Volgens de uitkomst van het onderzoek van GroenLinks ligt dat genuanceerder.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Volgens de uitkomst van het onderzoek van GroenLinks ligt dat genuanceerder."

Transcriptie

1 SCHOONHOVEN/KRIMPENERWAARD Het college van de gemeente Schoonhoven schrijft al jaren in de begroting dat de lokale lastendruk in deze gemeente het laagste is in de Krimpenerwaard. Gemeente Belang voorspelt dat de lastendruk voor Schoonhoven fors zal stijgen bij een herindeling. Dat argument wordt gebruikt als tegenargument voor herindeling. De PvdA merkt in zijn algemene beschouwingen op dat de woonlasten in Schoonhoven vanaf 2006 veruit het laagst zijn van alle gemeenten in de Krimpenerwaard. Die partij geeft geen onderbouwing voor die uitspraak. Het is daarom goed om de lasten in de 5 gemeenten in kaart te brengen om te kunnen vaststellen wat waar en niet waar is. Volgens de uitkomst van het onderzoek van GroenLinks ligt dat genuanceerder. Wij komen tot andere conclusies! Voor eenpersoonshuishoudens met een huurwoning is in de gemeente Ouderkerk de lokale belastingen het laagst. Schoonhoven staat op de tweede plaats. Schoonhoven neemt de derde plaats in als het gaat om de belastingdruk voor meerpersoonshuishoudens met een huurwoning. In Ouderkerk en Vlist zijn die lasten het laagst. Schoonhoven heeft voor zowel de eenpersoons- als meerpersoonshuishoudens met een koopwoning de laagste bruto woonlasten, maar de presentatie in de begroting 2012 geeft een volstrekt vertekend beeld. De verschillen voor de eenpersoonshuishoudens met eigen woning zijn ten opzichte van bijvoorbeeld Ouderkerk 15,--. De verschillen voor de meerpersoonshuishoudens met eigenwoning ten opzichte van bijvoorbeeld Ouderkerk 12,-- en Bergambacht 23,--. In bijlage 1 wordt de onderbouwing geleverd. De PvdA is verder van mening dat Schoonhoven de rijkste gemeente is in de Krimpenerwaard. Hij stelt namelijk vast dat de vermogenspositie van de gemeente Schoonhoven veel beter is dan die van de K5-partners. Ook die uitspraak is gebaseerd op drijfzand. Het college vond het niet nodig hierbij een kanttekening te plaatsen. Het college heeft namelijk inzicht in alle K5-begrotingen en had dat moeten tegenspreken. Op de vraag van de PvdA om de financiële posities van de K5-gemeenten in kaart te brengen antwoordt het college hiernaar geen onderzoek te doen, omdat een cijfermatige vergelijking moeilijk in kaart is te brengen. GroenLinks heeft daarom de handschoen opgepakt en de cijfers van de 5 gemeenten gepubliceerd. In bijlage 2 vindt u de uitkomst van ons onderzoek. Voor het weergeven van de financiële positie 2012 wordt achtereenvolgens ingegaan op de investeringen, de ontwikkeling van de reserves, de ontwikkeling van de voorzieningen en de financiering. Conclusie: Schoonhoven is niet de rijkste gemeente van de Krimpenerwaard. Deze notitie wordt het college van Schoonhoven in de commissie van a.s. maandag aangeboden en gevraagd wordt hierop inhoudelijk te reageren! Vriendelijke groet, Ad Struijs, fractievoorzitter van GroenLinks Schoonhoven/Krimpenerwaard 1

2 Bijlage 1 Overzicht belastingdruk per gemeente Gemeenten Schoonhoven Nederlek Bergambacht Vlist Ouderkerk Afvalstoffenheffing eenpersoonshuishoudens 141,25 326,36 193,79 194,89 113,72 Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishoudens Rioolrecht Eenpersoonshuishoudens Tarief woningen eigenaren 282,50 326,36 290,68 254,60 276,09 280,42 233,92* 259,42 189,38 230,00 Rioolrecht Meerpersoonshuishoudens Tarief woningen eigenaren 280,42 233,92* 259,42 252,50 230,00 Kosten voor huurders eenpersoonshuishoudens ,36* 193,79 194,89 113,72 Kosten voor huurders meerpersoonshuishoudens 282,50 326,36* 290,68 254,60 276,09 OZB eigenaarsdeel 0,0878% 210,72 0,1069% 256,56 0,1029% ,1157% 277,92 0,1266% 303,84 Kosten voor eenpersoonshuishoudens met koopwoningen Kosten voor meerpersoonshuishoudens met koopwoningen ,84* ,19 647,56 773,64 816,84* 797,06 785,02 809,93 Toelichting: De vergelijking met de gemeente Nederlek is moeilijk wegens een gedifferentieerde berekening van het rioolrecht. * = rioolrecht afhankelijk van waterverbruik voor de gemeente Nederlek rioolrecht Tot 50 M3 waterverbruik 143,37 Van 50 tot 100 M3 waterverbruik 175,06 Van 100 tot 150 M3 waterverbruik 233,92 Van 150 tot 200 M3 waterverbruik 279,20 Van 200 tot 250 M3 waterverbruik 324,48 Van 250 tot 300 M3 waterverbruik 369,74 Van 300 tot 400 M3 waterverbruik 437,65 Van 400 tot 500 M3 waterverbruik etc.. 2

3 Toelichting Bij de bepaling van de belastingdruk is uitgegaan van de drie belangrijkste heffingen, te weten: de onroerende zaakbelastingen, de afvalstoffenheffingen en de rioolrechten. Een hoge of lage belastingdruk wordt veroorzaakt door een hoge of lage taxatiewaarde van een woning in combinatie met hoge of lage tarieven bij de drie heffingen. Voor huishoudens met een huurwoning geldt alleen de afvalstoffenheffing. Zij betalen namelijk geen OZB en Rioolrecht. Voor de OZB-berekening is in dit overzicht uitgegaan van een gemiddelde taxatie van De gemeente Nederlek brengt rioolrecht in rekening afhankelijk van waterverbruik. Voor de bepaling van de rioolrechten is uitgegaan van een waterverbruik tussen m3 per jaar. De overige gemeenten hebben hiervoor een vaste heffing vastgesteld. Soms afhankelijk van een- of meerpersoonshuishoudens. Naar aanleiding van de in deze notitie geschetste uitkomst worden voor de inwoners van de K5-gemeenten een aantal conclusies getrokken. Conclusies Voor eenpersoonshuishoudens met een huurwoning is in de gemeente Ouderkerk de lokale belastingen het laagst. Schoonhoven staat op de tweede plaats. Schoonhoven neemt de derde plaats in als het gaat om de belastingdruk voor meerpersoonshuishoudens met een huurwoning. In Ouderkerk en Vlist zijn die lasten het laagst. Schoonhoven heeft voor zowel de eenpersoons- als meerpersoonshuishoudens met een koopwoning de laagste bruto woonlasten, maar de presentatie in de begroting 2012 geeft een volstrekt vertekend beeld. De verschillen voor de eenpersoonshuishoudens met eigen woning zijn ten opzichte van bijvoorbeeld Ouderkerk 15,--. De verschillen voor de meerpersoonshuishoudens met eigenwoning ten opzichte van bijvoorbeeld Ouderkerk 12,-- en Bergambacht 23,--. 3

4 Bijlage 2 Financiële Positie 2012 Voor het weergeven van de financiële positie wordt achtereenvolgens ingegaan op de investeringen, de ontwikkeling van de reserves, de ontwikkeling van de voorzieningen en de financiering. Activa Gemeenten Schoonhoven Nederlek Bergambacht Vlist Ouderkerk Immateriële vaste activa ---,-- Financiële vaste activa , , ,- Materiële vaste activa met economisch nut , ,- Materiële vaste activa met maatschappelijk nut --, ,- Onderh. werk (incl. bouwgrondexpl.) Totaal vaste activa , ,- * , ,- Passiva Gemeenten Schoonhoven Nederlek Bergambacht Vlist Ouderkerk Algemene reserves , , ,-* , ,- Reserves dekking kapitaallasten ,- Bestemmingsreserves , , ,- 4

5 Voorzieningen , , , ,- Langlopende leningen , ,- * , , Totaal passiva , , , , Financieringssaldo (+=overschot/- =tekort) , , , ,- *1 Reserves en Voorzieningen *2 Geactiveerde investeringen *3 Nominale waarden beleggingen Conclusie: Schoonhoven is niet de rijkste gemeente van de Krimpenerwaard. Solvabiliteit (eigen vermogen/balanstotaal): 0,83 0,50 0,98/0,99-0,71 0,45 Gemeente Schoonhoven toelichting Financiële vaste activa Dit betreft de aandelen van en deelnemingen in de Veerdienst. Stimuleringsdfondsen, Oasen en Cyclus. Materiële vaste activa met economisch nut Dit betreft materiële vaste activa waarvoor een markt bestaat (die dus verhandelbaar zijn) of waarmee inkomsten kunnen worden gegenereerd. Hierbij kan worden gedacht aan machines, voertuigen, gebouwen en rioleringen. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dienen deze bezittingen geactiveerd te worden. De aangegeven verschillen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de lasten voortvloeiende uit het voorgenomen investeringsplan, de vrijval van afschrijvingslasten en de normale afschrijvingslasten. Materiële vaste activa met een maatschappelijk nut Deze investeringen in de openbare ruimte mogen volgens het BBV (=Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten en dat bevat de regelgeving daarvoor) geactiveerd worden omdat gemeenten meestal niet in staat zijn de lasten in één keer te dekken. Deze investeringen worden bij voorkeur zo snel mogelijk, afhankelijk van de beschikbare middelen, afgeschreven. Voorraden Dit heeft betrekking op de boekwaarden van de grondexploitatie. Reserves, voorzieningen en geldleningen (passiva). Zie voor een verdere toelichting op de reserves en voorzieningen de Paragraaf reserves en voorzieningen (wordt niet verder uitgewerkt). 5

6 Langlopende geldleningen Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de gemeente momenteel een lage langlopende schuld heeft. Het financieringssaldo verandert echter van een overschot bij de jaarrekening 2010 naar een tekort gedurende het tijdvak van de meerjarenbegroting In de meerjarenbegroting is rekening gehouden met het feit dat dat de behoefte aan externe financieringsmiddelen toeneemt. De bespaarde rente, die het gevolg is van het gebruik van interne financieringsmiddelen, is als een meerjarig afnemende baat opgenomen in de meerjarenbegroting. Gemeente Ouderkerk toelichting Immateriële vaste activa Er zijn op dit moment geen immateriële vaste activa in de boeken opgenomen. Financiële vaste activa Deze activa bestaat hoofdzakelijk uit geldleningen aan het Klaverweitje en Stichting Dorpsleven. Daarnaast is hier de boekwaarde aankoop rentegevend goed opgenomen en de boekwaarde van de belegde gelden uit de opbrengst van de verkoop van het woningbedrijf. Materiële vaste activa met economisch nut Dit betreft materiële vaste activa waarvoor een markt bestaat (die dus verhandelbaar zijn) of waarmee inkomsten kunnen worden gegenereerd. Hierbij kan worden gedacht aan machines, voertuigen, gebouwen en rioleringen. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dienen deze bezittingen geactiveerd te worden. De aangegeven verschillen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de lasten voortvloeiende uit het voorgenomen investeringsplan, de vrijval van afschrijvingslasten en de normale afschrijvingslasten. Materiële vaste activa met een maatschappelijk nut Deze investeringen in de openbare ruimte mogen volgens het BBV geactiveerd worden omdat gemeenten meestal niet in staat zijn de lasten in één keer te dekken. Deze investeringen worden bij voorkeur zo snel mogelijk, afhankelijk van de beschikbare middelen, afgeschreven. De activa hebben grotendeels betrekking op wegen en straten, openbare verlichting, havens en begraafplaatsen. Algemene reserve In de algemene reserve is het rekeningsaldo 2010 verwerkt. De gevolgen van de nota reserves en voorzieningen 2011 zijn niet verwerkt. De besluitvorming vindt plaats op 15 september 2011 en dat is nadat deze tekst is samengesteld. Bestemmingsreserves De reserves zijn gevormd voor een bepaald doel. Aan deze reserves wordt rente toegevoegd. De mutaties komen overeen met de vastgestelde beheerplannen en berekeningen. De onttrekkingen komen binnen via functie 980. Tegenover deze inkomst staan in veel gevallen functionele uitgaven. De bedragen komen overeen met de nota reserves en voorzieningen 2011 en zijn gebaseerd op de jaarrekening De voorgestelde mutaties in de nota reserves en voorzieningen zijn nog niet verwerkt. Voorzieningen Het verloop van de onderhoudsvoorzieningen wordt enerzijds bepaald door de jaarlijkse toevoeging ten laste van de exploitatie, gebaseerd op de gemiddelde lasten van het onderhoud en anderzijds door de uitgaven voor onderhoud ten laste van deze voorzieningen. De bedragen komen overeen met de nota reserves en voorzieningen 2011 en zijn gebaseerd op de jaarrekening Langlopende geldleningen Er is in dit overzicht rekening gehouden met de laatste gegevens, inhoudende dat in 2011 een geldlening wordt afgesloten van ,- tegen een rentepercentage van 4,72%, zijnde het renteomslagpercentage. 6

7 Incidentele baten en lasten In het overzicht van baten en lasten worden de baten en lasten weergegeven die niet jaarlijks voorkomen, met andere woorden, die niet structureel zijn opgenomen in de begroting. Deze informatie is van belang voor het beoordelen van de financiële positie en de meerjarenraming. De Provincie Zuid-Holland heeft in haar brief van 29 maart 2011 een hoofdstuk aan dit onderwerp gewijd. Op voorspraak van de provincie is een nieuw overzicht opgenomen. Gemeente Bergambacht toelichting Paragraaf financiering Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) is het bevorderen en transparant maken van een solide financieringsbeleid. De belangrijkste middelen om die transparantie te bevorderen zijn het opstellen van een financieringsstatuut en het opnemen van een paragraaf financiering in de begroting en de jaarrekening. Aangezien wij geen leningen hebben is de aandacht vooral gericht op de uitzettingen. Algemene Ontwikkelingen Rentevisie Uit de actuele rentevisies van verschillende banken kan worden afgeleid, dat de voorzichtige stijging van de korte rente (voor beleggingen korter dan 1 jaar) zal doorzetten tot een maximum tussen de 2 en 2,25%. De lange rente blijft op het huidige niveau schommelen tussen de 3 en 3,5%. Ook zijn er voortdurende twijfels over de kredietwaardigheid van verschillende landen en valuta en daarmee is de betrouwbaarheid van voornoemde prognoses relatief gering. Wij kunnen gezien de toekomstige investeringen onze middelen echter niet voor een lange periode uitzetten dus kijken we op dit moment voornamelijk naar de spaarmogelijkheden. De verwachting is dat de spaarrente in 2012 net niet boven de 2% zal uitkomen. In de voorliggende begroting is dan ook voorzichtigheidshalve uitgegaan van een rendement van gemiddeld 1,75 %. Risicobeheer In dit kader worden twee normen gebruikt, de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Deze normen moeten ervoor zorgen dat er geen grote fluctuaties in de rentelasten voorkomen. De gemeente Bergambacht kent echter nog steeds een liquiditeitsoverschot dus van rentelasten is nog geen sprake. Wel zullen we deze normen kort toelichten. Kasgeldlimiet (KGL) De kasgeldlimiet is het maximum bedrag dat je mag aantrekken van leningen en/of kredieten met een looptijd van maximaal 1 jaar. Voor 2012 bedraagt de kasgeldlimiet afgerond Dit bedrag wordt bepaald door 8,5% te nemen van de totale lastenkant van de begroting. Het uitgangspunt voor de kasgeldlimiet is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten door een grens te stellen aan korte financieringen. Indien we de limiet overschrijden moeten we een deel van het korte geld omzetten in een vaste geldlening. De omvang van de vlottende middelen bestaat uit het bedrag aan tegoeden die voor minder dan 1 jaar zijn uitgezet. Raming liquiditeitspositie 2012 (Bedrag x 1.000,-). 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal Vlottende schuld (1) Vlottende middelen (2) Saldo (1-2) Kasgeldlimiet (KGL) Ruimte onder KGL Overschrijding vd KGL PARAGRAAF: Financiering BEGROTING 2012 Renterisiconorm 7

8 Door middel van de renterisiconorm wordt bepaald welk renterisico de gemeente loopt op haar vaste schuld (leningen met een looptijd van langer dan 1 jaar). De norm is bepaald op 20% van de vaste schuld. Wij hebben geen leningen aangetrokken dus lopen wij op dat vlak geen renterisico. Uitzettingen Bij de berekening van het financieringsoverschot wordt rekening gehouden met de toekomstige investeringen die tot nu toe goedgekeurd zijn. De investeringen ten behoeve van de structuurvisie zijn grotendeels al uit de betreffende reserve onttrokken maar zullen pas in de loop van de jaren worden uitgegeven. Dit betreft ruim 3,8 miljoen euro. Daarom zal het onderstaande tekort zich in de praktijk pas over een paar jaar laten zien. Renteopbrengst De renteopbrengst hebben wij begroot op De verwachting is dat wij begin 2012 nog ca. 3 miljoen euro kunnen uitzetten op de spaarrekening bij de Rabobank. Vanaf 2014 verwachten we dat de rente-inkomsten zullen omslaan in rente-uitgaven omdat we rond die tijd vermoedelijk een lening zullen moeten aangaan. Aangezien we grote uitgaven verwachten te doen in verband met de structuurvisie. Deelnemingen De gemeente is aandeelhouder van de Cyclus NV, Oasen en van de NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Het dividend dat de gemeente op deze aandelen ontvangt, komt ten gunste aan het exploitatieresultaat met uitzondering van dividend Cyclus. Dividend Cyclus komt ten gunste van de reinigingsrechten. Overzicht uitzettingen in 2012(prognose) Financiële instelling Soort Gemiddeld saldo Renteopbrengst Eff. rendement BNG Rek.Courant p.m. Rabobank Spaarrekening ,75% Rabobank Spaarrekening ,40% Totaal Berekening financieringsoverschot/-tekort Financieringsmiddelen Reserves en voorzieningen Geldlening Totaal Financieringsbehoefte Geactiveerde investeringen Nominale waarde beleggingen Totaal Financieringsoverschot (+)/tekort (-) Gemeente Vlist toelichting 1.3. Financieringspositie De financierings- en vermogenspositie per 1 januari 2012 geeft het volgende beeld te zien. Bij de bepaling van de boekwaarde van de vaste activa is er hierbij vanuit gegaan, dat alle kapitaalkredieten per 1 januari 2012 volledig zijn uitgegeven. In de praktijk is dit uiteraard niet het geval. Financieringspositie Boekwaarde vaste activa / bouwgrondexploitatie per 1 januari Beschikbare financieringsmiddelen: - Eigen financieringsmiddelen, reserves Vreemde financieringsmiddelen, geldleningen en waarborgsommen Vreemde financieringsmiddelen, voorzieningen Geraamd tekort aan financieringsmiddelen per 1 januari

9 De financieringspositie wordt in belangrijke mate bepaald door de investeringen die plaatsvinden, evenals door ontwikkelingen bij de realisering van bestemmingsplannen (bouwgrondexploitatie). De ervaring leert dat de investeringen niet altijd volgens planning kunnen worden uitgevoerd. Het is ook van belang de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt te volgen, opdat tijdig de noodzakelijke vaste geldleningen aangetrokken worden. Het begrote financieringstekort per 1 januari 2012 zal circa bedragen. In 2012 wordt een financieringstekort voorzien. Derhalve wordt rekening gehouden met het aantrekken van een vaste geldlening in Hiermee is nog geen rekening gehouden met mogelijke inkomsten uit grondverkopen Beschrijving portefeuille opgenomen geldleningen Dit onderdeel geeft inzicht in de samenstelling, grootte en rentegevoeligheid van de leningenportefeuille. De omvang van de opgenomen leningen bedraagt per begin Naast de onderstaande leningen is nog een klein bedrag waarborgsommen opgenomen. Het gemiddelde rentepercentage van de leningen over 2012 bedraagt 3,79%. De leningenportefeuille per 1 januari 2012 bestaat uit de onderstaande 3 leningen: 9

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen.

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen. 4 Financiering Het doel van deze paragraaf is om de raad beter te informeren omtrent het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma's

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen

Nota Reserves en Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 1 2 Inhoud 1 Visie en wettelijke kaders 5 1.1 1.2 Visie Wettelijke kaders 2 Reserves 7 2.1 Soorten reserves 8 2.1.1 Algemene reserves 2.2 2.3 2.4 3 Voorzieningen 11 3.1 3.2

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

Paragraaf Financiering

Paragraaf Financiering Paragraaf Financiering De Financieringsparagraaf is samen met het treasurystatuut bij de invoering van de wet Fido, per 1 januari 2001 verplicht gesteld. Het doel is om de raad op deze wijze beter te informeren

Nadere informatie

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM l lllllll llll lllll llll llllll 111111111111111111111111111111111 815-023068 NOTA RENTEBELEID 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM Bergen op Zoom, oktober 2015 1. INLEIDING.""""""""""""""""""""""""""""""""""

Nadere informatie

PARAGRAAF 3. Financiering. Begroting 2011 Paragraaf 3 Financiering

PARAGRAAF 3. Financiering. Begroting 2011 Paragraaf 3 Financiering PARAGRAAF 3 Algemeen Basis vormt de wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Het doel van deze wet is het bevorderen van een solide financiering en kredietwaardigheid van de decentrale overheden

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING

PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Paragraaf 4 : Financiering Inleiding In de paragraaf Financiering wordt de financieringsfunctie van de gemeente Leiderdorp uiteengezet voor de jaren 2015-2018. De uiteenzetting

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 Inleiding 2 2. Overzicht van reserves en voorzieningen resultaatsbestemming 2009 3 3. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse

4.4 Financiering. 4.4.3 De financiering van de gemeente Spijkenisse 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding De kaders voor het beleid van de gemeente Spijkenisse ten aanzien van de treasuryfunctie liggen wettelijk vast in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Deze

Nadere informatie

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 2 e tussentijdse rapportage 2012 Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 1 Inhoudsopgave 1. Aanbieding... 3 2. Inleiding... 3 2.1. Doelstelling Willemsoord... 3 2.2. Toelichting in algemene zin op

Nadere informatie

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014; DE RAAD VAN DE GEMEENTE HAREN, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 november 2014; b e s l u i t : vast te stellen het Treasurystatuut gemeente Haren 2014 Artikel 1 Begrippenkader In

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN

PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN PARAGRAAF FINANCIERING ALGEMEEN Inleiding Het doel van deze paragraaf is om u te informeren over het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. Treasury is het besturen en beheersen van,

Nadere informatie

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard 1. Inleiding Het begrip rente speelt een belangrijke rol in het gemeentelijk huishoudboekje en kent binnen de gemeentefinanciën een

Nadere informatie

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Programma 11 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Burgemeester W.J.F.M. van Beek Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Product 11.01 Beleggingen en Treasury

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2016 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2016 1 2. Beleidsbegroting 2016 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

Paragraaf 4: Financiering

Paragraaf 4: Financiering Paragraaf 4: Financiering Geldstroombeheer van de gemeente Algemeen De treasuryfunctie omvat de financiering van de beleidsvoornemens en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. Het beleid

Nadere informatie

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Onder dit hoofdstuk vallen de baten en lasten die samenhangen met: lokale heffingen (OZB), besteding niet gebonden; algemene uitkering / deelfonds sociaal domein dividend nutsbedrijven

Nadere informatie

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Financiële kadernota 2017-2020 Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Algemene Dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Nr. Onderwerp i/s 2017 2018 2019 2020 401 Minder opbrengst precario S 40.000

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005 Presentatie Treasury FEO 11 juli 2005 2 Treasury Het proces van plannen, bewaken en sturen van (toekomstige) geldstromen met als doel: Tijdige beschikbaarheid van middelen Optimaliseren van kosten en opbrengsten

Nadere informatie

Erratum bij de rekening 2009

Erratum bij de rekening 2009 Erratum bij de rekening 2009 1 Grondbedrijf 1a Tussentijdse winst-/verliesname Van het nemen van winst is in de voorliggende jaarrekening 2009 afgezien. De lopende exploitatie TPE vertoont weliswaar een

Nadere informatie

Richting. Vijfheerenlanden. Bijlagen bij rapportage HAALBAARHEIDSONDERZOEK VIJFHEERENLANDEN DEEL 1

Richting. Vijfheerenlanden. Bijlagen bij rapportage HAALBAARHEIDSONDERZOEK VIJFHEERENLANDEN DEEL 1 Richting Vijfheerenlanden HAALBAARHEIDSONDERZOEK VIJFHEERENLANDEN Bijlagen bij rapportage DEEL 1 Bijlage Bijlage Financiële 1 Financiële rapportage rapportage Leerdam Zederik... 3 4 Bijlage Bijlage 4 Financiële

Nadere informatie

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Den Haag 28 juni 2012 Inleiding Dit document bevat jaarcijfers van Avalex over het boekjaar 2011. Het bevat een balans

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STTSCOURNT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20619 17 juli 2015 Regeling van de Minister van innenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 9 juli 2015, nr. 2015-0000387198,

Nadere informatie

23 maart 2016 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2017

23 maart 2016 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2017 23 maart 2016 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2017 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2017 1 2. Beleidsbegroting 2017 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. VastNed Retail nv is een Nederlands vastgoedbeleggingsfonds dat met gelden

Nadere informatie

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6 2.7 Financiering Algemeen Deze paragraaf informeert de raad over het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Financiering Decentrale

Nadere informatie

Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Notitie rente 2017/2018 In notities over specifieke onderwerpen doet de commissie BBV stellige uitspraken die de gemeente verplicht moet opvolgen

Nadere informatie

3.4 Paragraaf Financiering

3.4 Paragraaf Financiering 3.4 Paragraaf Financiering 3.4.1 Inleiding In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de gemeente. Dit zijn risicobeheer (met name rente en kredietrisico),

Nadere informatie

Uitgangspunten stresstest

Uitgangspunten stresstest Uitgangspunten stresstest Hoofdzakelijk op basis van openbare bronnen: Begroting Jaarrekening CBS-statistieken Atlas van de lokale lasten Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden

Nadere informatie

Analyse schuldpositie gemeente Bloemendaal. * * Bedrijfsvoering. Leden van de gemeenteraad Bloemendaal Postbus AE OVERVEEN

Analyse schuldpositie gemeente Bloemendaal. * * Bedrijfsvoering. Leden van de gemeenteraad Bloemendaal Postbus AE OVERVEEN Bedrijfsvoering Leden van de gemeenteraad Bloemendaal Postbus 201 2050 AE OVERVEEN Datum : 27 januari 2017 Uw kenmerk : TR27 Ons kenmerk : 2017002441 Behandeld door : Doorkiesnummer : Onderwerp : Beantwoording

Nadere informatie

Notitie software Mei 2007

Notitie software Mei 2007 Notitie software Mei 2007 2 1 Inleiding 1.1 Algemeen De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

Nadere informatie

Investeren en activeren

Investeren en activeren Investeren en activeren Rekeningcommissie 22 februari 2010 Frank van Dam/Nico Sluiter Balans Activa = kapitaal, aanschaffingen, bezittingen Passiva = eigen vermogen, schulden Vaste Activa als uitvloeisel

Nadere informatie

Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog

Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog Voorwoord De gemeente is verplicht om één keer per vier jaar een nota reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Probleemstelling: Berekening benodigde bedrag voor de herfinanciering: Financieringsmemo juni 2015 nr.

Probleemstelling: Berekening benodigde bedrag voor de herfinanciering: Financieringsmemo juni 2015 nr. Financieringsmemo juni 2015 nr. Aan: Treasurycommissie Van: Arjan van de Wetering Datum: 15 juni 2015 Onderwerp: Herfinanciering leningen Afschrift aan: vul in Probleemstelling: Eind juni moeten een vaste

Nadere informatie

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject Aan de Gemeenteraad Raad Status 26 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp Beschikbaar stellen krediet IBAproject Punt no. 15b Korte toelichting Het voorstel dat voor u ligt is gebaseerd op de uitkomsten van

Nadere informatie

Memo. Leden van het algemeen bestuur. Treasuryberaad. Datum 30 mei Onderwerp Financieringsbehoefte 2016

Memo. Leden van het algemeen bestuur. Treasuryberaad. Datum 30 mei Onderwerp Financieringsbehoefte 2016 Aan Van Leden van het algemeen bestuur Treasuryberaad Datum 30 mei 2016 Onderwerp sbehoefte 2016 Op 30 mei is het Treasuryberaad bijeengekomen om de financieringsbehoefte van Avalex te bepalen. Hierbij

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Treasurystatuut 2010 Voorstel: het Treasurystatuut 2010 vaststellen. Inleiding In februari 2009 hebben wij u geïnformeerd over de treasury bij onze gemeente. Aanleiding hiervoor

Nadere informatie

Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017

Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017 Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017 1 1. Inleiding en achtergrond De Financiële verordening van de provincie Zuid-Holland schrijft voor dat Provinciale Staten

Nadere informatie

25 april 2012 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

25 april 2012 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 25 april 2012 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE BEGROTING 2013 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2013 1 2. Beleidsbegroting 2013 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting 2013

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland NOTA TREASURYBELEID. Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008. Nota Treasurybeleid 1

Hoogheemraadschap van Delfland NOTA TREASURYBELEID. Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008. Nota Treasurybeleid 1 NOTA TREASURYBELEID Versie: 1.0 Datum: 25 november 2008 Nota Treasurybeleid 1 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 3 2 Rapportages 3 3 Liquiditeitsprognoses 4 4 Uitgangspunten financiering 4 5 Geldleningen 5 6 Kasbeheer

Nadere informatie

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad Tussentijdse rapportage 2012 Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 1 Inhoudsopgave 1. Aanbieding... 3 2. Inleiding... 3 2.1. Doelstelling Willemsoord... 3 2.2. Toelichting in algemene zin op de

Nadere informatie

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Inhoud Inleiding... 2 1. Vorming van reserves en voorzieningen... 3 1.1. Vorming van reserves... 3 1.2. Vorming

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

Ad 1: De kosten voor het sluiten van geldleningen en het saldo van (dis)agio worden geactiveerd.

Ad 1: De kosten voor het sluiten van geldleningen en het saldo van (dis)agio worden geactiveerd. 3. Waarderen 3.1 Algemeen Dit hoofdstuk bevat een uiteenzetting van het begrip waarderen. Er wordt een onderverdeling gemaakt naar soorten activa. Daarna wordt de waarderingsmethode uitgelegd. Vervolgens

Nadere informatie

Gemeenten voegen 2,3 miljard euro toe aan eigen vermogen

Gemeenten voegen 2,3 miljard euro toe aan eigen vermogen 0n07 07 Gemeenten voegen 2,3 miljard euro toe aan eigen vermogen Florianne Matser en Wouter Jonkers Publicatiedatum CBS-website: 14 juli 2008 Voorburg/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken

Nadere informatie

erfpacht ROB 2 november 2010 Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond...

erfpacht ROB 2 november 2010 Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond... Stelselherziening lh i erfpacht Voorafgaand aan extra Commissie ROB 2 november 2010 Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond......gebruik vervolgens onderstaande tool om

Nadere informatie

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 8 november 2016

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 8 november 2016 No.: Portefeuillehouder: Wethouder Hoek Afdeling: Middelen Behandelaar: A. Moerland De raad van de gemeente Tholen Tholen, 8 november 2016 Onderwerp: Voorstel tot aanpassing van de gemeentelijke belastingen

Nadere informatie

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen.

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 27 oktober 2016 Afdeling Middelen Voorstel nummer 2016.00077 Datum 27 september 2016 Onderwerp Tweede bestuursrapportage 2016 Programma Alle begrotingsprogramma's Inlichtingen

Nadere informatie

Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen.

Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen. College Onderwerp: V200900783 Machtiging voor het aangaan van geldleningen in 2009 en aanpassing mandaat voor kortlopende geldleningen. Samenvatting Vooral door de herfinanciering van bestaande leningen

Nadere informatie

4.4 Financiering. Inleiding

4.4 Financiering. Inleiding 4.4 Financiering Inleiding In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten wordt bepaald, dat gemeenten jaarlijks een paragraaf financiering opnemen in, zowel de begroting als de jaarrekening.

Nadere informatie

Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond

Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond Nummer : 11-12.2011 Onderwerp : Wijziging artikel 10, lid 2 van de Financiële verordening gemeente Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond Korte inhoud : Actualisatie nota activabeleid gemeente

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen RMH

Nota Reserves en Voorzieningen RMH Nota Reserves en Voorzieningen RMH 1. Inleiding De reserves en voorzieningen vormen een belangrijk onderdeel van de vermogenspositie van de Regio Midden Holland (RMH). Zowel vanuit bestuurlijk als bedrijfseconomisch

Nadere informatie

Financieel Jaarverslag 2015 en Begroting Tennisclub Ootmarsum

Financieel Jaarverslag 2015 en Begroting Tennisclub Ootmarsum Financieel Jaarverslag 2015 en Begroting 2016 Tennisclub Ootmarsum Inhoud 1. Overzicht Resultatenrekening en begroting 2. Overzicht Balans 3. Overzicht ledenaantal 4. Toelichting Resultatenrekening 2015

Nadere informatie

Notitie rente 9-12-2013

Notitie rente 9-12-2013 Notitie rente 9-12-2013 INHOUDSOPGAVE blz. 1. Aanleiding van de notitie 3 2. Rente 3 3. Toerekenen van rente 5 4. Overige onderwerpen 10 -ii- 9-12-2013 1. Aanleiding van de notitie Rente is een belangrijke

Nadere informatie

Inleiding Beleidskader Lokaal belastingbeleid Vaststelling tarieven 2012

Inleiding Beleidskader Lokaal belastingbeleid Vaststelling tarieven 2012 Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf bevat informatie en voorstellen over de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en gaat in op de consequenties daarvan voor de inwoners. Eerst krijgen de

Nadere informatie

Onderwerp: exitstrategie De Meerlanden. Datum: mei 2013 (concept)

Onderwerp: exitstrategie De Meerlanden. Datum: mei 2013 (concept) Onderwerp: exitstrategie De Meerlanden Datum: mei 2013 (concept) 1. Vraagstelling: Door de commissie Ruimte is gevraagd een exitstrategie De Meerlanden uit te werken d.w.z. 1. verkoop aandelen De Meerlanden

Nadere informatie

MEMO van college aan de raad

MEMO van college aan de raad MEMO van college aan de raad datum : 27 november 2008 aan : Gemeenteraad van : College onderwerp : Beantwoording vraag vanuit de raadsvergadering van 4 november j.l. over de ontstane rentevoordelen na

Nadere informatie

Vergadering gemeenteraad 2006. Pre-adviesnr: 5 Agendapunt: Onderwerp: Verwerken van vaste activa. Middenbeemster, 9 januari 2007.

Vergadering gemeenteraad 2006. Pre-adviesnr: 5 Agendapunt: Onderwerp: Verwerken van vaste activa. Middenbeemster, 9 januari 2007. Vergadering gemeenteraad 2006 Pre-adviesnr: 5 Agendapunt: Onderwerp: Verwerken van vaste activa. Middenbeemster, 9 januari 2007. Aan de raad > voorstel Wij stellen u voor: 1. een aantal dekkingsreserves

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen

Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen Drs. F. ten Have Drs. P.G.M.J. Jussen RA Drs. R.M.J. van Vugt RA Drs. F.J. Wijnstok RA Rotterdam 23 januari 2015 2 Voorwoord

Nadere informatie

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Inleiding In de fusieraad van 30 juni 2014 is gesproken over een consolidatie van de drie begrotingen en om inzicht te krijgen in

Nadere informatie

Beleid/ werkwijze schuldpositie gemeente Goes

Beleid/ werkwijze schuldpositie gemeente Goes Beleid/ werkwijze schuldpositie gemeente Goes 1. Inleiding Tegelijk met de begroting 2013 is er aan de raad de notitie schuldpositie van Goes aangeboden. Deze notitie is besproken tijdens de begrotingsraad

Nadere informatie

- Toelichting en nadere uitwerking (blz. 4-6) - voorbeeldberekening 1 contract, totaal annuïteitberekening op 4,6% en lineair (blz.

- Toelichting en nadere uitwerking (blz. 4-6) - voorbeeldberekening 1 contract, totaal annuïteitberekening op 4,6% en lineair (blz. gemeente Schiedam notitie DANM 01 oktober 2010 ONDERWERP stelselherziening erfpacht in het kader van de kerntaken analyse sdoor 3 1. Aanleiding Al geruime tijd wordt hard gewerkt om de bedrijfsvoering

Nadere informatie

Stiens, 19 november Raadsvergadering: 12 december 2013 Voorstelnummer: 2013/59

Stiens, 19 november Raadsvergadering: 12 december 2013 Voorstelnummer: 2013/59 18 Stiens, 19 november 2013 Raadsvergadering: 12 december 2013 Voorstelnummer: 2013/59 Portefeuillehouder: drs. J. R.A. Boertjens Behandelend ambtenaar: S. Vis E-mail: s.vis@leeuwarderadeel.nl Telefoonnr.

Nadere informatie

- Besluit van het college van burgemeester en wethouders van 7 december 2010 (agendapuntnummer 3.1).

- Besluit van het college van burgemeester en wethouders van 7 december 2010 (agendapuntnummer 3.1). Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2011 / 031 Naam Besluit Financieringsstatuut gemeente Nijmegen Publicatiedatum 2 maart 2011 Opmerkingen - Besluit van het college van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

NOTA INVESTERINGEN, WAARDERINGEN EN AFSCHRIJVINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

NOTA INVESTERINGEN, WAARDERINGEN EN AFSCHRIJVINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN NOTA INVESTERINGEN, WAARDERINGEN EN AFSCHRIJVINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Rottemeren Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020

Nadere informatie

Regeling waardering en afschrijving activa 2016 Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR)

Regeling waardering en afschrijving activa 2016 Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) Regeling waardering en afschrijving activa 2016 Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) Artikel 1. Definities In deze regeling wordt verstaan onder: Activa De bezittingen van de BSGR, deze zijn ingedeeld

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status.

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status. Aan de Gemeenteraad Raad Status : : 5 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project Punt no. : 12 Korte toelichting Op de agenda voor uw vergadering

Nadere informatie

Kapitaallasten (begroting 2013)

Kapitaallasten (begroting 2013) 8.000.000 Kapitaallasten (begroting 2013) Gemeente Goeree-Overflakkee Versie 0.3 Oktober 2013 A. van den Berg Inhoudsopgave: Inleiding pagina 2 Bezuinigingspotentieel pagina 2 Kapitaallasten van investeringen

Nadere informatie

Oase Arnhem Bethaniënstraat 1-3 6826 TA ARNHEM. Jaarrekening 2014

Oase Arnhem Bethaniënstraat 1-3 6826 TA ARNHEM. Jaarrekening 2014 Bethaniënstraat 1-3 6826 TA ARNHEM Jaarrekening 2014 Bethaniënstraat 1-3 6826 TA ARNHEM Jaarrekening 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Rapport 1.1 Samenstellingsverklaring 2 1.2 Algemeen 4 1.3 Resultaatvergelijking

Nadere informatie

Inhoudsopgave nota activabeleid 2013

Inhoudsopgave nota activabeleid 2013 NOTA ACTIVABELEID 2013 Inhoudsopgave nota activabeleid 2013 1 Inleiding 2 1.1 Wettelijk kader 3 1.2 Begripsbepaling 4 2 Activering van activa 6 2.1 Materiële vaste activa 6 2.2 Immateriële vaste activa

Nadere informatie

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders

AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders AGENDAPUNT voor burgemeester en wethouders Nummer: Datum vergadering: 10-05-2011 Onderwerp: Aanpassen Financieringsstatuut gemeente Steenwijkerland. Conceptbesluit: De raad in zijn vergadering van 21 juni

Nadere informatie

5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk)

5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk) 5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, rioolrechten en afvalstoffenheffing. De woonlasten vormen het grootste deel van de opbrengst uit de gemeentelijke heffingen

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier B&W.nr. 08.0911, d.d. 23 september 2008 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Belastingen 2009 BESLUITEN Behoudens advies van de commissie 1. Vast te stellen bijgaande brief aan de Raad Belastingen 2009 met

Nadere informatie

Paragraaf 4.4 Financiering

Paragraaf 4.4 Financiering Paragraaf 4.4 Financiering 4.4.1 Inleiding In de verplichte Verordening Financieel Beheer is onder andere opgenomen dat Spijkenisse een treasurystatuut opstelt en periodiek actualiseert. In het treasurystatuut

Nadere informatie

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen. januari 2012 Notitie incidentele en structurele baten en lasten Algemeen De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

Nadere informatie

Cursus Financiën voor raadsleden

Cursus Financiën voor raadsleden Cursus Financiën voor raadsleden René de Bonte Teamleider Financiën Maandag 22 juni 2015 19:00 21:00 uur Programma Inleiding Planning en control cyclus Evaluatie p&c Kaders gemeentefinanciën Algemene begrippen

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HEEMRADEN

VOORSTEL AAN HET COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HEEMRADEN Commissie Financiën en Bestuurlijke Zaken 23 februari 2016 VOORSTEL AAN HET COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HEEMRADEN Vergadering : 1 maart 2016 Agendapunt : Onderwerp : Mandaatbesluit herfinanciering leningen

Nadere informatie

Toelichting op de balans per 31 december 2010

Toelichting op de balans per 31 december 2010 Balans per 31 december 2010 29-04-2011 bedragen * 1.000.- ultimo ultimo ACTIVA 1. Vaste activa 1.1 Materiële vaste activa 196.458 184.056 Investeringen met een economisch nut - gronden uitgegeven in erfpacht

Nadere informatie

Raadsnota. Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: 6 Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting Aan de gemeenteraad,

Raadsnota. Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: 6 Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting Aan de gemeenteraad, Raadsnota Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: 6 Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting 2006 Aan de gemeenteraad, 1. Doel, Samenvatting en Advies van het raadsvoorstel Conform het

Nadere informatie

Jaarrekening 2012 / 2013

Jaarrekening 2012 / 2013 Balans per 31 augustus 2013 Activa in 31-8-2012 Beleggingen Aandelen in beleggingsfondsen 26.810 33.160 Obligaties 40.000 39.120 Lening Stichting HGO Fonds 50.000 50.000 Spaarrekening 5.750 24.230 122.560

Nadere informatie

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Invoering nieuwe voorschriften Besluit Begroting & Verantwoording (BBV). Datum 25 mei 2016 Naam en telefoon Coen van den Hout (9300) Afdeling F&C Portefeuillehouder Frank den Brok Waarover wil

Nadere informatie

Deel II. Jaarrekening

Deel II. Jaarrekening Deel II Jaarrekening Balans Hierna wordt via de balans en de programma rekening, beiden met toelichting, de financiële verantwoording afgelegd over het in het jaar 2013 gerealiseerde beleid. ACTIVA (bedragen

Nadere informatie

Commissie BBV NOTITIE RENTE 2017

Commissie BBV NOTITIE RENTE 2017 Commissie BBV NOTITIE RENTE 2017 Juli 2016 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB)

Nadere informatie

Stichting Steun Sonshine

Stichting Steun Sonshine Rapport inzake de jaarverslaggeving 2015 Inhoudsopgave Pagina 1. JAARREKENING 1.1 Balans per 31 december 2015 2 1.2 Staat van baten en lasten over 2015 4 1.3 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling

Nadere informatie

Voor algemene gegevens over de opbouw en waarde van het aandelenbezit alsmede het aandeelhoudersrendement wordt verwezen naar bijlage 1.

Voor algemene gegevens over de opbouw en waarde van het aandelenbezit alsmede het aandeelhoudersrendement wordt verwezen naar bijlage 1. Memo aan onderwerp Leden van de gemeenteraad Vervreemden aandelen cyclus van Hans van den Akker dienst afdeling telefoon Datum 12 september 2011 memo Tijdens de raadsbijeenkomst van 15 december 2010 heeft

Nadere informatie

Iv3-Informatievoorschrift-2017 Provincies

Iv3-Informatievoorschrift-2017 Provincies Iv3-Informatievoorschrift-2017 Provincies In 2014 is een werkgroep Maas bestaande uit vertegenwoordigers van diverse geledingen gestart met de herziening van het Iv3 informatievoorschrift. Daarbij stond

Nadere informatie

Bijlage 4. Toelichting op de financiële paragraaf

Bijlage 4. Toelichting op de financiële paragraaf Bijlage 4 Toelichting op de financiële paragraaf Toelichting op de financiële paragraaf De twee mogelijke scenario s zijn financieel doorgerekend. Dit wil zeggen dat op basis van kengetallen een berekening

Nadere informatie

Financieel verslag 2012. Stichting Tuin Laag Oorsprong. Oosterbeek

Financieel verslag 2012. Stichting Tuin Laag Oorsprong. Oosterbeek Financieel verslag 2012 Stichting Tuin Laag Oorsprong Oosterbeek Inhoud Jaarrekening 2 Balans per 31 december 2011 3 Staat van baten en lasten over 2012 5 Toelichting op de balans en staat van baten en

Nadere informatie

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5 Treasury reglement 4 juni 2014 1 van 5 01. Inleiding In het licht van de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners heeft Spaarnelanden een Treasuryreglement opgesteld. Dit reglement de stelt de aandeelhouder

Nadere informatie

' NG K 7 23^ Jaarstukken 2002. Stichting Openbare Golfcourse Zeegersloot, Alphen aan den Rijn

' NG K 7 23^ Jaarstukken 2002. Stichting Openbare Golfcourse Zeegersloot, Alphen aan den Rijn ' NG K 7 23^ Stichting Openbare Golfcourse Zeegersloot, Alphen aan den Rijn Jaarstukken 2002 Alphen aan den Rijn, 3 maart 2003 Dit rapport heeft 9 pagina's Inhoudsopgave Jaarstukken Jaarrekening Balans

Nadere informatie

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog Notitie Financieel Kader 2016-2019 Schiermonnikoog Voorwoord Hierbij leggen wij de laatste Notitie Financieel Kader uit deze collegeperiode aan u voor. Het meerjarenbeeld blijft is positief in alle jaarschijven

Nadere informatie