afgelopen 1 jaar. 4

5 28-3 : ~is~otis~~ v~rlpop Rent~: ~O~j~ar~ (N~d~) ~ta~tj 1~-j~afs S.,Yap, 3-rn~arid* ~u~b~r ~- _. _-~ _-~ ----~ ~- _;_.l.~. _.._ ~- _. _-~ _-~.. ~-- --; ;.... :... -~ _....--: ~l~ov~)::~ 1 ~,,,,,,,,.: ~ _ ~-- i--;_.i... : j-. :s.:ooa%,::,,, i---~-: :- : :::: ::: ;:: :. *\-~.. ---~-.. #.,- ;.. t}j_: "T"ifT" 1 ::--r 1 -TTTi ; r ~ r1 -~ -y. :r~r.,.,..~'!' :~: :>...;..,.L..!...:J~.. J..;.. ~~~L:~~~- ~ ~ _, : : i i : : ;! ~m)d~e!~4.~2~ : : _ ti " {ir (_,, _ -~J U j,, J. ---"-- _; -~-.:.'-' --- "' '- i/~f\11-;,î,/l '""'"' : i ;.'if.:.'t':.::.::.:\?+. Î;fvi//:i '-F~ m.j ; -:~S:ID%> ~; I, ) - - \ - : G!om):ddel 443%: if"!.! :::::::::::.:::: ::i~~~:: f ;. -~- -~.';:.'-~-- ~-- i--, i i ;.. i--~--~-+--:- -~--~-- ~l:-r~. -~--; --~ -- i--~--~-+-- :_- -,A-- _:_ + -~---:--i-- i-!:~~': < ' ' ~- 1 : : - ' ::::::::::,'' ï- ~i:s; ;;; ;;;--'--~~~;~-'-"--r--'--'--;_;~:,.1:_,;_:, :~~~~~;'-~~~:- ~::.. _.q;z~.z.w&~:«:?«?(..j+;?j?.h:~ll; Op dit moment (7 december 27) bedraagt de lange rente ca. 4,6%.. terwijl de korte rente zich zelfs rond de 4,85% beweegt, zodat de korte rente nu even duurder is dan de lange. Overigens is dit laatste een tijdelijk effect, het zogenaamde "eindejaarseffect". Banken houden aan het eind van het jaar liefst zoveel mogelijk cash aan, zij proberen daarmee de financiële ratio's zo gunstig mogelijk in de boeken te krijgen op het jaareinde. Hierdoor neemt de handel in kort geld altijd af in de laatste twee weken van het jaar, maar dit jaar is deze trend al eerder begonnen, de afgelopen paar weken is de korte rente fors gestegen. 3.3 Marktprognoses Naast een historisch overzicht is het relevant wat specialisten uitspreken op grond van economische indicatoren en uitspraken en acties van de Europese Centrale Bank. De korte rente is sinds medio 25 al een aantal keren verhoogd door de ECB, oplopend van 2% tot momenteel 4%. De aanhoudende crisis op de financiële markten heeft sinds eind deze zomer voor de nodige onrust gezorgd. De ECB staat voor de keuze om enerzijds, gezien de oplopende Inflatie, de rente verder te verhogen en anderzijds, gezien een eventuele afkoeling van de economie, de rente te stabiliseren of te verlagen. Gezien de hoge inflatie (het recentste Europese inflatiecijfer bedraagt 3%, ruim boven de 2% norm, die de ECB hanteert) is een verlaging echter hoogst onwaarschijnlijk. Een renteverhoging wordt echter de eerste maanden ook niet door de specialisten verwacht. Maar wanneer de inflatie hoog blijft of zelfs nog verder oploopt, wordt toch weer een verhoging van de ECB verwacht. De kapitaalmarktrente (de zgn. lange rente) is de laatste tijd (sinds de vorige strategienota) juist weer wat gedaald. Door de minder positieve verwachtingen voor de economie worden er nauwelijks 5

6 veranderingen verwacht, pas in de loop van 28 wordt een lichte stijging voorspeld. In ieder geval is de spread tussen korte en lange rente zonder meer laag te noemen. 4. Liquiditeiten- en investeringsprognose Voor de komende tijd verwachten we nog steeds een negatieve kasstroom, gelet op de prognoses van het grondbedrijf (voor met name de Binnenstad (incl. parkeren, stadshuls en culturele voorzieningen), Het Klooster, en Galecopperzoom), de restantkredieten (o.a. IHPO, rioleringen) en de overige nog geplande investeringen, maar het tijdstip waarop de echt forse investeringen aanvangen is steeds opgeschoven. Door o.a. de hoogspanningsleidingen en fijnstofproblematiek loopt de uitvoering van de diverse plannen behoorlijke vertraging op. Door tijdige signalering van grote betalingen waren we tot een paar jaar geleden in principe in staat alle investeringen te betalen met eigen middelen. Slechts incidenteel werd in het verleden wel eens om rendementsredenen voorzien in tijdelijke tekorten via kasgeld. Sinds eind 24 is het totaalbedrag aan investeringen hoger dan er is vrijgevallen aan belegde middelen. Om rendementsredenen worden beleggingen niet vervroegd afgelost maar wordt er nu vooral geleend. Alleen worden soms incidenteel tijdelijke overschotten nog kort belegd. Ook de eerstkomende jaren zal er veel geleend moeten worden, de nu nog belegde middelen zijn niet toereikend om alle geplande investeringen te financieren. In de onderstaande tabel is dit weergegeven. cash-flow vs. beschikbare mlddelen c verwachte cashflow ra beschikbare mlddelen Uit bovenstaande tabel blijkt dat er de komende jaren dus vooral geld zal moeten worden aangetrokken. Onderstaand is weergegeven hoe groot de jaarlijkse behoefte per saldo is. 6

7 28-3 financieringsbehoefte per jaar ~ ~ Uiteraard zijn het slechts prognoses, in de praktijk blijken we steeds weer te worden geconfronteerd met uitstel van investeringen, om allerlei redenen. Dit heeft tamelijk ingrijpende gevolgen in de financieringsbehoefte. De hier weergegeven prognoses zijn dan ook slechts een indicatie en geen keihard gegeven. Maar de algehele trend is wel duidelijk: de komende jaren worden investeringen gepleegd tot een niveau dat de beschikbare financieringsmiddelen ruim te boven gaat. De komende jaren zullen alle belegde middelen die vrijvallen aangewend worden voor de financlering van de geplande investeringen, terwijl daarbovenop de komende jaren per saldo een aanzienlijk bedrag permanent zal moeten worden aangetrokken. In onderstaande tabel wordt dit weergegeven. financieringsbehoefte cumulatief Voorgenomen strategie In deze paragraaf gaan we in op de voorgenomen strategie, dat wil zeggen de voorgestane beleidsrichting. Gelet op het huidige renteontwikkelingen op zowel kapitaalmarkt als geldmarkt, de fluctuerende spread en de verwachte negatieve cashflow, blijft onze strategie als volgt: 7

8 Uitgaande van een fors negatieve cashflow in de komende tijd wordt binnen de kasgeldlimiet kostentechnisch zo optimaal mogelijk kasgeld in periodes tot maximaal één jaar aangetrokken, tenzij de lange rente lager of slechts een fractie hoger staat dan de korte rente;. Bij een verder oplopende rente wordt voor langere tijd (tot tien jaar) geld aangetrokken. Om rendementsredenen worden geen beleggingen verkocht, maar er wordt de eerste jaren niet meer langlopend herbelegd. Eventuele tijdelijke liquiditeitsoverschotten worden kort (maximaal een jaar) belegd. In de volgende paragraaf gaan wij hier nader op in. 6. Financierings- en beleggingsvoornemens Wij verwachten voor de komende jaren een negatieve kasstroom voor de gemeente als geheel. Vanaf ca. 212 zal dit naar het huidige beeld waarschijnlijk omslaan in een vooral positieve cashflow door met name de ontwikkelingen bij het grondbedrijf. In het financieringsstatuut (2.11) staat aangegeven dat "de financiering van de gemeentelijke investeringen zoveel mogelijk plaatsvindt met eigen middelen maar dat vanuit kostenoverwegingen tot andere afwegingen kan worden gekomen". In eerdere jaren is gekozen voor beleggingen die weinig liquide zijn, maar daarom wel een gunstiger rendement opleverden. Het is financieel voordeliger om deze beleggingen nu niet te gelde te maken, maar om in plaats daarvan leningen aan te trekken. Dit beleid wordt voortgezet. De wet Fido regelt de kasgeldlimiet (de toegestane hoeveelheid kort aangetrokken geld) en die bedraagt momenteel ruim 13,5 mln. Deze limiet is ingesteld om te voorkomen dat gemeenten te veel kort geld lenen waardoor bij een sterke stijging van de rente de rentelasten ineens explosief zouden toenemen; door deze limiet wordt het renterisico meer gespreid. Overigens kan deze limiet wel incidenteel overschreden worden, met toestemming van de provincie. Maar na uiterlijk een half jaar zal er dan toch geconsolideerd moeten worden (dat wil zeggen leningen afsluiten met een looptijd langer dan een jaar). Uit de laatste tabel in hoofdstuk 4 kan geconcludeerd worden dat de gemeente Nieuwegein het komende decennium ook per saldo een Jenende gemeente zal worden, de vrijval van eerder belegde middelen is niet afdoende om alle geplande investeringen te financieren. Daarnaast is de middelenbehoefte de komende tijd zo groot dat die niet alleen met kasgeld kan worden afgedekt., er zullen ook langlopende leningen (tot 1 jaar moeten worden aangetrokken). Na een paar heel stabiele jaren is de korte rente sinds twee jaar aan een gestage opmars bezig, terwijl ook de lange rente, met wat meer schommelingen, hoger ligt. Overigens is historisch gezien de lange rente nog steeds niet hoog te noemen. Momenteel is de rentecurve heel vlak (weinig prijsverschil tussen lange en korte rente) en incidenteel is er zelfs sprake van inversie (dat de korte rente hoger ligt dan de lange rente). Het lijkt daarom aantrekkelijk om op dit moment vooral lang te lenen maar in de praktijk blijken investeringen telkens op te schuiven. Omdat de komende tijd een aantal beleggingen vrijvallen wordt nu toch vooral kort geleend. Maar met een eventuele verdere stijging van de (korte en lange) rente in het verschiet is het echter ook een optie om nu toch geld voor de (middel)lange termijn aan te trekken. Ook omdat in de toekomst toch geconsolideerd zal moeten worden, gezien de omvang van de financieringsbehoefte zoals we die nu verwachten. 8

9 28-3 Het treasurycomité is op basis van deze nota bijeen geweest. Het verslag hiervan ligt ter inzage. 7. Financiële consequenties Zoals onder hoofdstuk 2 Renteresultaat al is aangegeven wordt er per saldo een positief beleggingsresultaat van ca. : 75. verwacht, maar het totale renteresultaat zal lager uitvallen, geschat wordt Dit Is verwerkt in de Najaarsnota Voorstel Wij stellen u voor deze strategienota treasury 27-2 voor kennisgeving aan te nemen. burgemeester en wethouders van Nieuwegein, de secretaris, de burgemeester, drs. P.C.M. van Elteren drs. C.M. de Vos 9

Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387

Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 Postbus 1 343 AA Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegein.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 5 4 387 Nieuwegein Financiën 2 9-1 Contactpersoon Gerl de Vree Telefoon (3) 67 13 5 Fan (3) 61 37 19 E-mail

Nadere informatie

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 2010-001 Nieuwegein Financiën Contactpersoon Ger/ de Vree Telefoon 030 607 1305 Fax 030 601

Nadere informatie

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387

Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martlnbaan 2 3439 NN www.nleuwegeln.nl Bank Nederlandse Gemeenten 28 50 04 387 2011-007 leuwegem Financiën Contactpersoon Gerl de Vree Telefoon (030} 607 13 05 Fa* E-malt

Nadere informatie

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6 2.7 Financiering Algemeen Deze paragraaf informeert de raad over het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Financiering Decentrale

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015.

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Van: B.J. Zondag Tel.nr. : Datum: 25 september 2014 8416 Team: Financiën Tekenstukken: Nee Bijlagen: 2 Afschrift aan: N.a.v. (evt. briefnrs.): B.Duindam, V. Griessler,

Nadere informatie

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

gfedcb Besluitenlijst d.d. d.d. gfedcb gem.secr.

gfedcb Besluitenlijst d.d. d.d. gfedcb gem.secr. Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Eenheid/Cluster/Team PC Financiering nieuwbouw stadhuiskwartier 1- Notagegevens Notanummer 632051 Datum 21-9-2011 Programma: Portefeuillehouder Weth. Ahne

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen.

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen. 4 Financiering Het doel van deze paragraaf is om de raad beter te informeren omtrent het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma's

Nadere informatie

Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen.

Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen. College Onderwerp: V200900783 Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen. Samenvatting Vooral door de herfinanciering van bestaande leningen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1990-1991 22126 Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk IXA (Nationale Schuld) voor het jaar 1991 (wijziging samenhangende

Nadere informatie

Volgens de uitkomst van het onderzoek van GroenLinks ligt dat genuanceerder.

Volgens de uitkomst van het onderzoek van GroenLinks ligt dat genuanceerder. SCHOONHOVEN/KRIMPENERWAARD Het college van de gemeente Schoonhoven schrijft al jaren in de begroting dat de lokale lastendruk in deze gemeente het laagste is in de Krimpenerwaard. Gemeente Belang voorspelt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 480 IXA Wijziging van de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2012 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) Nr. 3 VERSLAG

Nadere informatie

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Versie: AB VRU 21 juni 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2 Algemeen 2 Wettelijke voorschriften 2 Opbouw statuut 2 2. Uitgangspunten en doelstellingen 3 Uitgangspunten

Nadere informatie

Voorstel aan dagelijks bestuur

Voorstel aan dagelijks bestuur Voorstel aan dagelijks bestuur Datum vergadering 28-01-2014 Agendapunt 7 Steller / afdeling P. Daelmans / Middelen Openbaar Ja Bestuurder R.L.M. Sleijpen Bijlage(n) - Programma Bedrijfsvoering Registratiecode

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Treasurystatuut 2010 Voorstel: het Treasurystatuut 2010 vaststellen. Inleiding In februari 2009 hebben wij u geïnformeerd over de treasury bij onze gemeente. Aanleiding hiervoor

Nadere informatie

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. /^ groningen Aan Provinciale Staten Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer E-mail Antwoord op Bijlage Onderwerp - 3 SEP. 2013 2013-35.049/36/A.18, FC 477103 Oosterling J.A. (050)316

Nadere informatie

In het statuut worden afspraken over onderwerpen als beheersing van rentekosten en -risico's, financierings- en beleggingsvraagstukken vastgelegd.

In het statuut worden afspraken over onderwerpen als beheersing van rentekosten en -risico's, financierings- en beleggingsvraagstukken vastgelegd. Treasurystatuut Dynamiek Scholengroep 1. Verantwoording Scholen/schoolbesturen krijgen jaarlijks een bedrag waaruit alle kosten moeten worden gedekt en waarmee waarborgen voor 'bedrijfsvoering' op langere

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015. Treasury statuut.

Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015. Treasury statuut. Nummer 0,2 Versie 1 Datum 12-05-2014 Besluitvormingscyclus 5 Proceseigenaar E. Leenders Evaluatiemoment Mei 2015 Treasury statuut Pagina 1 van 7 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 1.1 Verantwoording... 3

Nadere informatie

Aan. V. Doorn. Portefeuillehouder

Aan. V. Doorn. Portefeuillehouder Voorstel Steenbokstraat 10 Postbus 4142 7320 AC Apeldoorn [T] (055) 527 29 11 [F] (055) 527 27 04 [E] waterschap@veluwe.nl [I] www.veluwe.nl Aan Portefeuillehouder algemeen bestuur 22 april 2009 V. Doorn

Nadere informatie

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein Raad VOORBLAD Onderwerp Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Agendering x Commissie Bestuurlijk Domein x Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal en Economisch

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten

Aan de leden van Provinciale Staten Aan de leden van Provinciale Staten Datum : 19 januari 2010 Briefnummer : 2010-02207/3/A.12, FC Zaaknummer : 230512 Behandeld door : Hölterhoff M.E. Telefoonnummer : (050) 316 4926 Antwoord op : Bijlage

Nadere informatie

Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk. Nee

Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk. Nee Voorstel voor Algemeen bestuur Vergaderdatum 15 april 2015 Onderwerp Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk B2015/u488 Portefeuillehouder W. Stegeman Opsteller/indiener

Nadere informatie

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 RAADSVOORSTEL Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9 Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 Portefeuillehouder: College datum: 6 mei 2009 Samengevat voorstel 1. Het jaarverslag 2008

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland) De raad van de gemeente Almere, Gelet op artikel 212, tweede lid, aanhef en onder c van de Gemeentewet, BESLUIT vast te stellen het navolgende treasurystatuut welk statuut in nauwe samenhang met de Wet

Nadere informatie

4. PARAGRAAF FINANCIERING. Wat is financiering?

4. PARAGRAAF FINANCIERING. Wat is financiering? 4. PARAGRAAF FINANCIERING Wat is financiering? Voor alles wat de gemeente doet is geld nodig. De treasuryfunctie houdt zich bezig met het financieren van de gemeentelijke activiteiten. Hierbij kan het

Nadere informatie

- Besluit van het college van burgemeester en wethouders van 7 december 2010 (agendapuntnummer 3.1).

- Besluit van het college van burgemeester en wethouders van 7 december 2010 (agendapuntnummer 3.1). Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2011 / 031 Naam Besluit Financieringsstatuut gemeente Nijmegen Publicatiedatum 2 maart 2011 Opmerkingen - Besluit van het college van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

DB-vergadering 26-07-2010 Agendapunt 5

DB-vergadering 26-07-2010 Agendapunt 5 DB-vergadering 26-07-2010 Agendapunt 5 Onderwerp Tussentijdse verantwoording treasurybeleid 2010 Portefeuillehouder(s) R.L.M. Sleijpen Afdeling Middelen Bestuursprogramma Niet van toepassing. Waterbeheersplan

Nadere informatie

Jaarrekening Stichting Vrienden van Dôme

Jaarrekening Stichting Vrienden van Dôme Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Jaarrekening 1 Balans per 31 december 2014 2 Staat van baten en lasten over 2014 3 Waarderingsgrondslagen 4 Toelichting op de Balans per 31 december 2014 5 Toelichting op

Nadere informatie

Lange rente 2,65% 3,00% 3,35% 3,70% 4,00% Korte rente 0,15% 0,25% 1,00% 1,50% 1,50%

Lange rente 2,65% 3,00% 3,35% 3,70% 4,00% Korte rente 0,15% 0,25% 1,00% 1,50% 1,50% 2.4 Financiering 2.4.1 Begroting en meerjarenraming Renteontwikkelingen De aannames voor de lange rente in de meerjarenraming zijn gebaseerd op de rente voor een 10-jaars fixelening die de NWB (Nederlandse

Nadere informatie

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico Agendapunt 05 Bijlage 08 TREASURYSTATUUT I Begripsbepalingen Artikel 1 In dit statuut wordt verstaan onder: Derivaten Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan een bepaalde onderliggende waarde.

Nadere informatie

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding De kaders voor het beleid van de gemeente Spijkenisse ten aanzien van de treasuryfunctie liggen wettelijk vast in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Deze

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief (Financiele pijler)

Raadsinformatiebrief (Financiele pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer ozj..r803.00 Inboeknummer oqjoog668 Classificatienummer Dossiernummer 488.aoa rq september aooq Raadsinformatiebrief (Financiele pijler) Betreft Kwartaalrapportage treasury

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Stelselwijziging leningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Bestuurlijk behandelvoorstel (2013/367273) CS/CC Collegebesluit 1. Kennis te nemen van het eindrapport

Nadere informatie

DB-vergadering 24-05-2011 Agendapunt 15

DB-vergadering 24-05-2011 Agendapunt 15 DB-vergadering 24-05-2011 Agendapunt 15 Onderwerp Consolidatie vlottende schuld en aangaan basisrentelening met uitgestelde storting bij de Nederlandse Waterschapsbank Portefeuillehouder(s) R.L.M. Sleijpen

Nadere informatie

Uitgangspunten Het treasurybeleid van de Stichting maakt deel uit van het financiële beleid van de Stichting.

Uitgangspunten Het treasurybeleid van de Stichting maakt deel uit van het financiële beleid van de Stichting. Treasury Statuut Inleiding Algemeen Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële posities

Nadere informatie

4. PARAGRAAF FINANCIERING. Wat is financiering?

4. PARAGRAAF FINANCIERING. Wat is financiering? 4. PARAGRAAF FINANCIERING Wat is financiering? Voor alles wat de gemeente doet is geld nodig. De treasuryfunctie houdt zich bezig met het financieren van de gemeentelijke activiteiten. Hierbij kan het

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland NOTA TREASURYBELEID. Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008. Nota Treasurybeleid 1

Hoogheemraadschap van Delfland NOTA TREASURYBELEID. Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008. Nota Treasurybeleid 1 NOTA TREASURYBELEID Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008 Nota Treasurybeleid 1 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 3 2 Rapportages 3 3 Liquiditeitsprognoses 4 4 Uitgangspunten financiering 4 5 Geldleningen 5 6 Kasbeheer

Nadere informatie

Postbus 124 8080 AC Elburg De Borchstee De Duif Het Octaaf De Petra De Regenboog - Wildemaetschool. Treasury Statuut

Postbus 124 8080 AC Elburg De Borchstee De Duif Het Octaaf De Petra De Regenboog - Wildemaetschool. Treasury Statuut Postbus 124 8080 AC Elburg De Borchstee De Duif Het Octaaf De Petra De Regenboog - Wildemaetschool Treasury Statuut BELEIDSSTUK 38 Vastgesteld door AB d.d. 21-02-2008 Instemming GMR: 13-02-2008 Treasurystatuut

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

Raads informatiebrief (Financiele pijler)

Raads informatiebrief (Financiele pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer O4.R854.OOI Inboeknummer o4joo6aas Classificatienummer oz Dossiernummer 4sa.aor 25 mei 2004 Raads informatiebrief (Financiele pijler) Betreft overzicht beleggingen. 1 Inleiding

Nadere informatie

Statuut middelenbeheer en betalingsverkeer

Statuut middelenbeheer en betalingsverkeer Inleiding In dit document worden de uitgangspunten voor het middelenbeheer en betalingsverkeer van vastgesteld. Het statuut wordt gebruikt om de afspraken tussen Stichting, Cedar B.V. en vermogensbeheerders/banken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 605 IXA Jaarverslag en slotwet Nationale Schuld 2012 Nr. 6 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 12 juni 2013 De vaste commissie voor Financiën

Nadere informatie

ONDERWIJSSTICHTING KEMPENKIND EERSEL

ONDERWIJSSTICHTING KEMPENKIND EERSEL TREASURYSTATUUT ONDERWIJSSTICHTING KEMPENKIND EERSEL 1 INHOUDSOPGAVE 1. Doelstelling 3 2. Treasurybeleid 3 2.1. Uitgangspunten 3 2.2. Doelstellingen 4 2.3. Treasury instrumenten. 4 3. Organisatie en bevoegdheden

Nadere informatie

Treasurystatuut. Stichting Proloog

Treasurystatuut. Stichting Proloog Treasurystatuut Stichting Proloog Vastgesteld door het bestuur van de Stichting Proloog d.d. 29 september 2009 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1 Verantwoording 1.2 Indeling Treasurystatuut 2. DOELSTELLING

Nadere informatie

Collegevoorstel. Collegevoorstel. Advies en Beheer. zaak_zaaknummer. Ja, zonder beperkingen Algemene Middelen. Advies & Beheer

Collegevoorstel. Collegevoorstel. Advies en Beheer. zaak_zaaknummer. Ja, zonder beperkingen Algemene Middelen. Advies & Beheer zaak_id bericht_nummer bericht_id Collegevoorstel zaak_zaaknummer Advies en Beheer Regnr B&W dd 16062015 Openbaar Programma Ja, zonder beperkingen Algemene Middelen DT dd OR dd B&W dd OR dd Raad Raadsdocumenten

Nadere informatie

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard 1. Inleiding Het begrip rente speelt een belangrijke rol in het gemeentelijk huishoudboekje en kent binnen de gemeentefinanciën een

Nadere informatie

- Toelichting en nadere uitwerking (blz. 4-6) - voorbeeldberekening 1 contract, totaal annuïteitberekening op 4,6% en lineair (blz.

- Toelichting en nadere uitwerking (blz. 4-6) - voorbeeldberekening 1 contract, totaal annuïteitberekening op 4,6% en lineair (blz. gemeente Schiedam notitie DANM 01 oktober 2010 ONDERWERP stelselherziening erfpacht in het kader van de kerntaken analyse sdoor 3 1. Aanleiding Al geruime tijd wordt hard gewerkt om de bedrijfsvoering

Nadere informatie

Treasurystatuut 2010

Treasurystatuut 2010 Treasurystatuut 2010 Treasurystatuut 2010 gemeente Dalfsen 2 INHOUDSOPGAVE 1 Treasurystatuut...5 2 Doelstellingen treasuryfunctie...5 3 Uitzettingen en garanties...5 3.1 Uitzettingen en garanties uit hoofde

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld RvT

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld RvT 4.1 Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld RvT Financiën nvt 15 december 2010 4.1 Treasurystatuut Financiën/Treasurystatuut Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1. Verantwoording 3 2. Doelstelling

Nadere informatie

: overdracht gebouwen Noorderpoort aan de gemeente Stadskanaal

: overdracht gebouwen Noorderpoort aan de gemeente Stadskanaal Voor het kiezen van de datum voor de raadsvergadering --> Klik op het knopje ernaast om een raadsvergaderdatum te selecteren.onderstaande velden worden door tekstverwerking ingevuld!!!stuur DIT RAADSVOORSTEL

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop aandelen Bouwfonds

gemeente Eindhoven Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop aandelen Bouwfonds r p gemeente Eindhoven Concernstaf Raadsbijlage nummer 135 Inboeknummer OOQ001816 Beslisdatum BBrW 30 mei 2000 Dossiernummer 022.305 Raadsbijlage Voorstel over de besteding van de opbrengst van de verkoop

Nadere informatie

Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007.

Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007. Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007. Aan de Raad, Heerhugowaard, Beknopt voorstel Het jaarverslag 2005 van de

Nadere informatie

PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN

PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN Inleiding Het doel van deze paragraaf is om u te informeren over het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. Treasury is het besturen en beheersen van,

Nadere informatie

Paragraaf 4.4 Financiering

Paragraaf 4.4 Financiering Paragraaf 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding In de verplichte Verordening Financieel Beheer is onder andere opgenomen dat Spijkenisse een treasurystatuut opstelt en periodiek actualiseert. In het treasurystatuut

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 090 IXA Wijziging van de sstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2011 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN

Nadere informatie

Treasury- en beleggingsstatuut

Treasury- en beleggingsstatuut Treasury- en beleggingsstatuut It Fryske Gea It Fryske Gea heeft als doel: bescherming, behoud en ontwikkeling van natuur en landschap en de bescherming van cultuurhistorische waarden in Fryslân. De vereniging

Nadere informatie

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005 Presentatie Treasury FEO 11 juli 2005 2 Treasury Het proces van plannen, bewaken en sturen van (toekomstige) geldstromen met als doel: Tijdige beschikbaarheid van middelen Optimaliseren van kosten en opbrengsten

Nadere informatie

Bijlage: Openstaande Kamervragen beleidsdoorlichting Risicomanagement van de staatsschuld en hoofdlijnen van het beleid

Bijlage: Openstaande Kamervragen beleidsdoorlichting Risicomanagement van de staatsschuld en hoofdlijnen van het beleid 1 Bijlage: Openstaande Kamervragen beleidsdoorlichting Risicomanagement van de staatsschuld en hoofdlijnen van het beleid Vraag 9: Hoe wordt in het nieuwe kader omgegaan met de neveneffecten die zich in

Nadere informatie

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille.

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille. gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 12BST02184 Beslisdatum B&W Dossiernummer RaadsvoorstelMeerjaren Investeringsprogramma 2013 na MKBA Inleiding De gemeente Eindhoven wil blijvend investeren in

Nadere informatie

Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015

Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015 gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6172 Inboeknummer 15bst00015 Beslisdatum B&W 27 januari 2015 Dossiernummer 15.05.651 Raadsvoorstel Treasurystatuut gemeente Eindhoven 2015 Inleiding Het treasurystatuut

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 De Windvogel

Jaarverslag 2014 De Windvogel Jaarverslag 2014 De Windvogel Algemeen Het bestuur heeft een drietal speerpunten van beleid in 2014 vastgesteld, te weten: - Groei van het aantal leden - Uitbreiding van het aantal windmolens - Zelflevering

Nadere informatie

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014 FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS 2014 Utrecht, november 2014 INHOUD Inleiding 5 1 Basisonderwijs en speciaal basisonderwijs 7 2 Expertisecentra 10 3 Voortgezet onderwijs 12 4 Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Voorstel inzake de te nemen besluiten met betrekking tot de gevolgen van de invoering van de Wet Hof

RAADSVOORSTEL. Voorstel inzake de te nemen besluiten met betrekking tot de gevolgen van de invoering van de Wet Hof RAADSVOORSTEL Raadsvergadering d.d.: 18 februari 2014 Voorstelnummer: JR1401 Portefeuillehouder: Wethouder A.C.L.Adema Voorstel inzake de te nemen besluiten met betrekking tot de gevolgen van de invoering

Nadere informatie

WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017

WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017 WSW trendanalyse woningcorporaties 2013-2017 Risico s voor borgstelsel nemen toe Corporaties nemen maatregelen om de financiële conti - nuïteit te waarborgen. Dit is het gevolg van de overheidsmaatregelen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 Rijksbegroting voor het jaar 1988 20200 Vaststelling begroting van uitgaven Hoofdstuk IX A Nationale Schuld Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING 1. De

Nadere informatie

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS)

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam vs. 1.2 28 november 2013 pagina 1 van13 Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

loonstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 1,6% prijsstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 2,25% inflatiecorrectie tarieven: 1,08% 1,08%

loonstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 1,6% prijsstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 2,25% inflatiecorrectie tarieven: 1,08% 1,08% Bijlage 1 Begrotingsrichtlijnen voor de begroting 2014-2017 Samenvattend gelden de volgende financieel-technische uitgangspunten voor de begroting 2014-2017 : 1. Nominale ontwikkelingen 2014 2015-2017

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 33 280 IXA Wijziging van de sstaat van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) Nr. 2 HERDRUK 1 MEMORIE

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen. Treasury Statuut Nvon

Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen. Treasury Statuut Nvon Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen Treasury Statuut Nvon Wijdenes, september 2007 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1 Verantwoording 1.2 Indeling Treasury Statuut 2. DOELSTELLING

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 565 IXA Wijziging van de sstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2010 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Recent heeft voor u ter inzage gelegen de brief van NRE Holding N.V. inzake het

gemeente Eindhoven Recent heeft voor u ter inzage gelegen de brief van NRE Holding N.V. inzake het gemeente Eindhoven Raadsnummer 05.RI266.OOI inboeknummer osbstor3o4 Dossiernummer 523.354 6 juni soos Raads voorhangbrief Betreft verkoop NRE 1 Inleiding Recent heeft voor u ter inzage gelegen de brief

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 502 Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 1999 (wijziging samenhangende met

Nadere informatie

VBI WINKELFONDS NV ANNEXUM. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam HALFJAARBERICHT 2012

VBI WINKELFONDS NV ANNEXUM. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam HALFJAARBERICHT 2012 1 Halfjaarbericht 2012 VBI Winkelfonds NV ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2012 Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam 2 Halfjaarbericht 2012 VBI Winkelfonds

Nadere informatie

igg bouweconomie marktanalyse

igg bouweconomie marktanalyse igg bouweconomie marktanalyse indices en prognoses kwartaalbericht, - Het herstel van de bouwmarkt krijgt steeds duidelijker vormen. Na een periode van circa zeven jaar waarin de prijzen eigenlijk continu

Nadere informatie

: 15 december 2004. : aankoop stadskantoor

: 15 december 2004. : aankoop stadskantoor Gemeente jj Eergen op Zoom d.d. RAADSVERGADERING Beslissing:. O2OO Datum raadsvergadering Nummer Onderwerp : 15 december 24 : SM/4/8 : aankoop stadskantoor Aan de gemeenteraad, Voorstel - een krediet beschikbaar

Nadere informatie

Notitie rente 9-12-2013

Notitie rente 9-12-2013 Notitie rente 9-12-2013 INHOUDSOPGAVE blz. 1. Aanleiding van de notitie 3 2. Rente 3 3. Toerekenen van rente 5 4. Overige onderwerpen 10 -ii- 9-12-2013 1. Aanleiding van de notitie Rente is een belangrijke

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Treasurystatuut DCMR Milieudienst Rijnmond 2014

Treasurystatuut DCMR Milieudienst Rijnmond 2014 Treasurystatuut DCMR Milieudienst Rijnmond 2014 DCMR Milieudienst Rijnmond Parallelweg 1 3112 NA Schiedam telefoon: (010) 2468 000 telefax : (010) 2468 283 Web: http://www.dcmr.nl/ 1 van 9 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

Rendement versus risico:

Rendement versus risico: Rendement versus risico: Een belangrijke keuze! 1. Uw risicoprofiel is de hoeksteen van een goed beleggingsadvies Het gepersonaliseerd beleggingsadvies dat u van KBC krijgt is gebaseerd op uw risicoprofiel.

Nadere informatie

Bijlage 4. Toelichting op de financiële paragraaf

Bijlage 4. Toelichting op de financiële paragraaf Bijlage 4 Toelichting op de financiële paragraaf Toelichting op de financiële paragraaf De twee mogelijke scenario s zijn financieel doorgerekend. Dit wil zeggen dat op basis van kengetallen een berekening

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject Aan de Gemeenteraad Raad Status 26 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp Beschikbaar stellen krediet IBAproject Punt no. 15b Korte toelichting Het voorstel dat voor u ligt is gebaseerd op de uitkomsten van

Nadere informatie

Treasury Statu ut. Stichting R.K. Primair Onderwijs Culemborg

Treasury Statu ut. Stichting R.K. Primair Onderwijs Culemborg Treasury Statu ut Stichting R.K. Primair Onderwijs Culemborg INHOUD 1. INLEIDING pagina3 2. DOELSTELLING TREASURYFUNCTIE pagina 3-6 3. INTERNE ORGANISATIE TREASURYFUNCTIE pagina 6-7 4. TREASURYPARAGRAAF

Nadere informatie

Onderwerp Stichting Bergsche Maasveren: jaarverslag 2010 en begroting 2012

Onderwerp Stichting Bergsche Maasveren: jaarverslag 2010 en begroting 2012 Zaaknummer: BECMM09 Onderwerp Stichting Bergsche Maasveren: jaarverslag 2010 en begroting 2012 Collegevoorstel In samenwerking met vier omliggende gemeenten exploiteert de gemeente Heusden drie veerverbindingen

Nadere informatie

De Algemene Vergadering wordt gevraagd in te stemmen met de Begroting 2016 van NOC*NSF

De Algemene Vergadering wordt gevraagd in te stemmen met de Begroting 2016 van NOC*NSF AGENDAPUNT 3.b. Notitie Ter besluitvorming aan van Algemene Vergadering NOC*NSF Bestuur NOC*NSF betreft Begroting NOC*NSF 2016 datum behandeling 16 november 2015 gevraagd besluit De Algemene Vergadering

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie