NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM"

Transcriptie

1 l lllllll llll lllll llll llllll NOTA RENTEBELEID 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM Bergen op Zoom, oktober 2015

2 1. INLEIDING."""""""""""""""""""""""""""""""""" """"""""""""""""""""""""""."""."""""""""" 2 Doelstelling van de nota."" """""."."""".".""""""."." """"".. "" """" """ """"""" """""" "."""" """" ""."" 2 Relevante kaderstellende nota's.""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""".. """""""""""" 2 De kaderstellende en controlerende rol van de raad """"" """" """.""".""""""""" """" """"" """""" """"" 2 Ingangsdatum """.. " ".. "... ".... ".. ".. "... """... "... "... ""... " "... "... ""... ".. ""... 2 ll. VAN TOEPASSING ZIJNDE REGELGEVING"."."""""."."""""""""""""""""""".""""""."""""""""" 3 Externe financiering """"""" "" ".". """ """"" """""""""" "" "" """""""" """ """"""." "."" "."""""".". ""."" 3 Interne financiering "."" """""" """"" """"" "" """ """""" "" "" "" """"""" """ """""""""" ".""" """."."". "" 3 Interne rente versus werkelijke rente """"""""."".""""""""""""""""""""""""""""""""".""""."""""""" UITGANGSPUNTEN VOOR HET RENTEBELEID """""""""""""""."""."."""""""""""""."""""".""" 4 Eén(duidig) rentepercentage """".".""""""""".". """""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""" 4 Toerekening rente aan activa. """"""""""""""""""""""".".""""""""""""""""""""""""""""""""""""" 4 Interne financiering..... " ".. """.. ".. ".. "... """"".. "... "".. """.. """"" ".. " """.. """ """... " """ 4 Bespaarde rente... ".. "".. ".. "".. ".. ".. "... """""" "..... ""... ".. """""".. """".. " ""... "... "... ".""... "" 5 Renteresultaat... "".. "".. " """""".. ""... "... "... "".... ""... "" ".. ".. " """ """.. ".... """.. ""... "... """.. "... " 5 IV. PROCESBEHEERSING""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""."""."""".""""""""""". 6 Rol van de gemeenteraad en het college """"""."".""""."".""". "."""""" """"""""." """" """""."" "" """. 6 Budgetverantwoordelijkheid " "... ".. "" "... "... "... " Bestendige gedragslijn en voorzichtigheidsprincipe. """ ""."." """" ".".""" """" """"""""" """" ". "". """" "" 6 Controle """"""""""""""""""""""."."""""""""""""""""""""""""""".".""""""""."."""""""""""" """ 6 Evaluatie... """""... "... "..... " """""""... "... ".. "".. ".. ".. "... ".. ""... """".. "... "... 6 V. BESLISPUNTEN."... ".. """.. "... "... ".. ".. """""""... ""... ".. "".. "... "... "".. ""... """"... "".. 7 Gemeente Bergen op Zoom Pagina 1 van 7

3 1. INLEIDING Doelstelling van de nota De doelstelling van deze nota is kaderstelling voor de bepaling van de omvang en de verwerkingswijze van de rentelasten en - baten in de begroting en jaarrekening. Grotendeels wordt voortgeborduurd op de in 2010 vastgestelde nota waarmee het beleid bestendigd wordt. Financieringskosten maken onderdeel uit van de kostprijs van producten. Deze nota gaat in op de wijze waarop de omvang van de financieringskosten wordt bepaald. Naast de rente van geldleningen van banken gaat het dan om de zogenoemde bespaarde 1 rente omdat eigen vermogen wordt ingezet. In deze nota worden de volgende onderdelen uitgewerkt: 1. Eén(duidig) rentepercentage; 2. Toerekening rente aan activa; 3. Interne financiering; 4. Bespaarde rente; 5. Renteresultaat. In de volgende paragraaf worden deze nader uitgewerkt. Waar nodig wordt de relatie gelegd met andere geldende kaders. Relevante kaderstellende nota's De richtlijnen en kaders voor het aantrekken en uitzetten van financieringsmiddelen liggen vast in het Treasurystatuut van de gemeente. De Nota Rentebeleid heeft daarnaast een relatie met de "nota Investeren en Afschrijven" en de "nota Reserves en Voorzieningen". De kaderstellende en controlerende rol van de raad De raad heeft een kaderstellende en controlerende rol. Door het vaststellen van het rentebeleid formuleert de raad de kaders. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering en het verstrekken van informatie daarover. Met de ontvangen informatie kan de raad haar controlerende taak invulling geven. Deze informatie dient uiteraard betrouwbaar te zijn. Daartoe vindt zowel interne controle als (externe) accountantscontrole plaats. Ingangsdatum De Nota Rentebeleid gaat in vanaf het kalenderjaar Bespaarde rente is de rente die berekend wordt over het gedeelte van het eigen vermogen dat is aangewend ter financiering van investeringen. Rente wordt in de begroting als lastverantwoord, maar een deel daarvan is geen werkelijke uitgave omdat de werkel ijk betaalde rente lager is. Door deze werkwijze worden de kostprijs van de producten niet beïnvloed door de wijze van financie ri ng (met eigen of met vreemd vermogen). Gemeente Bergen op Zoom Pagina 2 van 7

4 ll. VAN TOEPASSING ZIJNDE REGELGEVING Externe financiering Gemeente Bergen op Zoom financiert haar activiteiten (o.a. investeringen, grondexploitaties, diensten) met lange- en kortlopende geldleningen en eigen financieringsmiddelen. Daarbij wordt het principe van concernbrede financiering gehanteerd dus geen projectfinanciering. Aan de financieringsfunctie zijn per saldo kosten verbonden. Het gaat dan om het totaal van de rentelasten op de langlopende geldleningen, de rentelasten van de kortlopende financiering minus de renteopbrengsten van uitgezette middelen. Deze 'per saldo' kosten dienen op grond van het BBV te worden toegerekend, oftewel: omgeslagen naar de verrichte activiteiten. Toerekening kan plaatsvinden aan: Investeringen Grondexploitaties Reguliere producten c.q. diensten (door middel van kapitaallasten) Interne financiering Een belangrijk deel van de activiteiten wordt ook met eigen middelen gefinancierd, denk hierbij aan de reserves en de voorzieningen. Door deze middelen in te zetten bespaart de gemeente op de rentelasten. Door de inzet van dit vermogen rijst de vraag of aan deze intern beschikbare financieringsmiddelen een 'fictieve' rentelast toegekend dient te worden. Daar zijn zeker bedrijfseconomische motieven voor. Voor een activiteit zou het namelijk niet uit mogen maken of hiervoor externe financierings- of eigen financieringsmiddelen worden ingezet. Vanuit het principe "gelijke monniken, gelijke kappen" zou ook deze uitgespaarde rente aan de activiteiten toegerekend kunnen worden. Door aan de activiteiten ook rentelasten toe te rekenen ontstaan elders rentebaten. Er wordt als het ware bestedingsruimte gecreëerd ten laste van alle producten. Deze rentebaten kunnen vervolgens worden benut. Benutting kan plaatsvinden door: de rente toe te voegen aan de reserves (en eventueel voorzieningen op basis van contante waarde); de rente te gebruiken als structureel of incidenteel dekkingsmiddel in exploitatie. Interne rente versus werkelijke rente We vinden het belangrijk dat de interne rente die we doorberekenen aan de investeringen in lijn is met de rente die we daadwerkelijk betalen over onze financieringen ie de rente die we betalen op de leningen die we hebben opgenomen. Dit sluit aan op ons systeem van kostentoerekening waarbij directe en indirecte kosten die samenhangen met de betreffende activiteiten hieraan worden toegerekend. De hoogte van deze omslagrente (= interne rente) voor de rentetoerekening aan de investeringen wordt bepaald door het gemiddeld rentepercentage dat de gemeente betaald over haar portefeuille langlopende leningen. Zodra deze meer dan 1% afwijkt van de omslagrente wordt deze aangepast. Uitgangspunt: de interne rente wordt aangepast wanneer deze meer dan 1 % afwijkt van de gemiddelde rente die betaald wordt op de portefeuille opgenomen geldleningen. Gemeente Bergen op Zoom Pagina 3 van 7

5 111. UITGANGSPUNTEN VOOR HET RENTEBELEID Eén(duidig) rentepercentage Rente is een complex fenomeen binnen de gemeentelijke financiën, zoals blijkt uit de vorige paragraaf. Om zoveel mogelijk eenduidigheid en transparantie hierin te krijgen wordt er naar gestreefd om zoveel mogelijk met één rentepercentage te werken. Eén rentepercentage voor de rente die wordt toegerekend aan de vaste activa (hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen vaste activa voor de algemene dienst en de grondexploitaties), de berekening van de rentebijschrijving, c.q. de bespaarde rente en eventuele voorzieningen mits berekend op basis van contante waarde. Uitzondering hierop vormt het rentepercentage dat wordt toegerekend aan de investeringen in riolen welke hoger is dan het algemene percentage vanwege het langdurige karakter (afschrijvingstermijn van 60 jaar) van deze activa. Hierover vindt echter wel een afbouw plaats. Met ingang van de begroting 2016 wordt ieder jaar 0,25% hierop in mindering gebracht totdat deze rente gelijk is aan het renteniveau dat aan de andere investeringen wordt toegerekend. Het rentepercentage is gebaseerd op de huidige leningenportefeuille en de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt (10-jaar), waarbij de renteontwikkelingen op langere termijn een belangrijke rol spelen. Dit rentepercentage wordt jaarlijks bij de begroting vastgesteld en meerjarig opgenomen in het overzicht van de renteomslag. Ten aanzien van de langlopende financiering wordt gerekend met de werkelijke rentepercentages die contractueel met de geldverstrekkers zijn overeengekomen. Er wordt zoveel mogelijk geprobeerd om schommelingen in dit percentage te voorkomen, in verband met het gewenste meerjarige inzicht in de gemeentelijke financiën. Daarbij wordt het rentepercentage vastgesteld, afgerond op maximaal 2 decimalen. Uiteraard heeft het de voorkeur, mede vanuit het oogpunt van eenvoud, om het rentepercentage zoveel mogelijk af te ronden op een 'geheel percentage'. Tot slot wordt opgemerkt dat bij het bepalen van het rentepercentage het voorzichtigheidsbeginsel in acht wordt genomen. Uitgangspunt: er wordt, met uitzondering van de investeringen in riolen, één rentepercentage gehanteerd voor: rente toe te rekenen aan de vaste activa (inclusief grondexploitaties) en de berekening van de rentebijschrijving, c.q. bespaarde rente over de reserves en eventuele voorzieningen mits berekend op basis van contante waarde. Dit percentage wordt vastgesteld bij de begroting. Toerekening rente aan activa Gelet op het duurzame en meerjarige karakter is in de "nota investeren en afschrijven" vastgelegd dat aan de vaste activa en de grondexploitaties rente wordt toegerekend volgens een vast percentage. Daarnaast is bepaald dat de rentetoerekening voor wat betreft de reguliere investeringen plaats zal vinden over de boekwaarde van het betreffende actief per 1 januari. Voor wat betreft de grondexploitaties vindt rentetoerekening plaats op kwartaalbasis. Interne financiering In de "nota Reserves en voorzieningen " is het uitgangspunt geformuleerd voor de toevoeging van rente aan reserves. Het uitgangspunt is dat in principe géén rente wordt toegevoegd. Reserves dienen bij voorkeur namelijk toereikend te zijn voor het doel waarvoor zij worden gevormd. Aan voorzieningen wordt eveneens geen rente toegevoegd, dit is op grond van het BBV uitgesloten, met uitzondering voor voorzieningen die worden gewaardeerd tegen contante waarde (o.a. verliesvoorzieningen van de grondexploitaties). Gemeente Bergen op Zoom Pagina 4 van 7

6 Bespaarde rente De rente die niet wordt toegevoegd aan de reserves en voorzieningen is inzetbaar als dekkingsmiddel, de zogenaamde bespaarde rente. Deze bespaarde rente wordt berekend over de stand van de reserves en voorzieningen per 1 /1. Renteresultaat Begrotingstechnisch wordt de bespaarde rente verantwoord in de exploitatie. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording voor provincies en gemeenten vindt dit plaats op functie 914. Naast de bespaarde rente wordt op deze functie ook het renteresultaat verantwoord. Dit renteresultaat wordt veroorzaakt doordat in de financieringsbehoefte gemiddeld tegen een lager/ hoger rentepercentage wordt voorzien, dan het rentepercentage dat aan de gemeentelijke activiteiten wordt toegerekend (het renteomslagpercentage). Bij de realisatie van de rentelasten en -baten ontstaan afwijkingen met de begroting. Substantiële afwijkingen worden gerapporteerd aan de gemeenteraad overeenkomstig de afspraken die in de nieuwe financiële verordening 2010 gemeente Bergen op Zoom zijn gemaakt rondom de Planning & Control-cyclus. Gemeente Bergen op Zoom Pagina 5 van 7

7 IV. PROCESBEHEERSING Rol van de gemeenteraad en het college Het budgetrecht ligt bij de gemeenteraad. De gemeenteraad beslist daardoor bij begroting op welke wijze de gerealiseerde budgetruimte wordt ingezet. Budgetverantwoordelijkheid Zowel de structurele als incidentele dekkingsmiddelen maken onderdeel uit van de begroting. De budgetverantwoordelijkheid ligt bij de afdeling Middelen. De budgethouder bewaakt de gemeentelijke kaders en richtlijnen en legt verantwoording af, in lijn met de vastgestelde budgethoudersregeling. Bestendige gedragslijn en voorzichtigheidsprincipe Het is van belang dat een bestendige gedragslijn wordt gevolgd voor de berekening van de rente om ongewenste fluctuaties in de budgetten meerjarig te voorkomen. Daarnaast moet voldoende prudent worden omgegaan met het rente-instrument ter voorkoming van opportunistisch begroten. Controle Jaarlijks zal de externe accountant de rente en renteomslag controleren aan de hand van de kaders en richtlijnen. Evaluatie De "Nota rentebeleid 2015 Bergen op Zoom" wordt eens in de vier jaar geactualiseerd, in de lijn met de Financiële verordening 2015 gemeente Bergen op Zoom, of zoveel eerder als de ontwikkelingen daarom vragen. Gemeente Bergen op Zoom Pagina 6 van 7

8 ~ BESLISPUNTEN De Nota Rentebeleid 2015 is in lijn met de voorgaande nota. Een aantal beleidsuitgangspunten is nieuw, daarom de volgende beslispunten: 1. Met ingang van 1 januari 2016 de nota Rentebeleid 2015 vast te stellen, met daarbij de volgende beslispunten: a) Er wordt één rentepercentage gehanteerd voor rentetoerekening aan de vaste activa en de rentebijschrijving / bespaarde rente over de reserves. Dit percentage wordt vastgesteld door de gemeenteraad; b) Met uitzondering van punt 1 wordt het rentepercentage voor de investeringen in riolen stapsgewijs jaarlijks met 0,25% verlaagd totdat het niveau bereikt onder punt 1; c) Het rentepercentage wordt aangepast wanneer deze meer dan 1 % afwijkt van de gemiddelde rente die betaald wordt over de aangetrokken geldleningen. 2. Gelijktijdig intrekken van de Nota Rentebeleid 2010 Bergen op Zoom. Gemeente Bergen op Zoom Pagina 7 van 7

tr Rest ! Controlerend 2. Daarb de volgende beslispunten vast te stellen:

tr Rest ! Controlerend 2. Daarb de volgende beslispunten vast te stellen: ergen op zoom ffiililtllilililtililtililililil ililllllllllllllllllll RVB10-01 18 Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Contactpersoon Contactpersoon Email Contactpersoon Telefoon Programmanummer en

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard 1. Inleiding Het begrip rente speelt een belangrijke rol in het gemeentelijk huishoudboekje en kent binnen de gemeentefinanciën een

Nadere informatie

Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017

Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017 Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017 1 1. Inleiding en achtergrond De Financiële verordening van de provincie Zuid-Holland schrijft voor dat Provinciale Staten

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen

Nota Reserves en Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 1 2 Inhoud 1 Visie en wettelijke kaders 5 1.1 1.2 Visie Wettelijke kaders 2 Reserves 7 2.1 Soorten reserves 8 2.1.1 Algemene reserves 2.2 2.3 2.4 3 Voorzieningen 11 3.1 3.2

Nadere informatie

Paragraaf 4: Financiering

Paragraaf 4: Financiering Paragraaf 4: Financiering Geldstroombeheer van de gemeente Algemeen De treasuryfunctie omvat de financiering van de beleidsvoornemens en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. Het beleid

Nadere informatie

Commissie BBV NOTITIE RENTE 2017

Commissie BBV NOTITIE RENTE 2017 Commissie BBV NOTITIE RENTE 2017 Juli 2016 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB)

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

Notitie rente 9-12-2013

Notitie rente 9-12-2013 Notitie rente 9-12-2013 INHOUDSOPGAVE blz. 1. Aanleiding van de notitie 3 2. Rente 3 3. Toerekenen van rente 5 4. Overige onderwerpen 10 -ii- 9-12-2013 1. Aanleiding van de notitie Rente is een belangrijke

Nadere informatie

l llllllll Il lllllll llll lllll RVB

l llllllll Il lllllll llll lllll RVB Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Portefeuillehouder( s) Contactpersoon Afdeling Contactpersoon Email Contactpersoon Telefoon Programmanummer en -naam : Treasurystatuut en Nota Rentebeleid : : 10-11-2015

Nadere informatie

3.4 Paragraaf Financiering

3.4 Paragraaf Financiering 3.4 Paragraaf Financiering 3.4.1 Inleiding In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de gemeente. Dit zijn risicobeheer (met name rente en kredietrisico),

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL Tiebot, Gijs PF-FB Wieger Mulder. Verlagen omslagrente

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL Tiebot, Gijs PF-FB Wieger Mulder. Verlagen omslagrente SAMENVATTING RAADSVOORSTEL ZAAKNUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 1003652 Tiebot, Gijs PF-FB Wieger Mulder ONDERWERP Verlagen omslagrente AGENDANUMMER SAMENVATTING De afgelopen jaren is er

Nadere informatie

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties.

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties. Collegevoorstel onder verantwoordelijkheid van Onderwerp Programma : wethouder mw. W.J.F. van der Rijt-van der Kruis : financiële kaders grondexploitaties : Wonen Voorstelnummer : 16.30 Info bij afdelingshoofd

Nadere informatie

Nota Rentebeleid Schouwen-Duiveland 2006

Nota Rentebeleid Schouwen-Duiveland 2006 Nota Rentebeleid Schouwen-Duiveland 2006 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Voorstel Nota rentebeleid 2006 4 Hoofdstuk 2 Het huidige rentebeleid 5 2.1 Nota de lokale reserve, een nuttige voorziening

Nadere informatie

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Invoering nieuwe voorschriften Besluit Begroting & Verantwoording (BBV). Datum 25 mei 2016 Naam en telefoon Coen van den Hout (9300) Afdeling F&C Portefeuillehouder Frank den Brok Waarover wil

Nadere informatie

Directie Middelen en Control Treasury, Risicomanagement en Deelnemingen

Directie Middelen en Control Treasury, Risicomanagement en Deelnemingen Directie Middelen en Control Treasury, Risicomanagement en Deelnemingen Nota Onderwerp Herziening rentestelsel Datum 4 september 2014 Opsteller E. de Boer 1. Inleiding Zowel in de nota Begrotingsruimte

Nadere informatie

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014; DE RAAD VAN DE GEMEENTE HAREN, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014; b e s l u i t : vast te stellen het Treasurystatuut gemeente Haren 2014 Artikel 1 Begrippenkader In

Nadere informatie

Gemeente Zeewolde. Omslagrente van. Naar? Versie 10 mei 2016 Steller : S. Tilstra

Gemeente Zeewolde. Omslagrente van. Naar? Versie 10 mei 2016 Steller : S. Tilstra Gemeente Zeewolde Omslagrente van Naar? 1 2 Rentebeleid en toerekening met ingang van 2017 gemeente Zeewolde Inhoud 1. Inleiding; 2. Definities en afkortingen; 3. Uitgangspunten (kaders); 3.1 Huidige toegestane

Nadere informatie

Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Notitie rente 2017/2018 In notities over specifieke onderwerpen doet de commissie BBV stellige uitspraken die de gemeente verplicht moet opvolgen

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

Inloopavond. 10 oktober 2016

Inloopavond. 10 oktober 2016 Inloopavond 10 oktober 2016 Agenda Technische behandeling Programmabegroting 2017 Vernieuwingen BBV Programmabegroting Niet beantwoorde vragen worden schriftelijk afgedaan Aanleiding 10 jaar BBV Doel versterking

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen.

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen. 4 Financiering Het doel van deze paragraaf is om de raad beter te informeren omtrent het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma's

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING

PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Paragraaf 4 : Financiering Inleiding In de paragraaf Financiering wordt de financieringsfunctie van de gemeente Leiderdorp uiteengezet voor de jaren 2015-2018. De uiteenzetting

Nadere informatie

Gemeente fi Bergen op Zoom

Gemeente fi Bergen op Zoom Gemeente fi Bergen op Zoom Voorlegger Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Portefeuillehouder(s) Contactpersoon Afdeling Contactpersoon Email Contactpersoon Telefoon Programmanummer en -naam Nota Investeren

Nadere informatie

Programmabegroting Versie:

Programmabegroting Versie: Programmabegroting 2017 Versie: 5.0.0.0.0.0 2.2 Wijzigingen regelgeving BBV Wijzigingen in Besluit begroting en verantwoording (BBV) verwerkt in Programmabegroting 2017-2020. Samenvatting Het Besluit begroting

Nadere informatie

Nota reserves. en voorzieningen

Nota reserves. en voorzieningen Nota reserves en voorzieningen Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Het regelgevend kader... 4 Algemene reserves... 4 Bestemmingsreserve... 5 Stille reserve... 5 Voorzieningen... 6 Bevoegdheden...

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen De raad van de gemeente Simpelveld; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; besluit vast te stellen de Financiële verordening gemeente Simpelveld 2015 Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1 Begripsbepalingen

Nadere informatie

afdeling: iedere organisatorische eenheid binnen de omgevingsdienst met een eigen rechtstreekse verantwoordelijkheid

afdeling: iedere organisatorische eenheid binnen de omgevingsdienst met een eigen rechtstreekse verantwoordelijkheid o Financiële verordening Omgevingsdienst Veluwe IJssel Het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Veluwe IJssel, gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; gelet op artikel 216 van de Provinciewet; gelet

Nadere informatie

Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen

Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen Artikel 1 Definities Voor de gehanteerde begrippen in de verordening gelden de definities uit de Gemeentewet, de Wet Fido, het besluit

Nadere informatie

Voorstel aan dagelijks bestuur

Voorstel aan dagelijks bestuur Voorstel aan dagelijks bestuur Datum vergadering 28-01-2014 Agendapunt 7 Steller / afdeling P. Daelmans / Middelen Openbaar Ja Bestuurder R.L.M. Sleijpen Bijlage(n) - Programma Bedrijfsvoering Registratiecode

Nadere informatie

MEMO van college aan de raad

MEMO van college aan de raad MEMO van college aan de raad datum : 27 november 2008 aan : Gemeenteraad van : College onderwerp : Beantwoording vraag vanuit de raadsvergadering van 4 november j.l. over de ontstane rentevoordelen na

Nadere informatie

Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond

Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond Nummer : 11-12.2011 Onderwerp : Wijziging artikel 10, lid 2 van de Financiële verordening gemeente Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond Korte inhoud : Actualisatie nota activabeleid gemeente

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Financiële kadernota 2017-2020 Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Algemene Dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Nr. Onderwerp i/s 2017 2018 2019 2020 401 Minder opbrengst precario S 40.000

Nadere informatie

Technische Vragen. Fractie: LO. Vragensteller: Simon Vogel. Onderwerp: Begroting Zaaknummer: Z

Technische Vragen. Fractie: LO. Vragensteller: Simon Vogel. Onderwerp: Begroting Zaaknummer: Z Technische Vragen Fractie: LO Vragensteller: Simon Vogel Onderwerp: Begroting 2017-2020 Zaaknummer: Z 16-18077 # Pagina nummer Vraag 1 8 Schuldreductie Kan de tekst onder Schuldpositie schuld in 2025 vooralsnog

Nadere informatie

- Toelichting en nadere uitwerking (blz. 4-6) - voorbeeldberekening 1 contract, totaal annuïteitberekening op 4,6% en lineair (blz.

- Toelichting en nadere uitwerking (blz. 4-6) - voorbeeldberekening 1 contract, totaal annuïteitberekening op 4,6% en lineair (blz. gemeente Schiedam notitie DANM 01 oktober 2010 ONDERWERP stelselherziening erfpacht in het kader van de kerntaken analyse sdoor 3 1. Aanleiding Al geruime tijd wordt hard gewerkt om de bedrijfsvoering

Nadere informatie

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Gouwe-Rijnland (BSGR), gelet op: Artikel 212 van de Gemeentewet; Het Waterschapsbesluit;

Nadere informatie

Onderzoek Treasuryresultaat

Onderzoek Treasuryresultaat Onderzoek Treasuryresultaat Rekenkamer Spijkenisse September 2014 Versie 0 1 pagina 1 van 28 Colofon De Rekenkamer heeft een onafhankelijke positie binnen de gemeente Spijkenisse. Zij adviseert de raad

Nadere informatie

Bijlage 4. WORDT WAS Verschillen. Financiële verordening Gemeente Ridderkerk 2014 Ridderkerk 2012. Financiële verordening

Bijlage 4. WORDT WAS Verschillen. Financiële verordening Gemeente Ridderkerk 2014 Ridderkerk 2012. Financiële verordening Hoofdstuk 1 inleidende bepalingen Artikel 1. Definities art. 1 Niet meer opgenomen: - afdeling - Administratieve organisatie - Financieel beheer Deze definities hebben betrekking op de GR-BAR en zijn daarom

Nadere informatie

ECFE/U Lbr. 16/070

ECFE/U Lbr. 16/070 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Modelverordening ex artikel 212 Gemeentewet uw kenmerk ons kenmerk ECFE/U201601248 Lbr. 16/070 bijlage(n)

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006)

Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006) Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2006 / 85 Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006) Publicatiedatum 25 oktober 2006 Opmerkingen - Vaststelling van de verordening

Nadere informatie

PlusTeam. Hofstraat 4 5664 HT Geldrop KvK: 61974528 Bankrekening: Financiële verordening

PlusTeam. Hofstraat 4 5664 HT Geldrop KvK: 61974528 Bankrekening: Financiële verordening Financiële verordening Het Algemeen Bestuur van gelet op artikel 17 eerste lid van de regeling openbaar lichaam en artikel 212 van de Gemeentewet; zoals luidend vanaf de inwerkingtreding van de Wet dualisering

Nadere informatie

VERBONDEN PARTIJEN artikel 1 en artikel 5

VERBONDEN PARTIJEN artikel 1 en artikel 5 Hoofdstuk 1 BBV Artikel 1-6 Algemene bepalingen VERBONDEN PARTIJEN artikel 1 en artikel 5 Vraag 13 van deel 7 (vóór apr05) Is een artikel 82 commissie een verbonden partij volgens het BBV? Een artikel

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland NOTA TREASURYBELEID. Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008. Nota Treasurybeleid 1

Hoogheemraadschap van Delfland NOTA TREASURYBELEID. Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008. Nota Treasurybeleid 1 NOTA TREASURYBELEID Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008 Nota Treasurybeleid 1 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 3 2 Rapportages 3 3 Liquiditeitsprognoses 4 4 Uitgangspunten financiering 4 5 Geldleningen 5 6 Kasbeheer

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

Onderwerp: Aanpassing Financiële Verordening

Onderwerp: Aanpassing Financiële Verordening Onderwerp: Aanpassing Financiële Verordening In Algemeen Bestuur van 21 december 2011 is de Financiële Verordening (FV) vastgesteld. In de FV is in artikel 13 de bepaling opgenomen dat een inventarisatie

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING

FINANCIËLE VERORDENING FINANCIËLE VERORDENING Gemeenschappelijke regeling Regionaal reinigingsbedrijf AVALEX Financiële verordening Avalex 10-12-2012 pag. 1 van 8 Inhoud Hoofdstuk 1 - Inleidende bepalingen...3 Artikel 1 Begripsomschrijvingen...

Nadere informatie

Onder intrekking van de Financiële verordening artikel 212 gemeente Bergen (L)

Onder intrekking van de Financiële verordening artikel 212 gemeente Bergen (L) Besluit van de gemeenteraad Onderwerp: Financiële verordening gemeente Bergen 2015 De raad van de gemeente Bergen, Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 25 februari 2015 Gelet op het bepaalde

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

Financiële verordening Het Gegevenshuis

Financiële verordening Het Gegevenshuis Financiële verordening Het Gegevenshuis Vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis d.d. 25 februari 2016. Inhoud Artikel 1 Begrippenkader...

Nadere informatie

VOORSTEL DRECHTRAAD CARROUSEL MIDDELEN 5 NOVEMBER 2013 VOORSTEL DRECHTRAAD 3 DECEMBER 2013

VOORSTEL DRECHTRAAD CARROUSEL MIDDELEN 5 NOVEMBER 2013 VOORSTEL DRECHTRAAD 3 DECEMBER 2013 Bijlage M1 VOORSTEL DRECHTRAAD CARROUSEL MIDDELEN 5 NOVEMBER 2013 VOORSTEL DRECHTRAAD 3 DECEMBER 2013 Portefeuillehouder Datum Status behandeling Carrousel R.T.A. Korteland 3 oktober 2013 opiniërend Steller

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding De kaders voor het beleid van de gemeente Spijkenisse ten aanzien van de treasuryfunctie liggen wettelijk vast in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Deze

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Beesel Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen. Hoofdstuk 2. Begroting en verantwoording

Financiële verordening gemeente Beesel Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen. Hoofdstuk 2. Begroting en verantwoording Financiële verordening gemeente Beesel 2017 De raad van de gemeente Beesel gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; besluit vast te stellen de Financiële verordening gemeente Beesel 2017 Hoofdstuk 1. Algemene

Nadere informatie

FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK

FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK FINANCIELE BELEIDS- & BEHEERSVERORDENING BEDRIJFSVOERINGSORGANISATIE HAVENSCHAP MOERDIJK 2017 Vastgesteld door de Raad van Bestuur van Havenschap Moerdijk In de vergadering van 21 december 2016 Mij bekend,

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HEEMRADEN

VOORSTEL AAN HET COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HEEMRADEN Commissie Financiën en Bestuurlijke Zaken 23 februari 2016 VOORSTEL AAN HET COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HEEMRADEN Vergadering : 1 maart 2016 Agendapunt : Onderwerp : Mandaatbesluit herfinanciering leningen

Nadere informatie

gfedcb Besluitenlijst d.d. d.d. gfedcb gem.secr.

gfedcb Besluitenlijst d.d. d.d. gfedcb gem.secr. Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Eenheid/Cluster/Team PC Financiering nieuwbouw stadhuiskwartier 1- Notagegevens Notanummer 632051 Datum 21-9-2011 Programma: Portefeuillehouder Weth. Ahne

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Nota vaste activa 2014 2

INHOUDSOPGAVE. Nota vaste activa 2014 2 Nota Vaste Activa INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Doelstelling... 3 1.3 Wettelijk kader... 3 2. Activeren... 4 2.1 Soorten Activa... 4 2.1.1 Materiële vaste activa... 4 2.1.2 Immateriële

Nadere informatie

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen. januari 2012 Notitie incidentele en structurele baten en lasten Algemeen De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

Nadere informatie

1. Onderwerp Vaststelling Financiële verordening, Controle verordening en het Treasurystatuut 2. Rol van het samenwerkingsorgaan. Datum: Informerend

1. Onderwerp Vaststelling Financiële verordening, Controle verordening en het Treasurystatuut 2. Rol van het samenwerkingsorgaan. Datum: Informerend Oplegvel In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Rijnwoude, Teylingen,

Nadere informatie

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico Agendapunt 05 Bijlage 08 TREASURYSTATUUT I Begripsbepalingen Artikel 1 In dit statuut wordt verstaan onder: Derivaten Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan een bepaalde onderliggende waarde.

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR Vergadering : 15 maart 2016 Agendapunt : 4. Onderwerp : Mandaatbesluit herfinanciering leningen 2017 t/m 2023 Aandachtsveldhouder B.J. Bussink Informatie bij : H.W.C.

Nadere informatie

Treasurystatuut 2010

Treasurystatuut 2010 Treasurystatuut 2010 Treasurystatuut 2010 gemeente Dalfsen 2 INHOUDSOPGAVE 1 Treasurystatuut...5 2 Doelstellingen treasuryfunctie...5 3 Uitzettingen en garanties...5 3.1 Uitzettingen en garanties uit hoofde

Nadere informatie

Paragraaf Financiering

Paragraaf Financiering Paragraaf Financiering De Financieringsparagraaf is samen met het treasurystatuut bij de invoering van de wet Fido, per 1 januari 2001 verplicht gesteld. Het doel is om de raad op deze wijze beter te informeren

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen.

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 27 oktober 2016 Afdeling Middelen Voorstel nummer 2016.00077 Datum 27 september 2016 Onderwerp Tweede bestuursrapportage 2016 Programma Alle begrotingsprogramma's Inlichtingen

Nadere informatie

Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk. Nee

Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk. Nee Voorstel voor Algemeen bestuur Vergaderdatum 15 april 2015 Onderwerp Herstructurering geldleningenportefeuille Vechtstromen Agendapunt 6 Kenmerk B2015/u488 Portefeuillehouder W. Stegeman Opsteller/indiener

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING REINIGINGSBEDRIJF AVALEX

FINANCIËLE VERORDENING GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING REINIGINGSBEDRIJF AVALEX FINANCIËLE VERORDENING GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING REINIGINGSBEDRIJF AVALEX Blz. 1 van 8 Financiele verordening gemeenschappelijke regeling Avalex 2014 Inhoud Artikel 1 Begripsbepalingen... 3 Titel 1 Begroting

Nadere informatie

Probleemstelling: Berekening benodigde bedrag voor de herfinanciering: Financieringsmemo juni 2015 nr.

Probleemstelling: Berekening benodigde bedrag voor de herfinanciering: Financieringsmemo juni 2015 nr. Financieringsmemo juni 2015 nr. Aan: Treasurycommissie Van: Arjan van de Wetering Datum: 15 juni 2015 Onderwerp: Herfinanciering leningen Afschrift aan: vul in Probleemstelling: Eind juni moeten een vaste

Nadere informatie

b e s l u i t : 1 Inleidende bepaling 2 Begroting en verantwoording Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld;

b e s l u i t : 1 Inleidende bepaling 2 Begroting en verantwoording Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld; Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders, nr. 07-104; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; overwegende dat de verordening op de uitgangspunten

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen

Nota. Reserves en voorzieningen ISHW Nota Reserves en voorzieningen ISHW, vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur d.d. 13-1-14. Januari 2014 2 Voorwoord Ten behoeve van de oprichting van het samenwerkingsverband in de

Nadere informatie

ER KOMT VEEL OP GEMEENTEN AF VERNIEUWINGEN BBV AGENDA AANLEIDING VERNIEUWINGEN. JE presenteert. Aanleiding. Tijdspanne vernieuwingen

ER KOMT VEEL OP GEMEENTEN AF VERNIEUWINGEN BBV AGENDA AANLEIDING VERNIEUWINGEN. JE presenteert. Aanleiding. Tijdspanne vernieuwingen ER KOMT VEEL OP GEMEENTEN AF BBV JE presenteert 1 AGENDA Aanleiding Tijdspanne vernieuwingen De vernieuwingen Resterende vernieuwingen 2 AANLEIDING Rapport Adviescommissie Depla: Kaderstellende en controlerende

Nadere informatie

Bekendmaking van het Treasurystatuut, door het dagelijks bestuur vastgesteld bij besluit van 18 december 2012, nr. 09

Bekendmaking van het Treasurystatuut, door het dagelijks bestuur vastgesteld bij besluit van 18 december 2012, nr. 09 Publicatieblad Elektronisch uitgegeven Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Jaargang: 2013 Nummer: 6 Uitgifte: 17 januari 2013 Bekendmaking van het Treasurystatuut, door het dagelijks bestuur

Nadere informatie

Herziening grondexploitaties per 1 januari 2009

Herziening grondexploitaties per 1 januari 2009 Gemeente Hengelo Toe te passen grondslagen Herziening grondexploitaties per 1 januari 2009 Toe te passen grondslagen 27 oktober 2008 Sector Financiën en bedrijfsvoering Toe te passen grondslagen Gemeente

Nadere informatie

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t :

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t : De Drechtraad gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, alsmede artikel 30, eerste

Nadere informatie

Toelichting actualisatie Financiële verordening. Met ingang van 2017

Toelichting actualisatie Financiële verordening. Met ingang van 2017 Toelichting actualisatie Financiële verordening Met ingang van 2017 september 2016 Colofon uitgave Financiën Gemeente Utrecht 030-286 00 00 info@utrecht.nl in opdracht van BCS Financiën Gemeente Utrecht

Nadere informatie

PARAGRAAF 3. Financiering. Begroting 2011 Paragraaf 3 Financiering

PARAGRAAF 3. Financiering. Begroting 2011 Paragraaf 3 Financiering PARAGRAAF 3 Algemeen Basis vormt de wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Het doel van deze wet is het bevorderen van een solide financiering en kredietwaardigheid van de decentrale overheden

Nadere informatie

Het algemeen bestuur van het Openbaar Lichaam; Gelezen het voorstel van het algemeen bestuur van [datum]; Gelet op artikel 212 van de Gemeentewet,

Het algemeen bestuur van het Openbaar Lichaam; Gelezen het voorstel van het algemeen bestuur van [datum]; Gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, Het algemeen bestuur van het Openbaar Lichaam; Gelezen het voorstel van het algemeen bestuur van [datum]; Gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, Besluit vast te stellen de volgende verordening: Verordening

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 Inleiding 2 2. Overzicht van reserves en voorzieningen resultaatsbestemming 2009 3 3. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

MID 11/004. Financiële verordening gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude (Artikel 212 Gemeentewet)

MID 11/004. Financiële verordening gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude (Artikel 212 Gemeentewet) MID 11/004 Financiële verordening gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude (Artikel 212 Gemeentewet) Versie: 29 maart 2011 2 Artikel 1 Definities In deze verordening wordt verstaan onder: Afdeling: iedere

Nadere informatie

Nota waardering en afschrijving vaste activa

Nota waardering en afschrijving vaste activa Nota waardering en afschrijving vaste activa Concept Datum 30 maart 2012 Opgemaakt door afdeling Bedrijfskundige Ondersteuning Blad 2 van 6 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Algemeen... 3 1.2. Ingangsdatum...

Nadere informatie

Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht

Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie van

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2006

Nota Reserves en Voorzieningen 2006 Nota Reserves en Voorzieningen 2006 Gemeente Grave, 7 november 2006 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Onderscheid tussen reserves en voorzieningen volgens het BBV...4 2.1. Eigen of vreemd vermogen... 4

Nadere informatie

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis

BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis BEGROTING 2014-2017 bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis Opgesteld door het Dagelijks Bestuur te Woerden d.d. 3 juli 2013 Vastgesteld door het Algemeen Bestuur d.d. 3 juli 2013 Carrosserieweg

Nadere informatie

Bijlage 2. Financiële verordening gemeente Asten (inclusief nota vaste activa 2010 en nota reserves en voorzieningen 2010)

Bijlage 2. Financiële verordening gemeente Asten (inclusief nota vaste activa 2010 en nota reserves en voorzieningen 2010) Bijlage 2 Financiële verordening gemeente Asten 2010 (inclusief nota vaste activa 2010 en nota reserves en voorzieningen 2010) 2 TITEL 1 BEGROTING EN VERANTWOORDING Artikel 1 Begroting 1. De raad stelt

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen

Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Verordening financieel beleid en beheer 2015 gemeente Heemstede De raad van de gemeente Heemstede; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 juli 2015; gezien het advies van de commissie

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

inzicht in overhead 1

inzicht in overhead 1 inzicht in overhead 1 huidige situatie bij toerekening indirecte kosten onoverzichtelijk BBV geen voorschriften kostentoerekening, wel par. bedrijfsvoering en lokale heffingen nadelen regelmatige discussie

Nadere informatie

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6 2.7 Financiering Algemeen Deze paragraaf informeert de raad over het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Financiering Decentrale

Nadere informatie

ROTTERDAMS OOGHEELKUNDIG ONDERZOEK STICHTING (ROOS) TE ROTTERDAM. Rapport inzake jaarstukken januari 2017

ROTTERDAMS OOGHEELKUNDIG ONDERZOEK STICHTING (ROOS) TE ROTTERDAM. Rapport inzake jaarstukken januari 2017 ROTTERDAMS OOGHEELKUNDIG ONDERZOEK STICHTING (ROOS) TE ROTTERDAM Rapport inzake jaarstukken 2014 29 januari 2017 INHOUDSOPGAVE Pagina JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2014 4 2 Staat van baten en lasten

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordenveld Presidium van de raad van de gemeente Noordenveld Leden van de gemeenteraad

College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordenveld Presidium van de raad van de gemeente Noordenveld Leden van de gemeenteraad e-mail:,aroennoordenveld@home.nl College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordenveld Presidium van de raad van de gemeente Noordenveld Leden van de gemeenteraad 17 September 2010 Ondewerp:

Nadere informatie

NOTA WAARDERING EN AFSCHRIJVINGSBELEID VASTE ACTIVA GEMEENTE DOETINCHEM

NOTA WAARDERING EN AFSCHRIJVINGSBELEID VASTE ACTIVA GEMEENTE DOETINCHEM NOTA WAARDERING EN AFSCHRIJVINGSBELEID VASTE ACTIVA GEMEENTE DOETINCHEM augustus 2008 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 3 2. Investeren 4 2.1 Materiële vaste activa 4 2.2 Immateriële vaste activa

Nadere informatie

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht

Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Treasurystatuut voor de Veiligheidsregio Utrecht Versie: AB VRU 21 juni 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2 Algemeen 2 Wettelijke voorschriften 2 Opbouw statuut 2 2. Uitgangspunten en doelstellingen 3 Uitgangspunten

Nadere informatie